Bijlage bij raadsvoorstel 5 - Concept begroting 9-9-2021

Begroting 2022

Inhoudsopgave

Inleiding Infographic

3 8

I – Progamma's Programma 1. Sociaal, welzijn en educatie Programma 2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen Programma 3. Buitenruimte Programma 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

9 10 19 26 30

II – Paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicoparagraaf 2. Financiering 3. Lokale heffingen 4. Onderhoud kapitaalgoederen 5. Grondbeleid 6. Verbonden partijen 7. Bedrijfsvoering

36 37 43 47 53 62 66 84

Bijlagen Bestuurlijke structuur Gebruikte afkortingen Beleidskader Waar staat je gemeente Kengetallen

87 88 89 92 99 103

III - Financiele begroting

104

IV - Overige gegevens

131 132 133 134 135 136 137 141 142

1. Overzicht baten en lasten op taakveld -prog 2. Staat van salarissen en formatie 3. Staat van opgenomen langlopende geldleningen 4. Staat van gewaarborgde geldleningen 5. Staat van uitgezette geldleningen 6. Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven 7. IV-3 lasten 8. IV-3 baten

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

2

Inleiding Dit is de laatste begroting van deze collegeperiode. Een periode die zich niet alleen gekenmerkt heeft door de bijna “reguliere” onzekerheden zoals de ontwikkelingen binnen het sociaal domein of op het terrein van de gemeentefinanciën. Maar dit keer werden we ook geconfronteerd met een wereldwijde pandemie waar we bijna de helft van deze collegeperiode mee te maken hebben gehad. En niet alleen wij, maar op de eerste plaats onze inwoners, bedrijven en verenigingen. En terwijl we met de coronacrisis hadden te dealen hebben we ook de (grote) thema’s uit ons coalitieprogramma afgerond. We hebben het preventieplan opgeleverd, het integraal huisvestingsplan (onderwijs), het lokaal actieplan duurzaamheid, een nieuw actieplan lokale economie en de participatienota. Om maar een paar onderwerpen te noemen. Ook dat is “Gewoon Ambacht”. Passend bij onze bestuursstijl. Actief handelen en doorpakken bij crises die zich onverwacht voordoen, maar ook samen met de kennis en kunde die in onze Ambachtse samenleving aanwezig is, de realisatie van de ambities uit het coalitieprogramma zoveel mogelijk nastreven. De laatste maanden van deze collegeperiode ronden we de nog openstaande acties uit het coalitieprogramma zoveel als mogelijk verder af en kijken we met een evaluatie terug op de acties uit dit programma. Corona Gelukkig is het einde van de coronapandemie in zicht.

Het landelijke vaccinatieprogramma heeft daar zeker aan bijgedragen. Langzaam maar zeker worden de landelijk genomen maatregelen versoepeld. Door steunmaatregelen vanuit het Rijk zijn de effecten van corona gedempt. Het Rijk gaat deze steunmaatregelen afbouwen. Welke gevolgen dit gaat hebben, in het bijzonder voor de inwoners en bedrijven van onze gemeente, is op dit moment nog lastig in te schatten. Wij zullen er echter alles aan doen om onze inwoners en bedrijven te helpen bij het verkrijgen van (nieuw) perspectief. In onze gemeente kijken we immers naar elkaar om. Een belangrijke pijler van de Ambachtse identiteit. Ontwikkelingen in 2022 Deze meerjarenbegroting valt voor het grootste deel in de nieuwe collegeperiode. Wat dat betreft kunnen wij niet meer doen dan enkel een aantal ontwikkelingen duiden die we op ons af zien komen. Sommige van die ontwikkelingen volgen uit besluitvorming op Europese schaal, zoals de CO2-reductie en privacywetgeving. Weer andere opgaven vloeien voort uit landelijke besluitvorming, zoals het aardgasvrij maken van woningen en de invoering van de Omgevingswet. En sommige ontwikkelingen vinden hun basis in regionaal/lokaal gemaakte keuzes zoals de nieuwe samenwerkingsvorm in de Drechtsteden. Financiën De ontwikkelingen binnen het Gemeentefonds zorgen voor onzekerheid. Door een solide beleid is de financiële positie van onze gemeente nu gezond.

Onze reservepositie is versterkt en de schuldenpositie tot een aanvaardbaar niveau terug gebracht. Desondanks moeten we, gezien de onzekerheden in het sociaal domein, de dreigende korting in de algemene uitkering en aflopende extra rijksvergoeding jeugd, rekening houden met aanvullende maatregelen om deze mogelijke tegenvallers op te vangen.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

3

Samenvatting Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Sociaal domein Op dit moment worden de laatste voorbereidingen getroffen om de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal per 1 januari 2022, als opvolging op de GR Drechtsteden, in werking te laten treden. In de GR Sociaal gaan de gemeenten in onze regio op een nieuwe manier samenwerken binnen het sociaal domein. Gemeenten krijgen meer grip doordat de verordeningen rond de Participatiewet en de Wmo 2015 lokaal worden vastgesteld. Bovendien bestaat meer ruimte voor maatwerk waar gemeenten dat wenselijk vinden. Het jaar 2022 zal daarom vooral in het teken staan van het lokaal vaststellen van de verschillende verordeningen. Ook de impact van de afbouw van de corona steunmaatregelen vanuit het Rijk zal in 2022 zichtbaar worden. Jeugd De afbouw van de solidariteit in het jeugddomein gaat in 2022 het laatste jaar in. Vanaf 2023 gaan gemeenten alleen nog betalen voor de in hun gemeente gemaakte kosten. Dit vraagt strakkere sturing op de toegang en de aanbieders voor de komende jaren. Vanaf 2022 zijn er nieuwe inkoopsegmenten voor jeugdhulp en kunnen we lokaal invulling geven aan ambulant, veelvoorkomend, specialistische jeugdhulp (Jeugdhulp naar voren), door zelf als gemeente met jeugdhulpaanbieders overeenkomsten aan te gaan. Binnen een aantal segmenten wordt de jeugdhulp anders ingevuld wat betreft duur, inzet en prijs.

In de loop van 2022 zullen de effecten van de nieuwe invulling van de jeugdhulp merkbaar worden. Voor Stichting Jeugdteams is dit jaar een lokaal contract afgesloten dat op 1 januari 2022 ingaat. Preventieplan In deze collegeperiode is het meerjarige Preventieplan sociaal domein 2020-2024 opgesteld, dat sinds eind 2020 stapsgewijs wordt geïmplementeerd. Het vormt een beleidsmatige rode draad die ook in 2022 voortgezet wordt. Doel van het Preventieplan is om gezamenlijk met het maatschappelijke middenveld en inwoners in te zetten op preventie en vroegsignalering om zo onze inwoners zoveel mogelijk zelfstandig en volwaardig te laten deelnemen aan de samenleving. We willen voorkomen dat kleine hulpvragen uitgroeien tot omvangrijke problemen en zo hulp en ondersteuning betaalbaar houden. Eind 2021 wordt een eerste evaluatie aan de raad aangeboden evenals een voorstel welke maatregelen uit het preventieplan in 2022 worden uitgevoerd. Programma 2, Ruimtelijke ordening, economie en wonen Hoewel de invoering van de Omgevingswet op zich laat wachten en is uitgesteld tot in ieder geval medio 2022, blijven de voorbereidingen inzet van ons vragen. We gaan verder met het ingezette traject van de omgevingsvisie en stellen deze in 2022 vast. Ook starten we de voorbereidingen voor het omgevingsplan. De aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet moet in 2022 zijn afgerond.

