Bijlage bij raadsvoorstel 9.1 - 4. FAQ Recycletarief

Recycletarief: vragen en antwoorden Deze antwoorden op veelgestelde vragen zijn ook voor inwoners te vinden op www.h-i-ambacht.nl/recycletarief

College van B&W wil een recycletarief voor restafval invoeren. Het doel is meer afval te kunnen hergebruiken en de hoeveelheid restafval sterk te verminderen. En dat merkt u dan ook in uw portemonnee. In februari 2022 besluit de gemeenteraad of in Ambacht een recycletarief, inclusief de bijbehorende tarieven, komt. Het uitgangspunt is: hoe beter u afval scheidt, hoe minder restafval u overhoudt. En dan houdt u meer geld over in de portemonnee. De helft van alle gemeenten werkt al met een recycletarief. Maar voor Ambacht is het helemaal nieuw. We begrijpen dat dit vragen oproept. Bedankt ook voor alle reacties die u hebt gegeven. We luisteren graag naar u, zodat we de plannen goed kunnen laten aansluiten bij uw behoeften. Hieronder beantwoorden we enkele vragen over het recycletarief. Wilt u meer weten? Stuur dan een e-mail naar duurzaam@h-i-ambacht.nl.

Over het recycletarief Wat is een recycletarief? Ieder huishouden betaalt jaarlijks afvalstoffenheffing. Daarvan wordt een deel van de kosten voor het ophalen en verwerken van huisvuil betaald. Na invoering van een recycletarief bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen: een lager basistarief en een variabel recycletarief voor iedere keer dat u restafval aanbiedt. Een andere bekende naam voor recycletarief is ‘diftar’ (gedifferentieerd tarief). Wat is het doel van een recycletarief? Het verbranden van restafval wordt steeds duurder. Dit komt door een extra verbrandingsbelasting die de Rijksoverheid heeft ingevoerd. Deze verbrandingsbelasting wordt naar verwachting steeds hoger. Als we niets doen, dan gaat iedereen in Ambacht veel meer afvalheffingen betalen. Een recycletarief is een manier om afval scheiden te stimuleren. Hoe beter u afval scheidt, hoe minder restafval u overhoudt en hoe minder u betaalt. Hoeveel lager wordt het basistarief, vergeleken met de huidige afvalstoffenheffing? Het is aan de gemeenteraad om de verlaging van het basistarief te bepalen. Voor het basistarief kan het zomaar gaan om een verlaging tussen de € 78,- en € 108,- per jaar. Het basistarief wordt dus flink lager dan de huidige afvalstoffenheffing. Wat wordt het variabele tarief? Eén van de opties voor de gemeenteraad is een variabel tarief van € 3,- voor iedere restafvalzak van 60 liter.

Aanbieden van herbruikbaar huishoudelijk afval blijft gratis; denk aan GFT-E, oud papier, karton, plastic, blik en drinkpakken. Wie goed scheidt, houdt nog maar een klein beetje restafval over, waardoor goede scheiders ook onderaan de streep minder betalen. 1

En wat ga ik dan precies betalen? Wat u precies gaat betalen, ligt aan de keuze van de gemeenteraad voor de nieuwe tarieven. Een slechte afvalscheider zal tussen de € 50 en € 80 meer betalen per jaar. Iemand die goed het afval scheidt, zal per jaar tussen de € 40 en € 70 voordeliger uit zijn. Met een recycletarief heeft u zelf invloed op uw afvalkosten. Blijft het aanbieden van gescheiden afval gratis? Ja. Aanbieden van herbruikbaar huishoudelijk afval blijft gratis. Denk hierbij aan GFT-E, glas, oud papier, karton, textiel, plastic, blik en drinkpakken. Waarom wordt een recycletarief ook wel een ‘eerlijker afvaltarief’ genoemd? Nu betaalt iedereen via de afvalstoffenheffing mee aan de verwerking van restafval van mensen die slecht scheiden. Dat is eigenlijk gek: als de buren erg onzuinig zijn met gas of elektriciteit betaal je daar ook niet aan mee. Bij een recycletarief is dit eerlijker: de vervuiler betaalt dan. Hoeveel gemeenten werken al met een recycletarief? De helft van alle gemeenten in Nederland heeft een recycletarief.

