Bijlage bij raadsvoorstel 7.1 Jaarrekening Definitief gew. exp.

Jaarstukken 2020

Inhoudsopgave JAARVERSLAG Inleiding Infographic I – Progamma verantwoording Programma 1. Sociaal, welzijn en educatie Programma 2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen Programma 3. Buitenruimte Programma 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen II – Paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicoparagraaf 2. Financiering 3. Lokale heffingen 4. Onderhoud kapitaalgoederen 5. Grondbeleid 6. Verbonden partijen 7. Bedrijfsvoering 8. COVID‐19 III – Bijlagen Aanbevelingen rekenkamercommissie Beleidskader Bestuurlijke structuur per 31 december Gebruikte afkortingen Interbestuurlijk toezicht Waar staat je gemeente.nl FINANCIELE JAARREKENING A. Overzicht van baten en lasten programma's A1 Baten en lasten op programma A2 incidentele baten en lasten & structurele mutaties reserves A3 Kerngegevens A4 Resultaatbestemming / verloop resultaat B. Balans en toelichting B1 Balans, waarderingsgrondslagen en toelichting B2 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten B3 Staat van gewaarborgde geldleningen B4 Wet normering topinkomens B5 EMU saldo C. Verantwoording specifieke uitkeringen in het kader van de Sisa Bijlage 1.

Baten en lasten op taakveld Bijlage 2 a ‐ Overzicht van de investeringsbudgetten Bijlage 2 b ‐ Toelichting op de investeringsbudgetten 1 Staat van salarissen en formatie 2 Staat van opgenomen langlopende geldleningen 3 Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven 4 Staat van nog te ontvangen bedragen 5 Staat van nog te betalen kosten

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

3 6 7 8 20 32 38 45 46 53 59 64 75 78 91 94 105 106 107 112 113 116 117 121 122 126 127 127 128 147 148 149 150 151 154 155 156 162 163 164 173 174

2

Inleiding Algemeen Het jaar 2020 was amper 2 maanden onderweg of al onze gemaakte voornemens voor 2020 konden – voor even – overboord. Vanaf maart 2020 gingen we in een – intelligente – lockdown. Dat betekende schakelen voor ons. Anders gaan werken. Anders overleggen met elkaar. Steeds weer snel anticiperen op de maatregelen die er op rijksniveau genomen werden. En oog blijven houden voor elkaar. Voor onze inwoners en bedrijven. Dat is ons met elkaar gelukt. Deze nieuwe manier van werken hadden we redelijk snel onder de knie en ondanks de sterk veranderde omstandigheden hebben we toch grote delen van onze plannen voor 2020 ten uitvoer hebben weten te brengen. Sociaal domein Eind 2020 hebben we een belangrijke mijlpaal uit het coalitieprogramma bereikt: het preventieplan 'De kracht van Ambacht' is vastgesteld. Dit is het eerste integraal meerjarenplan op het gebied van preventie in Hendrik-Ido-Ambacht. Het laat zien wat we samen met onze inwoners en maatschappelijke partners willen bereiken. Samen zijn we redzaam! Het plan is de start om echt werk te maken van preventie en hulp vooral aan de voorkant te bieden. Vanaf het laatste kwartaal van 2020 kwam structureel € 150.000 beschikbaar voor formatieve versterking van het Sociaal Wijkteam. Dit geeft de mogelijkheid voor een brede, integrale aanpak rondom Jeugd en Gezin.

Integraal Huisvestingsplan Samen met de scholen is een Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld, ook een belangrijke pijler van het coalitieprogramma. Het plan werd begin 2020 vastgesteld en geeft ons een stevige basis om op lange termijn te zorgen voor voldoende en goede onderwijsruimte in onze gemeente. Om ook echt uitvoering te geven aan dit plan, is in 2020 een start gemaakt met het Uitvoeringsprogramma IHP. Fysiek domein Ook in het ruimtelijk-economisch is veel in gang gezet en uitgevoerd in het voorbije jaar. De Visie op de Witte Vlekken geeft duidelijkheid over hoe we om willen gaan met vrije locaties in onze gemeente en hoe we de balans zien tussen groen en wonen. Het biedt de basis om weloverwogen besluiten te nemen voor de verdere invulling van Hendrik-Ido-Ambacht. Eén van de concrete gebieden uit de Visie op de witte vlekken is de invulling van het centrumgebied. Medio oktober 2020 is de definitieve gunning verleend aan de projectontwikkelaar. Na jarenlang overleg en verkenning, konden we in 2020 flinke stappen zetten in de ontwikkeling van het Waterbusplein. Er is een krediet beschikbaar gesteld om dit gebied te saneren en bouwrijp te maken, zodat er mooie en uitnodigende entree van Ambacht ontstaat en een plek om te verblijven en te ontmoeten. In 2020 is er een participatietraject geweest voor de herinrichting van de Kerkstraat.

Dit heeft geleid tot een ontwerp dat de straat aantrekkelijker maakt voor fietsers en voetgangers. In december zijn de werkzaamheden aan de Kerkstraat afgerond.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

3

Participatienota In het coalitieprogramma heeft participatie een heel nadrukkelijke plek gekregen. In 2020 is de participatienota tot stand gekomen, met inbreng van inwoners, college en de raad. In de 'Ambachtse Aanpak' staat hoe we vorm willen geven aan de samenwerking met onze inwoners, bedrijven en organisaties bij de ontwikkeling van onze gemeente. Aan het einde van het jaar werd de participatienota aangeboden aan de raad. Regio In het afgelopen jaar gebeurde er veel in de samenwerking in de Drechtsteden. Eerder werd al besloten om het ruimtelijk-economisch domein en de Groeiagenda meervoudig lokaal te organiseren. In het najaar van 2020 werd dat gevolgd door afspraken over de samenwerking in het sociaal- én (onverwacht ook) het bedrijfsvoeringsdomein. In het sociaal domein leidde dit tot een voorstel om dit domein binnen de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden te houden, maar dan in een klassieke collegeregeling. De Drechtraad en het Drechtstedenbestuur komen daarmee te vervallen. Voor de bedrijfsvoeringsonderdelen werd voorgesteld om dit te gaan organiseren via een servicegemeente-constructie met dienstverleningsovereenkomsten. Corona Zoals we in het begin van deze inleiding al opmerkten, heeft de uitbraak van corona een enorme impact op ons allemaal.

Dachten we vorig jaar zomer nog dat we het grootste probleem achter de rug hadden, inmiddels zijn we een jaar verder en vrezen we voor de hoogte van de 3e golf. Voor de aanpak van corona proberen we aanvullend op de landelijke maatregelen, al het goede te doen voor onze inwoners, verengingen, instellingen en ondernemers. Daarnaast willen we onze reguliere dienstverlening en onze bestuurlijke besluitvorming zoveel als mogelijk gewoon door laten gaan. Daarvoor hebben we een aantal dingen moeten organiseren. Zo hebben we het gemeentehuis met bewegwijzering en aangepaste inrichting “coronaproof” gemaakt. Met nieuwe AV-apparatuur hebben we digitaal en hybride vergaderen mogelijk gemaakt. We werken thuis, tenzij dat om wat voor reden niet kan. En als er op het gemeentehuis gewerkt wordt, dan gebeurt dat op een veilige manier. Voor een meer uitgebreide rapportage is in deze jaarrekening een aparte "corona paragraaf" opgenomen. Financieel perspectief De primitieve begroting 2020 die we in november 2019 hebben vastgesteld liet een positief saldo zien voor 2020 van € 904.000. In de Winternota 2020 is dit saldo bijgesteld naar een positief saldo van € 2.355.000.

