Bijlage bij raadsvoorstel 7.1 begrotingswijziging als gevolg collegewerkprogramma

Bijlage Bij eerste begrotingswijziging als gevolg van collegewerkprogramma 20222026 Programma 1 Woonzorgvisie en beleid rondom ouderen Wat? Het realiseren van een woonzorgvisie Kosten - eenmalig € 50.000 in 2023 Dekking Voorgesteld wordt het bedrag van € 50.000 te dekken uit het begrotingssaldo. Toelichting In het coalitieprogramma is een schets gegeven van de belangrijke rol die ouderen in onze gemeente spelen, zowel als actief participerende inwoners, als ook als inwoners met specifieke ondersteuningsbehoeften. De ambitie is om ouderen 'de zorg en ondersteuning te blijven geven die zij nodig hebben'. Om die reden willen we een Woonzorgvisie opstellen. Het doel van de ambitie is voldoende en passende woonvoorzieningen voor ouderen. In de Woonzorgvisie inventariseren we de lokale behoeften aan wonen en zorg onder ouderen in onze gemeente en maken we een schets van de mogelijkheden en beperkingen om hierin te voorzien in Hendrik-Ido-Ambacht. Onderdeel van deze Woonzorgvisie is ook een (meerjarig) uitvoeringsprogramma om (op termijn) invulling te geven aan deze behoeften. Het opstellen van de Woonzorgvisie moet een participatief traject worden, waarbij - naast de ouderen zelf - lokaal actieve woningcorporaties en aanbieders van woonvormen voor ouderen worden betrokken.

Daarnaast worden maatschappelijke organisaties die ondersteuning en hulp bieden aan ouderen bij dit proces betrokken. Eind 2023 is de Woonzorgvisie, samen met bijbehorend uitvoeringsprogramma, gereed. De uitvoering van de Woonzorgvisie volgt in de jaren daarna en vormt een meerjarig traject. De kosten voor het uitvoeren van de Woonzorgvisie zullen met het uitvoeringsprogramma in beeld worden gebracht. Sportvisie Wat? Het opstellen van een Sportvisie in samenhang met een actualisering van de nota accommodatiebeleid op het onderdeel sportaccommodaties en een daarop aangepast beleids- en beheerplan voor Sportpark Schildman.

1

Kosten - eenmalig € 75.000 in 2023 Dekking Voorgesteld wordt het bedrag van € 75.000 te dekken uit het begrotingssaldo. Toelichting In het coalitieprogramma is de ambitie opgenomen om te komen tot een Sportvisie, in samenhang met een actualisering van de nota accommodatiebeleid op het onderdeel sportaccommodaties en een daarop aangepast beleids- en beheerplan voor Sportpark Schildman. We sluiten daarbij aan op de uitkomsten en aanbevelingen van de Rekenkamercommissie (2021) en de uitgangspunten van het Lokaal Sportakkoord en breedtesport. We werken hiervoor samen met Hi5Ambacht, de sportverenigingen, Stichting Cascade en Sportfondsen en andere maatschappelijke partners. Zowel het accommodatiebeleid als het beleids- en beheerplan Sportpark Schildman worden geactualiseerd op basis van de nieuwe Sportvisie. De meerjarige kosten voor het uitvoeren van het accommodatiebeleid en het beleids- en beheerplan Sportpark Schildman zullen in beide plannen in beeld worden gebracht.

Programma 2 Opgave duurzaamheid Wat: Het opstellen van het programma duurzaamheid en het inrichten van een kernteam duurzaamheid. Kosten: - €343.280 voor de inrichting van het kernteam duurzaamheid voor het jaar 2023; - jaarlijks structureel € 343.280 voor de inrichting van het kernteam duurzaamheid Dekking De dekking van de genoemde kosten vindt plaats via ontvangen en nog te ontvangen gelden vanuit het Rijk. Inmiddels is in 2022 € 230.628 ontvangen en is bevestigd dat in 2023 € 507.382,-,volgt en de volgende jaren tenminste € 511.985,- (2024) en € 516.587 (2025),-. Toelichting: In het coalitieprogramma zijn ambities opgenomen voor duurzaamheid. Duurzaamheid is als opgave benoemd en er zijn lijnen beschreven waarlangs deze opgave moet worden opgezet. De opgave wordt verder vormgegeven met de raad. De ambities vloeien (deels)

