Bijlage bij raadsvoorstel 7.1 Jaarrekening Definitief gew. exp.
Tekst van het document
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
56
Berekening rente-omslag
A
Berekening rente omslag percentage over de stand per
31-12-2019
Boekwaarde investeringen
186.716.157
- grex Volgerlanden en het voorzien verlies
-76.431.570
W 2020
Totaal 110.284.587 AF: Boekwaarde investeringen niet in omslag betrekken - financiering Rhiant, Rom-D ,Veil.regio, Won.fin.,Start.len. - CAI projecten
-318.184
- Noordoevers en Veerweg strategische verwervingen - overige Grexen
-23.087.894 -
- boekwaarde vm gemeentewerf
B
-5.631.641
Totaal
-29.037.719
Boekwaarde waarover rente wordt verdeeld
81.246.868
Financiering:
C
Langlopende leningen AD
71.625.000
Reserves
34.463.985
Voorzieningen
5.230.897
Totaal 111.319.882
D
Financieringstekort + of overschot - (A-C)
-1.035.295
Rentelasten: Rente over eigen vermogen en voorzieningen
E
-
Rente financieringstekort AD
-43.369
Rente langlopende leningen AD
685.203
Totale rentelasten
641.834
AF: Rente niet in omslag te betrekken: - Rente financiering Rhiant, Rom-D ,Veil.regio, Won.fin.,Start.len. - Rente strategische gronden Noordoevers
F
-128.121 -
- Rente aan Grexen
-206.973
Totaal
-335.094
Te verdelen rente
306.740
Werkelijk percentage omslagrente is F/ B *100
0,38%
Afgerond percentage omslagrente begroting *
0,80%
* Vlgs de BBV mag percentage in begroting max 0,5% afwijken
Rentetoerekening Taakveld Treasury a
Externe rentelasten over de korte en langlopende leningen
1.119.875
b
Externe rentebaten
-128.121
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
57
Saldo rentelasten
991.754 -
c1 Rente door te berekenen aan de grondexploitaties
-206.973
c2 Rente projectfinanciering De Volgerlanden
-478.041
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
306.740
d1 Rente over het eigen vermogen - reserves
-
d2 Rente over de voorzieningen
-
Totaalraming van de aan taakvelden toe te rekenen rente
306.740
e
Aan de taakvelden toe te rekenen rente d.m.v. rente omslag *
-307.395
f
Begroot renteresultaat op taakveld Treasury
-655
Totale activa waarover rente berekend 81.246.868 0,38% * Dit is exclusief het rentedeel over de deelnemingen. Alle kosten en baten inzake deelnemingen worden verwerkt op het taakveld treasury maar ze tellen niet mee voor het resultaat op treasury In de begroting 2020 na wijziging was gerekend met 0,8%. De werkelijke rentekosten wijken >25% van de begrote rentekosten
649.975 112%
Daarom heeft er een herberekening plaatsgevonden van de toegerekende rentebedragen naar 0,38%
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
58
3. Lokale heffingen Inleiding Lokale heffingen kunnen we onderscheiden in gebonden en ongebonden heffingen. Gebonden wil zeggen dat de besteding gerelateerd is aan een direct aanwijsbare tegenprestatie van de gemeente. Dit zijn retributies (bijvoorbeeld leges, marktgeld) of bestemmingsheffingen (bijvoorbeeld afvalstoffenheffing, rioolheffing). Deze heffingen worden verantwoord op de desbetreffende gemeentelijke programma’s en worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Ongebonden lokale heffingen zijn zogenaamde zuivere belastingen. De opbrengsten hieruit kunnen door de gemeenteraad vrijelijk binnen het werkterrein van de gemeente worden ingezet. Het gaat hierbij om de onroerende-zaakbelastingen (OZB), hondenbelasting en precariobelasting. Deze heffingen zijn niet verbonden aan een inhoudelijk programma en behoren tot de algemene dekkingsmiddelen. Deze paragraaf heeft betrekking op beide heffingen. In het vervolg gaan wij achtereenvolgens in op: Ontwikkelingen en rijksbeleid Overzicht opbrengst gemeentelijke heffingen Heffingen woonlasten (lokale lastendruk) Overige lokale heffingen Kwijtscheldingen Ontwikkelingen en rijksbeleid Vervangen macronorm OZB door benchmark lokale lasten Tot en met 2019 gold de zogenoemde 'macronorm'.
Dit was een afspraak tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Rijksoverheid over de maximale stijging van de landelijke opbrengst onroerende-zaakbelastingen (OZB). Met ingang van 2020 geldt een benchmark lokale lasten, waarin naast de OZB ook de riool- en afvalstoffenheffing worden vergeleken. Door een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de tariefontwikkeling met landelijke en provinciale gemiddelden, moeten de onderlinge verschillen tussen gemeenten nog inzichtelijker worden. Ook moet de benchmark het lokale debat over de keuzes voor ontwikkelingen, zoals stijging van de lasten, bevorderen. In de begroting 2021 is deze voor het eerst opgenomen. De evaluatie van deze benchmark staat gepland voor 2025. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Onderstaande tabel geeft een overzicht, ingedeeld naar algemene dekkingsmiddelen en gebonden heffingen, met de opbrengsten voor 2019 en 2020. Wij merken op dat de verschillen tussen 2020 ten opzichte van 2019 geen indicatie geven van de stijging of daling van de tarieven, maar van de totale opbrengst. Factoren zoals ontwikkelingen in de WOZ-waarde en areaaluitbreiding spelen hierbij eveneens een belangrijke rol.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
59
Heffing
Rekening 2019
Raming 2020
Rekening 2020
Resultaat 2020
Ongebonden heffingen (algemene dekkingsmiddelen) Onroerende-zaakbelastingen
5.458
5.353
5.425
72
Hondenbelasting
189
175
193
18
Precariobelasting
526
523
528
5
6.173
6.051
6.146
95
Afvalstoffenheffing
3.649
3.764
3.750
-14
Rioolheffing
2.254
2.297
2.305
8
603
520
580
60
Bouwleges
1.027
564
1.227
663
Overige leges
508
501
422
-79
Marktgeld
44
46
32
-14
Subtotaal
8.085
7.692
8.316
624
TOTAAL
14.258
13.743
14.462
719
Subtotaal
Gebonden heffingen
Lijkbezorgingsrechten
Heffingen woonlasten (lokale lastendruk) Tot de lokale woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze heffingen bepalen het leeuwendeel van de gemeentelijke opbrengsten en bepalen daarmee ook grotendeels de lokale lastendruk. In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van gemiddelde WOZ-waarde (de basis voor het berekenen van de OZB-aanslag) en de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in euro’s weergegeven over de laatste jaren. Hier zijn voor de afvalstoffen- en de rioolheffing de voor dat jaar geldende tarieven opgenomen. De gemiddelde woonlast OZB is berekend door de gemiddelde WOZ-waarde te vermenigvuldigen met het geldende tariefpercentage. Bij de berekening van de woonlasten is uitgegaan van een eigen woning die wordt bewoond door een gezin. 2016
2017
2018
2019
2020
Gemiddelde WOZ-waarde
214.000
220.000
234.000
255.000
280.000
OZB-eigenaar
307,73
305,36
302,33
306,51
310,24
Afvalstoffenheffing
315,12
315,12
321,36
326,16
334,56
Rioolheffing eigenaar
120,84
120,84
120,84
122,64
125,76
Rioolheffing gebruiker
56,16
56,16
56,16
56,88
58,32
Ontwikkeling lastendruk
800
797
801
812
829
-0,3%
0,2%
1,4%
2,1%
% stijging t.o.v. vorig jaar
Bij de begroting 2020 zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd conform de Kadernota: O.Z.B. : 2,6%
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
60
Afvalstoffenheffing: 2,6% Rioolheffing: 2,6%
Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De onroerende-zaakbelastingen (OZB) genereren veruit het grootste deel van de gemeentelijke belastingopbrengst. De OZB bestaat uit drie verschillende belastingen: een eigenarenbelasting voor woningen en niet-woningen en een gebruikersbelasting voor niet-woningen. De opbrengst vloeit naar de algemene middelen van de gemeente. De raad bepaalt met het vaststellen van de begroting de totale opbrengst van deze heffing. De heffingsgrondslag voor de OZB is de totale WOZ-waarde van de onroerende zaken, oftewel de WOZ-capaciteit. Deze wordt vastgesteld volgens de regels van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). Voor 2020 gelden de WOZ-waarden met als waardepeildatum 1 januari 2019. Door de geraamde opbrengst te delen door de WOZ-capaciteit ontstaat het tarief en daarmee het bedrag dat de belastingplichtigen moeten betalen. De OZB wordt berekend naar een percentage van de WOZ-waarde van de onroerende zaak. 2016
