Bijlage bij raadsvoorstel 7.2 Kaderbrief 2023 v3

Kaderbrief 2023

Inhoud 1. Inleiding en samenvatting ........................................................................................3 2. Vooruitblik ...........................................................................................................5 3. Financiële uitgangspunten en mutaties ........................................................................7 4. Risico’s ............................................................................................................. 11 5. Weerstandsvermogen en reserves ............................................................................. 11 6. Voorstel ............................................................................................................ 12

Hendrik-Ido-Ambacht

2

Kaderbrief 2023

1. Inleiding en samenvatting Voor u ligt de Kadernota 2023-2026, dit keer in de vorm van een Kaderbrief. We hebben voor deze vorm gekozen, omdat deze Kaderbrief beleidsarm is. Ze bevat dus geen beleidskeuzes, maar alleen noodzakelijke ontwikkelingen. Het feit dat we u een beleidsarme Kadernota voorleggen heeft 2 oorzaken. Ten eerste was er tijdens het opstellen van deze Kadernota een demissionair college. Het doorvertalen van het coalitieakkoord moet nog plaatsvinden. Dit doen we richting de begroting. Daarnaast hopen we over een aantal maanden een beter zicht te hebben op de (meerjarige) financiële ontwikkelingen vanuit het Rijk voor alle gemeenten. Dat geeft ons een beter beeld over onze eigen structurele financiële positie. We bieden u natuurlijk ook (seperaat) een Voorjaarsnota 2022 aan met daarin aandacht voor de ontwikkelingen in het lopende begrotingsjaar. Corona en oorlog Oekraïne Het jaar 2022 is in een crisissfeer begonnen. We zagen in januari nog een (voorlopig) laatste piek van de coronapandemie. Een pandemie die de afgelopen 2 jaren impact heeft gehad. We dachten de blik weer vooruit te kunnen richten, maar in februari brak er in Oekraïne een oorlog uit. Een oorlog met op de eerste plaats veel menselijk leed. Een oorlog die een vluchtelingenstroom op gang bracht. Van gemeenten wordt veel inzet gevraagd voor de opvang van deze vluchtelingen.

Ook in onze gemeente dragen we hieraan bij. Maar deze oorlog leidt ook tot verdere schaarste aan grondstoffen, wat weer leidt tot hogere prijzen voor energie en dagelijkse boodschappen en een verder stijgende inflatie. Structurele dienstverlening vraagt om structurele financiering Het begint op een vast patroon te lijken. Wij als gemeente presenteren een Kadernota die in meerjarig perspectief omkleed is met vele zorgen en onzekerheden. Dit patroon begint een cyclisch karakter te krijgen; en niet alleen bij ons. We zien dit in heel veel gemeenten. In onze optiek wordt dit patroon voor een groot deel veroorzaakt door de wijze waarop het Rijk de gemeenten van de benodigde financiële middelen voorziet. We zien steeds vaker dat we op incidentele basis van middelen worden voorzien door het Rijk. En het net aangetreden kabinet geeft ons tot op heden alleen nog maar een doorkijk tot en met het jaar 2025. Voor ons is dit een onzekere levenslijn. Als gemeenten zijn we de eerste overheid. We staan het dichtst bij de inwoners, ondernemers en verenigingen. Inwoners die we ondersteunen als ze zorg nodig hebben. Inwoners en ondernemers die we helpen als het gaat om het verduurzamen van hun woning of bedrijfspand. Verenigingen die we faciliteren om hun dragende en verbindende rol in onze gemeenschap te kunnen spelen. Zo kunnen we nog veel meer voorbeelden geven.