2

voort uit veel landelijke ambities en wettelijke verplichtingen. Deze vertalen zich in ambities, doelen en verplichtingen op lokaal niveau. Het uitvoeren van de landelijke, regionale en lokale ambities en verplichtingen vraagt een integrale aanpak van deze opgave én om het organiseren van capaciteit op het gebied van duurzaamheid. In het integrale programma duurzaamheid komen de lijnen uit het coalitieprogramma bij elkaar: energietransitie en CO2-reductie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, grondstoffen en circulariteit, groen en duurzame mobiliteit. Alle ambities, doelen, projecten, in- en externe activiteiten krijgen een plek in dit programma duurzaamheid. Zo kunnen we meer bereiken. We bereiken de ambities alleen door samen te werken en bewustwording, kennis en draagvlak te creëren. Communicatie, participatie en educatie zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van het programma duurzaamheid onontbeerlijk. Het programma wat we gaan maken heeft raakvlakken met alle sectoren. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties gaan we verder aan de slag. Om deze opgave te kunnen invullen, richten we allereerst een kernteam duurzaamheid in. Met een kernteam duurzaamheid zijn we in staat om bijdragen vanuit het Rijk een zinvol vervolg te geven en flexibel mee te kunnen bewegen als de omgeving daarom vraagt.

Daarnaast vragen we een extern bureau ons te begeleiden in het proces en om expertise bij het opstellen van het programma duurzaamheid op zich. Omgevingsplan Wat: Capaciteit en expertise voor het opstellen van het gemeentebrede omgevingsplan. Kosten: - €350.000 voor het opstellen van het omgevingsplan voor het jaar 2023 (capaciteit, externe expertise en het opstellen van milieueffectrapportages) - jaarlijks tot en met in elk geval 2026 € 250.000 aan capaciteit voor het opstellen van het omgevingsplan Dekking Het voorstel is om: - € 240.000 voor 2023 te dekken uit de reserve Omgevingswet; - € 110.000 in 2023 te dekken via het begrotingssaldo; - de meerjarige kosten, ad € 250.000 per jaar voor de jaren 2024, 2025 en 2026 te verwerken in de reguliere P&C cyclus. De reserve Omgevingswet is in 2022 nagenoeg geheel opgebruikt voor het opstellen van de omgevingsvisie en het opstellen van het plan van aanpak omgevingsplan. Voor het uitvoeren van het plan van aanpak omgevingsplan is in 2023 in totaal een bedrag gemoeid van € 350.000. Via de septembercirculaire 2022 worden nu eenmalig middelen vanuit het

3

Rijk beschikbaar gesteld (€240.000) in 2022. Deze middelen zijn via de Winternota 2022 bij de reserve Omgevingswet gevoegd en kunnen worden ingezet voor het uitvoeren van het omgevingsplan. Een deel van de kosten (namelijk € 240.000) kan hiermee worden gedekt uit de reserve. Voor het resterende bedrag (€ 110.000) wordt voorgesteld dit te dekken uit het begrotingssaldo. Waarschijnlijk stelt het Rijk de komende jaren meer middelen beschikbaar voor de Omgevingswet. Deze zullen alsdan bij de reserve worden gevoegd. De dekking van de meerjarige kosten volgt via de reguliere P&C cyclus. Toelichting: In het raadsbesluit van 7 december heeft uw raad het Plan van Aanpak Omgevingsplan vastgesteld. Hierin werd duidelijk dat capaciteit nodig is om het omgevingsplan te kunnen opstellen. Het opstellen van een gemeentebreed omgevingsplan is complex en kost tijd. Volgens het Plan van Aanpak, zal in de komende jaren gewerkt worden aan 14 deelomgevingsplannen. Deze zullen uiteindelijk opgaan in één gemeentebreed omgevingsplan. De ambitie is om dit omgevingsplan eind 2026 gereed te hebben. Naast kosten voor de benodigde capaciteit, zullen we in de periode 2023-2026 ook kosten moeten maken voor milieueffectrapportages (m.e.r.), omdat verschillende onderdelen van het omgevingsplan m.e.r.-plichtig zijn.