Op het gebied van energie hebben we eerder mooie stappen gezet met het vaststellen van de warmtetransitievisie en de regionale energiestrategie. We gaan aan de slag met uitvoering en het vastleggen van de plannen in lokaal beleid. Ook in 2022 gaan we verder met de ontwikkeling van een aantal mooie locaties in onze gemeente: we hopen eind 2022 de gebouwen en de inrichting van het Waterbusplein gereed te hebben; gaan verder met de ontwikkeling van bedrijfspanden op de Ambachtsezoom en met de ontwikkelingen in het centrumgebied. Programma 3, Buitenruimte

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

4

Openbaar Groen De groene openbare ruimte vervult een centrale rol in Hendrik-Ido-Ambacht. Het groen heeft een positieve invloed op de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. Wij vinden het belangrijk dat ons dorp schoon, veilig en aantrekkelijk is om in te verblijven. Inwoners, bedrijven en gemeente leveren daaraan elk een bijdrage. Daarom is voor 2022 incidenteel geld beschikbaar voor onderhoud en renovatie. Duurzaamheid is daarbij een belangrijk principe. Of het nu gaat om de inrichting en onderhoud van ons groen, afvalscheiding of mobiliteit. We zoeken steeds naar de optimale balans tussen mens, economie en milieu. Afval In 2019 heeft de raad het Grondstoffenbeleidsplan 2019-2023 vastgesteld. Inmiddels zijn (bijna) alle maatregelen uit het plan uitgevoerd. De maatregelen hebben alleen beperkt effect gehad op het verlagen van de kosten en het verhogen van het milieurendement. Het onderzoeken van de mogelijkheden van invoering van het recycletarief, waarbij we inwoners met een financiële prikkel stimuleren hun afval te scheiden, is ook een onderdeel van het Grondstoffenbeleidsplan. In 2021 is dit onderzoek uitgevoerd en zijn er verschillende scenario's voor invoering uitgewerkt. Hierbij zij we uitgegaan van het optimaliseren van het huidige systeem. Dit voorstel wordt in december aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.

Bij vaststelling door de raad, start in 2022 de implementatie om het recycletarief op zijn vroegst in 2023 in te kunnen laten gaan. Mobiliteit en verkeersveiligheid In 2021 hebben we met inbreng van onze inwoners, belangenpartijen en experts het Mobiliteitsplan 2021-2030 opgesteld. In het Mobiliteitsplan hebben we vastgelegd waar we de komende 10 jaar aan gaan werken. In 2022 starten we met het uitvoeren van de acties en het nemen van maatregelen uit het Mobiliteitsplan. Speciale aandacht hebben we voor de verkeersveiligheid op de Laan van Welhorst. In 2021 hebben we een uitgebreid onderzoek uitgevoerd en voorstellen uitgewerkt hoe we de verkeersveiligheid kunnen verbeteren. Wanneer de raad een principebesluit neemt over deze voorstellen, starten we in 2022 met verdere uitwerking van de plannen.

Fietsenstalling winkelcentrum De Schoof Na de zomervakantie 2021 vindt een overleg met alle betrokken partijen plaats om te komen tot een door alle partijen gedragen eensluidend plan. Dit plan krijgt de raad in november 2021 bij de begrotingsbehandeling aangeboden. De uitvoering volgt in 2022. Programma 4, Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Dienstverlening Door corona is de digitale dienstverlening op punten sneller verlopen en corona heeft het belang om te deel te nemen aan nieuwe ontwikkelingen onderstreept. De aandacht hiervoor blijft dan ook onverminderd. De persoonlijke benadering is zo mogelijk nog belangrijker en blijft ook dit jaar een belangrijk speerpunt. Door continue klanttevredenheidsmetingen houden we de vinger aan de pols en zorgen we ervoor dat onze dienstverlening op hoog niveau blijft. Veiligheid Na afronding van ons vierde meerjarig beleidsplan integrale veiligheid in 2021, ligt de focus in het jaar 2022 in het opstellen en vaststellen van een nieuw meerjarig beleidsplan integrale veiligheid2022-2025. Het nieuwe meerjarig beleidsplan wordt opgesteld in consultatie met onze interne en externe partners. Onderdeel van het nieuwe beleidsplan is onder meer nieuw in werking getreden regelgeving. Als gevolg van onderbezetting bij de Politie, die ook de komende Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

5

jaren nog zal spelen, blijft ook het vraagstuk rondom de capaciteit van toezicht en handhaving de nodige aandacht vragen. Doel van het nieuwe beleidsplan is het blijven borgen van de veiligheid in onze gemeente. De ontwikkelingen rondom corona hebben de afgelopen jaren veel van iedereen gevraagd, ook van onze gemeentelijke organisatie. Voor 2022 verwachten wij dat inzet op de coronacrisis nodig zal blijven, ook gezien de grote onzekerheden over mogelijke nieuwe varianten en het winterseizoen. Regio Er is veel gebeurd in de samenwerking in de Drechtsteden. Er zijn meerdere aanleidingen geweest om de samenwerking onder de loep te nemen. Dit heeft ertoe geleid dat vanaf 1 januari 2022 de samenwerking in het sociaal domein in de Drechtsteden wordt voortgezet in een klassieke gemeenschappelijke regeling (Gemeenschappelijke Regeling Sociaal). Vanaf datzelfde moment zal de samenwerking op bedrijfsvoering via de servicegemeente Dordrecht verlopen. Een gevolg van het nieuwe construct is onder andere dat de Drechtraad en het Drechtstedenbestuur vanaf 2022 niet meer bestaan.

Financieel perspectief Vorig jaar dachten we dat we met flinke onzekerheden te maken hadden, maar dit jaar zijn de onzekerheden en risico's alleen maar groter geworden. We leggen u hierbij een begroting voor waar enerzijds de lucht uit is en anderzijds nog grote onzekerheden in zitten. Aan de uitgavenkant zijn de onzekerheden en groei van de kosten op het sociaal domein, Sociale Dienst en Service organisatie Jeugd, groot. Aan de inkomstenkant is er grote onzekerheid over de Algemene uitkering. Allereerst de zogenaamde herijking van het gemeentefonds: waren wij in de eerste berekeningen nog een voordeelgemeente met een voordeel van €43 per inwoner, in de derde en meest recente berekening zijn we ineens een nadeelgemeente van €31 per inwoner, dus van een voordeel van 1,4 miljoen naar een nadeel van van 1,0 miljoen (structureel)! En daarnaast nog de onzekerheid van de extra jeugdmiddelen van het Rijk. Er is weliswaar een extra toezegging van 1,3 miljard éénmalig op rijksnivo (2,3 mln voor Ambacht in 2022), maar geen harde besluiten over de meerjarenbedragen. Vooralsnog wordt er vanuit gegaan dat dit tijdelijke middelen zijn die in 10 jaar weer worden afgebouwd. Op basis van de provinciale richtlijnen is in deze begroting 75% van deze aflopende lijn verwerkt, hetgeen leidt tot een overschot in 2022 en een net aan sluitende begroting in 2025.

Hierbij moeten we ons ook nog realiseren dat we in de laatste Kadernota 2022 een aantal dringende wensen nog niet hebben kunnen opnemen, waaronder de meerjarenaanpak van renovatie groen, renovatie speeltuinen en een passende formatieomvang. Vorig jaar hebben we besloten de extra kosten van de rijks-afvalstoffen-belasting in 3 stappen door te berekenen naar onze inwoners. Dat betekende een extra verhoging van €8 per huishouden per jaar (naast indexatie). Met dit tarief zitten we op een dekkingspercentage van circa 80% en moet er vanuit de algemene middelen ongeveer 1 miljoen worden bijgepast. We stellen voor om in 2022 het tarief met €10 extra te verhogen, waardoor de dekking wordt verhoogd tot 83% en het tekort met €130.000 wordt verkleind. Dit is reeds in deze concept begroting verwerkt. Vanwege de onzekerheden in het sociaal domein, de dreigende korting in de Algemene uitkering en aflopende extra rijksvergoeding jeugd, moeten we rekening houden met toekomstige ombuigingen. Een dergelijke operatie kost (veel) voorbereidingstijd en een invoeringstermijn (bijv. bij subsidieverplichtingen / sociaal domein). Vandaar dat we een stelpost 'toekomstige ombuigingen' hebben opgenomen van 1,5 mln in 2022 en 7,5 ton in 2023 voor de aanpak van ombuigingen. Na verwerking van deze stelpost, resteert een klein positief resultaat.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

6

- = Voordelig (*€ 1.000)

