Bijlage bij raadsvoorstel 7.2 Winternota 2023

Winternota 2023

Inhoud

Inleiding en samenvatting ........................................................................................................... 3 Advies ................................................................................................................................... 5 Budgettaire ontwikkelingen per taakveld ......................................................................................... 6 Technische/neutrale wijzigingen .................................................................................................. 12 Voortgang programma's ............................................................................................................. 13 Programma 1 Sociaal Welzijn en Educatie ....................................................................................... 13 Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen ...................................................................... 18 Programma 3 Buitenruimte ......................................................................................................... 22 Programma 4 Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen .............................................................. 26 Reserves en voorzieningen ..........................................................................................................

28 Investeringen ......................................................................................................................... 28 Budgetoverhevelingen naar 2024 .................................................................................................. 29 Gevolgen voor 2024 en verder ..................................................................................................... 32 Bijlage 1 -Technische/neutrale wijzigingen op onderwerp .................................................................... 33 Bijlage 2 - Gebruikte afkortingen .................................................................................................. 36

2

Inleiding en samenvatting De Winternota die nu voorligt, is het laatste P&C-document dat we u dit kalenderjaar aanbieden. Een goed moment om het nog lopende jaar 2023 – want daar gaat deze Winternota over – met u door te nemen. Samen goed op weg voor Ambacht Het jaar 2023 is het eerste volle jaar van de uitvoering van ons coalitieprogramma "Samen voor Ambacht". We hebben in dit jaar al flink wat stappen gezet en zaken opgepakt. Denk daarbij aan ons programma Duurzaamheid dat we samen met uw raad steeds meer vorm en inhoud geven. Datzelfde hebben we gedaan op het gebied van Wonen. We hebben het relatieloket gerealiseerd en we staan inmiddels goed gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet die op 1 januari a.s. nu toch echt geïmplementeerd wordt. En dit alles realiseren we binnen de financiële kaders die we met elkaar hebben afgesproken. Dit lukt ons, omdat we samen met uw raad steeds actief sturen op ontwikkelingen die lokaal, regionaal en landelijk op ons afkomen. En dit alles met de belangen van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners scherp en goed op het netvlies. Voor hen doen we het uiteindelijk. Resultaat Het geprognosticeerde resultaat 2023 is € 1.908.000 voordelig na de mutaties reserves. Dit saldo is als volgt opgebouwd: Saldo tot en met raad oktober Mutaties Winternota 2023 Mutaties reserves* Geprognosticeerd resultaat 2023

760.000 V 607.000 V 541.000 V 1.908.000 V

Storting in algemene reserve

1.908.000 V

(V=voordeel; N=nadeel)

* Op bladzijde 28 lichten we de mutaties van de reserves verder toe. Financiën: Hoe is het saldo opgebouwd? Het saldo is in hoofdlijnen als volgt opgebouwd: -

Saldo tot en met raad oktober Algemene uitkering (mei en septembercirculaire) Bijdrage Servicegemeente Dordrecht Belastinginkomsten, met name OZB Vrijval stelpost rente Afval Groen Overig Totaal

€ 760.000 Voordeel € 1.060.000 Voordeel € 329.000 Nadeel € 290.000 Voordeel € 210.000 Voordeel € 350.000 Voordeel € 460.000 Nadeel € 27.000 Voordeel € 1.908.000 Voordeel

3

Leeswijzer De Winternota maakt deel uit van de planning-en-control cyclus van onze gemeente. In deze nota geven we de stand van zaken van de budgettaire en programmatische ontwikkelingen voor het begrotingsjaar 2023 weer. De Winternota begint met het benoemen van de beslispunten (zie pagina 5) Vervolgens zetten we per programma, de afwijkingen per taakveld uiteen, waarbij afwijkingen boven de € 50.000 zijn toegelicht. Na de financiële paragraaf is per programma de voortgang van het collegewerkprogramma opgenomen. Op hoofdlijnen kent de Winternota de volgende opbouw: •

Stand van zaken budgettaire ontwikkelingen;

•

Voortgang begroting 2023;

•

Mutaties reserves en voorzieningen;

•

Gevolgen voor 2024 e.v.

4

Advies Op basis van deze Winternota stellen we u voor om: 1) de Winternota 2023 vast te stellen; 2) in te stemmen met de volgende wijzigingen van de begroting 2023; 1) Een bedrag van € 14.000 minder te onttrekken uit de begraafplaatsreserve. 2) Een bedrag van € 78.000 minder te storten in de egalisatiereserve baggeren en in de plaats daarvan een bedrag van € 352.000 te onttrekken uit de egalisatiereserve baggeren. 3) Een bedrag van € 125.000 te onttrekken uit de bestemmingsreserve lokale demografische groei. 4) Een extra investeringsbudget van € 60.000 voor de voorbereiding revitalisering Cascade huisvesting. 5) Een investeringsbudget van € 433.000 voor de aanleg van 46 parkeerplaatsen op het Citadelterrein beschikbaar te stellen, waarvan € 300.000 gedekt wordt door middel van een FES subsidie. 6) De volgende restantbudgetten voor een specifiek project via de algemene reserve (resultaatbepaling) over te hevelen naar 2024 (voor een toelichting zie bladzijde 28 van de Winternota): uitvoering mobiliteitsplan, onderhoud ponton waterbus, onderzoek toekomst gemeentehuis, energietransitie, realiseren woonzorgvisie, opstellen sportvisie, bestemmingsplannen, verkoop reststroken en snippergroen, opstellen omgevingsplan, tijdelijke huisvesting sport en bewegingsonderwijs i.v.m.

renovatie gymzaal Admiraal, subsidie Stichting Vrij Spel, dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schuld, realisatie van een regionaal initiatief vanuit Passend Zorglandschap. 3) Het restant saldo ad € 1.908.000 te storten in de algemene reserve.

5

Budgettaire ontwikkelingen per taakveld Conform de nota afwijkingenbeleid worden afwijkingen vanaf € 50.000 nader toegelicht (waardoor toelichtingen niet 1-op-1 aansluiten op tellingen).

Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie

Taakveld Taakveld omschrijving

Bij/ aframing

V/N

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

-279.603 V

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

-134.915 V

5.1

Sportbeleid en activering

41.373 N

5.2

-49.800 V

5.3

Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

5.6

Media

37.257 N

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-7.500 V

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

172.972 N

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-104.092 V

6.3

Inkomensregelingen

6.4

Begeleide participatie

-43.000 V

6.5

Arbeidsparticipatie

-16.000 V

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0 N

6.71a

Hulp bij het huishouden (WMO)

0 N

6.71b

Begeleiding (WMO)

0 N

6.71c

Dagbesteding (WMO)

0 N

6.71d

Overige maatwerkarrangementen (WMO)

0 N

6.72a

Jeugdhulp begeleiding

100.427 N

6.72b

Jeugdhulp behandeling

0 N

6.72c

Jeugdhulp dagbesteding

0 N

6.72d

Jeugdhulp zonder verblijf overig

0 N

6.73a

Pleegzorg

0 N

6.73b

Gezinsgericht

0 N

6.73c

Jeugdhulp met verblijf overig

0 N

6.74a

Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

0 N

6.74b

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

0 N

6.74c

Gesloten plaatsing

0 N

6.81a

Beschermd wonen (WMO)

0 N

6.81b

Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

0 N

6.82a

Jeugdbescherming

0 N

6.82b

Jeugdreclassering

0 N

7.1

Volksgezondheid

-58.113 V

Saldo programma 1

Opmerkingen

6.000 N

-5.230 V

€ 125.000 uit reserve lokale demografische groei

0 N

-340.224 V

(V=voordeel; N=nadeel)

6

4.2 Onderwijshuisvesting € 279.603 V Bij de Kadernota 2024 was een bedrag van € 300.000 structureel geraamd voor hogere rentelasten omdat de rente het afgelopen jaar flink is gestegen en er daarnaast ook meer geïnvesteerd wordt in onderwijshuisvesting. Bij de begroting 2024 is dit bedrag bijgesteld (verlaagd) naar € 110.000. Voor 2023 ramen we dit bedrag volledig af. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken € 134.915 V Met ingang van 2023 ontvangt de gemeente voor de regeling combinatiefuncties van het Rijk een specifieke uitkering. De rijksgelden zijn per januari 2023 voor vier jaar toegekend met als verdeelsleutels het aantal inwoners en het aantal inwoners met gezondheidsachterstanden (lage inkomens, laag opgeleid). Tot 2023 ontvingen we deze middelen vanuit het gemeentefonds. De specifieke uitkering is lager dan de middelen uit het gemeentefonds, omdat de gemeente op het criterium gezondheid goed scoort. In de begroting 2023 staan de middelen vanuit het gemeentefonds van € 164.000 nog geraamd. In deze Winternota, waarin de meicirculaire wordt verwerkt, ramen we dit bedrag om die reden af. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie € 172.972 N De beveiligingskosten voor de opvang van Oekraïners vallen € 600.000 lager uit dan begroot. Hierdoor wordt de vergoeding die wij ontvangen van het Rijk ook € 600.000 lager.