2017
2018
2019
2020
Eigenaar woning
0,1438
0,1338
0,1292
0,1202
0,1108
Eigenaar niet-woning
0,2773
0,2661
0,2579
0,2507
0,2579
Gebruiker niet-woning
0,2227
0,2136
0,2073
0,1985
0,2039
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Wettelijk uitgangspunt is dat de opbrengst niet hoger mag zijn dan de kosten terzake. De tarieven hebben zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld (x € 1): 2016
2017
2018
2019
2020
Meerpersoons 315,12 315,12 321,36 326,16 334,56
Eenpersoons
Stijging
221,76 221,76 226,20 229,56 235,44
0,0%
2,0%
1,5%
2,6%
Rioolheffing Rioolheffing is een vergoeding ter dekking van kosten die gemeenten maken voor haar rioolstelsel. Ook de kosten van de wettelijke watertaken, zoals zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand kunnen hiermee bekostigd worden. Welke kosten via de rioolheffing worden verhaald wordt in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) vastgesteld. De tarieven hebben zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld (x € 1): 2016
Hendrik-Ido-Ambacht
2017
2018
2019
2020
Jaarstukken 2020
61
Eigendom
120,84 120,84 120,84 122,64 125,76
Gebruik meerpersoons
56,16
56,16
56,16
56,88
58,32
Gebruik eenpersoons
28,08
28,08
28,08
28,44
29,16
0,0%
0,0%
1,4%
2,5%
Stijging
Hendrik-Ido-Ambacht heft van eigenaren van panden een vast bedrag per jaar, hierbij is 1 januari bepalend. Ook van gebruikers van panden wordt rioolheffing geheven. Eenpersoonshuishoudens betalen de helft van een meerpersoonshuishouden. Vergelijking andere gemeenten Om inzicht te krijgen in het algemene verloop van de hoogte van de woonlasten (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing) is het goed een vergelijking met andere gemeenten te maken. Ook het landelijk gemiddelde is hierin opgenomen. Vergelijking van woonlasten kan worden gemaakt met de Drechtstedengemeenten. Deze is gebaseerd op de actuele gegevens van de Digitale Atlas van de lokale lasten 2019 op www.coelo.nl en geeft de woonlasten van een meerpersoonshuishouden weer. De woonlasten in 2020 in Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht laten zich samenvatten in onderstaand schema (x € 1). Gemeente
Gemiddelde tarief WOZwaarde
OZB
OZB
Rioolheffing Afvalstoffen Totaal
eigenaar
eig/gebr
heffing
Rangnr. meerp.huish.
Sliedrecht
216.000 0,0879
190
236
246
672
31
Papendrecht
237.000 0,1128
268
141
296
705
58
Dordrecht
206.000 0,1089
225
194
286
705
59
Alblasserdam
235.000 0,1134
266
159
358
783
169
Hendrik-Ido-Ambacht
278.000 0,1108
308
184
335
827
241
Hardinxveld-G'dam
255.000 0,1199
306
231
292
829
246
Zwijndrecht*
216.000 0,1127
244
302
380
904
323
Landelijk gemiddelde
286.000 0,1102
294
199
283
776
De indicatie in de laatste kolom betekent hoe lager het rangnummer hoe lager de woonlasten * Voor Zwijndrecht is het totaalbedrag verlaagd met € 22 wegens een tegemoetkoming in de woonlasten
Berekening kostendekking Hieronder een overzicht van de kostendekkendheid.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
62
riool
afval
begraven
markt
bouwleges
burgerzk
overig
1.378.028
4.232.703
521.523
66.936
731.496
943.053
110.073
704.108
-
-70.874
-
-
-
-
-500
-301.553
-91.969
-8.314
-
-
-
2.081.636
3.931.150
358.679
58.622
731.496
943.053
110.073
-
-
-
-
-
-
-
Overhead
99.690
91.448
121.735
8.612
570.456
142.165
98.860
b.t.w.
123.758
734.661
7.712
11.137
23.288
4.179
-
Totale kosten (a)
2.305.084
4.757.259
488.126
78.371
1.325.240
1.089.397
208.933
Opbrengst heffingen (b)
2.305.084
3.750.297
488.126
31.670
1.226.602
297.646
124.231
0
1.006.963
0
46.701
98.638
791.751
84.702
100%
79%
100%
40%
93%
27%
59%
Kosten taakveld incl kwijtschelding mutatie reserve Inkomsten excl. heffingen Netto kosten taakveld
Overige toe te rekenen kosten:
Onbenut Dekking (b/a*100)
Kwijtschelding Als een belastingplichtige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De regels voor het toekennen worden bepaald door de rijksoverheid. Deze regels komen erop neer dat kwijtschelding mag worden verleend aan belastingplichtigen die een inkomen hebben dat niet hoger ligt dan 90% van de bijstandsnorm. Gemeenten mogen hier in die zin van afwijken, dat deze inkomensgrens wordt verruimd naar 100% van de bijstandsnorm. Onze gemeente hanteert de zogeheten 100%-norm, wat betekent dat inwoners met een inkomen op bijstandsniveau in beginsel voor kwijtschelding in aanmerking komen. Er vindt ook een vermogenstoets plaats. Een groot deel van de kwijtscheldingen wordt geautomatiseerd getoetst. Het doel hiervan is om zo de administratieve lasten voor de burger te verminderen. Gemeenten mogen zelf bepalen voor welke belastingen kwijtschelding wordt verleend. In 2020 is voor de volgende bedragen kwijtschelding verleend: x € 1.000
Werkelijk 2019
Begroting 2020
Werkelijk 2020
Afvalstoffenheffing
125
134
123
Rioolheffing
20
23
19
Totaal
145
157
142
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
63
4. Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Wegen, riolering, water, openbaar groen, gebouwen en afvalinzamelvoorzieningen vormen niet alleen belangrijke schakels in de gemeentelijke infrastructuur, maar leveren ook een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van de gemeente. Ze hebben daarmee waarde voor de bereikbaarheid, de economie, de omgevingskwaliteit en de veiligheid. Om die waarde duurzaam en efficiënt in stand te houden, is een systematisch en planmatig beheer noodzakelijk. Het beheer is dan ook gericht op het duurzaam in stand houden van de gemeentelijke voorzieningen. Dit houdt in dat we kapitaalgoederen op een zodanige manier onderhouden dat tegen zo beperkt mogelijke kosten de voorzieningen voortdurend goed functioneren en er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt. Uitgangspunt voor het gewenste kwaliteitsniveau is dat de veiligheid en begaanbaarheid van de openbare ruimte op voldoende wijze gewaarborgd blijven en daar waar mogelijk een vorm van burgerparticipatie wordt ingebouwd.Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), artikel 12, lid 2, moet in de begroting over het onderhoud van kapitaalgoederen worden aangegeven: 1. het actueel beleidskader (met betrekking tot beheerplannen: wanneer vastgesteld of geactualiseerd); 2. het van toepassing zijnde kwaliteitsniveau; 3.
de vertaling van de financiële consequenties van het vastgestelde kwaliteitsniveau in de begroting. Voor het beheer zijn beheersystemen beschikbaar om de beheertaak te ondersteunen en om goede financiële ramingen te maken. De beheersystemen hebben als doel het beheer binnen vastgestelde kwalitatieve normen zo effectief en efficiënt mogelijk in te richten. Dat betekent: op het aan te houden kwaliteitsniveau gerichte maatregelen op de juiste plaats en op de juiste momenten tegen de laagst mogelijke kosten. Bij het bepalen van prioriteiten worden risico's afgewogen. In de beleidsplannen worden alle afwegingen en de consequenties daarvan inzichtelijk gemaakt. Op deze wijze komen wij tot effectief en efficiënt beheer. Leidend voor het daadwerkelijke onderhoudsprogramma zijn de resultaten van de jaarlijkse inspecties van kapitaalgoederen. Voor de financiële aspecten van het beheer wordt verwezen naar de programma's (met name "3. Buitenruimte") en de staat 'reserves en voorzieningen' (reserve Wegen en voorziening Riolering). Groot onderhoud Om ervoor te zorgen dat de veiligheid en begaanbaarheid van de openbare ruimte gewaarborgd blijft, is het noodzakelijk om voor de diverse disciplines grootschalig onderhoud uit te voeren. De uitvoering van deze projecten moet jaarlijks binnen de beschikbare onderhouds- en investeringsbudgetten plaatsvinden.
