Bijlage bij raadsvoorstel 5 Begroting 2024-2027
Tekst van het document
Begroting 2024-2027
Inhoudsopgave Inleiding Infographic
3 6
I – Progamma's Programma 1. Sociaal, welzijn en educatie Programma 2. Ruimtelijke ordening, economie en wonen Programma 3. Buitenruimte Programma 4. Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen
8 16 22 28
II – Paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicoparagraaf 2. Financiering 3. Lokale heffingen 4. Onderhoud kapitaalgoederen 5. Grondbeleid 6. Verbonden partijen 7. Bedrijfsvoering 8. Wet open overheid
36 41 45 51 61 64 82 85
Bijlagen Bestuurlijke structuur Gebruikte afkortingen Beleidskader Waar staat je gemeente Kengetallen
88 89 92 98 103
III - Financiele begroting Recapitulatie, uitgangspunten en verschillenanalyse Overzicht incidentele baten en lasten & verrekeningen reserves Meerjaren Investeringsplan Staat reserves en voorzieningen Geprognosticeerde balans EMU-saldo
104 106 127 129 130 131 132
IV - Overige gegevens 1. Overzicht baten en lasten op taakveld -programma 2. Staat van salarissen en formatie 3. Staat van opgenomen langlopende geldleningen 4. Staat van gewaarborgde geldleningen 5. Staat van uitgezette geldleningen 6. Staat van geactiveerde kapitaaluitgaven 7. Subsidies 8. IV-3 lasten 9. IV-3 baten
134 135 136 137 138 139 147 148 149
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
2
Inleiding Voor u ligt de programmabegroting 2024-2027. De programmabegroting is een belangrijk sturingsinstrument voor de raad en het richtinggevend kader voor het college voor de ontwikkeling en uitvoering van beleid in het komende begrotingsjaar. De raad stuurt en autoriseert het college op het niveau van de taakvelden. Het college is met het vaststellen van de programmabegroting gemachtigd tot het uitvoeren van het uitgestippelde beleid en het doen van uitgaven. Van Kadernota naar begroting In de Kadernota presenteerden wij u onze plannen en het voorlopig resultaat voor de komende jaren. Na de opstelling van deze Kadernota hebben we – zoals we bij de bespreking van de Kadernota al aangaven - nog een aantal aanvullende voorstellen opgenomen in deze begroting. Diverse ambities uit het coalitieprogramma zijn inmiddels verwerkt in de begroting. En als gevolg van de significante stijging in de rente stellen we een bestemmingsreserve rente in en vullen we die met € 1,5 miljoen. Na de Jaarrekening 2022 was de Algemene reserve grondbedrijf leeg, deze wordt weer aangevuld met € 3 miljoen. Dit alles resulteert in een ander meerjarenperspectief dan we u eerder presenteerden. Meerjarig sluitende begroting We presenteren u de plannen voor 2024 en verder in een meerjarig sluitende begroting. En dat is op dit moment zeker geen vanzelfsprekendheid.
Het financieel perspectief voor gemeenten is in algemene zin onzeker en veel gemeenten hebben moeite om hun begroting sluitend te krijgen. Dat we u een sluitende begroting kunnen presenteren, is het gevolg van diverse keuzes die wij nu en al eerder maakten. Zo kennen wij al jaren de gewoonte van behoedzaam en gedisciplineerd begroten. Dat maakt dat onze (financiële) meerjarenpositie nu robuust is. We kiezen er daarbij bewust voor om ambities niet direct in financiële claims te vertalen, maar dit pas te doen als plannen goed zijn uitgewerkt en we met u als raad de keuzes kunnen maken binnen de financiële mogelijkheden die we op dat moment hebben. We kijken met meer dan gemiddelde belangstelling uit naar de vorming van een nieuw kabinet. En de consequenties die nieuw rijksbeleid met zich mee zullen brengen als het gaat om de ontwikkeling van rijksuitkeringen en verschillende compensaties. Dit maakt de kans groot dat we u in de volgende jaren andere begrotingssaldi presenteren dan we nu kunnen voorspellen. Dit is dan ook het perspectief waarin u het begrotingssaldo wat we u nu aanbieden, moet zien. Samen voor Ambacht We komen inmiddels goed op stoom met de uitvoering van ons coalitieprogramma. We werken voortvarend aan de uitvoering van de vastgelegde ambities.