Wij sluiten het boekjaar 2020 af met een positief eindsaldo van € 678.195, als volgt verdeeld over de programma's: Sociaal, welzijn en educatie 1.505.000 V Ruimtelijke ordening, economie en wonen 52.000 V Buitenruimte 1.111.000 V Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen 1.990.000 N In zijn algemeenheid zitten er in programma 1, 2 en 3 grote voordelen op toegerekende kapitaallasten. Dit wordt veroorzaakt doordat de omslagrente is verlaagd van 1,2% naar 0,38 %. Dit levert op alle taakvelden een voordeel op, maar op het taakveld treasury (programma 4) een nadeel, omdat daar minder dekking is geboekt. Deze lagere omslagrente komt doordat we de Eneco gelden deels hebben ingezet om onze dure leningen om te zetten. Programma 1 betreft verder met name afwijkingen vanuit de Sociale Dienst, de Service organisatie Jeugd, Beschermd Wonen en renovatie speelruimte en het preventieplan. In programma 2 is er een meevaller in de bouwleges. In het voorzien verlies van De Volgerlanden wordt een bedrag van € 219.682 bijgestort. In programma 3 zijn er wat werkzaamheden uitgesteld naar 2021. In programma 4 zit onder andere een nadeel op treasury. Voor een nadere toelichting op de afwijkingen, wordt verwezen

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

4

naar de financiële overzichten per programma. Onzekerheden In paragraaf 1 zijn onze risico's nader beschreven. Onze grootste risico's zitten in het sociale domein, met name de prognose van de kostenstijgingen in dit domein zijn groot, mede door de verwachte corona gevolgen op middellange termijn en de vergrijzing. Ook de komende tijd zullen we de vinger nauwlettend aan de pols moeten houden, zowel inhoudelijk als financieel. Ook de algemene uitkering van het Rijk en de verdeelmodellen vertonen grote fluctuaties, met daarbij het voortdurende vraagstuk of het Rijk gemeenten voldoende compenseert voor allerlei nieuwe taken. We zullen onze ambities constant blijven afzetten tegen de actuele financiële stand van zaken. Leeswijzer Deze jaarstukken zijn opgebouwd uit programma's, paragrafen, bijlagen en een financiële jaarrekening. Deze indeling is gelijk aan vorig jaar, waarbij is gepoogd om de leesbaarheid verder te verhogen. Per programma geven we kort en helder aan wat de actualiteiten zijn en welke concrete resultaten zijn bereikt. U vindt aan het eind van elk programma grafieken en een cijferoverzicht waarin de lasten en baten overzichtelijk worden samengevat. De programma’s worden gevolgd door een zevental paragrafen. Het is een wettelijke eis dat elke gemeente een aantal voorgeschreven paragrafen in deze stukken opneemt.

Deze paragrafen vormen een dwarsdoorsnede op diverse terreinen. De financiële jaarrekening volgt hierop. Hierin schetsten we de financiële positie van de gemeente meer in detail. In de digitale versie vindt u hyperlinks naar belangrijke documenten, deze zijn bedoeld als achtergrondinformatie.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

5

INFOGRAPHIC LASTEN Sociaal, Welzijn en Educatie

op 3 mei

2019

2020

per inwoner

(x 1.000)

(x 1.000)

32.185

34.587

1.107

Lasten 28%

0%

Sociaal, Welz

Onderwijs, Sport, Cultuur, Recreatie, Inkomensregelingen, WMO, Jeugdzorg

Ruimtelijke ordening, economie en wonen

6.482

4.434

142

4%

28%

Economie, bedrijvenloket, milieu, ruimtelijke ordening, wonen en bouwen

Buitenruimte

38% 12.115

13.605

435

11%

11.616

16.133

516

13%

28%

Ruimtelijke o

4%

Buitenruimte

11%

Veiligheid, di

13%

Grondbedrijf

27%

Storting reser

17%

Verkeer en vervoer, openbaar groen, riolering, afval, begraafplaats

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

14%

Openbare orde, brandweer, bestuur en overhead, burgerzaken, treasury

Grondbedrijf

18.255

32.911

1.053

27%

16%

Storting reserves (incl. storting Volgerlanden)

5.953

21.616

692

17%

Sociaal, Welzijn en Educatie

Saldo

1.604

678

22

1%

278

220

88.210

123.964

3%

De Volgerlanden, Ambachtsezoom en Centrumgebied

Ruimtelijke ordening, economie en wonen na storting verliesvoorziening Volgerlanden

Totaal

KENGETALLEN Aandeel Samenwerkingsverbanden

-0

-

Buitenruimte Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Grondbedrijf

3.967 100%

2019

2020

(x 1.000)

(x 1.000)

26.756

33.625

1.076

52.000 81.003 101.750 29% 64%

1.664 2.592 3.256

Storting reserves

per inwoner ex volg:

27%

37%

GR Drechtsteden, Dienst Jeugd & Gezondheid, Veiligheidsregio, OZHZ

Eigen Vermogen per 31 dec Materiële vaste activa Langlopende schulden per 31 dec Solvabiliteit (eigen vermogen / balanstotaal) Grondexploitaties aantal inwoners per 31 dec aantal woningen per 31 dec formatie

BATEN Lokale belastingen en heffingen

34.462 77.139 131.625 17% 121%

83,9

31.249 12.373 84,1

2,7 per inwoner

31.212 12.346

2019

2020

(x 1.000)

(x 1.000)

14.130

14.385

460

Baten 1%

12%

3%

o.a. 5.425 OZB, 3.750 afval en 2.305 Riool

Rijksbijdragen

Lokale belast

12%

Rijksbijdrage

39%

16%

41.616

48.222

1.543

39%

28%

Algemene uitkering en bijstand (en corona)

Grondbedrijf

17.991

32.700

1.046

26%

Overige inkomsten

8.567

23.900

765

19%

5.904

4.757

152

4%

88.210

123.964

Grondbedrijf

26%

Overige inkom

19%

Beschikking o

4%

51%

o.a. verkoop overige gronden, verhuur en dividend

Beschikking over reserves Totaal

TARIEVEN

-2

-

2019

2020

3.967 100%

Lokale belastingen en heffingen Rijksbijdragen

Grondbedrijf

Overige inkomsten

Beschikking over reserves

Rioolheffing Woningeigenaar

122,64

Meerpersoonshuishoudens

56,88

Eenpersoonhuishoudens

28,44

125,76 58,32 29,16

Afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishoudens

326,16

Eenpersoonhuishoudens

229,56

334,56 235,44

Hondenbelasting Eerste hond

119,64

Volgende honden

196,20

122,64 201,24

109%

112%

Belastingcapaciteit

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

6

I - Programmaverantwoording

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

7

Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Hendrik-Ido-Ambacht heeft een goed voorzieningenniveau. Dat niveau houden we op peil met bereikbare voorzieningen voor jong en oud. Uitgangspunt voor ons beleid is dat we onze inwoners in eigen kracht zetten. We willen hen zo min mogelijk afhankelijk laten zijn van zware zorg en ondersteuning. Ook vinden we het van belang dat iedereen, van jong tot oud, participeert in onze samenleving en daarvoor kansen krijgt. Omdat de wereld in het sociaal domein dynamisch is en budgetten onder druk staan innoveren we ons zorgaanbod, samen met onze inwoners en maatschappelijke partners. Daarbij zoeken we balans met een gezond financieel beleid.

Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma - Aanpak sociaal isolement Tijdens de Week van de Eenzaamheid heeft de gemeente op verschillende manieren aandacht geschonken aan het onderwerp 'sociaal isolement'. De aanpak van sociaal isolement is ook integraal onderdeel van het lokaal preventieplan Sociaal Domein. In samenwerking met Hi5 Ambacht is de digitale brievenbus ingevoerd om kinderen uit te nodigen ideeën in te zenden. Het onderwijs wordt betrokken in de verdere uitwerking van deze ideeën. - Doorontwikkeling Hi5Ambacht De voorbereidingen van een inhoudelijke en organisatorische visie op de doorontwikkeling van Hi5Ambacht zijn vertraagd vanwege noodzakelijke andere werkzaamheden in verband met corona. Eind 2020 zijn de voorbereidingen hervat. - Gezondheidsbeleid De lokale nota's gezondheid 2020-2023 en het Preventie- en handhavingsplan alcohol 2020-2023 zijn vastgesteld. Voor de uitvoering van dit beleid is het Jaarplan Samen voor Gezond 2020 opgesteld, waarin de thema's van het lokaal gezondheidsbeleid zijn uitgewerkt in concrete activiteiten. Vanwege corona is een aantal van die activiteiten niet of slechts beperkt uitgevoerd. Hieronder geven we per thema aan wat wel is uitgevoerd.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