Voor de geplande werkzaamheden wordt uitgegaan van het vastgestelde Beleidsplan Wegen en GRP. Leidend voor het onderhoudsprogramma zijn de resultaten van de jaarlijkse inspecties van kapitaalgoederen. Kapitaalgoederen In onderstaand overzicht zijn de actuele beleid- en beheerplannen weergegeven. In de beleidsplannen zijn de kaders en ambities opgenomen. De beheerplannen geven de wijze aan waarop het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd. In onderstaand overzicht is te zien dat een aantal beheerplannen niet geactualiseerd zijn aan het einde van de planperiode. Deze achterstand is veroorzaakt door het feit dat wij al enkele jaren bezig zijn met het
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
64
implementeren van een nieuw beheersysteem. Voor de implementatie moeten de gegevens vanuit het oude beheersysteem geconverteerd worden naar het nieuwe beheersysteem. De gegevens vanuit het nieuwe beheersysteem vormen de basis voor de beheerplannen. De verwachting is dat de implementatie van het nieuwe beheersysteem in 2021 volledig wordt afgerond. De actualisatie van de betreffende beheerplannen staat daarom gepland in 2021. De vertraging van de actualisatie heeft geen directe impact op het beheer. De methodiek van beheer, inclusief inspecties, is uitgevoerd volgens de laatste beheerplannen. Onderdeel openbare ruimte
Beleid- en beheerplan
Vastgesteld
Planning/ actualisering
1. Wegen
Beleidsplan wegenbeheer 2013-2023
13-5-2013
2023
Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan 2009-2020 inclusief parkeernota
7-12-2009
2021
Beleidsplan openbare verlichting 2020-2024
7-10-2019
2024
Beheerplan openbare verlichting 2015-2019
7-9-2015
2021
Beleidsplan infrastructurele kunstwerken 2015-2023
12-01-2017
2023
Beleidsplan verkeersvoorzieningen 2015-2023
25-08-2015
2023
Beheerplan verkeersvoorzieningen 2015-2019
25-08-2015
2021
Beleidsplan straatmeubilair 2015-2023
25-08-2015
2023
Beheerplan straatmeubilair 2013-2019
25-8-2015
2021
2. Riolering
Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2019-2023
3-12-2018
2023
3. Water
Baggerplan 2019
8-7-2019
2024
Beheer- en onderhoudsplan oeverbeschermingen 2018-2026
5-3-2018
2026
Beeldkwaliteitsplan Groen 2015-2019
1-12-2016
2021
Beleidsplan bomen 2019-2033
3-12-2018
2033
Groenstructuurplan 2013- 2023
21-5-2013
2023
Beleidsplan begraafplaatsen 2020-2030
2-3-2020
2030
Beheerplan begraafplaatsen 2009-2014
17-3-2008
2021
Speelruimteplan 2020-2030
15-6-2020
2030
Beheerplan speelvoorzieningen 2015-2019
24-11-2015
2021
5. Gebouwen
Gebouwenbeheerplan 2012-2021
27-5-2014
2021
6. Afvalinzameling
Grondstoffenbeleidsplan 2019-2023
4-9-2019
2023
Zwerfafval- uitvoeringsplan 2019-2023
2-7-2019
2023
4. Openbaar groen
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
65
Kerncijfers Onderwerp Wegen
Kerncijfers 2020 Totaal areaal 1.500.722 m2 Asfalt 411.835 m2 Elementen 1.080.331 m2 Half verharding (wandelpaden) 8.556 m2
Kunstwerken
Bruggen en onderdoorgangen (tunnels) 93 Overige kunstwerken 196
Riolering
Vrijverval riolering
gemengd riool: 57 km vuilwaterriool: 51 km regenwaterriool: 66 km drainage: 13 km totaal: 188 km Rioolgemalen
rioolgemalen: 27 in beheer van het waterschap: 2 Drukrioleringen
pompunits: 123 drukriolering: 26 km Peilbuizen 33 Lengte watergangen 31 km Groen
Aantal bomen 12.717 Gazon 761.561 m2 (incl. bermen) Plantsoen 259.035 m2 Aantal speelplekken 126
Gebouwen
Hendrik-Ido-Ambacht
Aantal gebouwen in onderhoud
Jaarstukken 2020
66
14 Afval
Aantal molsystemen (ondergrondse afval inzamelsysteem) 704 Aantal afvalbakken 510
Budgetten (x€ 1.000)
2020
2021
2022
2023
Riolering: onderhoud
715
774
844
730
Infrastructurele werken: onderhoud
111
112
112
114
Openbare Verlichting: onderhoud
179
184
185
191
2.251
2.276
2.284
2.313
251
312
383
268
Openbaar groen: onderhoud
1.308
1.323
1.328
1.346
Reserves & voorzieningen (per 1 jan.)
2020
2021
2022
2023
650
520
390
390
5.616
5.635
5.864
5.972
0
600
1.000
1.000
Wegen, straten en pleinen: onderhoud Waterwegen: onderhoud
Egalisatiereserve wegbeheer Voorziening riolering Bestemmingsreserve riolering
1. Wegen 1.A Wegenbeheer Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 zijn de volgende onderhoudsprojecten gerealiseerd: • Laan van Welhorst; • Achterambachtseweg (toegangspad); • Soeteliefskamp; • Perengaarde; • voorterrein zwembad; • Bekensteijn (asfaltpaden); • De Raadtweg en gedeelte Van Kijfhoekstraat. Eind 2020 hebben we opdracht gegeven voor een inspectie van het complete wegenareaal. Begin 2021 hebben we een actueel beeld van staat van onderhoud van de wegen. Beleidskader Het uitgangspunt van het wegbeheer is het in 2013 vastgestelde ‘Beleidsplan Wegen 2013-2023’. Als prioriteit wordt in begaanbaarheid en uit te voeren onderhoud aangehouden: het trottoir of het voetpad, het fietspad en vervolgens de straat en parkeervakken. Met dit uitgangspunt worden onderhoudswerkzaamheden aan elementenverhardingen van straten en parkeervakken met ruimere tussenpozen uitgevoerd dan van trottoirs en fietspaden. Financieel kader Voor groot onderhoud wegen is een bedrag van € 1,7 miljoen begroot en hiervan is € 1,4 miljoen uitgegeven. Het verschil wordt toegevoegd aan de reserve wegbeheer. Egalisatiereserve wegbeheer Op 31 december 2020 heeft de reserve wegbeheer een saldo van circa € 1,5 mln. Conform het vastgestelde ‘Beleidsplan Wegen 2013-2023’, wordt jaarlijks een bedrag uit de egalisatiereserve onttrokken en besteed als gedeeltelijke dekking voor het tekort op wegonderhoud. Ontwikkelingen
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
67
Vanuit de VINEX-locatie De Volgerlanden komt de komende jaren een aantal wegvakken voor overdracht naar de Algemene Dienst in aanmerking . Dit in samenhang met de voortgaande ontwikkeling van deze uitbreiding 1.B Verkeer en vervoer Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 voerden we de volgende verkeersprojecten uit: • Reconstructie Kerkstraat; • Realisatie en inrichting van de omgeving van de scholen Kruiswiel (Willem de Zwijger en Wilhelmina school) met aanpassing IJdenhove; • Aanpassing rotonde Laan van Welhorst – Sophialaan (verlegging van fietspadaansluiting om verkeersveiligheid te verbeteren). Beleidskader In 2009 zijn in het kader van Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) voorkeurstructuren vastgesteld voor gemotoriseerd verkeer, openbaar vervoer en langzaam verkeer. Omdat het GVVP een looptijd heeft tot 2020 wordt het GVVP in 2021 geactualiseerd. Financieel kader Voor kleine verkeerstechnische aanpassingen is er een bedrag geraamd van zo'n € 0,1 miljoen en dit bedrag is ook werkelijk uitgegeven. 1. C Openbare verlichting Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 is de openbare verlichting vervangen bij de uitvoering van de projecten IJdenhoven en Noordeinde. Beleidskader In het beleidsplan Openbare Verlichting 2020-2024 zijn de kaders vastgelegd voor het in stand houden en verduurzamen van de openbare verlichting.