En die inwoners, ondernemers en verenigingen verwachten van ons een kwalitatief goede dienstverlening, maar ook een consistente dienstverlening. Een dienstverlening die ook in 2026 en daarna verder gaat. Wij moeten investeringen doen om die goede dienstverlening te kunnen blijven bieden. Investeringen waarvan bijvoorbeeld de afschrijvingslast ook na 2026 doorgaat. We moeten mensen aannemen voor nieuwe taken die op ons afkomen. Ook dat stopt niet in 2026. Structureel goede dienstverlening vraagt om een structureel adequate financiering vanuit het Rijk richting gemeenten. We rekenen erop dat de gesprekken tussen de VNG en het Rijk over deze kwestie tot het gewenste resultaat leidt. Dat stelt ons in staat om ons werk voor de inwoners en ondernemers van HendrikIdo-Ambacht op een goede manier te kunnen blijven doen.

Hendrik-Ido-Ambacht

3

Kaderbrief 2023

Voor nu geen meerjarig sluitend perspectief We zien op verschillende domeinen een toename van de kosten voor gemeenten. Het Rijk gaat hier ongetwijfeld middelen voor beschikbaar stellen. De omvang van deze extra middelen en het moment waarop het Rijk die uitkeert, zijn echter nog niet zeker. Daarom kunnen wij nu nog geen meerjarig sluitend perspectief presenteren. Het grootste knelpunt in dit verband is het zogenaamde "financieel ravijn'. Vooralsnog stelt het Rijk wel extra middelen beschikbaar voor de jaren 2022-2025 (de kabinetsperiode), maar niet voor 2026. Terwijl gemeenten een structureel sluitende begroting moeten presenteren (concreet: is het begrotingsjaar naar het oordeel van de provincie structureel en reëel in evenwicht). Richting begroting 2023 De afgelopen jaren hebben we altijd een prudent financieel beleid gevoerd. Dat heeft ertoe geleid dat veel van de ambities uit het coalitieprogramma Gewoon Ambacht gerealiseerd zijn. Daar komt bij dat door dit gedegen financiële beleid van de afgelopen jaren onze reserves voldoende robuust zijn om incidentele tegenvallers op te kunnen vangen. Ook is onze schuldenpositie onder andere door de verkoop van aandelen Eneco verbeterd. Richting begroting gaan we ervan uit dat de meicirculaire 2022 ons duidelijkheid gaat verschaffen over de (structurele) budgettaire ruimte die we gaan krijgen.

Daarnaast wordt op dit moment gewerkt aan een nieuw coalitieakkoord. Met daarin ongetwijfeld ambities voor de nieuwe bestuursperiode. Beide zaken zullen we gaan verwerken in de begroting. Leeswijzer De Kadernota 2023 is de start van de Planning & Control-cyclus 2023. Deze nota is het kader voor de opstelling van de meerjarenbegroting 2023-2026. Zoals eerder gesteld is dit een beleidsarme Kaderbrief. Toch willen we uw raad wel in algemene zin een aantal ontwikkelingen schetsen die wij op ons af zien komen. Dit doen we in het hoofdstuk “Vooruitzichten”. Vervolgens geven we u een beeld van de financiële kaders die we willen hanteren en de actuele, financiële stand van zaken met daarin de mee- en tegenvallers. Dit leidt tot ons (voorlopige) financieel perspectief voor deze planperiode.

Hendrik-Ido-Ambacht

4

Kaderbrief 2023

2. Vooruitblik Zoals u van ons gewend bent, vormt de Kadernota, of in dit geval de kaderbrief, wel het startperspectief voor de begroting 2023. Om die reden willen wij u meenemen in onderwerpen, ontwikkelingen en vraagstukken die wij nu al kennen en die van invloed zullen zijn op de komende begroting. Wij zijn van mening dat dit uw raad helpt om bij de begroting 2023 de afwegingen zo goed mogelijk te maken. Het is de verwachting dat onderstaande onderwerpen onderdeel zullen vormen van het nieuwe coalitieprogramma. Energie en duurzaamheid In het Klimaatakkoord zijn maatregelen en afspraken voor de energietransitie vastgelegd. Om hieraan te kunnen voldoen, zijn de Regionale Energietransitie 1.0 en de Transitie Visie Warmte 2021 opgesteld en in de raad van juli 2022 vastgesteld. Zowel in de regio als lokaal wordt bekeken op welke wijze en met welk ambitieniveau hier invulling aan wordt gegeven. Ambities op het gebied van duurzaamheid hangen hier direct mee samen. Extra capaciteit en middelen zijn nodig om uitvoering te kunnen geven aan deze doelstellingen. De verwachting is dat het Rijk in de meicirculaire meer helderheid zal geven over de uitvoeringsmiddelen die beschikbaar worden gesteld. Omgevingswet Onze gemeente bereidt zich al enkele jaren voor op de Omgevingswet. We gaan ervan uit dat deze wet nu echt op 1 januari 2023 wordt ingevoerd.