8

Mentale weerbaarheid: Er is overleg tot stand gebracht met de kinderopvang, het onderwijs en Hi5Ambacht over Gezonde School. De werkwijze van Hi5Ambacht is geanalyseerd. Op basis daarvan is beoordeeld wat het basisonderwijs nodig heeft, zodat de interventies op het gebied van de mentale weerbaarheid ook erkend zijn. Bij het lokale Sportakkoord zijn gezondheidsthema's aan de orde gesteld en meegenomen in de activiteiten. Voor het bevorderen van de mentale weerbaarheid van ouderen vindt regelmatig overleg plaats met de Blije Borgh en het Sociaal Team om te beoordelen welke interventies nodig zijn. De Gezondheidsdag ouderen is vanwege corona niet doorgegaan. Gezond gewicht: Er is een diëtist ingezet bij Club Extra, een bewegingsprogramma van Hi5Ambacht voor kinderen van 6 tot 12 jaar. Het doel hiervan is om kinderen die weinig bewegen daartoe te stimuleren op een manier die goed bij het kind past. Verder is er overleg gevoerd met de kinderopvang, het onderwijs en Hi5Ambacht over gezondheidsbeleid en bewegen. Ook is gestart met het project Kansrijke Start. We nemen deel aan dit landelijke actieprogramma dat zich richt op de ondersteuning van kwetsbare (aanstaande) ouders, zodat hun kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten.

De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal - op latere leeftijd. Alcohol: De acties voor het preventie- en handhavingsplan alcohol zijn met het team Handhaving afgestemd. Door corona konden geen controles plaatsvinden bij sportverenigingen en horeca. Ook het Mysteryshopping onderzoek is uitgesteld. Met basisscholen en VO-scholen in Zwijndrecht is contact gelegd om gezondheidsthema's, waaronder alcohol, bespreekbaar te maken bij jongeren. De GGD neemt deel aan het Breed Multioverleg jeugd om te kijken welke behoefte er is aan deskundigheidsbevordering op het gebied van alcohol en middelengebruik. Roken: Er zijn interventies geweest bij sportverenigingen en basisscholen en de 3 locaties van Cascade om te komen tot rookvrije ingangen, schoolpleinen, kantines en velden. Bij de gezonde sportkantine komt dit onderwerp ook terug. - Integraal huisvestingsplan scholen Begin 2020 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld door de raad. Aan de hand van een plan van aanpak voor de uitvoering van het IHP is met de schoolbesturen gesproken over de onderwerpen bouwheerschap en de volgorde van bouwen. Dit heeft geleid tot een voorstel voor een uitvoeringsprogramma. - Kunstgrasvelden In 2020 zijn de middelen gereserveerd voor de twee velden die toe waren aan renovatie.

Dit gaat om kunstgrasveld 2 (ASWH) en natuurgrasveld B (IFC). In overleg met de verenigingen is een planning bepaald voor de uitvoering in 2021. Het natuurgrasveld B (IFC) is gerenoveerd. De voorbereidingen voor de renovatie van het kunstgrasveld 2 (ASWH) zijn getroffen. Met de verenigingen is afgesproken dat het streven is dat het kunstgrasveld voor het begin van het voetbalseizoen bespeelbaar is.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

9

- Lobby vrijstelling sollicitatieplicht In de eerste maanden van dit jaar is ambtelijk overleg gevoerd met de SDD om de mogelijkheden te verkennen voor een vrijstelling van sollicitatieplicht voor bepaalde groepen inwoners. Daarbij is gezocht naar de verbinding tussen de visie voor het sociaal domein Drechtsteden en ons lokale preventieplan. In september is een bestuurlijke lobby gestart om draagvlak te creëren bij de andere gemeenten in de Drechtsteden. - Multifunctionele ontmoetingsplaats Cascade In het bestuurlijk overleg met Stichting Cascade hebben we gesproken over de voorbereidingen van een gezamenlijke visie op het gebouw Cascade. De stichting heeft hiervoor input geleverd aan de hand van een onderzoek naar de mogelijkheden van het gebouw. Hierbij is een relatie gelegd met de directe omgeving van het cultureel centrum en de ruimtelijke plannen van de gemeente. In het najaar van 2020 is bestuurlijk afgesproken om een projectorganisatie in te richten onder leiding van een externe projectleider. Eind 2020 is een projectplan voorbereid. - Muziekonderwijs Via Hi5Ambacht nemen we deel aan de Rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) 1&2. Het doel van deze regeling is het cultuuronderwijs, waaronder muziekonderwijs, op basisscholen te bevorderen. Alle basisscholen namen in 2020 weer deel aan deze regeling.

Ook de Ambachtse Muziekschool was betrokken bij de uitvoering van het programma. - Preventieplan Sociaal Domein In 2020 is het lokale preventieplan sociaal domein en het implementatieplan opgesteld. Deze plannen zijn tot stand gekomen in een intensief participatietraject met maatschappelijke partners. Ook heeft de beleidsadviesraad Jeugd/Wmo een advies afgegeven over het plan. De gemeenteraad heeft in december 2020 beide documenten integraal vastgesteld. Een ambtelijk projectteam is vervolgens gestart met de uitvoering van de acties in het implementatieteam. - Sociale Kaart Begin 2020 hebben we de opdracht verstrekt aan een lokale software-ontwikkelaar om een sociale kaart-app te ontwikkelen. Vanaf de 2e helft van 2020 is de ontwikkelaar in afstemming met de gemeente volop bezig geweest met de realisatie van de app. Planning was om de app (het technische gedeelte) eind 2020 af te ronden. Dit is verschoven naar begin 2021. - Versterken Sociaal Wijkteam De gemeenteraad heeft bij de Kadernota en de Begroting besloten om vanaf het vierde kwartaal van 2020 structureel € 150.000 beschikbaar te stellen voor formatieve versterking van het Sociaal Wijkteam. - Visie op beschermd wonen en beschermd thuis In het eerste kwartaal van 2020 is in regionaal verband gewerkt aan het huisvestingsvraagstuk.

Huisvesting wordt als grootste knelpunt ervaren bij de doorstroming van beschermd wonen (BW) naar beschermd zelfstandig thuis wonen (Beschermd Thuis). Daarnaast is een capaciteitsonderzoek

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

10

uitgevoerd om de spreiding van BW-voorzieningen in de regio Drechtsteden, Molenlanden en Gorinchem (DMG) in kaart te brengen en te beoordelen of hierin in de toekomst meer evenwicht kan worden bereikt. Onze gemeente kwam naar voren als de op één na grootste aanbieder van BW-voorzieningen. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor de nieuwe samenwerkingsovereenkomst Beschermd Wonen en Opvang. Deze overeenkomst werd uiteindelijk gesplitst vanwege de gewijzigde financieringsconstructie van Beschermd Wonen vanaf 2021 (via gemeente in plaats van via centrumgemeente). Dit heeft eind 2020 geleid tot besluitvorming over de nieuwe samenwerkingsovereenkomsten. Deze hebben geen effect op de gemeentelijke bijdragen, die gebaseerd zijn op financiële solidariteit t/m 2024. Tenslotte heeft de centrumgemeente de colleges van alle DMG-gemeenten schriftelijk geïnformeerd over de extra beschikbare Rijksmiddelen voor de regionale en lokale aanpak van dak- en thuisloosheid voor 2020 en 2021. De colleges werden daarbij ook gevraagd om lokaal voorzieningenlocaties en woningen beschikbaar te stellen ten behoeve van deze aanpak. Vanwege de al aanwezige BW-voorzieningen in Hendrik-Ido-Ambacht heeft het college aangegeven dat er alleen bestuurlijk draagvlak is voor het in beperkte mate beschikbaar stellen van woningen.

Eind 2020 zijn alle reacties van de centrumgemeente en regiogemeenten Beschermd Wonen Opvang verwerkt in de regionale Huisvestingsagenda Kwetsbare Groepen. - Vrijwilligersbeleid Eind 2020 zijn gesprekken gestart met Stichting Jong Zwijndrecht. Dit is een jongerenvrijwilligersnetwerk dat actief is in de Zwijndrechtse Waard en zich richt op hulp en ondersteuning van kwetsbare inwoners. In ons coalitieprogramma is vrijwilligerswerk door jongeren als specifiek aandachtspunt van ons vrijwilligersbeleid benoemd. Dit onderdeel willen we door Stichting Jong Zwijndrecht laten invullen.

Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma - Brede adviesraad Sociaal Domein In februari heeft de Beleidsadviesraad Jeugd/Wmo zich persoonlijk gepresenteerd aan de commissie WOS. In maart heeft de gemeenteraad de verordening voor de beleidsadviesraad vastgesteld. In het tweede kwartaal van 2020 is de vergoeding aan de leden van de beleidsadviesraad Jeugd/Wmo vastgesteld en heeft de beleidsadviesraad advies uitgebracht over het concept preventieplan sociaal domein. In het derde kwartaal is de adviesraad gestart met het vergroten van haar bekendheid en zichtbaarheid voor de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht en de werving van twee nieuwe leden. Dit heeft eind 2020 nog niet tot nieuwe leden geleid. In december heeft een intervisiebijeenkomst van de beleidsadviesraad met Zorgbelang Inclusief plaatsgevonden over de koersbepaling van de beleidsadviesraad en de interne werkverdeling. We hebben afspraken met de beleidsadviesraad gemaakt over de wijze waarop zij betrokken worden bij beleidsontwikkeling op het brede sociale domein. Zo zullen we de beleidsadviesraad consulteren bij de beleidsnota voor de voor- en vroegschoolse educatie.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

11

- Collectie Spoor Op 24 maart 2020 stelden we de overeenkomst met het Historisch Genootschap voor het in bruikleen geven van de Collectie Spoor vast. Na de verbouwing van het gebouw Den Brommert, is de Collectie Spoor van het depot Hizkia van Kralingen te Den Haag verhuisd naar Hendrik-IdoAmbacht. De officiële opening vond plaats op 12 september. - Lokaal plan Meerjarenperspectief Jeugdhulp In 2020 zijn de eerder opgestarte projecten volgens plan voortgezet. Er vinden regelmatig evaluaties plaats. De tussenkomst van corona zorgde bij alle projecten voor minder bijeenkomsten en effecten. Het project kinderen voor kinderen – Open Limonade is dit jaar afgesloten met een blijvende digitale ideeënbus voor kinderen bij Hi5Ambacht. Voor de pilot Buurtgezinnen zijn sinds 1 maart vier koppelingen tussen steun –en vraaggezinnen gerealiseerd. Vanuit het toekomstperspectiefplan zijn sinds 1 april 23 jongeren ondersteund en vanuit groepswerk zijn na de zomer bijna alle trainingen voor kinderen ingehaald. De pilot GoOV is in voorbereidingsfase. Met de GoOV-app kunnen kinderen die moeite hebben met zelfstandig reizen, met behulp van hedendaagse technologie dit toch veilig en zelfstandig doen. Voor de pilot Maatjestraject is al het voorbereidend werk gedaan, het is startklaar.

- Maatschappelijke begeleiding statushouders In januari is de lokale aanpak voor de begeleiding van statushouders 2020 vastgesteld. Door de coronacrisis is de uitvoering van deze lokale aanpak tijdelijk opgeschort. Hetzelfde gold voor de pilot 'Ontzorging' die onze gemeente als penvoerder samen met de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) en Vluchtelingenwerk uitvoert voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ook de reguliere begeleiding van statushouders was slechts zeer beperkt mogelijk. Vluchtelingenwerk en het Sociaal Wijkteam hebben veel activiteiten in aangepaste vorm opgepakt, ook met inzet van vrijwilligers. In 2020 is in regionaal verband gewerkt aan de voorbereidingen van de nieuwe Wet Inburgering. Hoewel de invoering meermaals is uitgesteld, zijn de voorbereidingen voortgezet en is het beleid door de raad vastgesteld. Deze hadden onder meer betrekking op de gezamenlijke inkoop van inburgeringstrajecten en de gewenste taakuitvoering door de SDD. Ten aanzien van laatstgenoemd onderwerp is een voorstel voorbereid om een aantal taken te beleggen bij de SDD. - Nota Mantelzorgbeleid In 2020 zijn we verder gegaan met het uitvoeren van de mantelzorgnota 2019–2022.

Naast de reguliere mantelzorgondersteuning door MEE-Vivenz en de reguliere subsidies voor de respijtzorgvoorzieningen, lag de focus in 2020 specifiek op: r• Huishoudelijke hulp voor mantelzorgers: In maart zijn we in samenwerking met De Blije Borgh gestart met het bieden van huishoudelijke ondersteuning aan mantelzorgers. Vanwege de coronacrisis heeft de pilot maar kort geduurd. Na de zomer was er sprake van de pilot te hervatten, maar vanwege de 2e golf is dit niet gebeurd. • Extra aandacht voor jonge mantelzorgers: In samenwerking met MEE zijn diverse acties uitgevoerd om ook jonge mantelzorgers beter te vinden en te bereiken. Dat resulteerde in een verdrievoudiging van het aantal geregistreerde jonge mantelzorgers. Het zijn er nu ruim 60.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

12

• Extra ontlasten van zwaar belaste mantelzorgers via aanvullende ondersteuning door een mantelzorgmakelaar: In december 2020 is de mantelzorgmakelaar gestart met haar werkzaamheden. • Waarderen van mantelzorgers in 2020: Jaarlijks doen we dit via (1) het mantelzorgcompliment en (2) de bloemenactie. Vanwege de coronacrisis ontvingen mantelzorgers in mei een kleine extra attentie. Mantelzorgcompliment 2020 In totaal zijn 580 passen van 100 euro verstrekt en 67 passen van 25 euro voor jonge mantelzorgers (18-). De verwachting was dat we circa 700 passen zouden verstrekken, afgaande op het aantal ingeschreven Ambachtse mantelzorgers bij MEE-Vivenz (ruim 800). Het is niet direct duidelijk waarom het aantal aangevraagde passen lager is uitgevallen. MEE-Vivenz geeft aan dat dit beeld ook bij regiogemeenten zichtbaar is. Bloemenactie Vanwege de coronacrisis kon de bloemenactie dit jaar helaas niet in reguliere vorm doorgaan. Het was onverantwoord om met circa 60 vrijwilligers op pad te gaan om in totaal zo'n 700 bloemen te laten bezorgen. Daarom ontvingen mantelzorgers een bloemenbon die te besteden is bij twee plaatselijke bloemisten. - Overdracht participatieplekken In het vierde kwartaal is regionaal overleg opgestart over de toekomst van de participatieplekken. Uiteindelijk doel is de participatieplekken van regionaal naar lokaal niveau (meervoudig lokaal) te brengen.

Dit mede naar aanleiding van de wens van de gemeente Dordrecht, die op deze wijze invulling wil geven aan de resterende taakstelling op de GRD-begroting. De gemeenten kijken in samenspraak met de SDD en betrokken organisaties hoe deze overdracht vorm kan krijgen. - Personen met verward gedrag Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte GGZ (WvGGZ) ingevoerd, als opvolger van de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (BOPZ). In de afgelopen periode is gewerkt aan het juridisch goed borgen van de afspraken tussen gemeenten en de Dienst Gezondheid & Jeugd. Uitvoeringsafspraken zijn gemaakt over de meldfunctie voor inwoners (door het Meldpunt Zorg, Overlast en Huiselijk Geweld) en over het horen door de Crisisdienst van het Veiligheidshuis. Daarnaast is de verplichte overlegstructuur uitgewerkt, tussen de gemeenten en alle andere partijen die in Zuid-Holland Zuid bij de WvGGZ betrokken zijn. Het college moet hier nog over besluiten. Er zijn tot nu toe nog geen verzoeken van inwoners binnengekomen om andere inwoners onder het regime van verplichte GGZ thuis of in een GGZ instelling te laten plaatsen. Ten behoeve van onze lokale aanpak van verward gedrag, is de inzet van een waakvlamfunctionaris in het preventieplan Sociaal Domein opgenomen. Deze persoon voert signalerend huisbezoek uit bij inwoners die tekenen van verward gedrag vertonen.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

13

- Verordening Leerlingenvervoer Op basis van de VNG-modelverordening hebben we in 2020 een nieuwe verordening leerlingenvervoer opgesteld, waarin aandacht is voor lokaal maatwerk. In oktober heeft de gemeenteraad de nieuwe verordening leerlingenvervoer per 1 januari 2021 vastgesteld. - Werk en inkomen(-sondersteuning) De maatregelen voor het beheersen van de coronacrisis grijpen diep in de samenleving in en daarmee ook in de activiteiten van de Sociale Dienst Drechtsteden. De dienst heeft in 2020 een forse inspanning gepleegd om de 'Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers' (TOZO) snel beschikbaar te laten zijn. Deze regeling ondersteunen kleine zelfstandigen ein de kosten van levensonderhoud, op het niveau van bijstand. In de begroting 2020 van de SDD werd verwacht dat het aantal uitkeringen dit jaar licht zou dalen naar 6.200 dossiers. In het tweede kwartaal begon het aantal uitkeringen echter te stijgen en deze stijging heeft zich in het derde kwartaal doorgezet. De groei is in zijn geheel toe te schrijven aan de effecten van de coronacrisis op de arbeidsmarkt en de economie. Het kabinet heeft in september besloten de extra uitkeringskosten te compenseren door de BUIG vergoeding te verhogen (landelijk € 400 miljoen). Naar verwachting kan de SDD daarmee de kostenstijging opvangen.