Financieel kader Voor beheer en onderhoud lichtobjecten is een bedrag van € 0,2 miljoen begroot en dit is ook werkelijk uitgegeven. Ontwikkelingen Het beleidsplan gaat in op het verduurzamen van de openbare verlichting door het toepassen van LED verlichting en het dimmen van verlichting op tijdstippen waarop er weinig verkeer is. Ook wordt bij vervanging van masten en armaturen de infrastructuur voorbereid om toekomstige ontwikkelingen op het gebied van slim beheer en nieuwe functionaliteiten mogelijk te maken. 1.D Infrastructurele kunstwerken Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 hebben we een grootschalige inspectie naar de technische staat van onze infrastructurele kunstwerken conform NEN-2767 afgerond. Hierna hebben we aan de hand van de resultaten de volgende infrastructurele kunstwerken gerestaureerd: • Brug Aalborg Haackslaan; • Brug Agnes Bartoutslaan; • Hekwerk Nibbeinkstraat; • Hekwerk Weteringsingel; • Trap Halfweg; • Trap Hooftwijk; • Trap Onderdijkserijweg; • Visvlonder Hoge Kade; • Start damwand restauratie Baxpark/gemeentehuis. Beleidskader
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
68
Het huidige beleid is erop gericht de kunstwerken op het kwaliteitsniveau ‘basis’ te onderhouden. Bij het beheer heeft het voorkomen van gevaarlijke situaties eerste prioriteit. Tweede prioriteit is zorg dragen voor het goed functioneren van de voorzieningen, gevolgd door het wegwerken van eventueel achterstallig onderhoud Financieel kader Voor beheer en onderhoud infrastructurele kunstwerken is een bedrag van € 0,1 miljoen begroot en dit is werkelijk uitgegeven. 1.E Verkeersvoorzieningen Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 zijn werkzaamheden uitgevoerd voor verkeersvoorzieningen tijdens de projecten Kerkstraat, voorterrein zwembad, Laan van Welhorst en de IJdenhove. Beleidskader De verkeersvoorzieningen worden op het basisniveau onderhouden, waarbij niet meer wordt uitgegaan van een kwaliteitsdifferentiatie per gebied. Reden hiervoor is dat verkeersvoorzieningen qua plaatsing, beheer en onderhoud moeten voldoen aan wettelijke bepalingen en landelijke richtlijnen. In het beheerplan zijn uitgangspunten voor de verkeersvoorzieningen geformuleerd. Financieel kader Voor klein onderhoud wegen is een bedrag geraamd van zo'n € 0,2 miljoen en dit is bedrag is ook werkelijk uitgegeven. 1.F Straatmeubilair Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 is het straatmeubilair vervangen tijdens de projecten Kerkstraat, voorterrein zwembad en de IJdenhove.
Beleidskader Straatmeubilair, zoals banken, afvalbakken, fietsenstallingen en abri’s, is een wezenlijk onderdeel van de openbare ruimte. Op basis van de landelijke wetgeving en richtlijnen worden de betreffende voorzieningen in de openbare ruimte onderhouden op het kwaliteitsniveau ‘basis’. Financieel kader In 2020 is een bedrag geraamd van € 0,01 miljoen en iets meer dan dit bedrag is ook werkelijk uitgegeven. 2. Riolering Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 hebben we de riolering vervangen in de wijk Kruiswiel en het rioolproject Hoge Kade afgerond. Verder hebben we rioolinspecties uitgevoerd en schades hersteld en onderhoud gepleegd aan onze pompen en gemalen. Ook hebben we gewerkt aan onze opgave op het gebied van klimaat. Beleidskader In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) zijn de wettelijke zorgplichten afvalwater, hemelwater en grondwater met de daarvoor benodigde middelen uitgewerkt. Het functioneren van de riolering en gemalen wordt onder andere gewaarborgd door het plegen van vervanging en onderhoud. Door het beheer en onderhoud planmatig uit te voeren en af te stemmen met andere werken in de openbare ruimte, wordt dit zo efficiënt mogelijk gerealiseerd. Financieel kader Voor onderhoud riolering is een bedrag van € 0,2 miljoen begroot en dit is ook werkelijk uitgegeven. Ontwikkelingen
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
69
In 2020 hebben wij het traject Bestuursakkoord Water afgerond. Samen met de gemeenten Dordrecht, Zwijndrecht, Alblasserdam en het waterschap Hollandse Delta hebben we kostenbesparingen gerealiseerd en de kwetsbaarheid verminderd door kennisuitwisseling en samenwerking. In maart 2020 is met het waterschap Hollandse Delta een nieuw afvalwaterakkoord afgesloten. Hierin staan afspraken over het zuiveren van het rioolwater op een zo duurzaam mogelijke wijze en tegen zo laag mogelijke kosten. Klimaatadaptatie Duidelijk is dat het klimaat verandert. De zomers worden heter en de kans op extreme neerslag wordt steeds groter. Daarom hebben we in 2020 gewerkt aan de vormgeving van klimaatadaptatie in onze gemeente. Om de kansen te benutten is klimaatadaptatie verder uitgewerkt bij stedelijke ontwikkeling en herstructurering van bestaande gebieden. Het gaat daarbij om 4 thema's: droogte, hittestress, wateroverlast en waterveiligheid. Met diverse belanghebbenden, zoals woningbouwcoöperaties zijn risicodialogen gevoerd. Afstemming heeft plaatsgevonden met het actieplan duurzaamheid. Voorziening riolering De voorziening riolering heeft als doel het gelijkmatig verdelen van kosten in de tijd om tariefschommelingen te voorkomen. De voorziening wordt gevoed met het verschil tussen de jaarlijkse exploitatiekosten van de riolering en de inkomsten uit rioolheffing.
De omvang van de voorziening per 31 december 2020 is circa € 5,6 miljoen. Bestemmingsreserve riolering In deze bestemmingsreserve zijn de precariogelden van 2018, 2019 en 2020 gestort van in totaal € 0,6 miljoen. 3. Water Wat hebben we in 2020 gedaan? Op het gebied van waterbeheer hebben wij diverse plannen zoals het Baggerplan en het Beheer- en onderhoudsplan oeverbeschermingen. In het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is de koppeling met waterbeheer opgenomen. Het onderhoud aan de watergangen is in 2020 conform deze plannen uitgevoerd. Beleidskader Het baggeren en het daaraan ten grondslag liggende baggerplan is een belangrijke schakel in de gemeentelijke waterketen. Het baggerplan geeft inzicht in de beheeractiviteiten op het gebied van baggeren die nodig zijn om de watergangen op diepte te houden. Het feitelijke baggerwerk wordt zowel door onze gemeente als door het waterschap Hollandse Delta uitgevoerd, afhankelijk van de onderhoudsverplichting van de watergangen. Daarnaast bestaat de verplichting om deze wateren periodiek vrij te maken van los vuil en waterplanten. Aan de hand van ons Beheer- en Onderhoudsplan Oeverbescherming 2018-2026 voert onze gemeente het beheer en onderhoud aan de oevers op een structurele wijze uit. Financieel kader Voor baggeren is een bedrag van € 0,2 miljoen begroot en hiervan is € 0,1 miljoen werkelijk uitgegeven.
Het verschil tussen begrote en werkelijke kosten is gestort in de reserve baggeren. Deze kosten verschuiven naar 2021. Egalisatiereserve baggeren De egalisatiereserve baggeren wordt ingezet om overschotten en tekorten op te vangen. Op 31-122020 bedraagt de egalisatiereserve € 0,2 miljoen.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
70
4. Groen 4.A Groenstructuurplan Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 hebben we een inventarisatie en financiële doorrekening gemaakt van het openbaar groen. Hieruit kwam naar voren dat de kwaliteit van het groen niet voldoet aan de vastgestelde beleidskaders. Dit is veroorzaakt doordat er de afgelopen jaren onvoldoende financiële middelen beschikbaar waren om renovaties uit te kunnen voeren. Daarnaast bleek dat voor het reguliere beheer en onderhoud onvoldoende financiële middelen beschikbaar waren. De raad heeft in 2020 voor de jaren 2021 en 2022 de middelen beschikbaar gesteld om de achterstanden weg te kunnen werken. In 2020 hebben we nieuwe bomen aangeplant en een aantal groenvakken gerenoveerd. Het betreft renovatie van het groen in de Brederodehof, de Tesselschadestraat en het Leonia A. Spoor-van Ticheltplantsoen. Nieuwe bomen zijn geplant op verschillende locaties in Hendrik-Ido-Ambacht. Ook zijn vele bomen ingeboet, incl. groeiplaatsverbetering. Beleidskader De Groenstructuurvisie voor de gemeente is vastgesteld in het Groenstructuurplan (2013). In het Groenstructuurplan is onze gemeente in drie onderhoudszones verdeeld. Het Groenstructuurplan vormt het beleidsmatige kader om te komen tot een gestructureerd groenbeleid. De visie op de gewenste visuele kwaliteit van de groenvoorzieningen in de openbare ruimte is vastgesteld in het Beeldkwaliteitsplan Groen.