Uw raad is hier, zeker in de afgelopen periode, intensief bij betrokken. De invoering van de wet is een complexe aangelegenheid die veel vraagt van raad, college en van de ambtelijke organisatie. De wet vraagt van ons onder andere dat wij een omgevingsvisie en een omgevingsplan opstellen. We zijn al ver gevorderd in het proces van de omgevingsvisie. De voorbereidingen voor het omgevingsplan zijn ook in gang gezet. We verwachten dat deze (nieuwe) opgave extra capaciteit en middelen zal vragen. Sociaal domein Het sociaal domein verdient ook in een beleidsarme kaderbrief onze aandacht. Temeer omdat we in dit domein ervoor zorgen dat de meest kwetsbare inwoners op een deugdelijke manier ondersteund en geholpen worden. Op tal van deelfacetten binnen dit domein. De stijging van de kosten in het sociaal domein en tekortschietende middelen vanuit het Rijk is een opgave waar vrijwel alle gemeenten mee worstelen. Om een goede sturing op de uitgaven in het sociaal domein te houden werken we regionaal samen. Daarnaast hebben we onze lokale aanpak via het preventieplan waarbij we de inzet van middelen zelf kunnen bepalen en die al op meerdere terreinen zijn vruchten begint af te werpen. Beheerplannen In onze gemeente vinden we de kwaliteit van het openbare groen erg belangrijk. Ook vinden we dat er kwalitatief goede speelvoorzieningen moeten zijn.

Om deze voorzieningen op het gewenste hoge niveau te kunnen blijven beheren zijn er structureel meer middelen nodig dan nu het geval is. Met elkaar moeten we bepalen op welk “niveau” we onze openbare ruimte willen beheren en wat we daar structureel voor over hebben.

Hendrik-Ido-Ambacht

5

Kaderbrief 2023

Leefbaarheid, veiligheid en openbare orde De gemeentelijke handhaver (de BOA) is ooit in het leven geroepen om toe te zien op een goede leefbaarheid in wijk en dorp. En om die leefbaarheid ook te bewaken. Daar zijn in de loop van de tijd steeds meer taken bijgekomen die op het terrein van veiligheid en openbare orde liggen. Dit werd voor een deel veroorzaakt doordat de politie een aantal van haar taken afstootte. We zullen met elkaar op basis van een heldere analyse scherp het gesprek moeten voeren om duidelijk te krijgen welke taken op het bordje van de politie thuishoren en welke niet. En aan de hand van een aantal scenario’s zullen we met elkaar moeten bepalen wat de benodigde capaciteit aan BOA’s moet zijn waardoor het nog steeds fijn, rustig en veilig wonen, werken en recreëren in Hendrik-IdoAmbacht is.

Hendrik-Ido-Ambacht

6

Kaderbrief 2023

3. Financiële uitgangspunten en mutaties Woningen/inwoners per 1 jan.

2022

2024

2025

2026

inwoners

31.677

2023 32.065

32.213

32.456

33.757

woonruimten

12.654

12.809

12.868

12.965

13.485

Parameters

2022

2023

lonen en sociale lasten

1,3%

3,0%

overige kosten (prijs)

1,5%

3,0%

Omslagrente

0,5%

0,5%

subsidies

1,4%

3,0%

huren en leges

1,4%

3,0%

O.Z.B.