Aanleiding: betaalbaar houden van afvalverwerking Waarom eigenlijk een recycletarief? Net als andere gemeenten in Nederland wil gemeente Hendrik-Ido-Ambacht de hoeveelheid restafval verminderen. Een recycletarief stimuleert goed scheiden van afval. Dat is veel duurzamer en beter voor het milieu. Nog veel te veel grondstoffen die we opnieuw zouden kunnen gebruiken (recyclen), worden als restafval verbrand. Ook kunnen we door afval beter te scheiden, ons systeem met ondergrondse afvalcontainers betaalbaar houden. Verbranden van restafval is veel duurder dan afval als nieuwe grondstof hergebruiken. Daarnaast wordt het verbranden van restafval steeds duurder. Als we niets doen, gaat iedereen in Ambacht veel meer afvalheffingen betalen. Waarom wordt verbranden van restafval steeds duurder? De Rijksoverheid heeft een extra verbrandingsbelasting op restafval ingevoerd, die naar verwachting steeds hoger wordt. Als er niets verandert in Ambacht, zorgt deze belasting voor een flinke kostenstijging voor het verbranden van restafval. Als we niets doen, gaat iedereen in Ambacht veel meer afvalheffingen betalen. Het doel van het recycletarief is om de kosten eerlijker te verdelen en goed scheiden te stimuleren.

Praktische vragen Wat als er een storing is bij de restafvalcontainer? En moet ik dan nog steeds betalen? Onze huidige ondergrondse containers zijn aan het einde van hun technische levensduur: die gaan we allemaal vervangen. De kans op storingen wordt hierdoor minimaal. Gaat er toch iets fout? Dan is een belletje met HVC genoeg om niet te hoeven betalen voor een inworp. Waarom kiezen we niet voor nascheiding? Bij nascheiding wordt restafval in een fabriek door een machine gescheiden. Nascheiding is op dit moment alleen geschikt om kunststof verpakkingen, metalen en drankkartons uit het restafval te halen. Glas, GFT-E, textiel, papier en karton nascheiden is nog niet goed 2

mogelijk. Nascheiding levert geen voordelen op voor het milieu of in de kosten en daarom kiezen we daar niet voor. Wat doen we met incontinentiemateriaal en medisch afval? Er komt een oplossing voor mensen met bijvoorbeeld stomamateriaal, incontinentiemateriaal en dialysemateriaal. Met een eenmalige medische verklaring betalen zij nooit méér dan het gemiddeld aantal inworpen van een (één- of meerpersoons)huishouden. Wat doen jullie voor mensen die grote afvalzakken niet kunnen tillen? Wie minder mobiel is, heeft moeite om met afvalzakken van 60 liter over straat te gaan. Daarom worden de containers aangepast met twee openingen: één voor 60 liter zakken en één voor 30 liter-zakken. Mensen die minder mobiel zijn, kunnen zo met kleinere afvalzakken over straat. Het recycletarief voor een zak van 30 liter is de helft van die van 60 liter. Regelmatig ruim ik zwerfafval op, waar laat ik dan de afvalzak? We waarderen iedereen die zich inzet voor schone straten en parken. Natuurlijk komen we met een oplossing zodat u zakken zwerfafval gratis kunt aanbieden. Hoe kan ik straks mijn hondenpoepzakjes weggooien? Dit kan dan straks alleen in de afvalbakken of hondenpoepbakken. Als deze er te weinig zijn binnen een redelijke afstand, plaatsen we extra bakken.

Wat doe ik als ik maar weinig restafval heb? Na invoering van een recycletarief kunt u bij de ondergrondse container -net zoals nu- een zak van 60 liter kwijt. Dit is de grootte van een gebruikelijke grijze huisvuilzak. In containers komt ook een opening voor een zak van 30 liter en wie in het buitengebied woont, kan kiezen voor een minicontainers van 140 in plaats van 240 liter voor restafval. U betaalt naar verhouding. U betaalt dus minder recycletarief als u een kleine zak of minicontainer aanbiedt. Leidt een recycletarief tot meer bijplaatsingen en dumpingen? De helft van alle gemeenten in Nederland heeft een recycletarief. Uit ervaringen van andere gemeenten blijkt een recycletarief niet te leiden tot meer bijplaatsingen en dumpingen. Wel blijkt in andere gemeenten dat inwoners het dumpen van afval vaker melden door extra aandacht hiervoor na de invoering van recycletarief. Om hinder en overlast zoveel mogelijk te voorkomen, zijn controle en handhaving onderdeel van de plannen.

Werking van het systeem Waarom betalen per keer dat ik restafval aanbied, en niet per kilo? Na invoering van een recycletarief bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen: een basistarief en een variabel recycletarief voor iedere keer dat u restafval aanbiedt. Het basistarief wordt flink lager dan de huidige afvalstoffenheffing. Het recycletarief betaalt u iedere keer dat u een zak in de ondergrondse container werpt of de minicontainer aan de straat zet. Een recycletarief op basis van aantal aanbiedingen is voordeliger en minder storingsgevoelig dan op basis van het aantal kilo's. Daarom kiezen we voor het aantal maal dat restafval aangeboden wordt en niet voor het gewicht van het afval. 3