Het Beeldkwaliteitsplan geeft weer wat het onderhoudsniveau is van het groen; met andere woorden welke kwaliteit wordt nagestreefd. De gemeente voert het beheer en onderhoud aan de oevers op een structurele wijze uit. Financieel kader Voor onderhoud groen is een bedrag van € 1,8 miljoen begroot en dit bedrag is ook werkelijk uitgegeven. Bomenbestand Het actuele bomenbestand bestaat op 1 december 2020 uit 12.717 exemplaren. Vanuit de "opgave 500 bomen" planten we tot begin 2022 500 extra bomen. Hiervan is een groot aantal reeds in het voorjaar 2021 gerealiseerd. In 2019 is gestart met het plantmatig onderhoud van bomen waarbij de jaarlijkse boomveiligheidsinspectie leidend is. Hiermee wordt invulling gegeven aan de zorgplicht en worden kosten inzichtelijk en beter beheersbaar. In het verleden verwijderde bomen zijn niet altijd vervangen wat zorgt voor een vertekend beeld t.a.v. de aantallen. Ontwikkelingen Bij de aanplant van nieuwe bomen kijken we steeds meer naar de toekomstwaarde van de locatie en de boomsoort (de juiste boom op de juiste plek). Ook wordt gekeken naar de bijdrage aan biodiversiteit en ecosysteemdiensten. Thema's die steeds belangrijker worden in bij het inrichten en beheren van de openbare ruimte. 4.B Begraafplaatsen Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 is het nieuwe begraafplaatsenbeleidsplan 2020-2030 vastgesteld.
Het nieuwe beleidsplan heeft als doelstelling het realiseren van toekomstbestendige begraafplaatsen. Het uitgangspunt is dat we begraven toegankelijk en betaalbaar houden. Om een toekomstbestendige begraafplaats te realiseren, is in het beleidsplan beschreven hoe de gemeente zorgt voor voldoende grafcapaciteit voor de komende jaren, omgaat met trends en ontwikkelingen in de lijkbezorging en toewerkt naar een meer kostendekkende begraafplaats. Beleidskader In het Beeldkwaliteitsplan Groen is aangegeven dat vanwege de bijzondere functie van de begraafplaatsen deze binnen de representatieve zone vallen. Daarom worden de begraafplaatsen
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
71
op kwaliteitsniveau A onderhouden. Het beleidsplan begraafplaatsen 2020-2030 geeft de verdere uitgangspunten van de komende jaren weer. In 2020 is gestart met een onderhoudsvoorziening van de begraafplaatsen en de onttrekkingen op basis van een meerjarig onderhoudsplan vorm te geven. Financieel kader Voor onderhoud begraafplaatsen is een bedrag van € 0,1 miljoen begroot en dit is ook werkelijk uitgegeven. Egalisatiereserve begraafplaatsen De egalisatiereserve van de begraafplaatsen wordt ingezet om tekorten op het taakveld begraafplaatsen op te vangen. In 2022 is de reserve leeg en wordt deze opgeheven. Op december 2020 heeft de reserve begraafplaatsen een saldo van circa € 0,35 mln. Ontwikkelingen/activiteiten In het kader van participatie blijven we de ervaringen van nabestaanden en uitvaartondernemers monitoren om daar in de toekomst op te anticiperen. 4.C. Speelvoorzieningen Wat hebben we in 2020 gedaan? Na het opstellen en het laten vaststellen van het nieuwe beleid in 2020 hebben we een uitvoeringsplan gemaakt voor 2021. Hierin is opgenomen hoe de gelden voor 2021-2022 worden besteed. In het uitvoeringsplan zijn 14 speelplekken vastgesteld die we in 2021 en 2022 vervangen. Beleidskader Het Speelruimteplan is in 2020 geactualiseerd. Het nieuwe beleid is gebaseerd op de input van ouders/verzorgers, kinderen, jongeren en de gehandicaptenadviesraad.
Op basis van deze input zijn de randvoorwaarden en uitvoeringskaders bepaald voor de herinrichting van speelplekken voor de komende tien jaar. Op basis van de uitgangspunten van het beleidsplan wordt elke twee jaar een vervangingsplan opgesteld waarin zeven speelplekken per jaar worden gerenoveerd. In het Beheerplan speelvoorzieningen zijn de technische uitgangspunten voor het onderhoud uitgewerkt zoals eisen aan materiaalgebruik en valondergronden. Het Beheerplan speelvoorzieningen wordt in 2021 geactualiseerd. Financieel kader De jaarlijkse beheer- en onderhoudskosten zijn € 0,1 miljoen en hiervan is ongeveer de helft uitgegeven. Dit komt door vertraging in de levering van verschillende speeltoestellen. 5. Gebouwenbeheer Wat hebben we in 2020 gedaan? We hebben de school aan de Willem de Zwijgerstraat gesloopt om plaats te maken voor nieuwe appartementen. Voor alle schoolgebouwen hebben we een Integraal Huisvestingsplan vastgesteld. De komende tien jaar worden veel oude schoolgebouwen vervangen door nieuwe toekomstgerichte onderwijsgebouwen/kindcentra. Het nieuwe energiezuinige binnenbad van zwembad De Louwert is in 2020 in gebruik genomen. Het Baxhuis hebben we voorzien van 124 zonnepanelen.
Beleidskaders In het Meerjarig Onderhoudsplan (MOP) 2017-2026 wordt voor de middellange termijn richting gegeven aan een effectief en efficiënt beheer en onderhoud van de gemeentelijke gebouwen. In dit meerjarige plan is aangegeven welke onderhoudswerkzaamheden noodzakelijk zijn voor de gemeentelijke gebouwen in de komende periode. Het MOP is in 2017 geactualiseerd en vastgesteld. Met het instellen van een egalisatiefonds voor beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen zijn middelen beschikbaar voor beheer en onderhoud van de gebouwen. Zo kan tussen gebouwen
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
72
en over de jaren geschoven worden met middelen. Financieel kader Voor onderhoud gebouwen is een bedrag geraamd van € 0,2 miljoen en dit is grotendeels uitgegeven. Het verschil wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve. Egalisatiereserve meerjarig onderhoudsplan Op 31 december 2020 heeft de reserve MOP een saldo van circa € 0,04 miljoen. Ontwikkelingen De Willem de Zwijgerschool aan de Graaf Willemlaan 20 is gesloopt, de nieuwe school aan de IJdenhove 238 is in januari 2021 in gebruik genomen. Op de plek van de oude school komen appartementen. De terreinen aan de Steenbakkersstraat en de Gerard Alewijnstraat liggen al enkele jaren klaar voor herontwikkeling. De voormalige gymzaal aan de Weteringsingel wordt gebruikt voor opslag. Op korte termijn wordt hier een nieuwe school gebouwd. Voor alle schoolgebouwen is een Integraal Huisvestingsplan vastgesteld. De komende tien jaar worden veel oude schoolgebouwen vervangen door nieuwe toekomstgerichte onderwijsgebouwen/kindcentra. De school aan de P.C. Hooftsingel 7 wordt gebruikt voor tijdelijke huisvesting scholen. Op termijn ontwikkelen we hiervoor een gebiedsvisie. Duurzaamheid Bij het vervangen van gasgestookte C.V. installaties onderzoeken we of het mogelijk is om over te gaan op elektrisch aangedreven warmtepompen.
Bij aanpassingen van gebouwen maken we zoveel mogelijk gebruik van circulaire en herbruikbare materialen, Daarnaast kopen we stroom voor openbare verlichting en voor onze gebouwen 100% groen in via DVEP. Bij het actualiseren van de Meerjaren Onderhouds Plannen worden duurzaamheidsmaatregelen meegenomen. Later bepalen we welke maatregelen het meest zinvol en nuttig zijn. Bij scholen en de gebouwen in beheer van Cascade hebben we een stimulerende rol voor wat betreft duurzaamheid. 6. Afval 6.A. Afvalinzameling Wat hebben we in 2020 gedaan? Na de vaststelling van het Grondstoffenbeleidsplan in 2019 zijn we in 2020 aan de slag gegaan om de maatregelen uit het grondstoffenbeleidsplan door te voeren. Daarnaast hebben we samen met HVC een eerste verkenning uitgevoerd naar de effecten van het invoeren van het recycletarief(=diftar) voor onze gemeente. Beleidskader In 2019 is het grondstoffenbeleidsplan geactualiseerd. In dit plan zijn de beleidskaders uitgewerkt voor de periode 2019 -2023. Financieel kader Voor uitvoering afval is een bedrag geraamd van zo'n 3,6 miljoen en hier is ruim 3,4 miljoen van uitgegeven.