Op inburgering laten de kosten van de lokale aanvullende (maatwerk) faciliteiten in 2023 een nadeel zien van per saldo € 125.000, dit wordt veroorzaakt door de hogere taakstelling. Voorgesteld wordt om dit bedrag te onttrekken uit de reserve lokale demografische groei. Deze reserve is gevormd bij de jaarrekening 2016 toen duidelijk was dat we de eerste jaren meer inkomsten van het Rijk en COA zouden krijgen dan dat we uitgaven hadden. In de jaren 2016 en 2017 hebben we deze reserve gevuld met de extra inkomsten ter dekking van de latere jaren. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen € 104.092 V In 2023 is budget beschikbaar gesteld voor de investering in het normenkader. Op basis van de verwachting dat deze investering leidt tot een besparing, is ter dekking van deze kosten de bijdrage aan de Serviceorganisatie Jeugd met € 100.000 verlaagd. De regisseur normenkader is in juni 2023 begonnen. De kosten vallen daardoor lager uit. Daarnaast zijn middelen uit eerdere circulaires van voor 2023 tijdelijk op dit taakveld gereserveerd, die vallen vrij. Omdat de regisseur normenkader later is begonnen, is de verwachting dat de besparing dit jaar nog niet wordt gehaald. Om die reden wordt de bijdrage aan de Serviceorganisatie Jeugd weer verhoogd en wordt het voordeel op dit taakveld ingezet als dekking van de verhoging van deze bijdrage.

Zie ook de toelichting op taakveld Jeugdhulpbegeleiding (6.72a). 6.72a Jeugdhulp begeleiding € 100.427 N Op basis van de verwachting dat de investering in het normenkader zou leiden tot een besparing, was de bijdrage aan de Serviceorganisatie Jeugd met € 100.000 verlaagd. Omdat de regisseur normenkader later is begonnen, is de verwachting dat de besparing dit jaar nog niet wordt gehaald. Om die reden wordt de verlaging van de bijdrage teruggedraaid. Dit resulteert nu in een nadeel op dit taakveld van € 100.000. Zie ook de toelichting op taakveld Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (6.2). 7.1 Volksgezondheid € 58.113 V De subsidie 2022 aan Jong JGZ is € 51.000 lager vastgesteld doordat de personele inzet minder is geweest dan vooraf was aangevraagd en beschikt.

7

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen

Taakveld Taakveld omschrijving

Bij/ aframing

V/N

0.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-1.492 V

3.1

Economische ontwikkeling

0 N

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

0 N

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

0 N

5.5

Cultureel erfgoed

0 N

7.4

Milieubeheer

5.000 N

8.1

Ruimtelijke en leefomgeving

18.000 N

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

8.3

Wonen en bouwen

20.000 N

Saldo programma 2

41.508 N

0 N

(V=voordeel; N=nadeel)

Op dit programma zijn geen afwijkingen boven de € 50.000 die toegelicht moeten worden. Op het taakveld wonen en bouwen hebben we een grote afwijking die weliswaar neutraal is, maar die we wel willen toelichten. Daarnaast worden de grondexploitaties in het voorjaar geactualiseerd. In deze winternota een korte stand van zaken. Grondexploitaties (3.2 en 8.2) Bij de ontwikkeling van een gebied worden veelal verschillende opeenvolgende fasen doorlopen. Wanneer er in een fase vertraging optreedt, heeft dit vaak gevolgen voor de daaropvolgende fasen. Daarnaast hebben de ontwikkelingen over het algemeen een doorlooptijd langer dan een jaar. Dit maakt het lastig om een nauwkeurige kosten- en opbrengstenraming voor een bepaald jaar te maken. In de grondexploitaties De Volgerlanden, Bedrijvenpark Ambachtsezoom en GenieterreinWaterbusplein is een raming gemaakt van de verwachte kosten en opbrengsten in het jaar 2023. Deze ramingen zijn verwerkt in de gemeentelijke begroting. Op dit moment (begin oktober) is een groot deel van het boekjaar verstreken en kan nauwkeuriger ingeschat worden wat de werkelijke kosten en opbrengsten gaan worden. Voor De Volgerlanden werd € 9,9 miljoen aan opbrengsten en € 9,2 miljoen aan kosten verwacht. Niet alle geraamde opbrengsten zullen dit jaar gerealiseerd worden.

Enkele zelfbouwkavels in De Straatjes worden pas in 2024 overgedragen, net als de gronden voor de projectmatige woningen uit project De Kantonniers, de woningen nabij de rotonde op de Jacobuslaan en de waterwoningen. Onder andere door vertraging in de planvorming voor De Erfjes en De Hofjes vallen ook de kosten lager uit dan geraamd. De betreffende werkzaamheden worden nu later uitgevoerd. Voor Ambachtsezoom is € 1,1 miljoen aan kosten en € 8,0 miljoen aan opbrengsten geraamd. De verwachting is dat de werkelijke kosten ongeveer op het niveau van de geraamde kosten uitkomen. Tot op heden is er ca. € 0,6 miljoen aan opbrengsten gerealiseerd. Verschillende kavelkopers hebben echter al een goedgekeurd bouwplan en willen nog voor het einde van het jaar beginnen met de bouw. De verwachting is dan ook dat ook de geraamde opbrengsten voor dit jaar nog gerealiseerd gaan worden.

8

Ook de grex Genieterrein-Waterbusplein is verwerkt in de begroting 2023. Hierin werd voor 2023 € 1,7 miljoen aan kosten en € 1,7 miljoen aan opbrengsten verwacht. Gelijktijdig met de grex is een vertrouwelijke memo met de voortgang van de grex per 15 mei 2023 aan de raad aangeboden. De in deze memo benoemde actualisaties zijn niet verwerkt in de begroting. Recent heeft u een raadsinformatiebrief ontvangen over de aanbesteding van de aanleg van de parkeerplaatsen op het Citadelterrein. De resultaten verwerken we bij de actualisatie van de grex per 1-1-2024. Verder verwachten we geen grote afwijkingen ten opzichte van de geraamde bedragen in de grex. 8.3 Wonen en bouwen € 20.000 N We verwachten dit jaar € 300.000 extra aan inkomsten. Door de toename van aanvragen, moet er ook meer ingehuurd worden. Per saldo is dit neutraal. Daarnaast zijn bij de Kadernota de inkomsten met € 20.000 voor welstand verhoogd, ook hiervoor geldt dat de kosten met hetzelfde bedrag moeten stijgen. Dat is in deze Winternota gecorrigeerd.