2022

2023

2024

2025

Saldo meerjarenbegroting 2021

-363

8

23

-286

Saldo na Kadernota

134

436

446

644

Saldo begroting 2022-2025

-218

-154

-221

-83

Incidentele baten en lasten

-306

-289

-119

-177

Structureel en reëel resultaat

-524

-443

-340

-260

Leeswijzer Deze begroting is opgebouwd uit programma's, paragrafen, bijlagen en een financiële begroting. Deze indeling is gelijk aan vorig jaar, waarbij is geprobeerd om de leesbaarheid verder te verhogen. Per programma geven we kort en helder aan wat de actualiteiten zijn en welke concrete resultaten zijn bereikt. U vindt aan het eind van elk programma grafieken en een cijferoverzicht waarin de lasten en baten overzichtelijk worden samengevat. De programma’s worden gevolgd door een zevental paragrafen. Het is een wettelijke eis dat elke gemeente een aantal voorgeschreven paragrafen in deze stukken opneemt. Deze paragrafen vormen een dwarsdoorsnede op diverse terreinen. De financiële begroting volgt hierop. Hierin schetsten we de financiële positie van de gemeente meer in detail. In de digitale versie vindt u links naar belangrijke documenten, deze zijn bedoeld als achtergrondinformatie.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

7

INFOGRAPHIC LASTEN Sociaal, Welzijn en Educatie

6-9-2021

2021

2022

(x 1.000)

(x 1.000)

32.805

35.375

per inwoner

1.107

Lasten 36%

0%

Sociaal, Welz

Onderwijs, Sport, Cultuur, Recreatie, Inkomensregelingen, WMO, Jeugdzorg

Ruimtelijke ordening, economie en wonen

2.937

2.993

94

3%

30%

Economie, bedrijvenloket, milieu, ruimtelijke ordening, wonen en bouwen

Buitenruimte

36% 13.948

14.504

454

15%

12.675

14.795

463

15%

24.893

28.892

904

30%

Storting reserves

111

190

6

0%

Saldo

63

218

7

0%

87.431

96.967

36%

Ruimtelijke o

3%

Buitenruimte

15%

Veiligheid, di

15%

Grondbedrijf

30%

Storting reser

0%

Lokale belast

15%

Rijksbijdrage

51%

Grondbedrijf

30%

Overige inkom

3%

Beschikking o

2%

Verkeer en vervoer, openbaar groen, riolering, afval, begraafplaats

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen

15%

Openbare orde, brandweer, bestuur en overhead, burgerzaken, treasury

3%

15%

Grondbedrijf De Volgerlanden, Ambachtsezoom en Centrumgebied

Sociaal, Welzijn en Educatie

Totaal

KENGETALLEN Aandeel Samenwerkingsverbanden

1

-

Ruimtelijke ordening, economie en wonen Buitenruimte

3.034 100%

2021

2022

(x 1.000)

(x 1.000)

29.180

30.916

967

46.257 85.552 91.875 28% 60%

1.448 2.677 2.875

Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Grondbedrijf Storting reserves

per inwoner

32%

GR Drechtsteden, Dienst Jeugd & Gezondheid, Veiligheidsregio, OZHZ

Eigen Vermogen per 1 jan Materiële vaste activa per 1 jan Langlopende schulden per 1 jan Solvabiliteit (eigen vermogen / balanstotaal) Grondexploitaties (boekwaarde / totale baten exploitatie) aantal inwoners per 1 jan aantal woningen per 1 jan formatie (incl. griffie)

BATEN Lokale belastingen en heffingen

46.805 85.942 101.750 25% 95%

84,6

31.955 12.651 84,1

2,6 per inwoner

31.278 12.372

2021

2022

(x 1.000)

(x 1.000)

14.285

14.303

448

Baten 3% 2%

15%

o.a. 5.726 OZB, 4.245 afval en 2.408 Riool

Rijksbijdragen

15%

44.896

49.920

1.562

51%

30%

Algemene uitkering en bijstand (en corona)

Grondbedrijf

24.811

28.827

902

30%

Overige inkomsten

2.498

2.447

77

3%

940

1.469

46

2%

87.431

96.967

51%

o.a. verkoop overige gronden, verhuur en dividend

Beschikking over reserves Totaal

TARIEVEN

-1

-

2021

2022

3.034 100%

Lokale belastingen en heffingen Rijksbijdragen

Grondbedrijf

Overige inkomsten

Beschikking over reserves

Rioolheffing Woningeigenaar

128,52

Meerpersoonshuishoudens

59,52

Eenpersoonhuishoudens

29,76

130,31 60,24 30,12

Afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishoudens

350,64

Eenpersoonhuishoudens

246,72

373,68 265,2

Hondenbelasting Eerste hond

125,28

Volgende honden

205,56

126,96 208,44

111%

109%

Belastingcapaciteit

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

8

I - Programma's

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

9

Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Hendrik-Ido-Ambacht heeft een goed voorzieningenniveau. Dat niveau houden we op peil met bereikbare voorzieningen voor jong en oud. Uitgangspunt voor ons beleid is dat we onze inwoners in hun eigen kracht zetten. We willen hen zo min mogelijk afhankelijk laten zijn van zware zorg en ondersteuning. Ook vinden we het van belang dat iedereen, van jong tot oud, participeert in onze samenleving en daarvoor kansen krijgt. Omdat de wereld in het sociaal domein dynamisch is en de budgetten onder druk staan, innoveren we ons zorgaanbod samen met onze inwoners en maatschappelijke partners. Daarbij zoeken we de balans met een gezond financieel beleid. Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma Aanpak sociaal isolement In 2022 wordt de aanpak van sociaal isolement, zoals in 2021 opgestart, voortgezet. Hiertoe onderzoeken we in navolging van de opening van de Huiskamer van de Wijk aan het Banckertplein, de haalbaarheid van een tweede en derde Huiskamer van de Wijk in de gemeente. Bij voldoende draagvlak bij partners en inwoners worden deze geopend. Verder vindt continuering plaats van de lokale aanpak Een Tegen Eenzaamheid, die in 2021 is opgestart. De overleggen met jongeren, ouderen en betrokken organisaties over dit thema zetten we voort.

Doorontwikkeling Hi5Ambacht Hi5Ambacht heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een succesvolle samenwerkingspartner in het sociaal domein en vervult een belangrijke rol voor het preventieplan en het lokale sportakkoord. Om er voor te zorgen dat Hi5Ambacht duurzaam kan blijven voldoen aan de ambities binnen het sociaal domein, zullen we Hi5Ambacht organisatorisch doorontwikkelen. In het eerste half jaar van 2022 werken we hiervoor scenario's uit, die leiden tot besluitvorming over de gewenste organisatievorm van Hi5Ambacht. Gezondheidsbeleid In 2022 worden de Lokale Nota Publieke Gezondheid 2020-2023 en het Preventie- en handhavingsplan alcohol 2020-2023 verder uitgevoerd. Dit gebeurt in samenwerking met de GGD, de afdeling Handhaving en Ambachtse organisaties. Er wordt verbinding gelegd met het Sportakkoord en het Preventieplan. Samen met de GGD wordt een uitvoeringsplan gezondheidsbevordering 2022 opgesteld met concrete voorstellen voor activiteiten en de inzet van de GGD. De thema's zijn gezonde leefstijl (alcohol, roken en middelengebruik waaronder lachgas), mentale weerbaarheid en kwetsbaarheid. Door corona is duidelijk geworden dat extra inzet op deze thema's wenselijk is. Binnen het budget voor gezondheidsbevordering bij de GGD is voor 2022 ruimte om hierop extra in te zetten.

Integraal huisvestingsplan scholen Het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) voorziet op relatief korte termijn in de bouw van nieuwe schoolgebouwen voor de Stadhouder Willem III, De Meander, De Admiraal en De Klimboom. De gesprekken met de betrokken schoolbesturen zetten we voort. Afhankelijk van het verloop van deze gesprekken en de snelheid waarmee de schoolbesturen – zij treden op als bouwheer - de plannen uitwerken en omgevingsvergunningen aanvragen kan in 2022 mogelijk een daadwerkelijke start gemaakt worden met de bouw van een of meerdere van deze scholen.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

10

Kunstgrasvelden In 2020 is een krediet beschikbaar gesteld voor een renovatie van een kunstgrasveld en een natuurgrasveld. In 2021 wordt de uitvoering afgerond. In 2022 wordt het beleidsplan voor het sportpark ter vaststelling aangeboden aan de raad. In dit beleidsplan gaan we onder andere in op de capaciteit en werpen we een blik op de toekomst waar een ledengroei wordt verwacht. Ook stellen we een meerjarenplanning op voor de renovatie/vervanging van de velden.