Sommige dossiers uit ons collegewerkprogramma bevinden zich nog in de planvormingsfase, maar een aantal van onze inspanningen wordt in 2024 echt zichtbaar. We zorgen daarbij voor een goede reservepositie, zodat we, op het moment dat we u de volledig uitgewerkte plannen voorleggen, deze kunnen voorzien van een passend budget. We zien daarom de toekomst met vertrouwen tegemoet. De steeds veranderende externe factoren zien we niet als een bedreiging, maar juist als kans om taken en ambities steeds beter te kunnen uitvoeren.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
3
BOA's Bij goed wonen en woongeluk hoort een veilige leefomgeving. Veiligheid is één van onze kernwaardes. We gaan in 2024 met extra inzet van BOA's de woon- en leefomgeving fijn en leefbaar houden. Laan van Welhorst Verkeersveiligheid is één van onze speerpunten. We werken hier continu aan. De herinrichting van de Laan van Welhorst is hierbij een belangrijk project. In 2024 passen we het deel van de Laan van Welhorst tussen de Jacobuslaan en de Sophialaan aan, ter verbetering van de verkeersveiligheid. Afval Vanaf 1 januari voeren we het recycletarief voor het afval in. Wij zijn nu al erg tevreden met de resultaten die we met onze inwoners behalen met het scheiden van afval. De hoeveelheid schoon ingeleverd PDB-afval is fors toegenomen. We hebben vertrouwen in de beleidskeuzes die we met u als raad hebben gemaakt en blijven monitoren wat goed gaat en beter kan. Programma duurzaamheid Duurzaamheid is een urgente opgave. Verduurzaming, klimaatadaptatie, en energietransitie zijn onderwerpen die onze onverminderde aandacht verdienen. Daarom maken we een programma duurzaamheid 2024-2030. We verwachten dat de raad dit programma begin 2024 vast kan stellen, zodat we hier vanaf 2024 mee kunnen werken. Sportpark Schildman Begin 2024 leggen wij u de nieuwe Sportvisie voor. Belangrijk onderdeel daarin is het Sportpark Schildman.
Dit park onderhouden we in 2024 op basis van een nieuw beheerplan en we kijken uit naar de effecten daarvan. Preventieplan Met het Preventieplan willen we voorkomen dat lichte hulpvragen zich ontwikkelen tot complexe problemen. Het Relatieloket en de Woonkamer van de wijk zijn mooie voorbeelden die helpen bij het realiseren van deze doelstelling van het Preventieplan. Het Preventieplan loopt tot eind 2024. In aanloop naar de afronding wordt medio 2024 een eindevaluatie uitgevoerd. Op basis daarvan wordt bepaald welke gerealiseerde acties worden voortgezet. Integraal huisvestingsplan scholen De nieuwbouw van de basisscholen Stadhouder Willem III en SOL Admiraal komt in de eerste helft van 2024 gereed. Omstreeks het tweede kwartaal wordt een start gemaakt met de bouw van de nieuwe basisschool De Klimboom in deelplan De Hofjes in De Volgerlanden. Medio 2024 wordt een begin gemaakt met het sloop-/nieuwbouwproces van De Meander en de ernaast gelegen gymzaal aan de Weteringsingel. Wonen De laatste fase van de wijk De Volgerlanden wordt gerealiseerd en we werken verder aan de ontwikkelingen in De Noordoevers, het centrum en op een aantal (voormalige) schoollocaties. Ook in 2024 liggen onze prioriteiten bij jongeren die starten op de woningmarkt en bij ouderen die wel willen doorstromen, maar daar geen geschikt woning voor kunnen vinden.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
4