- WMO Beleidsplan Begin 2020 hebben we aan de Sociale Dienst Drechtsteden input gegeven voor de uitvoering van de Regionale Beleidsvisie Sociaal Domein Drechtsteden binnen de beschikbare middelen voor 2020. We hebben daarbij aangegeven dat het belangrijk is om de Wmo-consulenten dichter bij het Jeugdteam en het Sociaal Wijkteam te huisvesten. Er is een eerste verkenning geweest van de mogelijkheden om deze consulenten in het gemeentehuis te huisvesten.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

14

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000 1 - Sociaal, Welzijn en Eduactie Taakveld Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Totaal

Primitieve begroting

Begroting t/m wijz. raad december

Werkelijk

Resultaat

Lasten 1.279 1.423 1.057 1.117 1.025 534 475 1.827 1.754 6.291 1.157 763 113 4.600 5.013 -404 948 1.667

Baten -29 -127 -540 -138 -633 -51 -60 -4.874 -

Saldo 1.250 1.296 517 979 392 534 475 1.776 1.694 1.417 1.157 763 113 4.600 5.013 -404 948 1.667

Lasten 1.364 1.784 1.184 1.466 998 534 724 2.375 1.927 10.977 1.183 673 355 4.717 5.769 -360 948 1.794

Baten -18 -516 -563 -236 -643 -30 -9.438 -25 -

Saldo 1.346 1.268 621 1.230 355 534 724 2.345 1.927 1.539 1.183 673 355 4.717 5.769 -385 948 1.794

Lasten 1.311 1.754 1.174 1.114 1.027 525 437 1.776 1.905 8.467 1.230 608 366 4.945 5.842 -477 828 1.754

Baten -18 -519 -554 -230 -686 -23 -11 -7.081 -25 -

Saldo 1.293 1.235 620 884 341 525 437 1.753 1.894 1.386 1.230 608 366 4.945 5.842 -502 828 1.754

Saldo W-B -53 -33 -1 -346 -14 -9 -287 -592 -33 -153 47 -65 11 228 73 -117 -120 -40

30.639

-6.452

24.187

38.412

-11.469

26.943

34.586

-9.147

25.439

-1.504

Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december 686 369 1.222 479

Kadernota Resultaatbestemming jaarrekening 2019 Winternota Diversen Saldo begrotingswijzigingen

2.756

Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Volksgezondheid Totaal

Begroot 1.364 1.784 1.184 1.466 998 534 724 2.375 1.927 10.977 1.183 673 355 4.717 5.769 -360 948 1.794 38.412

Werkelijk 1.311 1.754 1.174 1.114 1.027 525 437 1.776 1.905 8.467 1.230 608 366 4.945 5.842 -477 828 1.754 34.586

Saldo -53 -30 -10 -352 29 -9 -287 -599 -22 -2.510 47 -65 11 228 73 -117 -120 -40 -3.826

Baten Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Geëscaleerde zorg 18+ Totaal

Begroot -18 -516 -563 -236 -643 -30 -9.438 -25 -11.469

Werkelijk -18 -519 -554 -230 -686 -23 -11 -7.081 -25 -9.147

Saldo -3 9 6 -43 7 -11 2.357 2.322

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

15

Wat heeft het gekost? Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Lasten Onderwijshuisvesting In 2020 is de boekwaarde van de Willem de Zwijgerschool afgeboekt naar lagere marktwaarde. Afgeboekt is een bedrag van € 135.000. De toegerekende kapitaallasten laat een voordeel zien van € 202.000. De toegerekende rentelasten zijn lager als gevolg van een lagere omslagrente. Sportaccommodaties Omdat de sporthallen (Sophiahal en Ridderhal) en zwembad De Louwert nog niet zijn getaxeerd voor de WOZ-waarde, zijn er nog geen aanslagen ontvangen. In 2020 geeft dit een voordeel van totaal € 64.000. Hier staat tegenover dat deze bedragen in 2020 ook nog niet als inkomsten zijn verantwoord op het taakveld OZB niet-woningen (programma 4). In 2021 worden zowel de uitgaven als de inkomsten van deze locaties verantwoord. Per saldo neutraal. Op het onderhoudsbudget van sportpark Schildman resteert een saldo van € 51.000. Dit saldo is ontstaan omdat er door corona vertragingen zijn ontstaan op leveringen zoals ballenvangers, doelen en leunhekwerk. Daarnaast bleek dat er voor de kantplankvoorziening maatwerk vereist is, waardoor vertraging is opgelopen. De aan dit taakveld toegerekende kapitaallasten laat een voordeel zien van € 210.000, voornamelijk doordat de toegerekende rente lager is dan begroot. (Openlucht)recreatie Er is een voordeel op het budget speeltoestellen van € 47.000.

Door corona konden de toestellen niet op tijd geleverd worden waardoor vervanging in 2020 niet haalbaar was. Het budget renovatie speelruimte van € 250.000, dat bij de bestemming van het resultaat 2019 beschikbaar is gesteld om een begin te maken met het wegwerken van de grootste achterstanden, wordt gebruikt om de vervangingsopgave van 2021 en 2022 op te vangen. In 2020 zijn geen uitgaven gedaan. Het bedrag van € 250.000 wordt meegenomen naar 2021. Dit is bij de Winternota 2020 besloten en loopt via het taakveld mutaties reserves (programma 4). Samenkracht en burgerparticipatie Het budget begeleiding statushouders laat een voordeel zien van totaal € 326.000. In de mei- en septembercirculaire is geld beschikbaar gesteld voor maatschappelijke begeleiding (€ 40.000) en verhoging taalniveau (€ 35.710) van statushouders, de invoeringskosten van de Wet Inburgering (€ 62.000) en een pilot Veranderopgave inburgering (€ 178.000). Daarnaast is uit de reserve lokale demografische groei € 112.290 beschikbaar gesteld voor het plan van aanpak begeleiding statushouders. De Wet Inburgering treedt per 1 juli 2021 in werking en de pilot heeft een looptijd die eindigt in 2021. Omdat de uitvoering doorloopt in 2021 wordt het restant van deze bedragen, te weten € 60.000 en € 150.000, meegenomen naar 2021.