We hebben vergoedingen vanuit het afvalfonds ontvangen over voorgaande jaren waar in de begroting geen rekening mee is gehouden.De uitvoeringskosten zijn lager dan begroot doordat het werkelijke aantal woonhuisaansluitingen lager is dan begroot en de totale verwerkingskosten afval zijn minder sterk gestegen dan waar in de begrotingswijziging rekening mee is gehouden. Ontwikkelingen Een groot deel van de ondergronds afvalcontainers is de komende jaren financieel afgeschreven. Samen met een besluit over de vervolgstap in het grondstoffenbeleid om te komen tot een betere afvalscheiding moet ook een besluit genomen worden over vervanging of renovatie van de ondergronds afvalcontainers. 6.B. Zwerfafval
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
73
Wat hebben we in 2020 gedaan? In 2020 hebben we ons ingezet om de bewustwording van de effecten van zwerfafval te vergroten. Een aantal projecten waaraan we hebben gewerkt: de gezamenlijke prikactie tijdens de World Clean up Day, een uitgiftepunt voor afvalprikkers, afvalvrije scholen en het uitbreiden van afvalscheiding in de buitenruimtedoor het plaatsen van nieuwe afvalbakken. Beleidskader Om een betere aansluiting te vinden tussen het Zwerfafvalbeleid 2008-2018 en de praktijk is gekozen om een zwerfafval-uitvoeringsplan 2019-2023 op te stellen. Deze sluit één op één aan met de extra inzet op zwerfafval en de doorlooptijd van de zwerfafvalvergoeding van Nedvang (Nederland van afval naar grondstof). Dit uitvoeringsplan komt in de plaats van een nieuw Zwerfafvalbeleidsplan. Dit uitvoeringsplan zet in op tegengaan van zwerfafval in de gemeente, vooral op de hotspots. Financieel kader Voor zwerfvuil is afgerond een bedrag geraamd van zo'n € 0,04 miljoen en dit bedrag is ook werkelijk besteed.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
74
5. Grondbeleid
Algemeen Het grondbeleid van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is vastgelegd in de Nota “Grond voor Beleid” (2009). Met het grondbeleid wordt uitvoering gegeven aan de ruimtelijke visie die met name in de Structuurvisie "Waar de Waal Stroomt (2009)” is vastgelegd. In dit beleidsdocument worden de ruimtelijke ambities van de gemeente uiteengezet. In de Nota grondbeleid is vastgelegd dat de gemeente zoveel mogelijk een actief grondbeleid voert wanneer er sprake is van grootschalige ontwikkelingen of ontwikkelingen welke invloed kunnen hebben op de ruimtelijke of stedenbouwkundige structuur van de gemeente. Met dit actieve grondbeleid wil de gemeente gewenste ruimtelijke ontwikkelingen initiëren en sturen. Faciliterend grondbeleid wordt echter niet uitgesloten. Ook de keuze om hoofdzakelijk het instrument Wet voorkeursrecht gemeenten te gebruiken is in de Nota grondbeleid vastgelegd. Als er aanleiding is om geen gebruik te maken van het gemeentelijk voorkeursrecht, wordt dit gemotiveerd aan de gemeenteraad aangegeven. Waar een minnelijke verwerving van gronden niet mogelijk blijkt, maakt de gemeente gebruik van het onteigeningsinstrument. Uitvoering grondbeleid Voor de uitvoering van actief grondbeleid worden grondexploitaties opgesteld. Met een grondexploitatie wordt het financieel kader vastgelegd waarbinnen het beleid uitgevoerd moet worden.
Voor enkele wenselijke grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen zijn in het verleden grondexploitaties vastgesteld die jaarlijks geactualiseerd worden. Bij de vaststelling van de begroting 2020 waren er drie actieve grondexploitaties binnen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht: De Volgerlanden, bedrijventerrein Ambachtsezoom Fase 1 en bedrijventerrein Ambachtsezoom Fase 1a. De grondexploitaties voor Fase 1 en Fase 1a zijn bij vaststelling van de grondexploitatie 2020 samengevoegd. Bij enkele kleinschalige ruimtelijke ontwikkelingen wordt wel faciliterend grondbeleid gevoerd, waarbij kostenverhaalovereenkomsten met de ontwikkelaar/grondeigenaar worden gesloten. Prognose verwachte resultaten grondexploitaties In onderstaande tabel worden de grondexploitaties samengevat. Hierin is per project, naast wat algemene informatie, het verwachte financiële resultaat en het gewogen risicobedrag opgenomen. Om de grondexploitaties te kunnen vergelijken en de geprognosticeerde resultaten te kunnen optellen zijn de resultaten contant gemaakt naar 1 januari 2021. Voor de risicoanalyse worden jaarlijks, aan de hand van de RISMAN-methode, de verschillende van toepassing zijnde risico’s benoemd, gekwalificeerd en gekwantificeerd. Vervolgens wordt een gewogen risicobedrag berekend met een zekerheidspercentage van 90%.
Dit houdt in dat het voor 90% zeker is dat het genoemde bedrag voldoende is om de risico's af te dekken. In het weerstandsvermogen van de gemeente wordt met dit risicobedrag rekening gehouden. Na de tabel zal per grondexploitatie kort het toegepaste grondbeleid beschreven worden, net als een toelichting op het verwachte financiële resultaat.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
75
Tabel 1 Projectoverzicht (peildatum 1-1-2021) Bedragen x €1.000.000,De Volgerlanden
Ambachtsezoom Fase 1 2028 2027 210 ha 23,1 ha 0 0 15,5 ha 16,3 ha 15,5 ha
Verwachte afronding project Totale plangebied (ha) Areaal nog aan te kopen grond Areaal uitgeefbaar Areaal nog te verkopen grond Gerealiseerde kosten Gerealiseerde baten Boekwaarde Nog te realiseren baten -/- kosten Resultaat op eindwaarde Resultaat op netto contante waarde Risico's
€ € € € € € €
325,5 272,1 53,4 52,9 -0,5 -0,4 2,8
€ € € € € € €
27,0 2,0 24,9 28,2 3,2 2,8 2,0
De Volgerlanden Beleidskader De gemeente heeft sinds het begin van het project actief grondbeleid gevoerd in het realiseren van woningbouwlocatie De Volgerlanden. De gemeente wilde alle gronden in eigendom verkrijgen om de regie te houden. Veelal werden gronden van particulieren aangekocht en overige benodigde gronden die in bezit waren van projectontwikkelaars werden met bouwclaimovereenkomsten bij het gemeentelijke eigendom betrokken. De verwervingen in het De Volgerlanden zijn afgerond. Financieel kader Vanaf het begin is de ontwikkeling van de wijk voor rekening en risico van zowel de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht als de gemeente Zwijndrecht uitgevoerd. De grondexploitatie vormt het financieel kader van het project en wordt jaarlijks geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. De geactualiseerde grondexploitatie De Volgerlanden 2021 is op 7 juni 2021 door de gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht vastgesteld. Bedrijventerrein Ambachtsezoom Beleidskader Bij bedrijventerrein Ambachtsezoom wordt actief grondbeleid toegepast. Sinds 1 januari 2013 richt de planvorming van Ambachtsezoom zich alleen op het westelijke gedeelte van het bedrijventerrein (Fase 1). Alle gronden in het gebied zijn in eigendom bij de gemeente.
Financieel kader De geactualiseerde grondexploitatie Ambachtsezoom Fase 1, welke het financiële kader van de betreffende fase van het project vormt, is vastgesteld in de raadsvergadering van 7 juni 2021. Tussentijdse winstneming Tussentijdse winstneming geldt vooral bij projecten die diverse jaren duren. Hieronder zijn regels opgenomen over hoe wordt omgegaan met (tussentijdse) winstneming:
1.