Gemeentelijke lasten Door ons solide begrotingsbeleid leveren we ook nu weer een evenwichtige en sluitende begroting op. Daarin verhogen we onze OZB – net als in andere jaren – met enkel de indexering die door het CPB is berekend. Voor 2024 is dat 8%. We realiseren ons dat dit voor onze inwoners toch een behoorlijke toename kan zijn. Daarom zullen we ook in 2024 (net zo als in 2023) eenmalig deze gestegen woonlasten compenseren. Het gaat hierbij dan om een bedrag van € 76,- per huishouden. Leeswijzer De begroting is opgebouwd uit programma's, paragrafen en een financiële begroting. Deze indeling is gelijk aan de begroting van vorig jaar. Per programma geven we kort en helder aan wat de actualiteiten zijn en welke concrete acties u kunt verwachten. U vindt aan het eind van elk programma een infographic waarin we de begrote uitgaven overzichtelijk samenvatten. De programma’s worden gevolgd door een achttal paragrafen. Het is een wettelijke eis dat elke gemeente een aantal voorgeschreven paragrafen in de begroting opneemt. Deze paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van de begroting op diverse terreinen. De financiële begroting volgt hierop. Hierin schetsten we de financiële positie van de gemeente meer in detail. Ook in deze begroting vindt u in de digitale versie hyperlinks naar belangrijke documenten. Deze zijn bedoeld als achtergrondinformatie.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
5
INFOGRAPHIC LASTEN
2023
2024
(x 1.000)
(x 1.000)
38.593
42.911
1.328
41%
3.152
4.531
140
4%
13.747
15.052
466
14%
15.918
17.579
544
17%
29.170
21.961
680
21%
157
2.066
64
2%
Saldo
1.730
549
17
1%
Totaal
102.466
104.649
3.239
100%
Sociaal, Welzijn en Educatie
per inwoner
Lasten 2%
Onderwijs, Sport, Cultuur, Recreatie, Inkomensregelingen, WMO, Jeugdzorg
Ruimtelijke ordening, economie en wonen
21%
Economie, bedrijvenloket, milieu, ruimtelijke ordening, wonen en bouwen
41%
Buitenruimte Verkeer en vervoer, openbaar groen, riolering, afval, begraafplaats
17%
Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Openbare orde, brandweer, bestuur en overhead, burgerzaken, treasury
4%
14%
Grondbedrijf De Volgerlanden, Ambachtsezoom en Centrumgebied
Sociaal, Welzijn en Educatie
Storting reserves
KENGETALLEN
-
-
Buitenruimte
2023
2024
(x 1.000)
(x 1.000)
33.393
36.712
1.136
Eigen Vermogen per 1 jan Materiële vaste activa per 1 jan Langlopende schulden per 1 jan Solvabiliteit (eigen vermogen / balanstotaal) Grondexploitaties (boekwaarde / totale baten exploitatie)
48.421 78.675 84.917 28% 57%
44.945 98.329 76.958 26% 42%
1.391 3.044 2.382
aantal inwoners per 1 jan aantal woningen per 1 jan formatie (incl. griffie)
32.181 12.768 89,7
32.307 12.818 97,7
2023
2024
per inwoner
15.544
17.629
546
Aandeel Samenwerkingsverbanden
Ruimtelijke ordening, economie en wonen Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen Grondbedrijf Storting reserves
per inwoner
35%
oa Serviecegemeente Dordrecht, Dienst Jeugd & Gezondheid, Veiligheidsregio, OZHZ
BATEN Lokale belastingen en heffingen
Baten 0%
17%
3%
o.a. 7.065 OZB, 5.064 afval en 2.953 Riool
17% 21%
Rijksbijdragen
55.151
61.728
1.911
59%
Grondbedrijf
29.040
21.946
679
21%
Overige inkomsten
2.062
2.999
93
3%
669
347
11
0%
102.466
104.649
3.239
100%
Algemene uitkering en bijstand
59%
o.a. verkoop overige gronden, verhuur en dividend
Beschikking over reserves Totaal
-0
TARIEVEN
-
2023
2024
138,38 63,96 31,92
149,45 68,88 34,44
404,16 288,96
436,44 312,00
Rioolheffing Woningeigenaar Meerpersoonshuishoudens Eenpersoonhuishoudens
Lokale belastingen en heffingen Rijksbijdragen
Grondbedrijf
Overige inkomsten
Beschikking over reserves
Belastingen en heffingen
2.953
Afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishoudens Eenpersoonhuishoudens
7.065
5.064
Hondenbelasting Eerste hond Volgende honden
Belastingcapaciteit
Hendrik-Ido-Ambacht
134,76 134,76
145,44 145,44
118%
106%
Begroting 2024
O.Z.B.