1,4%

3,0%

Afvalstoffenheffing

1,4%

3,0%

Rioolheffing

1,4%

3,0%

annuïtair

annuïtair

kapitaallasten

2024

2024

2026

constante prijzen

algemene uitkering

Uitgangspunten en Basis Als basis is de primitieve begroting 2022 gebruikt, zoals die in november 2021 is vastgesteld. De parameters hebben een voorlopig karakter. Waar normaal wordt uitgegaan van de prognoses uit de septembercirculaire van de algemene uitkering van het voorgaande jaar, houden we nu door alle onzekerheden een slag om de arm. Bij de begrotingsbehandeling 2023 is er meer duidelijk en laten we een definitief percentage vaststellen. We stellen u alleen voor het indexcijfer voor de subsidies vast te stellen omdat dit nodig is voor het tijdig aanvragen van een subsidie. De omslagrente mag tegenwoordig volgens de BBV niet meer mag afwijken dan 0,5% van de werkelijk berekende rente. Bij het opstellen van de nieuwe begroting 2023 zal het definitieve percentage worden bepaald (in de jaarrekening 2021 is die bijgesteld naar 0,30 procent). Overigens schrijft onze gemeente alle activa annuïtair af. Bij een aanpassing van de renteomslag wordt wel de rente, maar niet de afschrijving van de bestaande activa aangepast, zodat dit als gevolg heeft dat we voor bestaande activa met een licht progressieve afschrijving te maken krijgen.

Hendrik-Ido-Ambacht

7

Kaderbrief 2023

pr

2023

2024

2025

2026

-154

-221

-83

780

Voorziening onderhoud zwembad

20

20

20

20

Fietsenstall., openb. toilet, containerpark

5

5

5

5

250

250

250

pfh

Let op: - = voordeel (duizendtallen) Resultaat begroting 2022 Besluit al eerder genomen in raad

1 DIE 2 FLA 3 LAF 3 LAF

Recycle tarief onderz. Cascade/ Laan van Welhorst Totaal besloten in raad na november 2021

1

1

1

1

26

276

276

276

Algemene uitkering

4 FLA 4 FLA 4 FLA

December circulaire algemene uitkering maartbrief Algemene uitkering Herijking algemene uitkering Jeugd naar 100% Totaal algemene uitkering

-490

-550

-140

-1.427

-1.500

-2.500

-3.000

-800

90

90

90

90

-650

-605

-565

-400

-2.550

-3.565

-3.615

-2.537

180

180

180

180

5

14

Actualisaties

1 DIE 1 FLA 1 DIE 1 FLA 1 DIE 2 LAF 3 LAF 3 LAF 3 FLA 3 LAF 3 LAF 3 LAF 3 LAF 3 LAF 3 FLA 4 FLA

2 fte sociaal domein Tijdelijke reserve scholenbouw fase 1 Peuterspeelzalen

55

IHP prijsstijging SOJ

443

Duurzaamheid

20

Recycle tarief Begraafplaats

60

60

60

353

373

373

20

20

20

-200

-200

-200

-23

-58

17

57

actualisatie areaal

-6

Groen onderhoud

80

Wegenbeheerplan 2022-2026 (incl kunstwerken, straatmeubilair en verkeersvoorzieningen) -45 -45 -45 Speelruimtebeheerplan 2022-2026