Lobby vrijstelling sollicitatieplicht Als gemeente zetten we ons in om bepaalde groepen (zoals alleenstaande ouders en mantelzorgers) vrijstelling te bieden van de sollicitatieplicht. Onder andere bestuurlijk is daar regionaal via het PFO Sociaal aandacht voor gevraagd. Naar aanleiding daarvan heeft de SDD richting de wethouders sociaal domein uiteengezet dat het binnen de bestaande wet- en regelgeving lastig is inwoners met een bijstandsuitkering ontheffing te verlenen. Wel kan een gemeente, wanneer er sprake is van dringende redenen, besluiten tot een (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsplicht. De uitvoeringspraktijk wijst echter uit dat het vanuit rechtmatigheid niet eenvoudig is om mantelzorg als dringende reden op te geven voor ontheffing. Tegelijkertijd geeft de SDD aan dat zij te allen tijde naar maatwerkoplossingen zoekt. Zo kan de SDD differentiëren waar het gaat om de vorm, inhoud en omvang van de arbeidsverplichtingen. Dit maakt het mogelijk om flexibel om te gaan met de combinatie van arbeid en zorg, zonder tot ontheffing over te gaan. We blijven in 2022 als gemeente aandacht vragen voor de menselijke maat, maar zijn ons bewust van de beperkte mogelijkheden hierin verandering te brengen. Via een raadsinformatiebrief bent u hierover geïnformeerd.

Multifunctionele ontmoetingsplaats Cascade De leeftijd, in combinatie met de intensivering van het gebruik van Cascade, vraagt de komende jaren om het uitvoeren van groot onderhoud. Daarnaast heeft het gebouw en de intensivering van het gebruik er ook voor gezorgd dat het gebouw niet optimaal functioneert voor de huidige doelstellingen. De gebruikers (Stichting Cascade) en de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht hebben beiden de ambitie uitgesproken om de functie van Cascade te versterken tot een multifunctionele ontmoetingsplaats voor alle inwoners (Coalitieprogramma 2018-2022). Het samenvallen van deze ambitie en het onderhoud biedt een unieke kans om Cascade op meerdere fronten te verbeteren en een kwaliteitsslag te maken in het culturele aanbod voor de inwoners van Hendrik Ido Ambacht. Deze ontwikkeling kan ook bijdragen aan het versterken van de groene, duurzame identiteit van de gemeente. Om deze doelstelling te kunnen realiseren, werkt het college aan een voorstel om te komen tot een breed gedragen Programma van Eisen (PvE) met vlekkenplan en financiële onderbouwing. We verwachten dit eind 2021 aan de raad te kunnen voorleggen. De daadwerkelijke uitwerking van de plannen kan na instemming door de raad in 2022 opgepakt worden.

Muziekonderwijs Hi5Ambacht heeft in haar aanbod de cursus 'kiezen muziekmethode' voor scholen en leerkrachten opgenomen, om scholen te helpen bij het vinden van een muziekmethode die het beste bij hun onderwijsprogramma past. Dit aanbod maakt deel uit van de aanpak 'Cultuur met Kwaliteit' (CMK), gebaseerd op de landelijke regeling. De derde editie van deze regeling loopt tot 1 juli 2025 en omvat o.a. gerichte aandacht voor het muziekonderwijs op de basisschool. Wanneer scholen ondersteuning nodig hebben bij de verzorging van muziekonderwijs, stemmen zij dit af met

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

11

Hi5Ambacht, die vervolgens de meest geschikte aanbieder benadert. De Ambachtse Muziekschool is één van de lokale partijen die hier een bijdrage aan leveren. Preventieplan Sociaal Domein Met het preventieplan beogen we de eigen kracht en zelfredzaamheid van inwoners te bevorderen en het beroep op (duurdere) zorg te voorkomen en te beperken. Na de vaststelling van het preventieplan in de raad (december 2020) zijn we in 2021 gestart met de uitvoering. In december 2021 ontvangt de raad een evaluatie van het eerste uitvoeringsjaar. Daarin wordt teruggeblikt op 2021 en vooruitgekeken naar 2022 aan de hand van een actieprogramma. In het actieprogramma 2022 geven we aan welke gestarte acties en maatregelen uit 2021 doorlopen in 2022 en benoemen we tevens welke acties en maatregelen we in 2022 willen starten. Onderdeel daarvan is een voorstel aan de raad voor de financiering van de uitvoering van preventieplan in 2022. Sociale Kaart Lokaal is binnen het sociaal domein een groot aanbod van voorzieningen en activiteiten, maar niet iedere inwoner weet de weg daarnaartoe te vinden. We willen inwoners daarbij helpen door het aanbieden van een sociale kaart-app 'Ambacht Actief'. Deze app is op de Zomerdag on Tour 2021 gelanceerd. In 2022 zetten we vooral in op communicatie over deze app om zoveel mogelijk bekendheid te genereren.

En we gaan in 2022 kijken wat de eerste ervaringen zijn met het gebruik van de app. Die dienen vervolgens als basis voor verdere doorontwikkeling van deze app. Versterken Sociaal Wijkteam In 2022 gaan we aan de slag met de uitkomsten van de onderzoeksopdracht voor de doorontwikkeling van het Jeugdteam en Sociaal Wijkteam naar een 0 - 100+-team. Visie op beschermd wonen en beschermd thuis In 2022 gaan we verder met de uitwerking van de Regionale Huisvestingsagenda Kwetsbare Groepen (HKG) om de doorontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis mogelijk te maken en de implementatie van de contingentafspraken voor de huisvesting van kwetsbare groepen, zoals benoemd in de HKG met de lokale woningbouwcoporaties vorm te geven. Voor vroegsignalering en ondersteuning van deze groepen zetten we de GGZ-ondersteuner van het Sociaal Wijkteam en de wijk-GGD-er in. Bij de uitwerking van de onderzoeksopdracht voor de doorontwikkeling van het Jeugdteam en Sociaal Wijkteam nemen we het fungeren als eerste aanspreekpunt voor lokale daken thuislozen als aandachtspunt mee. Vrijwilligersbeleid In 2022 continueren we de ondersteuning van de diverse vrijwilligersorganisaties die actief zijn in Hendrik-Ido-Ambacht. Dit doen we onder andere via de reguliere subsidies aan vrijwilligersorganisaties.

Daarnaast wordt in 2022 het vrijwilligerswerk een belangrijk onderdeel in de sociale kaart-app (Ambacht Actief). In de app worden vraag en aanbod op het gebied van lokaal vrijwilligerswerk gebundeld. Aanvullend besteden we in 2022 nadrukkelijk aandacht aan vrijwilligerswerk door jongeren. Dat vullen we als gemeente in door de samenwerking met Stichting Jong Zwijndrechtse Waard, die in 2021 is gestart, in 2022 te continueren.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

12

Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma Brede adviesraad Sociaal Domein Als we geschikte kandidaten vinden, starten we in 2022 met de beleidsadviesraad Sociaal Domein. Dit betekent dat we ook beleidsonderwerpen die onder de Participatiewet en de nieuwe Wet op de Schuldhulpverlening vallen, voorleggen aan de beleidsadviesraad. Lokaal plan Meerjarenperspectief Jeugdhulp De succesvolle pilots uit de evaluatie nemen we na besluitvorming in 2022 structureel op in het preventieve aanbod voor de jeugd in Ambacht. De evaluatie wordt in het najaar 2021 aan de raad voorgelegd. Het aanbod brengen we waar mogelijk onder in bestaande structuren, zoals bijvoorbeeld het toekomstperspectiefplan en het maatjesproject bij het jongerenwerk, en de kinderparticipatie en activiteiten 12+ bij Hi5Ambacht. Andere pilots, zoals bijvoorbeeld Buurtgezinnen, worden bij gebleken succes een aanvulling op het vaste aanbod, en vormen in het voorbeeld een nieuwe vaste partner. Beleidsmatig brengen we succesvol gebleken pilots zoveel mogelijk onder in het preventieplan (als onderdeel of uitwerking van de bestaande maatregelen) of het sportakkoord en voeren we uit in samenwerking met onze maatschappelijke partners.