Afval
Riool
6
I - Programma's
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
7
Programma 1 Sociaal, Welzijn en Educatie Collegewerkprogramma - Accommodatiebeleid Sportaccommodaties moeten toekomstbestendig en multifunctioneel inzetbaar zijn, onder andere in relatie tot Hi5Ambacht en het bewegingsonderwijs, die veel gebruik maken van onze sportaccommodaties. Onze focus ligt op breedtesport. We zoeken naar mogelijkheden voor optimalisatie voor sport (capaciteit) in de bestaande ruimten. In het kader hiervan hebben wij onlangs het meerjarig beleidsplan Sportpark Schildman 2023-2027 aan u aangeboden. Op basis van de nieuwe Sportvisie (vaststelling Q1 2024 in de raad) herzien we de nota accommodatiebeleid. Wanneer hieruit een extra behoefte blijkt te zijn aan accommodaties voor binnen- en/of buitensport, brengen we hiertoe een voorstel bij de raad. Na actualisatie van de nota accommodatiebeleid passen we waar nodig het beleidsplan voor het Sportpark Schildman aan. - Cultuureducatie en -participatie In 2023 wordt de cultuurnota aangeboden aan de raad. In 2024 gaan we aan de slag met de uitvoering van de cultuurnota. Dit betekent dat we, in samenwerking met culturele organisaties, een uitvoeringsprogramma samenstellen en uitvoeren. We zetten ons in op het verbinden van partijen en het faciliteren van samenwerking tussen partijen. Tegelijkertijd houden we zicht op de acties die voortvloeien uit het cultuurakkoord.
Ook continueren we de reguliere ondersteuning en subsidies aan culturele organisaties. - Dementie De functie van de dementieconsulent is toegevoegd aan het takenpakket van het Sophia Sociaal Team en wordt toegevoegd aan de werkzaamheden van de ouderenadviseurs binnen dit team. Zij zetten het komende jaar in op voorlichting rondom (h)erkennen van dementie in een vroeg stadium, zodat ook vroegtijdig en laagdrempelig passende ondersteuning kan worden ingezet. Dit doen wij richting inwoners, maar ook richting maatschappelijk partners (o.a. via Ambachts Verbond Vroegsignalering) Daarnaast willen we inzetten op bewustwording van vitaal ouder worden. Dit heeft effect op zowel de fysieke als mentale gezondheid. - Eenzaamheid Eenzaamheid is een onderwerp dat steeds meer onze aandacht vraagt. We zien dat eenzaamheid optreedt onder zowel jongeren als ouderen en grote invloed heeft op het welzijn en welbevinden van onze inwoners. In diverse landelijke akkoorden als Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), is de aanpak van eenzaamheid een speerpunt. Deze akkoorden hebben tot doel gezondheid te bevorderen en gezondheidsverschillen tegen te gaan. Bij de aanpak van eenzaamheid gaat onze aandacht uit naar het realiseren van ontmoeting voor onze inwoners (o.a. door Huiskamers in de wijk).