Dit is bij de Winternota 2020 besloten en loopt via het taakveld mutaties reserves (programma 4). Op het budget maatschappelijke begeleiding, inclusief het plan van aanpak begeleiding statushouders, resteert € 115.000. Dit bedrag wordt (terug) gestort in de reserve lokale demografische groei (programma 4). In 2020 is voor het preventieplan een bedrag van € 421.000 beschikbaar gesteld voor de acties 2020 en 2021. Een bedrag van € 256.000 zou daarvoor worden onttrokken uit de reserve sociaal domein. De activiteiten uit het preventieplan die ten laste van dit taakveld komen, bedragen € 116.000, waarvan € 6.000 wordt gedekt uit eigen middelen.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

16

Hiervan is in 2020 niets uitgegeven, omdat het preventieplan pas in de raad van december is vastgesteld. Het bedrag van € 6.000 wordt gestort in de reserve sociaal domein. In de septembercirculaire is € 57.000 door het Rijk beschikbaar gesteld voor de noodopvang van kinderen van ouders met een cruciaal beroep, dit wordt in 2021 aan de scholen uitgekeerd. De toegerekende salaris- en kapitaallasten zijn € 79.000 lager door minder geschreven uren (€ 55.000) en een lager bedrag aan toegerekende rente (€ 24.000). Tot slot is bij de vaststelling van de subsidie thuisbegeleiding 2019 een bedrag van € 22.000 terug ontvangen. Inkomensregelingen Het tekort op inkomensondersteuning is € 66.000. Dit is ongeveer € 10.000 hoger dan eerder werd verwacht. De tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is voor de derde keer verlengd. Niet het volledig bedrag van de Tozo is aangevraagd. Hierdoor moeten we een deel terugbetalen. Dit bedrag krijgen we ook terug van de SDD. Bij minimavoorzieningen is er sprake van onderbenutting. Dit was bij eerdere crises ook het geval. Bewoners die nu in financiële problemen raken, zullen pas in 2021 een beroep doen op ondersteuning. Arbeidsparticipatie De apparaatskosten voor arbeidsparticipatie zijn lager dan geraamd.

Maatwerkdienstverlening 18+ In 2020 is voor het preventieplan een bedrag van € 421.000 beschikbaar gesteld voor de acties 2020 en 2021. Een bedrag van € 256.000 zou daarvoor worden onttrokken uit de reserve sociaal domein. De activiteiten uit het preventieplan die ten laste van dit taakveld komen, bedragen € 55.000. Daarvan is in 2020 € 2.000 uitgegeven, omdat het preventieplan pas in de raad van december is vastgesteld. Het bedrag van € 2.000 wordt in mindering gebracht op het bedrag dat per saldo wordt gestort in de reserve, te weten € 15.000. Op WMO huishoudelijke hulp is een nadeel van € 250.000. Ook op de Drechthopper is een nadeel van € 100.000. Maatwerkdienstverlening 18Bij de winternota hebben we het tekort van de eerste bestuursrapportage van de serviceorganisatie jeugd al meegenomen. In 2020 wordt het solidariteitsprincipe in stappen losgelaten. Na verwerking van de tweede bestuursrapportage en de jaarrekening hebben we nog een nadeel van € 280.000. Het budget lokale impuls jeugdhulp laat een voordeel zien van € 160.000, doordat veel activiteiten vanuit 2020 zijn doorgelopen in 2021. Geëscaleerde zorg 18+ Over 2020 is een (voorlopige) afrekening ontvangen voor de uitvoering van beschermd wonen en opvang. In totaal is er € 545.000 terug te ontvangen (Dordrecht is centrumgemeente). Begroot was een bedrag van € 450.000.

Per saldo € 95.000 voordeel op beschermd wonen en opvang. In 2020 is voor het preventieplan een bedrag van € 421.000 beschikbaar gesteld voor de acties 2020 en 2021. Een bedrag van € 256.000 zou daarvoor worden onttrokken uit de reserve sociaal domein. De activiteiten uit het preventieplan die ten laste van dit taakveld komen, bedragen € 26.000 en worden gedekt uit eigen middelen. Daarvan is in 2020 € 14.000 uitgegeven, omdat het preventieplan pas in de raad van december is vastgesteld. Het restant van € 12.000 wordt daarom gestort in de reserve sociaal domein. Geëscaleerde zorg 18Het nadelige resultaat van de serviceorganisatie jeugd is geboekt op maatwerkdienstverlening 18-. Daardoor wordt hier een voordeel gepresenteerd.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

17

Baten Inkomensregelingen De tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is voor de derde keer verlengd; Tozo-1 liep tot 1 juni, Tozo-2 tot 1 oktober. Tozo-3 eindigt op 1 juli 2021. Niet het volledig bedrag van de Tozo is aangevraagd. Hierdoor moeten we een deel terugbetalen. Dit bedrag krijgen we ook terug van de SDD. Daarnaast zijn er ook meer inkomsten van het ministerie van SoZawe ontvangen voor inkomensondersteuning dan waar eerst mee rekening was gehouden. De uitgaven aan de SDD zijn daaraan ook aangepast.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

18

Uitgaven 2020 Programma Uitgaven

95-01 U

Realisatie. HI-Ambacht Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Eindtotaal

Totaal 1.043 2.701 1.324 4.987 24.533 34.587

Sociaal, Welzijn en Educatie

1.043; 3%

2.701; 8% 1.324; 4%

4.987; 14%

Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen

24.533; 71%

Inkomsten 2020 Programma Inkomsten

95-01 I

Realisatie. HI-Ambacht Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Eindtotaal

Totaal 1.541 7.574 31 9.147

Sociaal, Welzijn en Educatie

31; 0% 1.541; 17%

Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten

7.574; 83%

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

19

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Hendrik-Ido-Ambacht is een rustige, groene gemeente waar het fijn wonen is. Onze gemeente ligt tegelijkertijd in een stedelijke omgeving. Daardoor zijn we voortdurend op zoek naar balans tussen wonen, werken en milieu, zodat we de kwaliteit van leven hoog kunnen houden. Duurzaamheid is daarbij een belangrijk begrip en één van de leidende onderdelen in dit programma. Hierbij past ook dat we weloverwogen en bewuste keuzes maken over woningbouw; groen en wonen moeten in balans zijn. Samen met onze ondernemers zorgen we ervoor dat het werkklimaat in onze gemeente aantrekkelijk is. Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma - Actieplan lokale economie De samenwerkende partners – de gemeente, de Vereniging Ambachtse Ondernemers en de Detailhandelsraad – gaven dit jaar voortvarend uitvoering aan het Actieplan Lokale Economie. Het jaar 2020 stond vooral in het teken van communicatie: • De webpagina ondernemen op de gemeentelijke website is aangepast • De maandelijkse nieuwsbrief is gelanceerd • Er wordt voor de maand november een ondernemersbijeenkomst gepland met het thema inkoop (volgens richtlijnen RIVM) • Er is wekelijks contact met VAO en Detailhandelsraad Door de coronacrisis zijn en worden verschillende acties vanuit het actieplan uitgesteld, zoals het opzetten van het Ondernemersfonds.

De invoering hiervan zal op zijn minst een jaar vertragen. Daarentegen worden kleine projecten weer opgestart: scholenroute, buddy systeem voor ondernemers en de verdere opbouw van de relatie met Baanbrekend Drechtsteden. - Bomenbeleidsplan Bij de vaststelling van het bomenbeleidsplan is toegezegd om het beleid te evalueren. In de zomer is de evaluatie van het bomenbeleidsplan met een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad aangeboden. - Detailhandelsvisie Door de coronacrisis komt de detailhandel nog meer onder druk te staan. Waar supermarkten omzetstijging ervaren, ziet de overige detailhandel een daling. De grootste prioriteit is het behoud van de winkels in de centra. De gemeente stelt zich flexibel op voor initiatieven binnen de bestaande structuur. Regelmatig zijn we in gesprek geweest met de detailhandelsraad om de uitwerking van de detailhandelsvisie te bespreken. - Duurzame gemeentelijke gebouwen We maken duurzame keuzes in het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. In 2020 hebben we een deel van het dak van de centrale hal van het gemeentehuis voorzien van Sedum.. We hebben het machinekamergebouw van het zwembad voorzien van gevelbeplanting in de vorm van Hedera.