Maatschappelijke begeleiding statushouders Het Sociaal Wijkteam, Vluchtelingenwerk, SDD en andere partners en vrijwilligers vormen samen het netwerk om statushouders in onze gemeente te helpen zo snel mogelijk zelfredzaam en bij voorkeur zelfvoorzienend te worden. Hierin zijn taalverwerving, integratie en toeleiding naar (betaald) werk of een andere dagbesteding de pijlers in de maatschappelijke begeleiding van statushouders. De aandacht voor de zeer kwetsbaren versterkt onze lokale maatwerkaanpak. Deze ervaring betrekken we nadrukkelijk in de uitvoering van onze nieuwe inburgeringstaken die we vanaf 1 januari 2022 op grond van de Wet Inburgering gaan krijgen. Samen met een aantal andere gemeenten in de Drechtsteden hebben we de uitvoering van een groot aantal inburgeringstaken belegd bij de SDD. Uitzondering hierop vormt de lokale maatschappelijke begeleiding. Nota Mantelzorgbeleid In 2019 heeft de gemeenteraad het mantelzorgbeleid voor de periode 2019-2022 vastgesteld. Op hoofdlijnen gaat de nota in op twee onderdelen: (1) het ondersteunen van mantelzorgers en (2) het waarderen van mantelzorgers. In 2022 continueren we de uitvoering van die nota. Naast het voortzetten van de reguliere mantelzorgondersteuning en de bestaande respijtzorgvoorzieningen, geven we in 2022 extra aandacht aan de (nieuwe) acties die in 2021 door de corona-periode beperkt gerealiseerd zijn.

Daarbij valt te denken aan de pilot huishoudelijke ondersteuning voor mantelzorgers, die door corona noodgedwongen stopgezet moest worden. Daarnaast is 2022 het laatste jaar uit de looptijd van het mantelzorgbeleid. Eind 2022 volgt een evaluatie van dit beleid en treffen we de voorbereidingen voor nieuw mantelzorgbeleid. Overdracht participatieplekken De verantwoordelijkheid voor het beleid en de uitvoering van de participatieplekken wordt per 1 januari 2022 van de SDD overgedragen aan de zeven gemeenten. Als gemeente zijn we vanaf dan verantwoordelijk voor de contractering en bekostiging van de participatieplekken in Hendrik-IdoAmbacht. Lokale uitvoering van de participatieplekken biedt ruimte aan de inhoudelijke

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

13

doorontwikkeling van het instrumentarium om inwoners mee te laten doen. In Hendrik-Ido-Ambacht koppelen we dat aan het preventieplan sociaal domein. Daarin staat dat we inwoners zonder (directe) arbeidsmogelijkheden willen activeren. Dat gaan we vanaf 2022 doen door in samenwerking met lokale leerwerkbedrijven en vrijwilligersorganisaties de overdracht zo goed mogelijk te laten verlopen en in een later stadium te kijken hoe we de participatieplekken nog beter kunnen laten aansluiten op de doelgroep. Personen met verward gedrag In 2022 wordt de lokale aanpak van personen met verward gedrag, zoals verwoord in het lokaal preventieplan sociaal domein voortgezet. Op verschillende manieren besteden we aandacht aan en leggen we contact met personen met verward gedrag. We geven vorm aan de lokale aanpak door vroegsignalering van verward gedrag met de inzet van de pilot wijk GGD-er, de inzet van GGZexpertise in het Sociaal Wijkteam voor inwoners met psychosociale en psychische vraagstukken, het zorg dragen voor korte lijnen tussen corporaties, politie en Sociaal Wijkteam en het regelmatig bespreken van dit onderwerp met onze maatschappelijke partners. Werk en inkomen(-sondersteuning) Het hele jaar 2020 heeft in het teken gestaan van de coronacrisis. De impact op het aantal uitkeringsgerechtigden is beperkt door de steunmaatregelen vanuit de Rijksoverheid.

Het is onzeker wat de gevolgen zullen zijn van de afbouw van de steunmaatregelen. De verwachting is dat het aantal uitkeringsgerechtigden toe zal nemen. De stijging zal versterkt worden wanneer de economie door de (hernieuwde) coronamaatregelen nog verder verslechtert. In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden weergegeven voor de periode januari 2016 tot juli 2021. Aantal uitkeringsgerechtigden Drechtsteden Hendrik-Ido-Ambacht

1-1-16 6.293 290

1-1-17

1-1-18

6.670 315

6.686 321

1-1-19 6.453 320

1-1-20 6.235 307

1-1-21

1-7-21

6.443 330

6.483 338

Wanneer de raad daartoe besluit, gaat per 1 januari 2022 de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Sociaal van start. Binnen deze nieuwe GR wordt de kaderstelling door de lokale raden vastgesteld en is maatwerk mogelijk wanneer een gemeente dit wenselijk acht. Bij de Wgs en de maatwerkvoorzieningen WMO geldt dat ook de nadere regels lokaal worden vastgesteld. Uitvoering vindt in alle gevallen door de SDD plaats. Vanuit het Actieplan Lokale Economie en het preventieplan sociaal domein onderzoeken we wat we lokaal extra kunnen doen om meer inwoners aan werk te helpen. We werken onder andere aan een sterkere verbinding tussen ons bedrijfsleven en de SDD/Baanbrekend Drechtsteden, waarmee we in gesprek zijn. Het kabinet heeft aangegeven de stijging van de bijstand door middel van een verhoging van het BUIG-budget te zullen compenseren. Uiterlijk op Prinsjesdag komt daarover uitsluitsel, wanneer ook het CPB haar raming heeft afgeven. WMO Beleidsplan In 2022 zetten we de ontwikkeling door om medewerkers Wmo en Participatiewet van de SDD dichterbij onze inwoners en in nabijheid van het Sociaal Wijkteam en Jeugdteam te

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

14

positioneren. Dit doen we in samenhang met de uitwerking van de onderzoeksopdracht voor de doorontwikkeling van het Jeugdteam en Sociaal Wijkteam naar een 0 - 100+-team.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

15

HIA 2019

HIA

PPD

SLD

ZWD 2020

ALB

DRD

Basisgegevens Aantal inwoners

30.970

31.205

32.130

25.230

44.730

20.070

119.345

18.295 OCD Buurtmonitor en CBS

Totaal aantal inwoners volgens de Basisregistratie

Aantal woningen

12.195

12.270

14.305

10.665

20.365

8.345

55.090

7.345 OCD Buurtmonitor

Totaal aantal woningen

2,5%

3,0%

3,2%

3%

4%

3,50%

4,50%

2,70% waarstaatjegemeente.nl

Personen zonder betaald werk, die recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn. Bij betaald werk gaat het om werkzaamheden ongeacht de arbeidsduur.

Personen met bijstandsuitkering (per 1.000 inwoners 18+)

19

23

31

32

9

33

58

16 waarstaatjegemeente.nl

Het aantal personen dat een uitkering ontvangt op grond van de Wet werk en bijstand en de Participatiewet.

Saldo van in- en uitstroom bijstand (per 10.000 inwoners 18+)

-5

5

7

11

9

6

2

3 SDD

De verandering van het aantal personen dat een bijstandsuitkering ontvangt.

10%

12,7%

14,3%

14,6%

16,3%

12,3%

13,8%

10,0% waarstaatjegemeente.nl

Dit betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

Jeugdzorgtrajecten - Jeugdbescherming (% van jongeren tot 18 jaar)

0,7%

0,7%

1,2%

2,0%

1,7%

1,4%

1,5%

1,3% waarstaatjegemeente.nl

Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of 'onder voogdij geplaatst'.

Jeugdzorgtrajecten - Jeugdreclassering (% van jongeren 12 t/m 23 jaar)

0,2%

0,2%

0,4%

0,3%

0,6%

0,4%

0,5% NB

jeugdhulp zonder verblijf uitgevoerd door wijkteam/buurtteam (perc.)

40,5% NB

Indicatoren begroting 2022 Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond

H-G Bron

Toelichting

Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie

Werk en inkomen Werkloze beroepsbevolking (per 1.000 inwoners 15-75 jr)

Jeugd (2e halfjaar) Jeugdzorgtrajecten - Jeugdhulp (% van jongeren tot 18 jaar)

Wmo (2e halfjaar) Clienten met een maatwerkarrangement Wmo (per 1.000 inwoners doelgroep)

NB

NB

NB

NB

NB

waarstaatjegemeente.nl (CB Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.

NB

waarstaatjegemeente.nl

De jongere verblijft formeel gezien thuis, in het eigen gezin. Dat wil zeggen, de jongere slaapt thuis. In de praktijk kan het zijn dat de jongere toch bij grootouders slaapt of bij iemand anders. Dit betreft het percentage dat door het eigen jeugdteam wordt uitgevoerd.