Eenzaamheid is één van de thema's in de nota Publieke Gezondheid die wij beogen eind 2023 aan de gemeenteraad voor te leggen. Ook in 2024 blijven we aandacht geven aan het thema eenzaamheid door het stimuleren van ontmoeting en duurzame contacten en het versterken van sociale netwerken. - Gezondheid op scholen Met scholen en kinderopvang gaan we in 2024 in gesprek over de mogelijkheden om te komen tot een gezonde schoolomgeving en bewegingsonderwijs.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
8
- Hi5Ambacht Conform het eerder genomen raadsbesluit is het streven om Hi5Ambacht met ingang van 2024 te verzelfstandigen. Dit in samenwerking met betrokken partners. In verzelfstandigde vorm kan Hi5Ambacht zich duurzaam inzetten voor de bevordering van participatie door alle inwoners van de gemeente Hendrik-Ido- Ambacht op sportief en sociaal-cultureel gebied. Onderdeel van de verzelfstandiging is een heldere opdracht met bijbehorende begroting, waarmee met ingang van 2024 gewerkt wordt. Binnen deze opdracht werkt Hi5Ambacht actief samen met lokale maatschappelijke organisaties en onderhoudt het een lokaal netwerk. Hi5Ambacht neemt hierin als aanjager en intermediair een onafhankelijke rol in. - Integraal huisvestingsplan scholen (IHP) De nieuwbouw van de basisscholen Stadhouder Willem III en SOL Admiraal komt in de eerste helft van 2024 gereed. De nieuwe Stadhouder Willem III wordt naar verwachting nog in het schooljaar 2023-2024 in gebruik genomen, de nieuwe SOL Admiraal bij de start van het daarop volgende schooljaar. Omstreeks het tweede kwartaal wordt een start gemaakt met de bouw van de nieuwe basisschool De Klimboom in deelplan De Hofjes in De Volgerlanden. Medio het jaar wordt een begin gemaakt met het sloop-/nieuwbouwproces van De Meander en de ernaast gelegen gymzaal aan de Weteringsingel.
De programma's van eisen voor de op de schoollocaties te realiseren woningen stellen we in 2024 vast, zodat we op basis daarvan de aanbestedingsprocedures kunnen starten. - Lokale versus regionale zorg Door de dienstverlening van regionale aanbieders naar voren te halen (Jeugdhulp naar Voren) profiteren inwoners van een passend, lokaal aanbod dat sneller beschikbaar is. Dit doen we nu met onder andere Boba, Ouder- en Kindpraktijk Vroeg, praktijkondersteuners huisartsen Jeugd GGZ en GGZ-medewerkers in het jeugdteam. In 2024 zetten we in op een verstevigde samenwerking tussen deze partijen met bijvoorbeeld voorliggende voorzieningen. Samen met bekende maatschappelijke lokale partijen, waaronder Hi5Ambacht, het jongerenwerk en het SOPHIA Sociaal Team (0-100 team) werken we aan een activiteiten- en groepsaanbod op gemeente- en wijkniveau. - Minimabeleid Het herijkte minimabeleid is geformuleerd en de verordening is vastgesteld door de Raad in december 2022. - Multifunctionele ontmoetingsplaats Cascade We zetten door op de ingezette lijn van revitalisering van Cascade. Samen met Cascade en de gebruikers werken we de plannen verder uit. Wanneer de raad het besluit neemt om het voorlopig ontwerp (VO) vast te stellen en het investeringskrediet beschikbaar stelt, gaan we in 2024 het VO uitwerken in een definitief ontwerp en over naar de fase van aanbesteding en realisatie.