Het opstellen van een omgevingsplan is daarnaast dusdanig specifiek en complex, dat we externe kennis verwachten nodig te hebben.

Programma 3 Overlast hondenpoep Wat: Herijken van het hondenbeleid en uitvoeren participatietraject. Kosten: - eenmalig € 10.000 in 2023 Dekking Voorgesteld wordt het bedrag van € 10.000 te dekken uit het begrotingssaldo. Toelichting: Het huidige hondenbeleid uit 2009 is verouderd en moet worden herijkt. De gemeente is sinds 2009 gegroeid en het aantal hondenbezitters is toegenomen, zeker na de coronacrisis. Door deze ontwikkelingen voldoet het hondenbeleid niet meer aan de doelstellingen uit het collegeprogramma en oproepen uit de samenleving. Om aan deze doelstellingen te voldoen, herijken we het hondenbeleid. Om tot een gedragen beleid te komen, betrekken we bewoners en hondenbezitters doormiddel van een participatietraject. Hiervoor stellen we een startnotitie op.

4

Onderhoudsniveau buitenruimte Wat: Het opstellen van een beleidskader kwaliteit buitenruimte (groen, grijs en blauw). Kosten: - eenmalig € 25.000,- in 2023 Dekking Voorgesteld wordt het bedrag van € 25.000 te dekken uit het begrotingssaldo. Toelichting: Wij vinden een kwalitatief goed onderhoudsniveau belangrijk. Hendrik-Ido-Ambacht groeit nog steeds en daarbij hoort een goede kwaliteit van de openbare ruimte. Ons streven is om dit kwaliteitsniveau te verhogen. Hiervoor zal een 'beleidskader kwaliteit buitenruimte' worden opgesteld. Dit is een kader voor de totale buitenruimte (groen, grijs en blauw). Daarin worden verschillende scenario's voor de kwaliteit van de openbare ruimte beschreven. Dit leidt tot de keus voor een nieuw ambitieniveau voor de kwaliteit van de openbare ruimte. Het beleidskader zal door de raad worden vastgesteld. De structurele kosten voor het onderhoud van de buitenruimte zijn afhankelijk van het gekozen ambitieniveau en zullen worden opgenomen in dit beleidsplan.

Biodiversiteit Wat: Het opstellen van een groenbeleidsplan ter behoeve van het stimuleren van biodiversiteit. Kosten: - eenmalig € 25.000 in 2023 Dekking Voorgesteld wordt het bedrag van € 25.000 te dekken uit het begrotingssaldo. Toelichting: De biodiversiteit is belangrijk voor de gezondheid van een ecosysteem. Hoe groter de soorten variatie, hoe sterker een ecosysteem. Ook in Hendrik-Ido-Ambacht is het noodzakelijk de biodiversiteit te stimuleren. Om de kansen van onze groene buitenruimte optimaal te benutten en de biodiversiteit te laten floreren, stellen we daarom een groenbeleidsplan op. Hierin staan onze ambities rondom het versterken van de biodiversiteit centraal. We houden daarbij in het oog dat de biodiversiteit niet ten koste mag gaan van de veiligheid en beeldkwaliteit. We stimuleren de biodiversiteit waar mogelijk, maar bekijken altijd zorgvuldig of plekken geschikt zijn en proberen daarbij de potentiële koppeling te maken tussen biodiversiteit en klimaatadaptatie. Omdat de

5

biodiversiteit zich niet alleen in de openbare ruimte bevindt, moedigen we onze inwoners aan om hun tuinen zo biodivers mogelijk in te richten.