9

Programma 3 Buitenruimte

Taakveld Taakveld omschrijving

Bij/ aframing

V/N

2.1

Verkeer en vervoer

0 N

2.5

Openbaar vervoer

0 N

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

7.2

Riolering

7.3

Afval

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

8.1

Ruimte en leefomgeving Saldo programma 3

(V=voordeel; N=nadeel)

847.000 N

Opmerking

€ 352.000 uit reserve baggeren

0 N -350.000 V 22.400 N 0 N 519.400 N

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie € 847.000 N Groen - € 180.000 stijging prijzen onderhoud groen boven standaard indexering - € 90.0000 biodiversiteit - € 70.000 areaaluitbreiding bedrijventerrein Ambachtsezoom. Onze budgetten worden standaard verhoogd op basis van een areaaluitbreiding wat gebaseerd is op een toename van huishoudens. - € 70.000 door langdurige droogte van afgelopen voorjaar, hierdoor is er extra water gegeven. Baggeren - € 645.000 extra kosten door de baggeropgaven van meerdere jaren te combineren in 2023. Dekking: - € 215.000 extra bijdrage van riolering - € 430.000 verlaging van de reserve baggeren, in plaats van € 78.000 te storten in de reserve baggeren, onttrekken we € 352.000. 7.3 Afval € 350.000 V Door betere scheiding van het afval in 2022 waren de verwerkingskosten voor het afval lager dan waar in de begroting rekening mee was gehouden. Doordat de hoeveelheid restafval veel lager was, was ook het bedrag voor de afvalstoffenbelasting lager. De eindafrekening hiervan heeft in 2023 plaatsgevonden en daarom kunnen de afvalbeheerkosten in 2023 met € 350.000 worden afgeraamd.

10

Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

Taakveld Taakveld omschrijving

Bij/ aframing

V/N

0.1

Bestuur

0.10

Mutaties reserves

0.11

Resultaat van de rekening van baten en lasten

0.2

Burgerzaken

85.000 N

0.4

Overhead

272.931 N

0.5

Treasury

48.000 N

0.61

OZB woningen

1.378 N

0.62

OZB niet-woningen

-90.000 V

0.64

Belastingen overig

-50.000 V

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0.8

Overige baten en lasten

0.9

Vennootschapsbelasting (Vpb)

0 N

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

0 N

1.2

Openbare orde en veiligheid Saldo programma 4

(V=voordeel; N=nadeel)

177.000 N 0 N 0 N

-1.060.000 V -239.881 V

-28.000 V -827.572 V

0.1 Bestuur € 177.000 N In 2023 wordt de nieuwe burgemeester benoemd. De kosten voor de werving en de benoeming van de nieuwe burgemeester bedragen € 27.000. Daarnaast neemt een van de wethouders afscheid (€ 15.000). Voor de Wet Open Overheid hebben we middelen van het Rijk (€ 135.000) ontvangen via de circulaires. Om deze wet goed vorm te geven wordt personeel ingehuurd. De uitgaven zijn op dit taakveld bijgeraamd, de inkomsten staan op het taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds. 0.2 Burgerzaken € 85.000 N In november vindt een vervroegde Tweede Kamerverkiezing plaats. Deze kosten waren niet geraamd. 0.4 Overhead € 272.931 N De bijdrage aan de Servicegemeente Dordrecht stijgt in totaal met € 328.685. Voor een bedrag van € 151.375 betreft dit No cure No pay. Dit gaat om bedrijven die bezwaar maken op de WOZ-waarde. Deze kosten zijn bijgeraamd op taakveld 0.61. Door de CAO-verhoging stijgt de bijdrage met € 132.456. Een bijraming aan het Regionaal Data platform bedraagt € 26.885. Aan diverse overige zaken wordt € 17.966 bijgeraamd. Voor de datamigratie verwachten we dit jaar nog € 85.000 aan extra kosten. 0.61 OZB woningen 1.378 N Tegenover de extra kosten door No cure No pay staan extra inkomsten (€ 150.000) vanuit de OZB. Waarvan € 40.000 over voorgaande jaren.

0.62 OZB niet-woningen € 90.000 V Dit betreft een incidentele verhoging baten OZB eigenaren met € 50.000 en OZB gebruikers met € 40.000 in verband met hoger geprognosticeerde opbrengst voorgaande jaren.

11

0.64 Belastingen overig € 50.000 V Over voorgaande jaren hebben we nog € 10.000 extra baten. Als effect van eerder uitgevoerde controle door bureau Legitiem verwachten we in 2023 € 40.000 hogere opbrengst van de hondenbelasting. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds € 1.060.000 V In de Winternota wordt zowel de mei- als de septembercirculaire 2023 bijgeraamd. De meicirculaire gaf een netto voordeel van € 536.000. De meicirculaire liet een groei zien in het nominale deel (loon/ prijs) van het accres. De septembercirculaire geeft een netto voordeel van € 524.000. Dit voordeel kan grotendeels verklaard worden door een uitkering van het voorschot op het BCF plafond. Vanuit de algemene uitkering is € 135.000 ontvangen voor de Wet Open Overheid, deze is overgeheveld naar taakveld 0.1 bestuur. 0.8 Overige baten en lasten € 239.881 V Op dit taakveld staat de stelpost voor de verhoging van de subsidies in 2023 naar 6,2%. De verdeling naar de diverse taakvelden vindt nu plaats. Het restant van de stelpost € 82.520 valt incidenteel vrij.

Technische/neutrale wijzigingen Algemene uitkering Taakmutaties moeten boekhoudkundig aan het goede taakveld worden toegedeeld zodra daadwerkelijke uitgaven worden gedaan. Deze toedelingen staan onder de neutrale wijzigingen. Diversen Daarnaast zijn er nog een aantal strikt technisch neutrale wijzingen. Een totaaloverzicht kunt u vinden in bijlage 1.

12

Voortgang programma's Programma 1 Sociaal Welzijn en Educatie Collegewerkprogramma - Accommodatiebeleid Onderdeel van de nota Accommodatiebeleid is het veldenvervangingsplan toekomstbestendig sportpark Schildman. Dit beleids- en beheerplan is in 2023 geactualiseerd. - Cultuureducatie en -participatie In juli is een raadsinformatiebrief verstuurd waarin is aangegeven dat de beleidsnota in het najaar met de gemeenteraad besproken zal worden. Door organisatorische vraagstukken is dit niet gelukt en gaat dit eind 2023/begin 2024 plaatsvinden. - Hi5Ambacht In 2023 zijn de aanbevelingen van het onderzoek uit 2022 opgevolgd en is het verzelfstandigingstraject in werking gesteld. Tijdens dit interactieve traject werken we intensief samen met de coördinator van Hi5Ambacht en de kwartiermaker vanuit Drijver en Partners. Het streven is om eind Q1/begin Q2 2024 de voorbereidingen voor het opstarten van een zelfstandige stichting af te ronden. Aandachtspunten daarbij zijn de financiële positie van Hi5Ambacht en de rolverdeling tussen de gemeente en de onderwijs- en kinderopvangpartners ten aanzien van Hi5Ambacht. Na afronding kan Hi5Ambacht vanaf dat moment in een zelfstandige vorm een actieve bijdrage kan leveren aan het bevorderen van een gezonde en verantwoorde leefstijl, het mentaal welbevinden en de zelfredzaamheid van onze inwoners.

De raad wordt over de voortgang van dit traject actief geïnformeerd. - Integraal huisvestingsplan scholen (IHP) Nadat de raad daarvoor in het najaar van 2022 de benodigde kredieten ter beschikking stelde, is in de eerste helft van 2023 gestart met de sloop/nieuwbouw van zowel de Stadhouder Willem III als SOL Admiraal (inclusief de gymzaal). De verwachting is dat beide nieuwe scholen in het tweede kwartaal 2024 in gebruik genomen worden. Begin juli is het definitief ontwerp van de te bouwen nieuwe Klimboom in De Volgerlanden/de Hofjes vastgesteld. In het vierde kwartaal vragen we de raad daarvoor krediet beschikbaar te stellen, zodat met de bouw van die nieuwe school begin 2024 kan worden gestart (geplande oplevering: medio 2025). Over de sloop/nieuwbouw van De Meander voeren we gesprekken met het betreffende schoolbestuur. De planning gaat ervan uit dat daarmee medio 2024 wordt gestart. - Lokale versus regionale zorg Na een succesvolle pilotperiode is de inzet van de Praktijkondersteuner Jeugd GGZ verlengd en uitgebreid. We zien het aantal directe verwijzingen van huisartsen naar jeugdhulp afnemen en de samenwerking met de GGZ-medewerkers in het jeugdteam verloopt goed.