- Participatiewet kaders De geplande invoeringsdatum van de landelijke herijking van de 'Participatiewet in balans' is 1 juli 2024. Het regionale- en lokale proces loopt gelijktijdig met de landelijke herijking van deze wet. De herijkte kaders van de Participatiewet worden geformuleerd met een beleidsnotitie. Voor de totstandkoming en de uitvoering werken we nauw samen met de Sociale Dienst Drechtsteden. Net zoals bij de herijking minimabeleid en de herijking Wmo wordt de raad nauw betrokken. Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
9
- Preventieplan sociaal domein Met het Preventieplan willen we voorkomen dat lichte hulpvragen zich ontwikkelen tot complexe problemen. Het Preventieplan loopt tot eind 2024. In aanloop naar de afronding voeren we medio 2024 een eindevaluatie uit. Op basis daarvan bepalen we welke gerealiseerde acties we voortzetten. Onderdeel van de eindevaluatie is een participatietraject met partners/burgers en raad. Eind 2024 informeren we de raad over de uitkomsten van deze eindevaluatie. De raad ontvangt een voorstel voor een beheer- en borgingsplan voor de acties die we structureel voortzetten. . - Relatieloket In 2024 zetten we in op het relatieloket. Relatieproblemen tussen ouders hebben een negatief effect op het welzijn van hun kinderen. Voor ouders kan het moeilijk zijn om hier hulp bij te zoeken. Zij ervaren een drempel of weten eenvoudig niet waar zij terecht kunnen. Om inwoners in dit soort situaties te helpen, hebben wij een informatie- en adviespunt opgezet; het relatieloket. Deze voorziening komt voort uit ons Preventieplan. Via dit loket kunnen inwoners de juiste hulp vinden en de stap maken om hulp te vragen. - Roken Ook in 2024 werken wij door aan ons streven om te komen tot een rookvrije generatie. We bezien kritisch waar we de rookvrije ruimten in onze gemeente kunnen uitbreiden. - Schuldhulpverlening Dit is afgehandeld.
In oktober 2022 is op advies van de Sociale Dienst Drechtsteden een voorstel in de raad geweest om geen herijking door te voeren. De raad heeft hiermee ingestemd. - Sportpark Schildman De afgelopen tijd is besteed aan het opstellen van een beleidsplan voor Sportpark Schildman. Dit plan is tot stand gekomen na meerdere gesprekken met verenigingen. Vanaf 2024 kan het Sportpark conform dit plan worden beheerd. - Sportvisie In 2023 is gestart met het opstellen van de sportvisie en het beleidskader. Begin 2024 leggen we het eindrapport ter vaststelling voor aan de raad. Hierbij nemen we de samenhang met de actualisering van de nota accommodatiebeleid op het onderdeel sportaccommodaties en een daarop aangepast beheer- en beleidsplan voor Sportpark Schildman mee. - Visie op het Baxhuis We gaan met de bij het Baxhuis betrokken partijen (Ambachtse Muziekschool, Hi5Ambacht en het Jongerenwerk) en doelgroep (jongeren vanaf 12 jaar) in gesprek over de omvorming van het Baxhuis naar een huiskamer voor de jeugd. Aan de hand van deze gesprekken vullen we het visiedocument Baxhuis aan. In 2024 ontvangt de raad een voorstel voor het gebruik, de inrichting en een eventuele aanpassing van het gebouw.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
10
- Vrijwilligersbeleid We verwachten de nieuwe nota vrijwilligersbeleid in het laatste kwartaal van 2024 af te ronden. Tegelijkertijd continueren we de ondersteuning van de diverse vrijwilligersorganisaties die actief zijn in Hendrik-Ido-Ambacht. Dit doen we onder andere via de reguliere subsidies aan vrijwilligersorganisaties. - Vroeg erop af aanpak In 2024 evalueren we samen met de Sociale Dienst Drechtsteden de huidige werkwijze van de Vroeg erop af aanpak. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie bekijken we hoe en op welke wijze we de aanpak verder vormgegeven. Hierbij betrekken we het Sophia Sociaal team en de financieel adviseur geldzaken. In aanvulling op de bestaande werkwijze schuldenproblematiek volgt ook een nieuwe aanvullende nazorgregeling voor de doelgroep die een geslaagde schuldregeling heeft doorlopen. - Wmo-kaders Eind 2023 heeft de raad de herijkte Verordening maatwerkvoorziening vastgesteld. In 2024 vindt de implementatie van de uitkomsten van het Herijkingstraject Wmo plaats en wordt verder gewerkt aan de samenwerking tussen Sociale Dienst Drechtsteden en Sociaal Team rondom Wmovraagstukken. Daarbij is ook aandacht voor de ontwikkeling van lokale voorzieningen als alternatief voor de maatwerkvoorzieningen uit de Wmo. - Woonzorgvisie en Beleid rondom ouderen In Q2/Q3 2024 wordt de concept woonzorgvisie ter vaststelling aangeboden aan college en raad.