50

50

66

87

74

62

85

61 waarstaatjegemeente.nl

Ondersteuning binnen het kader van de Wmo geleverd in de vorm van een product of dienst die is afgestemd op de wensen, persoonskenmerken, mogelijkheden en behoeften van een individu.

Clienttevredenheid Wmo Kwaliteit van de ondersteuning

84%

88%

89%

89%

88%

88%

86%

87% waarstaatjegemeente.nl (cijfers 2019 en 2021)

Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed'.

Resultaat van de ondersteuning

78%

76%

78%

77%

79%

76%

79%

77% waarstaatjegemeente.nl

Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Door de ondersteuning die krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil'.

HIA 30.970 109 110 -1 3 -0

HIA 31.205 91 74 17 3 5

PPD 32.130 145 124 21 3 7

SLD 25.230 126 97 29 3 11

ZWD 44.730 239 197 42 4 9

ALB 20.070 92 80 12 2 6

DRD 119.345 959 931 28 12 2

Berekeningen saldo bijstand Aantal inwoners Instroom Uitstroom Saldo Aantal groepjes van 10.000 inwoners Saldo in- en uitstroom per 10.000 inwoners

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

H-G 18.295 47 42 5 2 3

16

Wat mag het kosten ? Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025

(bedragen x € 1.000)

PMA1 Sociaal, Welzijn en Eduactie Taakveld Lasten per taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid Totaal lasten Sociaal, Welzijn en Eduactie

2022

2023

2024

2025

1.180 1.728 1.236 1.122 1.038 556 470 1.953 1.756 6.815 1.109 1.220 437 5.701 6.592 -439 1.088 1.814 35.376

1.165 1.735 1.236 1.071 994 564 474 1.954 1.756 6.804 1.121 1.256 607 5.975 6.422 -389 1.088 1.849 35.682

1.185 1.881 1.236 1.078 996 559 473 1.956 1.756 6.816 1.137 1.266 735 6.265 6.402 -339 1.088 1.849 36.339

1.202 1.923 1.236 1.085 998 581 478 1.958 1.756 6.791 1.135 1.256 988 6.575 6.372 -289 1.088 1.849 36.982

Taakveld Baten per taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen Totaal baten Sociaal, Welzijn en Eduactie

-18 -494 -549 -175 -647 -42 -1 -5.190 -7.116

-18 -494 -549 -175 -647 -42 -1 -5.316 -7.242

-18 -494 -549 -175 -647 -42 -1 -5.316 -7.242

-18 -494 -549 -175 -647 -42 -1 -5.443 -7.369

28.260

28.440

29.097

29.613

Geraamd totaal saldo van baten en lasten Sociaal, Welzijn en Eduactie

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

17

Sociaal, Welzijn en Eduactie (bedragen x € 1.000) Apparaatskosten 1.073 Materieel 2.598 Rente & Afschrijving 1.359 Subsidies en overdrachten 5.981 Verbonden Partijen 24.364 Eindtotaal 35.375

Uitgaven 2022

1.073 3%

2.598 7%

1.359 4% 5.981 17%

Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten

24.364 69%

Verbonden Partijen

Sociaal, Welzijn en Eduactie (bedragen x € 1.000) Overige inkomsten 1.506 Rijksbijdragen 5.612 Subsidies en overdrachten 0 Eindtotaal 7.118

Inkomsten 2022

0 0%

1.506 21% Overige inkomsten

Rijksbijdragen

Subsidies en overdrachten

5.612 79%

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

18

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Hendrik-Ido-Ambacht is een rustige, groene gemeente waar het fijn is om te wonen. Onze gemeente ligt tegelijkertijd in een stedelijke omgeving. Daardoor zijn we voortdurend op zoek naar de balans tussen wonen, werken en milieu, zodat we de kwaliteit van leven hoog kunnen houden. Duurzaamheid is daarbij een belangrijk begrip en een van de leidende onderdelen in dit programma. Hierbij past ook dat we weloverwogen en bewuste keuzes maken over woningbouw; groen en wonen moeten in balans zijn. Samen met onze ondernemers zorgen we ervoor dat het werkklimaat in onze gemeente aantrekkelijk is. Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma Actieplan lokale economie In 2022 gaan we verder met de uitvoering van het Actieplan Lokale Economie 2019 – 2022. Dit doen wij samen met de Vereniging Ambachtse Ondernemers (VAO) en de Detailhandelsraad (De Schoof, HoogAmbacht, Louwersplein en Reeweg). Het actieplan zet in op brede maatschappelijke uitdagingen voor ondernemers op vier thema's: • Lokaal ondernemen We willen dat het economisch goed blijft gaan met de Ambachtse ondernemer en we willen een gunstig ondernemersklimaat creëren en houden. We doen dit door elkaar opdrachten te gunnen, lokaal af te nemen en samen te werken waar mogelijk.

We zetten ons in om de Ambachtse ondernemers meer zichtbaar te maken om zo elkaar te kunnen vinden. Het is belangrijk dat ondernemers met elkaar samen werken, samen presteren en samen verantwoordelijk zijn. Het ondernemersfonds draagt hier aan bij. • Sociaal ondernemen Ondernemers hebben een belangrijke positie in de maatschappij. Een sociale ondernemer zorgt niet alleen voor zichzelf maar ook voor anderen. Het komende jaar gaan we onze samenwerking met ondernemers, de Sociale Dienst Drechtsteden en Baanbrekend Drechtsteden verder vormgeven. We ontwikkelen een integrale aanpak om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan werk te helpen. Zo dragen ook ondernemers bij aan het sociaal welzijn in Hendrik-Ido-Ambacht. • Duurzaam ondernemen Duurzaamheid is een groot onderwerp dat veel impact heeft op hoe ondernemers denken en doen. Er zijn in Ambacht een aantal mooie koplopers aan te wijzen maar ook genoeg achterblijvers te noemen. De koplopers, onze ambassadeurs, krijgen dit jaar vaker een podium. Hoewel duurzaamheid veel verschillende elementen heeft, zetten we dit jaar in op mobiliteit en afval. Dit doen we niet alleen maar samen met onze partners OZHZ (Omgevingsdienst Zuid-HollandZuid) en de VAO. • Leefbaar ondernemen Voor een optimaal ondernemersklimaat is de omgeving heel belangrijk. Bedrijventerreinen en winkelgebieden moeten aantrekkelijk zijn.

Hierbij gaat het vooral om schoon, heel en veilig. Het ondernemersfonds kan het komende jaar hier verder invulling aan geven. De gemeente heeft de leidende rol in het beheer van de openbare ruimte maar gezamenlijk doen we hiervoor extra inspanningen. Zo gaan we kijken of we collectief tot afspraken kunnen komen rondom de parkeerdruk bij bedrijventerrein de Sandeling. Bomenbeleidsplan In het Bomenbeleidsplan staat hoe de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht een gezond, veilig en duurzaam bomenbestand realiseert, nu en in de toekomst. De uitgangspunten hierbij zijn: het

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

19

behoud van bomen in een groene leefomgeving, een kwalitatief goed en passend bomenbestand, een duurzaam bomenbestand en ruimte en aandacht voor inwoners. We werken volgens het vastgestelde beleid, waaronder de Groene Kaart waarop de beschermwaardige bomen staan. In 2020 hebben we een evaluatie van het Bomenbeleid uitgevoerd en met een raadsinformatiebrief aan de raad gepresenteerd. De ambitie is dat aan het eind van deze collegeperiode er 500 extra bomen zijn geplant. Detailhandelsvisie In 2022 gaan we verder met de uitwerking van de Detailhandelsvisie 2019-2023. De detailhandelsvisie geeft de gemeentelijke visie op de gewenste ruimtelijke en functionele detailhandelsstructuur in Hendrik-Ido-Ambacht en het toekomstbestendig houden en maken van de detailhandel weer. Daarbij gaat het primair om de detailhandel, de winkels, maar ook om de wisselwerking hiervan met andere publieksgerichte voorzieningen, zoals horeca, diensten en cultuur. De detailhandelsvisie gaat in op de volgende punten: • Het regionale krachtenveld, trends en ontwikkelingen; • De huidige detailhandelsstructuur en het functioneren daarvan; • De opgave voor de detailhandel en de gewenste detailhandelsstructuur; • Een beleidskader voor nieuwe ruimtelijke detailhandelsplannen; • Aanbevelingen om de detailhandelsstructuur en de winkelgebieden daarbinnen te versterken.