13

De inzet van GGZ-medewerkers in het jeugdteam laat een voorzichtig positief beeld zien; er is een afname te zien in verwijzingen naar jeugdhulp. We zetten in op verlenging in 2024 om deze positieve resultaten te versterken. - Multifunctionele ontmoetingsplaats Cascade We werken aan plannen voor revitalisering van het Cultureel Centrum Cascade. Zodat het aantrekkelijk is voor alle inwoners van Ambacht en hen uitnodigt tot ontmoeting, activiteiten en ontspannend verblijf. Samen met Stichting Cascade, de bibliotheek en de gebruikers van het gebouw hebben we het eerder door de raad vastgestelde programma van eisen uitgewerkt in een voorlopig ontwerp. Vervolgens maken we een voorstel voor de raad met een kredietraming om de plannen te kunnen realiseren en een exploitatiebegroting voor het vernieuwde Cascade. De planning is om dit voorstel eind 2023 of begin 2024 ter besluitvorming aan de raad aan te bieden. - Participatiewet kaders In 2023 is gestart met de herijking van de Participatiewet. De herijkte kaders van de Participatiewet formuleren we met een beleidsnotitie. Voor de totstandkoming en de uitvoering werken we nauw samen met de Sociale Dienst Drechtsteden. Het proces vindt plaats in samenwerking met de GR Sociaal en de regionale opgave 'ontwikkeling naar werk'. Het proces loopt gelijktijdig met de landelijke herijking van de 'Participatiewet in balans'.

De geplande invoeringsdatum daarvan is 1 januari 2025. - Preventieplan sociaal domein Het Preventieplan 'De Kracht van Ambacht' is een meerjarig programma voor de periode 20202024. Bij de acties die gedurende de looptijd worden gerealiseerd, werken we samen met maatschappelijke organisaties. Heel 2023 is gewerkt aan de uitvoering van alle acties uit het jaaroverzicht 2023 zoals benoemd in het jaarplan 2022. Eind 2023 bieden we de raad een overzicht van alle activiteiten over 2023 ter kennisname aan. In dit overzicht nemen we per maatregel op wat is gerealiseerd in 2023. - Relatieloket Het is voor kinderen uitermate belangrijk dat zij kunnen opgroeien in een veilige omgeving. Relatieproblemen tussen ouders hebben effect op het welzijn van hun kinderen. Voor ouders kan het moeilijk zijn om hier hulp bij te zoeken. Zij ervaren een drempel of weten eenvoudig niet waar zij terecht kunnen. In de afgelopen maanden is gewerkt aan een informatie- en adviespunt dat vanaf oktober 2023 daadwerkelijk open is. Deze voorziening komt voort uit ons Preventieplan. Via dit loket kunnen inwoners tijdens de spreekuren de juiste hulp vinden en de stap maken om hulp te vragen. We maken hierbij de verbinding met het 0-100 team en andere Ambachtse voorzieningen zoals het Parentshouse. Inwoners die daarvoor open staan, kunnen we zo helpen hun relatie te versterken en te behouden.

14

- Sportpark Schildman Op maandag 2 oktober heeft de gemeenteraad het veldenvervangingsplan toekomstbestendig sportpark Schildman vastgesteld. Dit plan loopt tot en met het voetbalseizoen 2027-2028. Door de goedkeuring van dit plan is nu duidelijk welke financiële middelen er de komende jaren nodig zijn om kwalitatieve sportvelden te behouden, evenals welke investeringen vereist zijn om de groei van het ledenaantal op te vangen door het uitbreiden van de veldcapaciteit. Hierdoor kunnen de verenigingen in de komende jaren rekenen op voldoende veldcapaciteit en kan de ledengroei worden opgevangen, zodat de inwoners van de gemeente de mogelijkheid hebben om te blijven sporten bij sportpark Schildman. Het plan is onderdeel van de nota accommodatiebeleid. - Sportvisie Voor het opstellen van de sportvisie is in 2023 een bedrag beschikbaar gesteld van € 75.000. In 2023 is de opdracht voor het komen tot een sportvisie bestuurlijk vastgesteld. In 2024 starten we met de werkzaamheden. Vooruitlopend op het opstellen van de sportvisie is in 2023 het Lokaal Sportakkoord II opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. - Vroeg erop af aanpak Een vroeg erop af aanpak bij schuldenproblematiek houdt in : een beleidsaanpak en werkwijze waarmee we meer naar buiten gericht werken en toenadering zoeken tot inwoners, uiteraard binnen de wettelijke kaders op het gebied van de privacybescherming.

In het eerste kwartaal 2023 zijn afspraken gemaakt om een nieuwe, volgende stap toe te voegen aan de bestaande aanpak bij vroeg erop af, het afleggen van een huisbezoek. Als na de laatste herinneringsbrief nog geen reactie is ontvangen, bieden we opnieuw een gesprek bij het sociaal wijkteam/financieel adviseur aan. In deze brief kondigen we aan dat bij geen respons de mogelijkheid bestaat dat de medewerker van het Sophia Sociaal Team een huisbezoek brengt. Het doel van dit bezoek is om in contact te komen met de inwoner en deze het aanbod te doen het gesprek aan te gaan over de ontstane situatie en daarbij hulp aan te bieden.

15

- Wmo-kaders In 2022 is samen met de Sociale Dienst Drechtsteden gestart met het traject Herijking Wmo. In november is hiertoe de startnotitie Herijking Wmo opiniërend besproken met de raadscommissie WOS. Op basis van deze bespreking en de bespreking met de raden van de andere gemeenten is inmiddels een vervolgnotitie Herijking Wmo en een Integrale conceptverordening Algemene en Maatwerkvoorzieningen Wmo opgesteld. Deze hebben we besproken in de raadscommissie WOS van juni 2023. Op basis van de uitkomsten zijn de genoemde documenten in oktober 2023 in de raad vastgesteld. In 2024 vindt de implementatie van de uitkomsten van het Herijkingstraject Wmo plaats en werken we verder aan de samenwerking tussen Sociale Dienst Drechtsteden en Sociaal Team rondom Wmo-vraagstukken. - Woonzorgvisie & Beleid rondom ouderen In augustus is gestart met de aanbesteding om te komen tot een Woonzorgvisie voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. In oktober is de opdrachtnemer gestart met de opdracht in het kader van de woonzorgvisie. Hierin wordt ook een participatieronde opgenomen met stakeholders om te komen tot een zo compleet mogelijk beeld. - Zwembad In 2023 zijn we op 1 september samen met Sportfondsen een pilot gestart met de zondagopenstelling van het binnenbad en hebben we geïnvesteerd in het versterken van de samenwerkingsrelatie met Sportfondsen.

Lopende grote beleidstrajecten - 0-100 team In 2023 is het SOPHIA Sociaal Team van start gegaan. De belangrijkste doelstelling voor 2024 is het bestendigen van het 0-100 team. Specifiek zetten we in op het intensiveren van de vroeg erop af aanpak bij schuldenproblematiek en het ontwikkelen en uitvoeren van lokale initiatieven als alternatief voor de Wmo- maatwerkvoorzieningen. - Collectie Spoor Een besluit over de herbestemming van de voorwerpen uit de collectie Spoor die niet zijn ondergebracht bij het Historisch Genootschap, de gemeente en het regionaal archief in Eindhoven. - Maatschappelijke begeleiding Statushouders We voeren de nieuwe wet inburgering 2021 uit in (regionale) samenwerking met de Sociale Dienst Drechtsteden, Vluchtelingenwerk Nederland en het SOPHIA Sociaal team (0-100 team).

16

Waar we lokaal kansen zien om taalverwerving en (onbetaald) werk en participatie te bevorderen, zetten we hiervoor (innovatieve) interventies in. Zo zijn we in 2023 gestart met een pilot van sportlessen voor (Islamitische) vrouwen. In oktober start de tweede lesserie van 20 weken. Dit initiatief is bekostigd door het lokaal sportakkoord en wordt uitgevoerd door Hi5Ambacht. In 2024 evalueren we deze pilot. Verder is in 2023 een workshop fietsen georganiseerd door Jong Zwijndrecht en een informatieavond met tolk over energiehulp. Verder is in het Actieplan Lokale Economie aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waar inburgeraars onderdeel van uitmaken en zorgen voor het grootste percentage instroom in de participatiewet. We hebben bij de uitvoer van de acties aandacht voor deze specifieke groep. - Nota Mantelzorgbeleid De huidige Nota Mantelzorg is in 2023 herzien en door de gemeenteraad vastgesteld op basis van een evaluatie. Betrokkenen zijn tevreden over het bestaande beleid en de getroffen voorzieningen. De aansluiting met de actuele ontwikkelingen rond mantelzorg en de behoeften van de mantelzorgers blijven wij volgen. We werken samen met diverse maatschappelijke partners voor de uitvoering van dit beleid.