131

Beheerplan openbare verlichting 2022-2026

71

Inv. recycletarief, lagere verwerkingskstn

-45

72

62

60

-280

-280

-280

Restant Stelpost Toekomstige ombuigingen

-307

Stelpost Toekomstige ombuigingen

-443

DIV

Gebouwen MOP

150

150

150

150

DIV

stijging energiekosten

50

50

50

50

DIV

Uit voorjaarsnota

-4

-4

-4

-4

DIV

Winternota structureel

130

130

130

130

Totaal actualisaties

562

463

443

525

902

885

895

1015

Verbonden partijen/ regio

1 DIE 1 DIE 1 DIE 1 DIE 1 FLA 2 LAF LAF

2 LAF 3 FLA 4 HEIJ 4 LAF 4 FLA 4 FLA

SOJ Begroting 2023 DGJ Begroting 2023

30

30

30

30

SDD Begroting 2023

-522

-596

-608

-349

Nadeel BUIG

430

430

430

430

Drechtwerk

20

OZHZ

20

20

20

20

OZHZ - bodemtaken

50

31

31

31

NRIJ

10

10

10

10

provisie garantstelling HVC

19

19

19

19

VRZHZ

111

111

111

111

Dienstverlening Drechtsteden

81

70

-11

-59

Service organisatie Dordrecht

117

117

117

117

Totaal verbonden partijen/ regio

1.268

1.127

1.044

1.375

SUBTOTAAL

-848

-1.920

-1.935

419

Service organisatie Dordrecht

Hendrik-Ido-Ambacht

8

Kaderbrief 2023

Toelichtingen De mutaties in de voorgaande tabel zijn ingedeeld naar: - Al genomen besluiten - Algemene uitkering - actualisaties: de actualisatie van diverse budgetten - Verbonden partijen/ regio: mutaties als gevolg van besluiten die zijn genomen in de Drechtraad of Algemeen Bestuur van GR'en en daarmee voor ons niet meer beïnvloedbaar zijn. N.B. De meeste begrotingen voor 2023 zijn nog niet definitief vastgesteld in het AB van de GR omdat nu het proces van zienswijze loopt. De definitief vastgestelde begroting zullen wij verwerken in onze meerjarenbegroting 2023-2026. Actualisaties: - De raming van de algemene uitkering is aangepast aan de september- en decembercirculaire 2021, de maartbrief 2022 en de allernieuwste inwoner- en woningaantallen. - De huidige cijfers van de herijking van het gemeentefonds geeft op basis van de laatste gegevens een nadeel, bij de meicirculaire 2022 worden de nieuwe cijfers bekend - Volgens de richtlijnen van de provincie mochten we in de begroting 2022 rekenen met 75% van de extra middelen die nodig waren volgens de zog. commissie van Wijzen. Gezien de uitlatingen van het nieuwe kabinet, durven we nu wel met 100% te rekenen in deze voorlopige prognose. - Door de vele nieuwe taken in het sociaal domein zijn 2fte extra nodig.

- Door alle prijsstijgingen ziet het er naar uit dat de scholen ongeveer 30% duurder worden, in deze opstelling is rekening gehouden met de prijsstijging van de 2 scholen die door afschrijving worden gedekt. - Eind vorig jaar is op basis van de tweede bestuursrapportage 2021 van de serviceorganisatie Jeugd een nieuwe begroting 2022 voor zienswijze geweest, het structurele nadeel is in de actualisaties opgenomen. - In de raad van februari is het implementatievoorstel Recycle tarief vastgesteld. De extra kapitaallasten kunnen deels gedekt worden door de stelpost kapitaallasten die vorig jaar in de Kadernota is opgenomen. Het voordeel door lagere verwerkingskosten is nu ook opgenomen. - De aanbesteding voor het onderhoud van de begraafplaats valt duurder uit. Het nieuwe contract is voor 2 jaar aangegaan. - In de begroting 2022 hebben we een stelpost Toekomstige ombuigingen opgenomen, doordat de cijfers van de nieuwe begrotingen van de GR sociaal en serviceorganisatie Jeugd zijn opgenomen, laten we deze stelpost nu vrijvallen - Als gemeente zijn we verplicht om door middel van gesubsidieerde peuterplaatsen peuteropvang te betalen voor kinderen waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag.