Duurzame gemeentelijke gebouwen We maken duurzame keuzes in het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen. In 2021 zijn de meerjarenonderhoudsplannen geactualiseerd. Ook hebben we een onderzoek uit laten voeren om te bepalen welke maatregelen nodig zijn om conform de regionale ambitie de gemeentelijke gebouwen in 2035 energieneutraal te laten functioneren. Op basis van dit onderzoek zullen we keuzes moeten maken over mogelijke bijstelling van ambities, prioritering en het beschikbaar stellen van de benodigde middelen. Deze keuzes leggen we in aparte voorstellen voor aan het college en/of de raad. Gebiedsvisie centrumgebied Ontwikkelaar Blauwhoed rondt het definitieve ontwerp van het project begin 2022 af. Dit betreft 79 woningen en de inrichting van het openbare gebied, inclusief het plein voor De Schoof en de verbinding naar Cascade. Het bestemmingsplan Ambachts Lint wordt door de raad naar verwachting in maart/april 2022 vastgesteld. Medio 2022 start de verkoop van de appartementen en de patiowoningen. Als de verkoop succesvol is, wordt eind 2022 met de bouw van de woningen gestart. Gelijktijdig wordt het openbare gebied aangelegd. Lokaal actieplan duurzaamheid Samen met onze partners hebben we in 2019 een nieuw Lokaal Actieplan Duurzaamheid opgesteld en in de raad behandeld.

In het Lokaal Actieplan Duurzaamheid hebben we acties opgenomen die betrekking hebben op de lokale uitwerking van de Energiestrategie Drechtsteden, luchtkwaliteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en duurzame mobiliteit. Ook zijn acties opgenomen over de voorbeeldrol van de gemeente op het gebied van Fairtrade, het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed en het werken aan bewustwording door communicatie en educatie. In 2022 gaan we verder met het uitvoeren van deze acties. Ook gaan we invulling geven aan de Transitievisie Warmte 2021 en de Regionale Energiestrategie 1.0. Hoe deze invulling er uit zal zien, is afhankelijk van geld

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

20

vanuit het Rijk. Daarnaast loopt de uitvoering van de RREW-subsidie (Regeling Reductie Energiegebruik Woningen) voor energiebesparende maatregelen door tot en met juli 2022. Lokaal uitvoeringsprogramma wonen In 2022 zetten we de uitvoering van de woonvisie uit 2019 voort. De meest actuele stand van zaken is vastgelegd in het 'uitvoeringsplan woonvisie - stand van zaken medio 2021'. Maatregelen uit onze woonvisie en het voorgestelde bouwprogramma blijven onze focus hebben. Voorbeelden van maatregelen zijn: het langer thuis wonen van senioren, de huisvesting van de doelgroepen die in de woonvisie zijn genoemd en het opstellen van een woonwagenbeleid. We blijven actief samenwerken met de woningcorporaties, die werkzaam zijn in Ambacht. Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot in in ieder geval 1 juli 2022. Dit uitstel met een half jaar geeft ons meer tijd om ons goed voor te bereiden op de veranderingen die deze wet met zich meebrengt. Een belangrijk onderdeel is de Omgevingsvisie. Hierin maken we immers de strategische hoofdkeuzes voor de fysieke leefomgeving. Met de Nota van Uitgangspunten legden we eerder al de kaders vast om de visie op te stellen. We stellen de Omgevingsvisie in 2022 vast. Verder is en blijft het belangrijk om de kennis en competenties van de ambtelijke organisatie te (blijven) ontwikkelen. Ook hier zetten we in 2022 verder op in.

Met de komst van de Omgevingswet moet het traject van vergunningverlening voor een initiatiefnemer klantvriendelijker en overzichtelijker worden. Procedures worden verkort en er komt één portaal (Digitaal Stelsel Omgevingswet) waarin vergunningen kunnen worden aangevraagd, informatie kan worden opgehaald en waarin vergunningen worden afgehandeld. We zorgen ervoor dat dit geheel vanaf het moment van invoering goed op orde is.

Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma Landschapstafel IJsselmonde De Landschapstafel heeft een andere invulling gekregen. De nadruk is komen te liggen op onderlinge afstemming en overleg op het gebied van recreatieve en landschappelijke ontwikkelingen. Dit wordt het komend jaar voortgezet. De subsidies aan diverse projecten zijn verleend en het komend jaar is gericht op de verantwoording daarvan aan de provincie. Verbonden partijen - ontwikkelingen Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) OZHZ voert in mandaat omgevingstaken voor de provincie Zuid-Holland en de gemeenten in ZuidHolland Zuid uit. OZHZ verleent vergunningen, houdt toezicht en handhaaft waar nodig (de VTHtaken). Naast de VTH-taken biedt OZHZ advies over onderwerpen zoals geluid, bodem, lucht en energie. De maatwerkafspraken tussen gemeente en OZHZ zijn opgenomen in jaarprogramma's per opdrachtgever. In de komende periode ziet OZHZ een aantal belangrijke ontwikkelingen: 1. De Omgevingswet De Omgevingswet geldt naar verwachting vanaf 1 juli 2022. De voorbereidingen hiervoor zijn al in gang gezet. De nadruk ligt op het vastleggen van processen en afspraken om de Omgevingswet uit te kunnen voeren. Naast het programma Omgevingswet, zoals vastgesteld door het AB, is OZHZ via meerdere sporen aangehaakt op de komst van de wet.

Zo doet OZHZ op het niveau van Zuid-Holland Zuid mee aan het regiobrede project. In dit project zijn alle gemeenten, de provincie Zuid-Holland,

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

21

de waterschappen Hollandse Delta en Rivierenland, Rijkswaterstaat en de drie uitvoeringsdiensten (VRZHZ, DGJ en OZHZ) vertegenwoordigd. 2. Overgang van bodemtaken naar provincie en gemeenten Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat het bevoegd gezag voor bodemsaneringstaken grotendeels over van de provincie naar de gemeenten. De bodemsaneringstaak is onderdeel van het basistakenpakket van omgevingsdiensten. OZHZ gaat deze taak daarom uitvoeren voor alle gemeenten. Over mogelijke financiering vanuit het Rijk voor deze taken is vooralsnog geen duidelijkheid, de OZHZ houd dit nauwlettend in de gaten. 3. Het vervolg op de onderzoeken naar het VTH-systeem (Commissie Van Aartsen) en de doorontwikkeling van de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten De opdrachtgevers en eigenaren van de OZHZ hebben sinds 2011 veel stappen gezet om hun omgevingstaken op een goede en zorgvuldige manier uit te voeren. De OZHZ ziet bovenstaand onderzoek als signaal dat de dienst op de goede weg is. Verdere verbetering is altijd mogelijk onder andere op het vlak van structurele financiering, de kwaliteit en kwantiteit binnen de organisatie, de betrokkenheid van OZHZ bij lokale planvorming en normstelling onder de Omgevingswet. Daarnaast werkt OZHZ al aan het vergroten van de nabijheid en het proactief en oplossingsgericht meedenken met de opdrachtgevers.

De uitwerking en implementatie van de aanbevelingen uit het landelijke en provinciale onderzoek krijgen een vervolg in 2022.

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

22

Indicatoren begroting 2022

Hendrik-IdoAmbacht

Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond

2019

Hendrik-IdoAmbacht

Papendrecht

Sliedrecht

Zwijndrecht

HardinxveldGiessendam

Alblasserdam Dordrecht

Bron

Toelichting

2020

Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Wonen

Koopwoningen (percentage)

0,69

0,7

0,63

0,57

0,55

0,59

0,57

0,64 OCD Woonmonitor

Percentage koopwoningen van de totale woningvoorraad.

Huurwoningen corporaties (percentage)

0,23

0,23

0,29

0,34

0,36

0,31

0,28

0,28 OCD Woonmonitor

Percentage huurwoningen van coroporaties van de totale woningvoorraad.

Economie & arbeidsmarkt Banen (aantal banen per 1.000 inwoners 15-75 jr)

395

414

635

808

625

628

657

650

waarstaatjegemeente.nl

Bedrijfsvestigingen (per 1.000 inwoners 15 -75 jr)

88

91

90

100

103

113

106

108

waarstaatjegemeente.nl

Het aantal vestigingen van bedrijven.