17

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Collegewerkprogramma - Actieplan Lokale Economie Het Actieplan Lokale Economie 2023-2026 vormt de komende vier jaar de basis voor de samenwerking tussen ondernemers en gemeente. Samen dragen we bij aan een sterke lokale economie die werkgelegenheid oplevert voor onze inwoners en die van belang is voor onze brede welvaart. Het plan bevat 43 actiepunten, verdeeld over vier thema's. 1. Lokaal ondernemen gaat in op de kracht van samenwerken binnen onze lokale gemeenschap. 2. Innovatief ondernemen bevat acties die bijdragen aan de toekomstbestendigheid van de bedrijven. 3. Met duurzaam ondernemen dragen we zorg voor onze omgeving zodat deze ook in de toekomst aantrekkelijk blijft om te ondernemen. 4. En met sociaal ondernemen leveren een positieve bijdrage aan maatschappelijke uitdagingen waarbij we zorgen dat iedereen kan meedoen. In 2023 hebben we de Duurzame bedrijvenroute op de Ambachtsezoom georganiseerd. Deze route is georganiseerd om bedrijven te interesseren en enthousiasmeren voor duurzaam ondernemen. Daarnaast hebben we de technische onderwijsroute gepland samen met bedrijven en onderwijsinstellingen uit de gemeente. - Bedrijventerreinen Op De Sandeling is op dit moment het meeste verbetering mogelijk rondom parkeren, groen en optimalisatie van ruimtegebruik.

Ook zijn er kansen voor het verduurzamen van het terrein en het verkennen van duurzame mobiliteit. Met o.a. ondernemers van De Sandeling, de omgevingsdienst en met experts op het gebied van verkeer, duurzaamheid en groen gaan we uitvoerig kijken welke actiepunten, kansen en ontwikkelingen uit het gebiedspaspoort we kunnen oppakken. We kijken daarbij goed waar we invloed op hebben en waarop niet. - Corporatiewoningen We voeren een aantal keer per jaar gesprekken met corporaties. Samen met de corporaties kijken we naar mogelijkheden wat betreft de woningvoorraad en herstructurering. Als er mogelijkheden zijn wordt gezamenlijk een project gestart. We betrekken de raad voordat besluitvorming plaatsvindt. - Detailhandelsvisie We zetten ook in 2023 verder in op de aanbevelingen uit de Detailhandelsvisie en gaan hier na 2023 mee door. We houden onze winkelcentra aantrekkelijk, in de brede zin van het woord, onder andere door het Actieplan Lokale Economie uit te voeren.

18

- Doelgroepen woningbouw Bij de start van nieuwe woningbouwprojecten is er speciale aandacht voor jongeren en senioren. Waar mogelijk proberen we voor doorstroming te zorgen door afspraken te maken met ontwikkelaars over de toewijzing van woningen aan inwoners uit de gemeente. Daarnaast spreken we met woningbouwcorporaties af om elkaar op de hoogte te houden van nieuwbouwprojecten, zodat de corporaties extra aandacht kunnen geven aan haar huurders over deze projecten. - Omgevingsplan We stellen een 14-tal deel-omgevingsplannen op die tezamen ons gemeente-brede omgevingsplan vormen. Deze taak is primair belegd bij team Ruimte, maar wordt gedaan in samenwerking met alle in- en externe collega's betrokken bij beleid en uitvoering. In 2024 staat vaststelling van de eerste deel-omgevingsplannen door de raad op de planning. Het lukt echter niet om de 2 vacatures te vullen en capaciteitsproblemen leiden tot vertraging. We onderzoeken de mogelijkheid tot inzetten van meer inhuur. - Opgave Duurzaamheid

-

We pakken duurzaamheid als een integraal programma/opgave aan en nemen hierin de organisatie breed mee. In 2023 zijn we verder gegaan met de acties uit het Actieplan Duurzaamheid 2019-2022, zoals de groene daken actie en de kinderklimaattop. De Gemeentelijke Investeringslening Duurzaamheid is vastgesteld door de raad. We zijn nauw betrokken bij de ontwikkelingen rond de warmtetransitie. Samen met de regio inventariseren we hoe we inwoners het best kunnen ondersteunen bij het optimaliseren van hun woningisolatie door middel van de Lokale Isolatieaanpak Drechtsteden. Daarnaast zijn wij bezig met het continueren van successen vanuit het actieplan Duurzaamheid 20192022 en focussen we ons op: het opstellen van het Programma Duurzaamheid 2024-2030; de uitvoering van de Gemeentelijke Investeringslening Duurzaamheid de uitvoering van de GroeiAgenda.

- Werken en economie Drechtsteden Wij staan voor een stevige regionale economische samenwerking ter versterking van het regionaal en lokale economisch systeem. Dit doen we door in te zetten op een efficiënte uitvoering met en tussen triple-helix partners. In de regio werken we samen aan twee innovatieve roadmaps: Deltatechnologie en Duurzaam Varen voor de maritieme maakindustrie en het MKB, met als doel innovaties versnellen die bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken (zoals energietransitie).

19

- Wonen in de regio De bijdrage van Hendrik-Ido-Ambacht blijft wat betreft de samenwerking in de regio onverminderd. We participeren in het kernteam bouwen & wonen en ambtelijke overleggen. Dit heeft als doel om bij te dragen aan de ambities uit de groeiagenda vanuit Ambacht. Dit leidt tot afstemming voor de woningbouwplannen en afstemming met de provincie zodat ruimtelijke ontwikkelingen (versneld) door kunnen gaan.

In 2023 vonden er met de raad brede sessies over het thema wonen plaats. We gaan in gesprek over de woningmarkt in Ambacht en de mogelijkheden rondom het inzetten van instrumenten. Als er besluiten worden genomen, betrekken wel de raad. - Woningen algemeen Momenteel zijn er geen locaties waarbij permanente woningbouw mogelijk is op korte termijn (binnen 10 tot 15 jaar). Mochten zich kansen voordoen in de komende periode dan onderzoeken we de mogelijkheid tot flexwonen. Lopende grote beleidstrajecten - Landschapstafel IJsselmonde / Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde Landschapstafel IJsselmonde: De deelnemers aan de Landschapstafel IJsselmonde (Zwijndrecht, Ridderkerk, Albrandswaard, Barendrecht, Rotterdam en Hendrik-Ido-Ambacht, Staatbosbeheer, Waterschap Hollandse Delta, Zuidhollandslandschap en Buitenland van Rhoon) zijn meerdere malen bij elkaar gekomen om met elkaar te spreken over biodiversiteit en het recreatief aantrekkelijker, toegankelijker en bruikbaarder maken van het groene landschap. NRIJ: In het Dagelijks en Algemeen Bestuur van het NRIJ is en wordt regelmatig gesproken over de (financiële) toekomst van het schap. De bijdragen van de provincie en Rotterdam aan het schap zijn vanaf 2025 onzeker. Met deze partijen zijn gesprekken gaande over de voortzetting van hun bijdragen.

20

- Omgevingsvisie De omgevingsvisie is op 3 juli 2023 vastgesteld door de raad. Momenteel werken we aan hoe de doorwerking in andere beleidsstukken in de fysieke leefomgeving goed vorm kan krijgen.