Tussentijdse winstneming kan alleen plaatsvinden indien:
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
76
a. voldoende zekerheid bestaat over het (verwachte) resultaat van de grondexploitatie, ofwel het resultaat op de grondexploitatie betrouwbaar kan worden ingeschat; én b. De grond (of het deelperceel) is verkocht; én c. De kosten zijn gerealiseerd 2. Wanneer er wordt voldaan aan de voorwaarden voor tussentijdse winstneming wordt de zogenaamde percentagemethode (POC) toegepast. 3. Bij de bepaling van de tussentijdse winst worden de risico's die specifiek samenhangen met de nog te realiseren kosten en opbrengsten van de grondexploitatie in mindering gebracht. Bij winstneming gelden in algemene zin de volgende uitgangspunten: de winst wordt naar rato van gerealiseerde kosten en opbrengsten (tot en met het lopende jaar) genomen. Dus indien 50% van de kosten is gerealiseerd en 50% van de grond is verkocht (over de gehele looptijd), dan is de winstrealisatie 50% x 50% = 25%. Zowel de realisatie van de kosten als de realisatie van de opbrengsten zijn bepalend voor de omvang van de winstrealisatie. Grondexploitatie De Volgerlanden zal naar verwachting sluiten met een tekort, waardoor winstneming niet van toepassing is. Bij grondexploitatie Ambachtsezoom worden de eerste gronduitgiften pas in 2021 voorzien.
Reserve en risico's De aard van de activiteiten binnen het totaal van de exploitaties maakt het noodzakelijk ter afdekking van de algemene risico's een algemene reserve grondbedrijf aan te houden. Deze reserve wordt opgebouwd uit de eindresultaten van alle afgesloten grondexploitaties plus alle tussentijdse winst- en verliesnemingen. Het nemen van winst zal geschieden overeenkomstig de eerder beschreven methodiek van (tussentijdse) winstneming. Indien er bij het opstellen dan wel het actualiseren van een kostprijscalculatie blijkt dat er een verlies op een complex ontstaat, wordt hiervoor een voorziening getroffen ten laste van de Algemene reserve grondbedrijf. De Algemene reserve grondbedrijf dient op voldoende niveau te zijn om de benoemde risico's te kunnen opvangen en dient een minimum niveau te hebben afhankelijk van het risicoprofiel. Zodra het saldo van de reserve zich onder het minimum niveau bevindt, moet dit worden aangevuld vanuit de Algemene (concern)reserve. De Algemene reserve grondbedrijf kent geen maximum niveau.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
77
6. Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn die partijen waarmee de gemeente een bestuurlijke relatie heeft én waarin zij een financieel belang heeft. Een verbonden partij levert daarmee een bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen van de gemeente. Partijen waaraan een significant (financieel) risico kleeft, worden ook verwerkt in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen’. BBV In de nieuwe BBV is opgenomen dat voortaan een onderverdeling wordt gemaakt naar: gemeenschappelijke regelingen; vennootschappen en coöperaties; stichtingen en verenigingen, en; overige verbonden partijen. In dit hoofdstuk gaan we in op de doelstellingen, taken en financiële aspecten van de gemeenschappelijke regelingen waarin de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht participeert. Bij een vennootschap en coöperatie participeert de gemeente in het risicodragend vermogen van een privaatrechtelijke rechtspersoon als aandeelhouder van de betreffende NV of BV. Hieronder wordt een opsomming gegeven van dergelijke samenwerkingsverbanden. Gemeenschappelijke regelingen
GR Drechtsteden
GR Dienst Gezondheid & Jeugd
GR Veiligheidsregio
GR Omgevingsdienst
GR Drechtwerk
GR Natuur en recreatieschap IJsselmonde
GR Koepelschap Buitenstedelijk groen
GR Openbare Verlichting GR Gevudo
Vennootschappen en coöperaties
ROM-D
Oasen (NV)
Eneco Holding (NV)
BNG (NV)
Stedin Holding (NV)
De stichtingen en verenigingen en overige verbonden partijen zijn bij ons niet aan de orde.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
78
Verbonden partijen (x € 1.000)
Relatief aandeel HIA
Bijdrage Bijdrage
Eigen vermogen
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Vreemd vermogen
HIA 2019
1-1-2020
31-122020
1-1-2020
31-12-2020
HIA 2020
GR Drechtsteden (voorlopige cijfers Wmo en zonder afrekening Tozoregelingen) Bureau Drechtsteden en staf
10,3%
889
365
-
-
-
-
Griffie
10,8%
34
27
-
-
-
-
Sociale Dienst Drechtsteden
5,0%
12.309
13.053
-
-
-
-
Rijks-doeluitkering SDD
5,1%
-4.687
-5.158
-
-
-
-
Service Centrum Drechtsteden
5,7%
1.881
1.970
-
-
-
-
Gemeentebelastingen Drechtsteden
10,1%
671
784
-
-
-
-
Onderzoekcentrum Drechtsteden
10,6%
92
104
-
-
-
-
5,5%
15.881
16.109
1.148
18.770
44.878
32.062
-
-
4.772
3.114
36.492
45.695
Totaal GRD (incl. algemene dekkingsmiddelen) GR Dienst Gezondheid & Jeugd (zonder RAV) DG&J
6,6%
1.594
1.671
-
-
-
-
Serviceorganisatie Jeugd
5,7%
6.559
7.304
-
-
-
-
GR Veiligheidsregio (incl. boxen)
5,1%
1.713
1.869
8.273
6.311
11.431
14.615
GR Omgevingsdienst
1,8%
553
430
3.485
3.509
12.363
2.154
Drechtwerk
4,0%
178
240
1.041
2.856
27.912
29.112
GR Natuur en recreatieschap IJsselmonde
15,3%
207
215
4.263
4.331
1.724
2.635
GR Openbare Verlichting
14,0%
61
61
141
14
171
272
GR Gevudo (aandeel garantierisico ca. 8,6 mln)
7,6%
-
-
30
30
536
10
ROM-D Holding NV
2,4%
-
-
4.118
4.157
2.162
2.151
ROM-D Capital BV
-
-
-
18.391
18.558
1
3
ROM-D Beheer NV
-
-
-
44
46
617
271
ROM-D Capital beheer BV
-
-
-
36
33
0
0,001
ROM-D KILL III CV
1,3%
-
-
9.457
9.903
8.988
8.952
ROM-D Projecten CV
-
-
-
2.008
1.882
28.712
25.285
Oasen (NV)
2,8%
-
-
NNB
NNB
NNB
NNB
Stedin Holding (NV)
0,5%
-
-
2.248.000
2.390.000
4.841.000
5.182.000
BNG (NV)
0,1%
-
-
4.154.000
4.364.000
140.684.000
150.898.000
Eneco Groep (NV)
0,5%
-
-
2.932.000
2.942.000
3.111.000
3.339.000
Vennootschappen
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
79
A. Gemeenschappelijke regelingen Een groot deel van de gemeentelijke middelen wordt via verbonden partijen ingezet voor realisatie van doelen, uitvoering van processen en ondersteuning van de bedrijfsvoering. Vanwege de vaak aanmerkelijke bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen is inzicht in en effectieve sturing op deze verbonden partijen noodzakelijk. GR Drechtsteden
Naam verbonden partij
GR Drechtsteden
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
In de Drechtsteden werken zeven gemeenten met elkaar samen. In de afgelopen periode zijn er meerdere ontwikkelingen binnen deze GR geweest waardoor de doelen en de vorm zijn en worden veranderd. De ontwikkelingen en gemaakte keuzes worden verwerkt in een nieuwe tekst voor de GR, die alleen nog het sociaal domein zal bevatten.
Risico’s
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
de (financiele) impact van de transities in het sociaal en in het bedrijfsvoeringsdomein. Deze leiden tot incidentele en structurele kosten.
Vertegenwoordiging in het Drechtstedenbestuur (collegelid), Drechtraad (raadsleden fracties) en diverse portefeuillehoudersoverleggen/bestuurlijke werkgroepen (portefeuillehouders). Vanaf 1 januari 2022 zullen er geen Drechtstedenbestuur en Drechtraad meer zijn.
In oktober 2020 zijn afspraken gemaakt over de transities binnen de GRD. Afgesproken is dat de samenwerking in de Drechtsteden in het sociaal domein vanaf 1 januari 2022 zal worden voortgezet in een klassieke gemeenschappelijke regeling. Het Drechtstedenbestuur en de Drechtraad komen daarmee te vervallen. De lokale raden komen meer in positie en er is meer ruimte voor lokale regie. De samenwerking in het bedrijfsvoeringsdomein zal vanaf 1 januari 2022 plaatsvinden via een servicegemeenteconstructie, waarbij Dordrecht de servicegemeente vormt. De raden in de Drechtsteden hebben deze afspraken bevestigd in een principe-besluit. De besluiten worden in 2021 verder uitgewerkt. De effecten op de lokale begroting en de (ambtelijke) organisatie zijn voor nu niet helder en zullen nader in beeld moeten worden gebracht. Het rapport Deetman heeft eerder al geleid tot een andere vorm van samenwerking in het ruimtelijk-economisch domein. In de Groeiagenda zijn de ambities in het ruimtelijk-economisch domein vastgelegd. De realisatie van de Groeiagenda is nadrukkelijk onder de verantwoordelijkheid van de zeven gemeenten komen te liggen. Dit is een samenwerking van onderop, met lokaal behoud van taken.