In de afgelopen jaren is een knelpunt ontstaan op dit budget door de afname van de rijksdekking voor dit budget en de toename van het aantal kinderen dat recht heeft op een gesubsidieerde peuterplaats. We nemen dit bedrag incidenteel op, in afwachting van de ontwikkelingen over het aangekondigde kabinetsbeleid, waarbij kinderopvang grotendeels gratis wordt. - De energieprijzen zijn enorm gestegen. Dit is een 1e voorlopige schatting / stelpost. - Het groenbeheerplan vormt de uitwerking van het bestaande beeldkwaliteitsplan en groenstructuurplan voor wat betreft kwaliteitsbeelden voor het groen en het daarvoor benodigde onderhoud. Dit levert in 2023 een nadeel op. - De kosten voor onderhoud gebouwen in eigendom zijn verwerkt in het MOP onderhoud gebouwen. Dit levert een nadeel op. - In het speelruimtebeheerplan zijn zowel beheer en vervangingen opgenomen voor de periode 2023 tot en met 2026. Dit levert een nadeel op. Dit levert een nadeel op. - Het Beheerplan Wegen geeft inzicht in het areaal, de huidige kwaliteit en gewenste kwaliteit van het areaal en de financiële prognose voor de komende jaren. Dit levert een voordeel op. Hendrik-Ido-Ambacht

9

Kaderbrief 2023

-

-

Het beheerplan openbare verlichting sluit aan op het nieuwe beleidsplan, beschrijft hoe het beheer gedaan wordt en welke materialen wij hanteren. Hiermee sluiten het beleidsplan en het beheerplan aan op de vervangingsopgaven. Het tekort in het plan wordt met name veroorzaakt door stijgende energieprijzen. De actualisatie van de structurele gevolgen van de Winternota 2021. Naar aanleiding van de nieuwe woningaantallen zijn posten met betrekking tot de areaaluitbreiding geactualiseerd. Diversen kleine mutaties vanuit de voorjaarsnota

Verbonden partijen/ regio: Vanuit de verbonden partijen hebben we inmiddels de conceptbegrotingen 2023 ontvangen, die wij in deze Kaderbrief hebben genoemd. De door het AB definitief vastgestelde begrotingen gaan wij verwerken in onze begroting. De belangrijkste mutaties zijn: Serviceorganisatie Jeugd – voor de komende jaren is de verwachting, dat als gevolg van de ingezette maatregelen (regionale ontwikkelopgaven en jeugdhulp naar voren lokaal), de groei wordt afgeremd en waar mogelijk zal dalen. Om die reden is in de begroting uitgegaan van een afnemende groei van de post regionale zorgmarkt van 5% in 2022, 2,5% in 2023 en 0% voor de jaren erna. In deze bijdrage zijn reeds onze lokale besparingen, bijvoorbeeld als gevolg van de inzet van de POH-er Jeugd verwerkt voor een totaalbedrag van € 328.000. Zoals beschreven bij 'algemene uitkering' rekenen we nu wel met 100% van de middelen die volgens de commissie Wijzen naar de gemeenten zouden moeten vloeien. Overigens is dat een aflopende reeks middelen. SDD – Het gepresenteerde voordeel op de GR sociaal komt doordat we in de raming van de SDD meer BUIG middelen krijgen dan dat we aan inkomensondersteuning uitgeven.

Deze geprognosticeerde positieve ontwikkeling is het gevolg van een hoger macrobudget, aanpassingen in het verdeelmodel en van het feit dat loonkostensubsidie (LKS) KS vanaf 2022 meer op basis van (landelijke) realisatie wordt bekostigd. Daar tegenover staan tegenvallers vanuit het minimabeleid en de WMO. BUIG – de nieuwe cijfers (eind april 2022) met betrekking tot de BUIG middelen geven juist weer een tekort van € 8 miljoen voor de regio. OZHZ – de bodemtaken komen van de provincie naar de gemeente, dit gebeurt zonder middelen. VRZHZ – In 2021 kon het tekort gedekt worden uit de reserve Vijfheerenlanden, deze is nu leeg. Het kostenniveau in de bedrijfsvoering is significant gestegen. De veiligheidszorg voor onze inwoners moeten we op het huidige niveau garanderen. De VRZHZ heeft de afgelopen jaren aanzienlijke bezuinigingen doorgevoerd. Daarom zouden nieuwe besparingen direct effect hebben op de kwaliteit van de dienstverlening. SOD – op 15 november 2021 en 20 december 2021 is er in het PFO middelen een notitie geweest over de aanpassing van de gemeentelijke bijdrage van gemeenten aan de serviceorganisatie. Dit betreft een structurele verhoging voor het Smart Data Center, loonkosten GBD, ICT beveiliging en nieuwe CAO