21

Programma 3 Buitenruimte Collegewerkprogramma - Beheerplannen Bij vaststelling/actualisatie van de beheerplannen nemen we een dekkingsvoorstel op. - Biodiversiteit openbare ruimte In 2023 zijn we gestart met het opstellen van een nieuw groenbeleidsplan, met de bedoeling om dit plan in het eerste kwartaal van 2024 vast te laten stellen. In het groenbeleidsplan zal onze ambitie met betrekking tot het stimuleren van de biodiversiteit centraal staan. Hierbij ligt de nadruk op het creëren van extra groen en het versterken van bestaand groen. - Brug over de Noord In 2022 is hierover contact geweest met Rijkswaterstaat. Helaas hebben zij besloten de openingstijden te handhaven. We gaan via de regio er nogmaals op aandringen het belang van het wegverkeer te laten prevaleren. - Groene structuur Een groenstructuur is belangrijk omdat het verschillende voordelen biedt, zowel op het gebied van milieu als op het gebied van welzijn. Groen draagt bij aan het verminderen van hitte-eilanden en wateroverlast, het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verminderen van geluidsoverlast. Een goed ontwikkelde groenstructuur kan dus bijdragen aan een gezonde en aangename leefomgeving. Voor het opstellen van het groenbeleidsplan wordt de huidige groenstructuur beoordeeld en meegenomen. Zoals eerder In het collegewerkprogramma stond beschreven, borgen we dit ook in het omgevingsplan.

- Grondstoffen en afval Vanaf 1 januari 2024 wordt het recycletarief ingevoerd. In de eerste helft van 2023 hebben we alle maatregelen genomen en alle voorzieningen aangepast om invoering van het recycletarief mogelijk te maken. De hoeveelheid restafval is in 2023 al beduidend minder dan in voorgaande jaren en de hoeveelheid gescheiden aangeboden en kwalitatief goed herbruikbare grondstoffen neemt toe. We blijven inzetten op voorlichting en communicatie om onze inwoners te motiveren en te helpen om het nog beter te doen. Daarnaast blijven we ook inzetten op monitoring en handhaving om de overlast door onjuist aanbieden en bij-plaatsingen te beperken of te voorkomen. We stellen een kader op voor de nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de afvalinzamelaar die na 2025 de afvalinzameling in onze gemeente gaat uitvoeren. We hebben een brede verkenning uitgevoerd naar mogelijke alternatieven die we hebben om de afvalinzameling na het aflopen van de huidige DVO uit te laten voeren. Eind 2023 nemen we een principebesluit over het traject dat we volgen om de dienstverlening voor afvalinzameling na 2025 te borgen. In 2023 vervangen we op 23 locaties de bovengrondse containers voor inzameling van oud papier en

22

karton (OPK) door ondergrondse afvalcontainers. Vervolgens gaan we in 2024 plannen en voorstellen maken om de nog resterende bovengronds afvalvoorzieningen voor de inzameling van OPK en Glas te vervangen door ondergrondse afvalcontainers. Hiermee zorgen we dat de beeldkwaliteit van de buitenruimte verbeterd wordt. - Hondenpoepoverlast We stellen nieuw Hondenbeleid op waarin de focus ligt op goede voorzieningen voor honden, duidelijke regels en goede informatievoorziening voor alle inwoners. In 2024 starten we met de uitvoering van het nieuwe beleid. - Laadinfrastuctuur De laadinfrastructuur heeft direct invloed op de parkeerdruk. Daarom zijn parallel aan elkaar processen opgestart om zowel strategische locaties voor oplaadinfrastructuur te zoeken, en om de parkeerdruk binnen de gemeentegrenzen te meten. Mogelijk heeft dit ook invloed op de inzet van deelmobiliteit. Deze drie onderwerpen kunnen niet los van elkaar worden gezien en onze invulling hiervan wordt dan ook samen opgepakt. - Onderhoudsniveau buitenruimte Een door de raad vastgesteld beleidskader waarin de ambitie is vastgesteld en de benodigde financiële middelen beschikbaar zijn gesteld. We doen dit samen met de raad. We planten 500 bomen. - Openbaar vervoer Vanuit de vraag naar vervoer kijken zowel gemeente als vervoerder vooruit naar de wensen voor het ov.

We vragen hiervoor extern een advies, zodat we hiermee in overleg kunnen treden met de vervoerder en de provincie, als de gemeente een andere invulling van het vervoer wenst dan dat de provincie en/of de vervoerder voorstellen. - Parkeerdruk bedrijfsbussen In 2023 vond op basis van het Mobiliteitsplan een parkeerdrukonderzoek plaats. Daarmee wordt in kaart gebracht waar welke knelpunten zitten. Dit wordt momenteel uitgevoerd. Hierna volgt een voorstel om de parkeerdruk aan te pakken in relatie tot bedrijfsbussen, elektrisch opladen en deelmobiliteit.

23

- Speelruimteplan In 2023 hebben we twaalf speelplekken gerenoveerd, hiervan zijn zeven speelplekken die nog in de afrondende fase zaten van het vervangingsplan 2022 en vijf van het vervangingsplan 2023. In 2024 renoveren we tien speelplekken, drie hiervan zijn renovaties die vooruitgeschoven zijn vanuit 2023 vanwege het aansluiten op integrale projecten die op dezelfde locatie lopen. - Toegankelijkheid In het beheerplan Wegen hebben wij opgenomen dat we jaarlijks €20.000,- per jaar uitgeven om de buitenruimte toegankelijk te maken. In 2023 hebben we het Louwersplein aangepakt, hierbij zijn de geleidenlijnen aangepast en het plein rechter neergelegd. In 2024 pakken we de geleidenlijn op de Sophiapromenade aan zodat daar goede blijvende geleidenlijnen komen. - Verkeersveiligheid Bij groot onderhoud van wegen en straten worden deze ingericht conform de nieuwste regels en richtlijnen, waarbij bewoners hun ideeën kunnen inbrengen. Bij ernstige verstoringen voor de verkeersveiligheid worden er tussentijds plaatselijke oplossingen aangebracht. Wij continueren de inzet op scholen door het programma School op SEEF. Daardoor zijn kinderen op jonge leeftijd zich al bewust van deelname aan het verkeer. Hieruit volgen vaak ook verbeteringen voor de schoolomgevingen. Naast de jonge inwoners, zetten we ons ook in voor een veilige verkeersdeelname van de zich jong voelende inwoners.

Voor 55+'ers continueren we namelijk het programma Doortrappen, waar het accent volledig ligt op een veilige deelname per (elektrisch ondersteunde) fiets tot op steeds respectabeler leeftijd. Ook is in 2023 binnen het regionale mobiliteitsprogramma een opfriscursus voor 70+'ers uitgevoerd. - Vervoer over water Samen met de Drechtsteden ontwikkelen we een visie op de toekomst van het openbaar vervoer over water. We leveren onze (financiële) bijdrage aan de regionale ontwikkeling van het IPOW (Innovatief Personenvervoer over water). Daarnaast zetten we ons in regionaal verband sterk in op IPOW tijdens de werkzaamheden van Rijkswaterstaat aan bruggen en tunnels. - Viaduct A16 De komende periode gaan we samen met onze buurgemeente en de ondernemersvereniging een lobby opzetten richting Rijkswaterstaat en andere betrokkenen om een tweede viaduct over de A16 zo snel mogelijk te realiseren. - Wandel- en looproutes Naar aanleiding van het Mobiliteitsplan vindt onderzoek plaats naar de voetgangersroutes in Ambacht. Hierop volgt een voorstel om de voetgangersroutes te verankeren in het beheer en onderhoud, dan wel te verbeteren.

24

Lopende grote beleidstrajecten - Beleidsplan Openbare Verlichting Door hoge energieprijzen is het vervangingsplan volgens het beleidsplan Openbare Verlichting 2020 verouderd. Daarom hebben we een nieuw grootschalig vervangingsplan gemaakt wat we in 2024 gaan uitvoeren. Hiermee verduurzamen we het areaal door alle conventionele armaturen en oude ledarmaturen te vervangen voor nieuwe duurzame led-armaturen. Hiermee maken we ons areaal slim en duurzaam en besparen we veel energie. - Gemeentelijk rioleringsplan Met het Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023 (GRP) hebben wij vorm gegeven aan de gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Naast het reguliere onderhoud aan riolering en onze gemalen conform het GRP zijn wij verder gegaan met onze rioolvervangingsopgave. In buurt Kruiswiel is fase 4 in uitvoering gekomen. Vanuit de landelijke Impulsregeling Klimaatadaptatie hebben wij door extra budget klimaatadaptieve maatregelen binnen dit project kunnen nemen. Dit in de vorm van het uitvoeren van parkeerplaatsen met waterpasserende verharding. Onze grote baggeropgave waarbij twee jaren zijn gecombineerd, is in het voorjaar afgerond.