In 2020 zijn we gestart met het inventariseren welke maatregelen mogelijk en nodig zijn om te voldoen aan de landelijke doelstellingen om de CO2 uitstoot in 2030 te halveren en om in 2050 de gemeentelijke gebouwen energie-neutraal te maken. Na afronding van de inventarisatie werken we de plannen en voorstellen uit en leggen die vervolgens ter besluitvorming voor aan de raad.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

20

- Gebiedsvisie centrumgebied In februari 2020 is de uitvraag van de aanbesteding op basis van de Gebiedsvisie aan vijf ontwikkelaars via Tendernet toegezonden. Er zijn vier schetsontwerpen en grondbiedingen ingediend. Deze zijn door een (ambtelijke) commissie beoordeeld aan de hand van zeven toetsingscriteria. Het college heeft op 1 september een voorlopig besluit genomen, waarna de raad via de wensen- en bedenkingenprocedure op 5 oktober haar opmerkingen heeft gemaakt. De definitieve gunning vond medio oktober 2020 plaats. Met de ontwikkelaar waaraan gegund is, heeft vervolgens een aantal overleggen plaatsgevonden om het plan te optimaliseren naar aanleiding van de wensen en bedenkingen. - Lokaal actieplan duurzaamheid Vanuit het actieplan duurzaamheid zijn in 2020 de volgende activiteiten uitgevoerd: • Er is gestart met het opstellen van de Regionale Energie Strategie (RES) 1.0. Parallel hieraan wordt het opstellen van de Transitievisie Warmte 2021 doorlopen. Het participatietraject van beide plannen is gestart. • Fairtrade: Er is een kerngroep opgericht. Inmiddels zijn enkele supermarkten gecertificeerd en worden gesprekken gevoerd met scholen, sportverenigingen en kerken. • SAH: De Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (SAH) is voor de corporaties (Woonkracht10 en Rhiant) in Hendrik-Ido-Ambacht toegekend.

Er worden binnen 5 jaar 340 woningen aardgasvrij gemaakt en aangesloten op het warmtenet van De Volgerlanden. Het gaat hierbij om 6 flatgebouwen, aan de IJdenhove, Van Assendelftgaarde en de Van Kijfhoekstraat. • RRE: Bewoners hebben een voucher ontvangen van €70,- voor energiebesparende maatregelen. De inschrijving van de collectieve inkoopactie voor zonnepanelen en isolatie is inmiddels gesloten. Op dit moment is door inwoners al meer dan € 915.000 geïnvesteerd. Er is een subsidieaanvraag ingediend voor de RREW, vervolg van de RRE waarbij ook huurwoningen mee worden genomen. • Zon op dak bij bedrijven: In samenwerking met Energieke Regio is een campagne geweest voor zonnepanelen bij bedrijven. Energieke Regio heeft hiervoor een landingspagina gemaakt en samen met OZHZ bedrijven benaderd. • Schooldakrevolutie: Stichting Schooldakrevolutie ondersteunt samen met OZHZ school de Tweestroom bij het aanleggen van zonnepanelen. • Sportverenigingen: In samenwerking met OZHZ zijn we aan de slag met energiebesparing enopwekking bij sportverenigingen op het Schildmanpark. • VvE’s: Regionaal is in samenwerking met het Regionaal Energieloket een online bijeenkomst georganiseerd met VvE-leden om te achterhalen wat er bij hen speelt op het gebied van duurzaamheid (knelpunten, vragen, behoeften).

In samenwerking met Drechtse Stromen is een pilot gestart met 1 VvE in Ambacht voor het plaatsen van zonnepanelen. • Groene daken actie: Er is een groen dak aangelegd op het gemeentehuis. In totaal is door de inwoners 265m2 groendak aangelegd. • Duurzaam netwerk: Voor het duurzaam netwerk is een duurzame nieuwsbrief ontwikkeld, waarvan inmiddels de 7e editie is verschenen. Ook is er een “koffie met” momentje met wethouder Lafleur en wordt een duurzaamheidslogo ontwikkeld.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

21

• Biodiversiteit: Op initiatief van een bewoonster is er aan de Graaf Willemlaan een bijenlint aangelegd. • Verduurzamen gemeentelijk vastgoed: Relevante zaken in het kader van duurzaamheid worden in de MJOP's meegenomen. • Regionale werkgroepen energiebesparing: Er zijn 3 werkgroepen opgestart om aan de slag te gaan met energiebesparing, namelijk voor woningen, bedrijven en maatschappelijk vastgoed. • Klimaatadaptatie: We werken aan het opstellen van een klimaatstrategie en een uitvoeringsagenda waarin beleid en ambities worden opgesteld. Er wordt budget aangevraagd voor de Impulsregeling die het Rijk beschikbaar stelt. • Afvalvrije school: Door gebruik te maken van de zwerfafvalvergoeding van Nedvang hebben wij ons ingezet om kinderen bewuster te maken van (zwerf)afval doormiddel van het project afvalvrije school. Kinderen op zes scholen (SOL Villa Ambacht, SOL Krommeweg, SOL de Admiraal, SOL de Watervlinder, De Klimboom, Willem de Zwijgerschool) leren nu op school afval te scheiden en gaan af en toe zwerfafval opruimen. - Lokaal uitvoeringsprogramma wonen Op een aantal belangrijke thema’s is dit jaar vooruitgang geboekt. De uitvoering van de woonvisie, meer betaalbare woonruimte creëren, de overlegcyclus met de corporaties verbeteren, en beter aanhaken bij de regionale werkgroep wonen binnen de regio Drechtsteden. Uitvoering Woonvisie: In 2020 is begonnen met de uitvoering.

De beleidsdoelen zijn in adviezen en beleidsnota’s opgenomen, en in prestatieafspraken met corporaties verwerkt. We maken nu een uitvoeringsprogramma, waarin we raakvlakken met Duurzaamheid (zoals energietransitie) en Sociaal Domein (zoals huisvesting kwetsbare groepen en ouderen) opnemen. Betaalbare huisvesting In bouwprogramma’s wordt aandacht gevraagd voor het huisvesten van jongeren, starters en ouderen door meer goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen op te nemen. We volgen ontwikkelingen rondom flexwonen, een flexibele schil om de woningvoorraad, voor bijvoorbeeld spoedzoekers en tijdelijke huisvestingsproblemen. Overleg met de corporaties De periodieke ambtelijke en bestuurlijke overleggen met de corporaties zijn nu goed geregeld. We bespraken de geactualiseerde prestatieafspraken, de betaalbaarheid, de leefbaarheid, en duurzaamheid en energietransitie in hun woningbezit. Ook zijn afspraken gemaakt over herstructurering, sloop en (vervangende) nieuwbouw. Regionale afstemming Bouwen en Wonen Er zijn wijzigingen doorgevoerd in de ambtelijke en bestuurlijke agendering van Bouwen en Wonen binnen de Drechtsteden. In het ambtelijk overleg komen zowel de onderwerpen rond Bouwen en Ruimte als die rond Wonen en Zorg aan de orde. Ook op bestuurlijk niveau zijn de overleggen daar nu op afgestemd, met de focus afwisselend op Bouwen of Wonen.

Hiermee is onze regionale inbreng voor de pijler Wonen uit de Groeiagenda nu goed geregeld.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

22

- Omgevingswet In 2020 zijn we gestart met het opstellen van de omgevingsvisie. In het najaar zijn er meerdere sessies met de raad geweest waarin richtinggevende uitspraken zijn gedaan voor de Nota van Uitgangspunten voor de omgevingsvisie. De Nota van Uitgangspunten is in december in de raad vastgesteld. In mei 2020 is bekend geworden dat de Omgevingswet niet op 1 januari 2021, maar op 1 januari 2022 in werking treedt. In 2020 zijn nadere stappen gezet in het opleiden van de medewerkers, de aansluiting op het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) en het werken aan het overzichtelijker en klantvriendelijker maken van de vergunningverlening. De rekenkamer heeft een onderzoek gedaan naar de betrokkenheid van de raad bij de Omgevingswet.

Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma - Landschapstafel IJsselmonde Nu de laatste subsidies uit het Uitvoeringsprogramma Groen (UPG) zijn toegekend, worden de projecten gemonitord op voortgang. Dit ter voorbereiding op de eindverantwoording die de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht namens de Landschapstafel opstelt.

Verbonden partijen - ontwikkelingen - Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) Net als alle organisaties in ons land werd de OZHZ in 2020 geconfronteerd met de gevolgen van de coronacrisis. De OZHZ heeft ondersteuning verleend aan de regionale crisisorganisatie en samen met de gemeente Dordrecht de uitvoering van het toezicht op de naleving van de regionale noodverordening gecoördineerd. Daarnaast heeft de OZHZ zich bezig gehouden met de voorbereiding en afstemming rondom de Omgevingswet. Het aantal behandelde vergunningaanvragen en meldingen lag in 2020 hoger dan verwacht. Voor de behandeling van het aantal vergunningaanvragen en meldingen voor bedrijven was meer tijd en inzet nodig. In 2020 zijn voor de behandeling van bezwaar- en beroepszaken bij handhaving en vergunningverlening geen nieuwe zaken geregistreerd. Daarnaast lag het aantal meldingen rondom Besluit bodemkwaliteit en asbestsloopmeldingen lager dan verwacht en er was minder inzet nodig op de behandeling van klachten. Op landelijk niveau wordt via de Uitvoeringsagenda VTH gewerkt aan de doorontwikkeling van het VTH-instrumentarium. De Commissie Van Aartsen adviseert over het stelsel van omgevingsdiensten. De inbreng van de OZHZ hierbij loopt formeel gezien via koepelorganisaties zoals het IPO en de VNG maar de OZHZ is ook individueel door de Commissie Van Aartsen bevraagd.