Hendrik-Ido-Ambacht

10

Kaderbrief 2023

4. Risico’s Grondexploitaties Vanwege de onzekerheden (positief en negatief) rondom grondexploitaties, worden de inkomsten en uitgaven hiervan ieder jaar opnieuw meerjarig geactualiseerd en in de raad vastgesteld (kort vóór de vaststelling van de Kadernota. Bij een negatief resultaat wordt een ‘voorziening’ getroffen voor zo’n grex, i.c. De Volgerlanden en Waterbusplein. Positieve verwachte saldi van grex'en worden ten gunste van de reserve Grondbedrijf gebracht volgens de BBV regels (bv Ambachtezoom). Het verlies op onze grootste grondexploitatie De Volgerlanden is de laatste jaren redelijk stabiel onder de 1 miljoen. Algemene uitkering en Verbonden Partijen Afgezien van de grex'en zijn onze belangrijkste risico’s: • Algemene uitkering o De algemene uitkering is onze grootste inkomstenbron en tegelijkertijd lastig te voorspellen doordat deze bij iedere circulaire wordt aangepast, o.a. aan de verwachte groei van het BBP en de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Landelijk vinden er momenteel meerdere discussies plaats over omvang en verdeling van het gemeentefonds, met name in relatie tot de kosten in het sociaal domein. Wat betreft de herijking van het gemeentefonds, volgens de allereerste berekeningen zou onze gemeente met een klein nadeel uit deze herijking komen.

• Regionale samenwerking / sociaal domein o Regionaal hebben we te maken met flinke kostenstijgingen op het sociaal domein, die steeds verder toenemen. Daarnaast is ook steeds duidelijker dat het macrobudget voor alle gemeenten tezamen ook tekortschiet.

Corona / Oekraïne Het moge evident zijn dat er nog steeds risico’s zijn rondom Corona en nieuwe onzekerheden rondom de kosten van Oekraïne in brede zin (niet alleen de opvang, maar ook de gevolgen voor de economie). Voor een nadere toelichting op alle risico's wordt ook verwezen naar de actuele beschrijving in de jaarstukken 2021.

5. Weerstandsvermogen en reserves Ieder jaar wordt beoordeeld of de voorzieningen toereikend of wellicht te hoog zijn in relatie tot de toekomstige bestedingen. Uit de jaarrekening 2021 blijkt dat onze reserves nog ruim voldoende zijn. Reserve I.H.P. De stand van deze reserve bedraagt per 31 december 2021 € 49.901.000. Het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) voorziet op relatief korte termijn in de bouw van nieuwe schoolgebouwen voor de Stadhouder Willem III, De Meander, De Admiraal en De Klimboom. Voor twee scholen dekken we de kapitaallasten uit de exploitatie en de twee andere scholen uit een reserve kapitaallasten, daarvoor is een reserve van 6,7 mln aangemaakt (uit de grondopbrengsten moet na realisatie weer 3,85 mln terugvloeien in de reserve GB). Nu de bouwkosten enorm stijgen moet rekening worden gehouden dat de reserve moet worden aangevuld vanuit de algemene reserve. Bij de definitieve kredietaanvraag zal dit ter tafel komen. Ratio Wanneer we de risico’s uit de jaarstukken 2021, afzetten tegen de beschikbare algemene reserves en onbenutte belastingcapaciteit, komen we ultimo 2021 op een ratio die ruim voldoende is In de begroting 2023 zullen we de weerstandsratio opnieuw berekenen. Hendrik-Ido-Ambacht

11

Kaderbrief 2023

6. Voorstel Op grond van het voorgaande wordt voorgesteld: 1) Kennis te nemen van deze kaderbrief 2023-2026 2) In deze kaderbrief 2023-2026 genoemde actualisaties (inclusief de decembercirculaire) vast te stellen 3) De indexatie voor het subsidieplafond 2023 vast te stellen op 3%

Hendrik-Ido-Ambacht

12

Kaderbrief 2023