25

Programma 4 Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen Collegewerkprogramma - Bestuursstijl We zijn inmiddels gestart met het werken met startnotities. Tot nu toe hebben we op de beleidsonderdelen Wonen, Duurzaamheid, Wmo en Hondenbeleid aan de hand van startnotities waardevolle gesprekken met de raad gevoerd. Het uiteindelijke doel van deze sessies is om vanuit de raad richtinggevende kaders mee te krijgen om verdere besluitvorming door de raad goed voor te kunnen bereiden. - CAI-gelden Er is tweejaarlijks overleg met het bestuur van de CAI over de besteding van de resterende CAIgelden. Tijdens deze gesprekken dragen we projecten en opgaven aan die in aanmerking kunnen komen voor een bijdrage vanuit de CAI. Deze projecten passen bij de ambities uit het coalitieprogramma. De stichting streeft ernaar het laatste deel van de middelen in 2023 of in ieder geval in het eerste deel van 2024 uit te geven. We zijn met de CAI in gesprek over een bijdrage voor een groene gemeente en biodiversiteit. - Dienstverlening/Herinrichting Gemeentehuis We voeren een onderzoek uit naar de functie van het gemeentehuis met aandacht voor de relatie met Cascade, huisvesting van het 0-100 team, duurzaamheidsaspecten van het gemeentehuis en het gewenste werkplekconcept van de organisatie. Daarbij blijven we oog houden voor de kwaliteit van onze (digitale) dienstverlening.

- Nota verbonden partijen/ visie op regionale samenwerking De Nota Verbonden Partijen (NVP) moet met name worden geactualiseerd op de nieuwe bestuurlijke samenwerking in de Drechtsteden, risicoprofielen van de verbonden partijen en de inhoud van de sturingsarrangementen. De nieuwe NVP biedt een transparant kader voor onze deelname aan en onze sturing op verbonden partijen. Dit wordt gelijktijdig opgepakt met de actualisatie van de Visie op Regionale Samenwerking. In de nieuwe nota nemen we ook (de gevolgen van) de wijzigingen van de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regelingen mee. Eind 2023 bieden wij de raad hiervoor concept-stukken aan. - Openbare Orde en Veiligheid We hebben de openbare orde en veiligheid verbeterd door de BOA-capaciteit per 1 januari 2023 voor de komende 3 jaar beperkt uit te breiden. Daarnaast werken we hard aan het thema ondermijning. Hierbij zoeken we samenwerking met omliggende gemeenten en partners. Provincie en VAR (Veiligheidsalliantie Rotterdam) hebben inmiddels medewerking toegezegd.

26

- Participatie In januari 2023 heeft de raad voor 3 jaar capaciteit beschikbaar gesteld om de rol van participatiecoach in te vullen. We hebben deze rol belegd in ons team Communicatie. De participatiecoach adviseert en ondersteunt bij participatietrajecten die we als gemeente zelf opstarten. We ontwikkelen daarnaast een publieksvriendelijke leidraad om initiatiefnemers te faciliteren om zelf aan de slag te gaan bij het betrekken van de omgeving bij hun plannen. Lopende grote beleidstrajecten - Ondermijning Inmiddels zijn we bezig met de voorbereidingen. Begin november neemt de driehoek een besluit over de samenwerking met de Drechtsteden-Buiten gemeenten. Ondertussen zijn we met de hulp van een kwartiermaker gestart om de aanpak van ondermijning goed in te richten. Daarnaast hebben de provincie en het RIEC financiële middelen toegezegd ter ondersteuning van de aanpak. Een deel van dit geld is ter voorbereiding in 2023. Hiervoor treedt onze gemeente op als kassiersfunctie. - Smart Delta Drechtsteden - groeiagenda In 2017 is de Groeiagenda vastgesteld om de sociaaleconomische problematiek in de regio Drechtsteden krachtig aan te pakken. In 2023 is gewerkt aan de actualisatie van deze Groeiagenda. Mondiale en landelijke ontwikkelingen zijn hiervoor aanleiding geweest, evenals de bestuurlijke akkoorden die zijn gesloten in de regio.

Er zijn nieuwe ambities en uitdagingen die een plek hebben gekregen in een geactualiseerde Groeiagenda. Deze is tot stand gekomen in samenwerking met ondernemers en onderwijs. Ook de raden hebben input geleverd. In de geactualiseerde Groeiagenda staat de ambitie centraal om brede welvaart te realiseren voor de huidige en toekomstige bewoners van onze regio. Het doel is en blijft een sociaaleconomische schaalsprong te maken. Dit vereist een integrale en kwalitatieve benadering van de opgaven. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeenten in de Drechtsteden om de visie te realiseren. Onze raad heeft de geactualiseerde Groeiagenda in oktober 2023 vastgesteld. De Groeiagenda is vertaald naar een Uitvoeringsprogramma voor 2024. In het Uitvoeringsprogramma staan de activiteiten die worden uitgevoerd om de ambities uit de Groeiagenda te behalen. De Groeiagenda wordt meervoudig lokaal uitgevoerd. In het Uitvoeringsprogramma is aangegeven wat de gemeenten gezamenlijk doen en gezamenlijk bekostigen en wat lokaal wordt uitgevoerd om de doelen van de Groeiagenda te realiseren. Onze raad heeft in oktober 2023 ingestemd met het Uitvoeringsprogramma. Voor de uitvoering van de Groeiagenda is lokale uitvoeringskracht nodig. Het grootste deel van de projecten moet lokaal worden gerealiseerd.

Wij hebben daarom een lokale uitvoeringsparagraaf opgesteld waarin we aangeven op welke manier en met welke projecten we bijdragen aan de lokale uitvoering van de regionale doelen. Daarnaast wordt gewerkt aan een hernieuwd meer flexibel financieringsmodel, uitgaande van een basisfinanciering met aanvullende programmafinanciering op de thema's. Dit is naar verwachting begin 2024 gereed, zodat we hier in de Kadernota 2025 op kunnen inspelen.

27

Reserves en voorzieningen Egalisatiereserve begraafplaatsen Bij de Kadernota 2024 is meer onttrokken dan beschikbaar was in de reserve. Hierdoor is € 14.000 gecorrigeerd. Egalisatiereserve baggeren Door de baggeropgaven van meerdere jaren te combineren in 2023 hebben we € 645.000 meer kosten dan begroot. Hierdoor is er ook een hogere bijdrage van riolering van € 215.000. Het overige bedrag komt uit de reserve, dus in plaats van dat er € 77.745 gestort wordt, gaan we € 352.255 onttrekken. Dat is dus per saldo een verlaging van de reserve baggeren van € 430.000. Reserve lokale demografische groei We stellen voor om een bedrag van €125.000 voor de inburgering statushouders te onttrekken uit de reserve lokale demografische groei. Dit bedrag gebruiken we voor begeleidende taken van de SDD, de maatschappelijke begeleiding van Vluchtelingenwerk Nederland en Algemeen Maatschappelijk Werk. De oorzaak van deze onttrekking is de verhoogde taakstelling.

Voorzieningen Voorziening riolering Door een stijging van de energiekosten van € 50.000, en een grote bijdrage aan baggeren van € 215.000 voegen we per saldo € 265.000 minder toe aan de voorziening riolering.

Investeringen Revitalisering Cascade huisvesting: voorbereiding (+ € 60.000) Bij de aanvraag van het voorbereidingskrediet is geen rekening gehouden met de kosten inclusief BTW. Daarnaast is de doorlooptijd langer en ook is er meer onderzoek en advisering gedaan rondom duurzaamheid en ondersteuning om een aanvraag subsidie voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed in te kunnen dienen. Aanleg extra parkeerplaatsen Citadelterrein: € 433.000 (€ 300.000 wordt gedekt door een subsidie) In de grondexploitatie Genieterrein-Waterbusplein is rekening gehouden met de realisatie op het Citadelterrein van 108 parkeerplaatsen met een volledige ontsluitingsweg parallel aan het Noordeinde. Deze parkeerplaatsen zijn nodig om in voldoende parkeercapaciteit voor de bedrijven die op het Waterbusplein gevestigd zijn te voorzien. In de strook grond die wij van ABB hebben aangekocht is naast de bovengenoemde 108 parkeerplaatsen voor het Waterbusplein ruimte voor de aanleg van nog eens 46 parkeerplaatsen. In de Raadsinformatiebrief hebben wij aangegeven dat wij deze parkeerplaatsen tegelijk met de 108 parkeerplaatsen Waterbusplein en de ontsluitingsweg parallel aan het Noordeinde aan leggen. De belangrijkste reden hiervan is dat de aanlegkosten dan onderdeel zijn van de FES-subsidie.