Tot slot is de Provincie Zuid-Holland een onderzoek gestart naar de doorontwikkeling van de omgevingsdiensten. De resultaten hiervan zullen in de loop van 2021 bekend worden.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

23

Wat heeft het gekost ? Bedragen x € 1.000 2 - Ruimtelijke ordening, economie en wonen Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Primitieve begroting

Begroting t/m wijz. raad december

Werkelijk

Resultaat

Lasten 283 311 6.108 80 18 749 317 19.420 967

Baten -102 -6.108 -50 -22 -19.391 -578

Saldo 181 311 30 18 749 295 29 389

Lasten 726 457 7.327 80 18 1.337 363 29.854 1.398

Baten -2.026 -7.327 -48 -324 -67 -29.825 -890

Saldo -1.300 457 32 18 1.013 296 29 508

Lasten 1.142 415 2.580 74 9 1.131 291 30.330 1.372

Baten -2.019 -2.580 -40 -324 -19 -30.120 -1.241

Saldo -877 415 34 9 807 272 210 131

Saldo W-B 423 -42 2 -9 -206 -24 181 -377

28.253

-26.251

2.002

41.560

-40.507

1.053

37.344

-36.343

1.001

-52

Specificatie begrotingswijzigingen t/m raad december -16 334 116 -1.383

Kadernota Resultaatbestemming jaarrekening 2019 Winternota Diversen Saldo begrotingswijzigingen

-949

Uitsplitsing van het eindresultaat naar lasten en baten (op basis van gewijzigde begroting) Lasten Beheer overige gebouwen en gronden Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Cultureel erfgoed Milieubeheer Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Begroot 726 457 7.327 80 18 1.337 363 29.854 1.398 41.560

Werkelijk 1.142 415 2.580 74 9 1.131 291 30.330 1.372 37.344

Saldo 416 -42 -4.747 -6 -9 -206 -72 476 -26 -4.216

Baten Beheer overige gebouwen en gronden Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Milieubeheer Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal

Begroot -2.026 -7.327 -48 -324 -67 -29.825 -890 -40.507

Werkelijk -2.019 -2.580 -40 -324 -19 -30.120 -1.241 -36.343

Saldo 7 4.747 8 48 -295 -351 4.164

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

24

Wat heeft het gekost? Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Lasten Beheer overige gebouwen en gronden In 2020 is de boekwaarde van de strategische gronden Centrumgebied afgeboekt naar lagere marktwaarde. Afgeboekt is een bedrag van € 489.000. De toegerekende salarislasten laat een voordelig resultaat zien van € 73.000, omdat er minder uren zijn geschreven dan begroot. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Het saldo wordt veroorzaakt door verschillen tussen geraamde en werkelijke uitgaven en inkomsten binnen het project Ambachtsezoom. Bij de behandeling van de grex Bedrijvenpark Ambachtsezoom worden de verschillen verder gedetailleerd toegelicht.

Verschillen jaarschijf nominaal excl. BTW Investeringen Plankosten en VTU Verwervingen Sloop Milieukosten Bouw- en woonrijp maken Tijdelijk beheer Overige Financieringslasten Totaal investeringen Opbrengsten Woningbouw Bedrijventerreinen Kantoren Winkels en horeca Voorzieningen Bijdragen Overige Totaal opbrengsten

Begroting 2020

Realisatie 2020

Verschil t.o.v. begroting

481.632

562.738

-81.106

35.500 74.750 6.454.636 15.000 56.639 200.851 7.319.009

28.849 63.748 1.314.409 14.710 45.451 120.057 2.149.963

6.651 11.002 5.140.227 290 11.188 80.794 5.169.046

2.575.339

225.000

2.350.339

96.635

-96.635

10.000

-10.000

331.635

2.243.704

2.575.339

Plankosten De plankosten zijn hoger uitgevallen dan geraamd, met name doordat er meer kosten voor Voorbereiding, Toezicht en Uitvoering (VTU) op de civieltechnische werken zijn gemaakt. Er is onderzoek gedaan naar de noodzaak van het toepassen van licht ophoogmateriaal, de aanbesteding van het werk is voorbereid en er is voor gekozen om diverse onderdelen niet in de aanbesteding mee te nemen. Dit bespaart kosten op de uitvoering van de werken maar vergt wel meer begeleidingsuren. De kosten voor overhead zijn lager uitgevallen dan geraamd, met name doordat de totale overheadskosten van de gemeente afgenomen zijn.

Hendrik-Ido-Ambacht

Jaarstukken 2020

25

Bouw- en woonrijp maken De verwachting was dat de werkzaamheden van het bouw- en woonrijp maken voor het grootste deel in 2020 afgerond zouden zijn. Onder andere het nadere onderzoek naar de noodzaak van licht ophoogmateriaal en de benodigde langere voorbereidingstijd op de aanbesteding van de werkzaamheden, heeft ertoe geleid dat de werkzaamheden voor een groot deel pas in 2021 uitgevoerd worden. Het betreft een verschuiving van kosten. Financieringslasten De financieringslasten zijn lager uitgevallen dan geraamd doordat de werkelijke gemeentelijke omslagrente lager was. Bedrijventerreinen In de grex 2020 werd ervan uitgegaan dat een groot deel van de grondreserveringen in 2020 omgezet zouden worden in koopovereenkomsten. Doordat de werkzaamheden van het bouw- en woonrijp maken later gestart zijn, kunnen de kavels ook pas later uitgegeven worden. Daarnaast heeft de economische onzekerheid als gevolg van de ingestelde COVID19-maatregelen, invloed op de investeringsbereidheid van verschillende geïnteresseerde partijen. Deze partijen is uitstel gegeven voor het aangaan van de koopovereenkomst. Een groot deel van de geraamde aanbetalingen uit de koopovereenkomst zijn hierdoor (nog) niet voldaan. Dit betreft een verschuiving van opbrengsten. De overeenkomst voor het brandstofverkooppunt (Voorzieningen) is wel getekend. Deze waarborgsom was onder Bedrijventerreinen geraamd.

Milieubeheer In de decembercirculaire 2019 heeft de gemeente € 237.098 ontvangen voor de uitvoering van het klimaatakkoord voor de periode 2019 tot en met 2021. Van dit bedrag is € 134.547 bestemd voor uitgaven in 2021. Daarnaast zijn enkele geplande uitgaven voor 2020 doorgeschoven naar 2021. Het restant op dit budget is € 208.000 en wordt meegenomen naar 2021. Dit is bij de Winternota 2020 besloten en loopt via het taakveld mutaties reserves (programma 4). Ruimtelijke ordening Als gevolg van vertraging in de ruimtelijke procedures zijn de werkelijke kosten van de diverse projecten € 25.000 lager uitgevallen. Door een andere verdeling binnen de taakvelden van Bureau Drechtsteden hebben we hier een voordeel van € 32.000. Binnen het taakveld economische ontwikkeling (programma 2) en bestuur (programma 4) hebben we een nadeel. Per saldo is het resultaat € 0. Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Elk jaar wordt de grondexploitatie integraal herzien en vervolgens vastgesteld. De grondexploitatie 2020 is niet door de gemeenteraad vastgesteld maar de cijfers zijn wel opgenomen op de balans per 31-12-2019. Deze grondexploitatie dient daarom als uitgangspunt voor de verantwoording. In deze toelichting worden de werkelijke uitgaven en inkomsten afgezet tegen de ramingen zoals opgenomen in de grondexploitatie. Tabel Realisatie 2020 Boekwaarde 1-1-2020 UITGAVEN Plankosten en VTU