Programma 4 Participatiecoach Wat: Een participatiecoach aanstellen gedurende de collegeperiode. Kosten: - jaarlijks € 50.000 gedurende collegeperiode (2023-2025) Dekking Voorgesteld wordt: - de kosten voor 2023 te dekken uit het begrotingssaldo - de incidentele kosten van € 50.000 per jaar voor de jaren 2024 en 2025 te verwerken in de reguliere P&C cyclus Toelichting: In de vorige collegeperiode is de participatienota 'Ambachtse Aanpak' vastgesteld. Een belangrijk punt hierin is dat participatie altijd maatwerk is. Geen enkele situatie, geen enkel beleid, initiatief of project is gelijk. Van belang is dat we steeds aan de voorkant helder zijn in wat het doel is van de participatie, wie meepraat, wie welke rol heeft, binnen welke kaders participatie mogelijk is en wat er gebeurt met de opbrengsten uit de participatie. Dit biedt duidelijkheid aan onze inwoners én aan onszelf. Bij elk participatietraject stellen we een plan van aanpak op. Door te werken met de methodiek Relevant Gesprek zorgen we voor eenheid in onze aanpak: we spreken dezelfde taal en doorlopen een transparant proces bij het maken van een participatieaanpak die passend is bij het vraagstuk.

De participatiecoach zorgt voor borging van participatie in de organisatie, adviseert de organisatie bij het maken van participatieaanpakken die passend zijn bij het vraagstuk en ondersteunt de organisatie om de lessen die we leren van participatietrajecten toe te passen op nieuwe vraagstukken. De participatiecoach helpt de organisatie om al lerend verder vorm te geven aan participatie. Dienstverlening en inrichting gemeentehuis Wat: Het opstellen van een integrale visie voor de dienstverlening/herinrichting van het gemeentehuis. Kosten: - eenmalig € 100.000 in 2023

6

Dekking Voorgesteld wordt het bedrag van € 100.000 te dekken uit het begrotingssaldo. Toelichting: In deze bestuursperiode willen we onderzoeken hoe we het gemeentehuis zodanig kunnen inrichten dat we op een vriendelijke en efficiënte manier inwoners en ondernemers kunnen ontvangen en van dienst kunnen zijn. Onze ambitie is een toekomstbestendig en duurzaam gemeentehuis dat past bij onze gemeente en dat kan blijven inspelen op toekomstige ontwikkelingen. We voeren daarom een onderzoek uit naar de functie van het gemeentehuis met aandacht voor de relatie met Cascade, huisvesting van het 0-100 team en het gewenste werkconcept voor de organisatie. Openbare orde en veiligheid Wat? Uitbreiding van de BOA capaciteit Kosten - eenmalig voor 2023 een bedrag van € 150.000 - voor de jaren 2024 en 2025 jaarlijks een bedrag van € 150.000 - structureel vanaf 2026 € 75.000 per jaar Dekking Voorgesteld wordt: - de kosten vanaf 2023 deels te dekken uit de toegekende rijksmiddelen ad 34.000,- in 2024 en 2025 het restant ad 116.000,- te verwerken in de reguliere P&C-cyclus - vanaf 2026 het restant ad 41.000,- (€75.000 - €34.000) te verwerken in de reguliere p&c-cylcus Toelichting De laatste jaren is duidelijk geworden dat de beschikbare BOA-capaciteit in onze gemeente onvoldoende is.

In 2021 is de status van Toezicht en Handhaving in beeld gebracht, waarna het Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving een formatieonderzoek heeft uitgevoerd. Een toenemend aantal meldingen van de steeds mondiger wordende burger, maar ook de uitbreiding in taken, maakt duidelijk dat de BOA-capaciteit in de gemeente Hendrik-IdoAmbacht laag is. De aanwezige BOA-medewerkers krijgen de meldingen niet meer weg gewerkt binnen acceptabele doorlooptijden. De burger die een melding doet, raakt hierdoor ontevreden, omdat deze geen snelle opvolging ziet bij een gedane melding.

7

In 2021 is er een rapport opgesteld 'Status van Toezicht en Handhaving' om een beeld te brengen hoe we er voor staan in onze gemeente wat betreft de capaciteit van BOA's. Vervolgens heeft het Adviesbureau voor Veiligheid en Handhaving een formatieonderzoek uitgevoerd. Dit formatieonderzoek beschrijft drie scenario's; te weten minimaal, basis en optimaal. We zetten in op een uitbreiding van BOA-capaciteit die uitgaat van de minimale variant, zodat alle dagen behalve de zondag er een duo BOA's in dienst is. Het inzetten van de BOA's van maandag tot en met zaterdag zal in wisselende diensten plaatsvinden. Deze inzet is een ambitie voor de nu lopende bestuursperiode. Na deze periode zal een evaluatie volgen.

8