Sturingsarrangement gekoppeld Sturingsarrangement 5 (risicoprofiel hoog) aan risicoprofiel
Websites en documenten
www.drechtsteden.nl begroting 2020 en lokale zienswijze
GR Veiligheidsregio ZHZ Onze gemeente maakt deel uit van de veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. De gemeenschappelijke regeling VRZHZ is aangegaan met de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, HardinxveldGiessendam, Hoekse Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, en Zwijndrecht.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
80
In de veiligheidsregio zijn de brandweertaak en de taken op het terrein van de GHOR (Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen) en Crisisbeheersing en Rampenbestrijding ondergebracht. Naam verbonden partij
GR Veiligheidsregio ZHZ
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
De regeling is opgericht voor de uitvoering van de Wet veiligheidsregio’s en stelt zich ten doel te allen tijde een gezamenlijke effectieve en efficiënt georganiseerde slagkracht voor crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandweerzorg en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen te kunnen leveren en een deskundig en betrouwbare veiligheidsadviseur te zijn.
De GR VRZHZ geeft de volgende risico’s op:
Risico’s
Europese deeltijdrichtlijn die conflicteert met het huidige stelsel van beroeps-en vrijwillige krachten;
De evaluatie van de Wet Veiligheidsregio's en de daaropvolgende besluiten;
Opgelegde taakstellingen;
De effecten van de Corona-crisis;
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
De burgemeester zit in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio en heeft een portefeuille namens het Dagelijks Bestuur.
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
De Veiligheidsregio heeft veel aandacht voor het afronding van de reorganisatie. Daarnaast is er nog steeds aandacht voor de nog niet volledig gedekte frictiekosten ten gevolge van de uittreding van de gemeenten Leerdam en Zederik (die naar de provincie Utrecht zijn gegaan). In 2022 zal een nieuw beleidsplan worden vastgesteld dat de kaders voor de komende jaren weergeeft.
Sturingsarrangement gekoppeld Arrangement: 4 (risico: gemiddeld/hoog) aan risicoprofiel
Websites en documenten
www.vrzhz.nl
GR Omgevingsdienst We participeren op Zuid-Holland Zuid-niveau in de GR Omgevingsdienst die voor ons de wettelijke milieu- en omgevingstaken uitvoert. De 10 gemeenten uit de regio Zuid-Holland Zuid zijn eigenaar, samen met de provincie Zuid-Holland. Naam verbonden partij
GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)
Uitvoeren van de wettelijke milieu- en omgevingstaken voor de 10 gemeenten van Zuid-Holland Zuid en een deel van de provincie Zuid-Holland.
Risico’s
Hendrik-Ido-Ambacht
Mate waarin de fluctuatie in omzet opgevangen kan worden door een flexibele schil van personeelsbestand;
Jaarstukken 2020
81
Aansprakelijkheid voor adviezen
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid) en lid van de auditcommissie
Toekomstperspectief en ontwikkelingen
Veel aandacht zal in 2021 uitgaan naar de implementatie van de Omgevingswet. De organisatie van OZHZ wordt voorbereid op een werkwijze waarbij er ruimte wordt geboden aan initiatieven uit de samenleving.
Sturingsarrangement gekoppeld Arrangement: 4 (risico: gemiddeld/hoog) aan risicoprofiel
Websites en documenten
www.ozhz.nl
GR Dienst Gezondheid & Jeugd De GR DG&J Zuid-Holland Zuid bestaat uit twee organisatieonderdelen: Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) en Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). DG&J is voor de 10 deelnemende gemeenten verantwoordelijk voor het uitvoeren van taken op het gebied van publieke gezondheid, maatschappelijke zorg, leerplicht en voortijdig schoolverlaten. De dienst stuurt ook de uitvoering van de integrale jeugdgezondheidszorg aan. DG&J is tot 2022 ook vergunninghouder voor de ambulancezorg in Zuid-Holland Zuid. Tweede onderdeel van de GR is de Serviceorganisatie Jeugd. Dit onderdeel is verantwoordelijk voor de sturing op jeugdhulp in Zuid-Holland Zuid. Dit doet de SOJ door contractmanagement, risicomanagement en budgetbeheersing, accountmanagement en informatievoorziening voor gemeenten. Naam verbonden partij
GR Dienst Gezondheid & Jeugd
Vestigingsplaats
Dordrecht
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke Regeling
De dienst Gezondheid & Jeugd bewaakt, beschermt en bevordert activiteiten die gericht zijn op het verkleinen van sociaaleconomische Doel (openbaar belang dat gezondheidsverschillen en het vergroten van de ontwikkelingskansen van onze inwoners. wordt behartigd) De Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) zorgt namens de gemeenten in ZHZ voor sturing op jeugdhulp.
Hendrik-Ido-Ambacht
Jaarstukken 2020
82
Voor de Dienst Gezondheid & Jeugd worden de volgende risico's gemeld:
Risico’s
Batenraming: Een deel van de inkomsten van DG&J heeft een fluctuerend karakter. COVID-19 heeft in 2020 onder andere geleid tot een andere inzet van capaciteit bij de polikliniek en minder inspecties bij kinderopvang. DG&J verwacht dat voor de derving van inkomsten een bijdrage vanuit het Rijk wordt verstrekt.
Bedrijfsvoering/primair proces: Dit behelst de mogelijke extra inzet van mensen en middelen indien er een hoger dan voorzien beroep wordt gedaan op de dienstverlening. In 2020 is dat het geval vanwege de bestrijding van COVID-19. DG&J gaat ervan uit dat het Rijk deze meerkosten vergoedt.
Voor de Serviceorganisatie Jeugd wordt het volgende risico gemeld:
Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente
De ontwikkeling van de zorgvraag. Het belangrijkste risico zit in groei van de vraag naar en daarmee de kosten van jeugdhulp .
Vertegenwoordiging in het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur (collegelid).
DG&J COVID-19 heeft grote impact op de DG&J organisatie. De ontwikkelingen in de verspreiding en bestrijding van deze infectieziekte volgen elkaar in hoog tempo op. Nadat de eerste besmettingsgolf onder controle was gekomen, nam sneller dan verwacht het aantal besmetting weer toe. Binnen de GGD i tijdelijk een apart organisatie-onderdeel ingericht dat zich geheel toe legt op COVID-19. De GGD werkt in de bestrijding van de ziekte nauw samen met de GHOR. De tweede bestuursrapportage laat zien dat DG&J de inhoudelijke doelstellingen in 2020 deels zal realiseren. Als gevolg van de COVID-19 problematiek zijn verschillende activiteiten en processen weer opgepakt, welke in het eerste half jaar geheel of gedeeltelijk waren stilgevallen. Omdat inhalen of bijsturen lang niet altijd mogelijk of wenselijk is, leidt dat tot productieverlies en het naar verwachting niet volledig realiseren van de (productie)doelstellingen. Toekomstperspectief en ontwikkelingen SOJ De druk op de budgetten voor jeugdhulp blijft onverminderd hoog. In 2020 is uitvoering gegeven aan de Omdenknotitie (2019) die tot doel heeft het SOJ budget uiteindelijk terug te brengen naar € 100 miljoen (prijspeil 2019). DE Omdenknotitie vraagt dat op de drie niveaus SOJ, individuele gemeenten en de stichting Jeugdteams ZHZ - maatregelen integraal worden opgepakt.
Om de uitrol van deze maatregelen te versnellen, is in 2020 een regionaal Aanjaagteam ingesteld. In opdracht van het AB is in 2020 door bureau AEF een onderzoek uitgevoerd, met als doel de regionale sturing op de jeugdhulp te versterken. Dit onderzoek leidt tot een set van aanbevelingen. Naar aanleiding van het rapport heeft het AB onder ander besloten dat de SOJ integraal onderdeel gaat uitmaken van de DG&J. Ook is besloten dat de gemeenten met ingang van 2022 zelf opdrachtgever worden voor Stichting Jeugdteams.