Daarnaast kan het beschikbaar hebben van deze parkeercapaciteit van positieve invloed zijn op beoogde ontwikkeling van de maritieme cluster op het Citadelterrein. Omdat de aanleg van deze 46 parkeerplaatsen geen relatie heeft met de ontwikkeling van het Genieterrein-Waterbusplein kunnen de aanlegkosten daarvan niet onder de grondexploitatie Genieterrein-Waterbusplein worden geschaard. Daarom stellen wij u voor om hiervoor een investeringsbudget ter beschikking te stellen van € 433.000, waarvan € 300.000 wordt gedekt door middel van de FES-subsidie. Dit resulteert in een jaarlijkse afschrijvingslast van € 5.200 (afschrijvingstermijn van 30 jaar).

28

Budgetoverhevelingen naar 2024 Van een aantal activiteiten met bijbehorende budgetten is duidelijk dat die dit jaar niet afgerond worden. We stellen voor het restant van de budgetten mee te nemen naar 2024. Om ervoor te zorgen dat we deze budgetten al vanaf het begin van 2024 kunnen inzetten, kan besluitvorming niet wachten tot de vaststelling van de jaarrekening in juli 2024. Daarom wordt in deze Winternota voorgesteld de betreffende budgetten over te hevelen naar 2024 via de algemene reserve. De financiële verwerking van deze bedragen vindt plaats in de jaarrekening. Taakveld Activiteit 2.1 Uitvoering mobiliteitsplan 2.5 Onderhoud ponton waterbus 0.4 Onderzoek toekomst gemeentehuis 7.4 Energietransitie 6.1 Realiseren woonzorgvisie 5.1 Opstellen sportvisie 8.1 Bestemmingsplannen 8.3 Opstellen omgevingsplan Tijdelijke huisvesting sport en bewegingsonderwijs Diversen i.v.m. renovatie gymzaal Admiraal

Maximaal € 188.000 € 340.000 € 89.000 € 120.000 € 50.000 € 75.000 € 25.000 € 160.000 €

80.000

6.3

Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schuld €

44.000

6.74a

Realisatie van een regionaal initiatief vanuit Passend € Zorglandschap

20.000

Uitvoering mobiliteitsplan Het uitvoeringsplan mobiliteit 2022-2024 is door de raad op 8 november 2021 vastgesteld. Voor dit uitvoeringsplan is totaal € 218.000 vrijgemaakt. In dit plan is ook vermeld dat restantbudgetten bij de jaarrekening van 2022 en 2023 door zullen schuiven naar het volgend jaar. Daarom stellen we voor om het restant van maximaal € 188.000 over te hevelen naar 2024. Onderhoud Ponton waterbus Voor de werkzaamheden aan het ponton van de waterbus zijn we mede afhankelijk van de regio. Daarom stellen we voor om het budget naar 2024 over te hevelen. Onderzoek toekomst gemeentehuis We staan als gemeente voor een aantal opgaven om het gemeentehuis toekomstbestendig te maken. Het consultatiebureau en de wijkteams worden na revitalisering van Cascade in het gemeentehuis gehuisvest. Wijziging in de dienstverlening en het werkplekconcept vragen om aanpassing en herinrichting van het gemeentehuis. Daarnaast staan we voor een aantal opgaven met betrekking tot verduurzaming en aanpassing van het binnenklimaat. We zijn in 2023 een onderzoek gestart naar scenario's om een toekomstbestendig gemeentehuis te maken. Dit onderzoek loopt door in 2024. Daarom moet het restantkrediet worden meegenomen naar 2024.

29

Energietransitie In de meicirculaire 2022 heeft de gemeente € 230.628 ontvangen voor klimaat- en energiebeleid om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten. De uitvoeringskosten worden gemaakt in 2023 tot en met 2026. In 2023 wordt een deel besteed aan het opstellen van het programma duurzaamheid en het continueren van de acties vanuit het actieplan duurzaamheid 2019-2022. Het restant, maximaal € 120.000, wordt verwerkt in de uitvoeringsagenda duurzaamheid 2024-2025 behorend bij het programma duurzaamheid 2024-2030. Realiseren woonzorgvisie Het traject van de woonzorganalyse en woonzorgvisie wordt in het najaar van 2023 opgestart. Gezien de doorlooptijd van het traject is het noodzakelijk om het budget van € 50.000 (deels) mee te nemen naar 2024, aangezien de afronding niet in 2023 zal plaatsvinden. Opstellen sportvisie Voor het opstellen van de sportvisie is in 2023 een bedrag beschikbaar gesteld van € 75.000, maar niet eerder dan in 2024 starten we met de werkzaamheden. Reden hiervoor is dat we momenteel (en in de komende periode) veel vragen van de betrokken partijen (Hi5Ambacht en de sportverenigingen); Hi5Ambacht in het kader van de verzelfstandiging en de sportverenigingen in het kader van Sportakkoord II en het integrale plan van de Brede SPUK. Daarom stellen we voor om het budget van € 75.000 over te hevelen naar 2024.

Bestemmingsplannen Voor bestemmingsplannen De Noordoevers en Citadelterrein is voor 2021 bij de Kadernota 2022 een bedrag van € 50.000 beschikbaar gesteld. Bij de Winternota 2021 is besloten om € 40.000 via de algemene reserve (resultaatbepaling) over te hevelen naar 2022. Voor het Citadelterrein is er in 2023 een partiële herziening van het bestemmingsplan onherroepelijk geworden en hiervoor hoeven geen kosten meer te worden gemaakt. Met het oog op de voorgenomen ontwikkelingen op de Noordoevers en de mogelijke planologische en gerechtelijke procedures die we daarvoor moeten voeren, verwachten we kosten die doorlopen in 2024. We stellen daarom voor om het restantbudget mee te nemen naar 2024. Naar verwachting zal dat € 25.000 zijn. Opstellen omgevingsplan Voor het uitvoeren van de acties vanuit het collegewerkprogramma is in 2023 incidenteel budget beschikbaar gesteld voor uitbreiding van de formatie. Voor het opstellen van het omgevingsplan gaat het om een bedrag van € 250.000 voor 2,5 fte. Tot op heden is het niet gelukt voor deze vacatures in te vullen en huren we hierop in. Voor de kosten die doorlopen in 2024 stellen we voor om het restantbudget mee te nemen naar 2024. Naar verwachting zal dat maximaal € 160.000 zijn. Tijdelijke huisvesting sport en bewegingsonderwijs i.v.m.

renovatie gymzaal Admiraal In verband met de renovatie van gymzaal Admiraal zijn het bewegingsonderwijs en een aantal sportverenigingen tijdelijk elders gehuisvest. De gymzaal is voor een periode van circa 15 maanden niet bruikbaar en gedurende die periode worden er kosten gemaakt die doorlopen tot medio september 2024. VWe stellen voor om het restantbudget van naar verwachting € 80.000 mee te nemen naar 2024. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schuld In de meicirculaire 2023 heeft de gemeente € 44.000 ontvangen om aan de slag te kunnen gaan met de prioriteiten van de Aanpak geldzorgen, armoede en schulden, zoals het verdubbelen van het gebruik van de schuldhulpverlening en het tegengaan van kinderarmoede. De verwachting is dat de kosten hiervoor worden gemaakt in 2024.

30

Realisatie van een regionaal initiatief vanuit Passend Zorglandschap In het budget voor het Netwerk MT is een bijdrage opgenomen van € 20.000 voor de realisatie van een regionaal initiatief vanuit Passend Zorglandschap. Omdat de realisatie niet in 2023 plaats vindt maar in 2024, stellen we voor om dit bedrag mee te nemen naar 2024.