Is 1 liter restafval gelijk aan 1 kilo restafval? Nee. Bij liters gaat het om volume, dus de afmeting, bij kilo’s om gewicht. U kunt bijvoorbeeld een volle huisvuilzak hebben die licht van gewicht is en een zware vuilniszak die maar voor de helft gevuld is. In de plannen voor het recyletarief betaalt u per keer dat u bij de ondergrondse container een restafvalzak van 30 of 60 liter aanbiedt. Of, als u in het buitengebied woont, per keer dat u een minicontainer van 140 of 240 liter aan straat zet. Hoe weet de gemeente hoe vaak ik restafval aanbied? Als Ambacht gaat werken met een recycletarief, dan krijgen inwoners die de ondergrondse containers gebruiken een nieuwe pas met chip waarmee ze twee containers in de buurt kunnen openen. Inwoners van het buitengebied ontvangen nieuwe minicontainers die van een chip zijn voorzien. Waarom nieuwe afvalpassen? De ondergrondse containers krijgen allemaal een nieuwe toegangscontrole, die elke inworp bijhoudt. Bij de nieuwe toegangscontrole hoort ook een nieuwe afvalpas. Ieder huishouden ontvangt gratis een nieuwe afvalpas, als Ambacht met het recycletarief gaat werken.De huidige passen en containers hebben niet de mogelijkheid om elke inworp te registreren. Uw gegevens beschermen we volgens de privacywetgeving.

Kan ik zien hoe vaak ik restafval aanbied? Het is onze bedoeling dat u digitaal kunt zien hoe vaak uw huishouden restafval heeft weggegooid en wat uw verwachte recycletariefkosten zijn als u de rest van het jaar dezelfde hoeveelheden restafval weggooit. Is het huidige systeem in Ambacht niet goed genoeg? Met de huidige inzamelmogelijkheden in Hendrik-Ido-Ambacht is afval goed te scheiden. Toch gebeurt dat te weinig, merken we. Een recycletarief is een extra prikkel om afval goed te scheiden. Wat betekenen de plannen voor de inzameling van afval? Gaat Ambacht werken met recycletarief, dan: • Blijven we dezelfde afvalstromen als nu gescheiden inzamelen. • Blijft het systeem van ondergrondse verzamelcontainers en minicontainers in het buitengebied. • Gaan we er van uit dat er minder restafval weggeooid wordt en er dus minder restafvalcontainers nodig zijn. Op termijn verdwijnen 100 tot 150 restafvalcontainers. Binnen een straal van 200 meter van iedere Ambachtse vordeur blijft de mogelijkheid restafval weg te gooien in een restafvalcontainer • Plastic, blik en drinkpakken (PBD) worden wekelijks in plaats van tweewekelijks ingezameld. De twee bestaande PBD-verzamelcontainers zijn dan overbodig en komen te vervallen. • Ambachters die hun restafval in een ondergrondse container gooien, krijgen hiervoor een pas om het afval bij twee restafvalcontainers in de buurt aan te bieden.

• Inwoners in het buitengebied met een minicontainer ontvangen een nieuwe minicontainer met een chip. Hierbij kunnen zij kiezen uit minicontainers van 140 of 240 liter voor restafval.

4

Afval scheiden Hoeveel restafval gooien we nu weg? De Rijksoverheid wil dat Nederlanders minstens 65% van hun huishoudelijk afval scheiden en nog maar 100 kilo restafval per jaar weggooit. In 2025 moet dit nog maar 30 kilo per inwoner per jaar zijn. Nu, in 2021, gooit de gemiddelde Ambachter 277 kilo restafval per jaar weg. In gemeenten vergelijkbaar met Hendrik-Ido-Ambacht is dat 202 kilo per inwomer per jaar. Waarom is afval scheiden belangrijk? Afval goed scheiden is veel duurzamer en beter voor het milieu. In restafval zitten nog veel herbruikbare grondstoffen. Ook wordt het verbranden van restafval steeds duurder door een extra verbrandingsbelasting op restafval van de landelijke overheid. Wat gebeurt er met gescheiden afval? Goed gescheiden afval levert grondstoffen op. Van plastic verpakkingen kunnen nieuwe verpakkingen gemaakt worden. Groente-, Fruit-, Tuinafval en etensresten (GFT-E) zijn de basis voor 'groen gas' en compost. Ook oud papier, textiel en glas kunnen gerecycled worden naar nieuwe producten. Hoe kan ik beter afval scheiden en mijn restafval verminderen? Wie afval goed scheidt, houdt maar weinig restafval over. Welk afval waar hoort, leest u op onze pagina afvalinzameling.

Besluitvorming en planning Hoe ziet de besluitvorming en planning eruit? In 2019 stelde de gemeenteraad het Grondstoffenbeleidsplan 2019-2023 vast. Een van de maatregelen daarin is om de mogelijkheden van een recycletarief te onderzoeken; als financiële prikkel om mensen te stimuleren afval beter te scheiden. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is er nu een voorstel geagendeerd voor besluitvorming door de raad. De gemeenteraad besluit in februari 2022 of er vanaf 1 januari 2024 een recycletarief voor restafval komt.

5