Detailhandel (totaal aantal winkels per 1.000 inwoners)

Betreft het aantal vervulde posities. Dit zijn fulltimers, parttimers en uitzendkrachten.

85

87

122

157

171

95

653

58

OCD Buurtmonitor

Een bedrijf waarbij de belangrijkste economische activiteiten op een uniek adres plaatsvinden. Er moet sprake zijn van eigen personeel, een eigen kassa en winkelverkoopvloeroppervlakte.

11,5% 35,8%

NNB 37,0%

NNB 19,7%

NNB 19,5%

NNB 9,5%

NNB 24,2%

NNB 12,7%

NNB 27,5%

waarstaatjegemeente.nl waarstaatjegemeente.nl

Het aandeel woningen met zonnepaneel installatie Percentage huizen met energielabel A

Duurzaamheid Zonnepanelen (percentage) Energielabel A (percentage)

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

23

Wat mag het kosten ? Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025

(bedragen x € 1.000)

PMA2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Taakveld Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 5.5 Cultureel erfgoed 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten Ruimtelijke ordening, economie en wonen

2022

2023

2024

2025

198 398 10.039 83 16 790 383 18.852 1.124 31.883

200 400 3.227 83 16 791 367 18.682 1.125 24.891

168 400 3.207 83 16 791 351 11.405 1.125 17.546

128 407 3.271 83 16 793 351 9.145 1.126 15.320

Taakveld Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten Ruimtelijke ordening, economie en wonen

-118 -10.039 -55 0 -23 -18.788 -751 -29.774

-118 -3.227 -55 0 -23 -18.618 -726 -22.767

-115 -3.192 -55 0 -23 -11.341 -726 -15.452

-115 -3.256 -55 0 -23 -9.080 -726 -13.255

2.109

2.124

2.094

2.065

Geraamd totaal saldo van baten en lasten Ruimtelijke ordening, economie en wonen

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

24

Ruimtelijke ordening, economie en wonen (bedragen x € 1.000) Apparaatskosten 3.193 Materieel 9.882 Mutaties onderhandenwerk 17.409 Rente & Afschrijving 566 Subsidies en overdrachten 136 Verbonden Partijen 698 Eindtotaal 31.884

Uitgaven 2022

566 136 698 2% 0% 2%

3.193 10%

Apparaatskosten Materieel 9.882 31% 17.409 55%

Mutaties onderhandenwerk Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen

Ruimtelijke ordening, economie en wonen (bedragen x € 1.000) Lokale heffingen 786 Materieel 26 Mutaties onderhandenwerk 876 Overige inkomsten 13.345 Rijksbijdragen 0 Subsidies en overdrachten 14.740 Eindtotaal 29.774

Inkomsten 2022

786 26 876 3% 0% 3% Lokale heffingen Materieel

14.740 49%

Mutaties onderhandenwerk Overige inkomsten

13.345 45%

Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten

0 0%

Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

25

Programma 3 Buitenruimte De groene openbare ruimte vervult een centrale rol in Hendrik-Ido-Ambacht. Het groen heeft een positieve invloed op de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. Wij vinden het belangrijk dat ons dorp schoon, veilig en aantrekkelijk is om in te verblijven. Inwoners, bedrijven en gemeente leveren daaraan elk een bijdrage. Duurzaamheid is daarbij een belangrijk principe. Of het nu gaat om de inrichting en onderhoud van ons groen, afvalscheiding of mobiliteit. We zoeken steeds naar de optimale balans tussen mens, economie en milieu. Vertalingen coalitieprogramma naar collegewerkprogramma Actieplan zwerfafval Vanuit het Coalitieprogramma wordt meer aandacht besteed aan zwerfafval. Hiervoor heeft Nedvang een landelijke subsidie beschikbaar gesteld. Het actieplan Zwerfafval geeft aan hoe we met deze subsidie zwerfafval binnen de gemeente willen bestrijden, met name op de hotspots. Bijvoorbeeld door voorlichting en educatie tijdens evenementen, en gedragsverandering stimuleren met ludieke acties. We nemen ook in 2022 deel aan de World Clean Up Day en de Landelijke Opschoondag. Op deze manier willen we onze inwoners betrekken en bewust maken van het probleem van zwerfafval. Op scholen verzorgen we gastlessen over afval en zwerfafval om de kinderen te leren van de negatieve effecten in de buitenruimte.

We blijven in 2022 afvalprikkers gratis aanbieden aan onze inwoners die zich willen inzetten voor een schonere en fijnere leefomgeving. In de verschillende mediakanalen besteden wij aandacht aan de bovengenoemde zaken.

Grondstoffenbeleidsplan In 2019 heeft de raad het Grondstoffenbeleidsplan 2019-2023 vastgesteld. In 2020 hebben we een aantal flankerende maatregelen uit dit Grondstoffenbeleidsplan uitgevoerd: stimuleren gebruik minicontainer voor oud papier en karton, betalen voor ophalen grofvuil, apothekersroute voor medicijnafval, afvalvrije school en communicatie. In 2020 werd door onze inwoners 277 kilogram ongescheiden restafval per inwoner aangeboden. Hiermee zijn wij ver verwijderd van de doelstelling van de overheid van 100 kilo restafval per inwoner in 2020. Om stappen te zetten richting deze doelstelling is de volgende stap om het recycletarief in te voeren. Bij de vaststelling van het Grondstoffenbeleidsplan besloten we om voor te sorteren op een scenario met een recycletarief, waarbij we inwoners met een financiële prikkel stimuleren om beter afval te scheiden. Op deze manier groeien we door naar een situatie waarin de vervuiler betaalt en de niet- vervuiler wordt beloond. In 2021 hebben we een aantal scenario's uitgewerkt om het beter scheiden van afval te stimuleren. Wanneer de raad het besluit neemt om het recycletarief in onze gemeente in te voeren, zullen we in 2022 het implementatietraject starten.

Dit betekent dat alle ondergrondse afvalcontainers worden aangepast om het aangeboden afval te kunnen registreren en om facturering op basis van het aantal aanbiedingen mogelijk te maken. Een groot aantal ondergrondse afvalcontainers worden te gelijker tijd vervangen, omdat deze aan het einde zijn van de technische levensduur. We verwachten dat door invoering van het recycletarief de hoeveelheid ongescheiden restafval met ongeveer 100 kilogram per inwoner afneemt. Speel- en groengebieden inrichten In 2022 gaan we de 14 speelplekken, die in 2021 zijn aanbesteed, renoveren conform het Speelruimteplan. Ook gaan we in 2022 in gesprek met scholen over het openstellen van schoolpleinen als openbare speelplekken na schooltijd, zoals toegezegd aan de raad. Dit leggen we in 2023 voor aan de raad. Hendrik-Ido-Ambacht

begroting 2022

26

Mobiliteit en verkeersveiligheid We blijven ons inzetten om de verkeersveiligheid te vergroten. Dit doen we door verkeersonveilige situaties aan te pakken. In 2021 zijn we gestart met een onderzoek naar de verkeersveiligheid op de Laan van Welhorst in de omgeving van Hoogambacht. In 2022 gaan we aan de slag om de plannen hiervoor verder uit te werken. We gaan door met de actie School op Seef om de verkeersveiligheid rondom scholen te verbeteren. In het uitvoeringsplan behorende bij het Mobiliteitsplan 2021-2030 zijn voor 2022 onderzoeken opgenomen om alle voetgangers- en fietsoversteken te beoordelen op verkeersveiligheid. Samen met de regio en de provincie zetten we ons in om de regionale fietsroutes te verbeteren om het gebruik van de fiets te stimuleren. Grote beleidstrajecten niet voortvloeiend uit het Coalitieprogramma Beleidsplan begraafplaatsen In het Begraafplaatsenbeleidsplan 2020-2030 staat hoe de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht gaat voorzien in voldoende begraafcapaciteit, een meer kostendekkende exploitatie en de manier waarop we omgaan met trends en ontwikkelingen in de lijkbezorging. Het beleidsplan is in 2020 door de raad vastgesteld. De Verordening op het beheer van de begraafplaatsen Hendrik-IdoAmbacht is in 2020 aangepast op het nieuwe beleidsplan.