Binnen de woonzorgvisie is aandacht voor onze oudere inwoners maar ook voor andere kwetsbare groepen in onze gemeente waarbij wonen en zorg aandacht nodig heeft. We ontwikkelen de woonzorgvisie in samenwerking met de partners op gebied van wonen, zorg en welzijn. In 2023 lag de focus op de woningmarktanalyse en het opstellen van de woonzorgvisie, in 2024 ligt de focus op het uitvoeringsprogramma dat hieruit voortvloeit. - Zwembad We gaan in gesprek met de exploitant van het zwembad over wederzijdse wensen en vragen rond de exploitatie en consumentenprijzen. We evalueren in het eerste half jaar van 2024 de pilot van de zondagsopenstelling van het binnenbad en informeren de raad hierover. Daarna ontvangt de raad een voorstel over het vervolg. Lopende grote beleid trajecten - 0-100 team Op de Zomerparkdag heeft het Sophia Sociaal team zich gepresenteerd aan de Ambachtse inwoners. Dit vormt de afsluiting van de implementatiefase waarin het Sociaal Wijkteam en het Jeugdteam zijn samengegaan in het Sophia Sociaal team. Vanaf 2024 werkt het SOPHIA Sociaal team integraal. De focus voor 2024 ligt op de intensivering van de vroeg erop af aanpak bij schuldenproblematiek, de implementatie van de in 2023 herijkte Verordening maatwerkvoorzieningen en het aanpakken van de wachtlijst bij jeugd.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
11
- Maatschappelijke begeleiding Statushouders We voeren de nieuwe wet inburgering 2021 uit in (regionale) samenwerking met de Sociale Dienst Drechtsteden, Vluchtelingenwerk Nederland en het SOPHIA Sociaal team (0-100 team). Waar we lokaal kansen zien om taalverwerving en (onbetaald) werk en participatie te bevorderen, zetten we hiervoor (innovatieve) interventies in. Zo zijn we in 2023 gestart met een pilot van sportlessen voor (Islamitische) vrouwen. Dit initiatief is bekostigd door het lokaal sportakkoord en uitgevoerd door Hi5Ambacht. In 2024 evalueren we deze pilot. Daarnaast zetten we in 2024 in op de ontwikkeling van duale (werken en leren) trajecten Door het aanbod goed op elkaar aan te laten sluiten, bekend te maken en toegankelijk te maken voor statushouders wordt informatie over onze gemeente en contact met ander Ambachters voor statushouders laagdrempeliger. In zowel ons reguliere beleid als ook binnen de herijking van de participatiewet, het preventieplan en het actieplan lokale economie is aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waar inburgeraars onderdeel van uitmaken en zorgen voor het grootste percentage instroom in de participatiewet We hebben bij de uitvoer van de acties aandacht voor deze specifieke groep en mogelijkheden om hun arbeidspotentieel te benutten.
Zo zijn we in 2024 bezig met de uitvoering van de doorontwikkeling van de lokale participatieplekken, waar ook aandacht is voor het kunnen 'landen' in Hendrik-Ido-Ambacht en inburgeringsverplichtingen. - Nota Mantelzorgbeleid De Nota mantelzorgbeleid is in 2023 vastgesteld door de raad. In 2024 zetten wij de werkzaamheden vanuit deze nota voort in samenwerking met de mantelzorg consulenten en de mantelzorg makelaar. We hebben hierin ook oog voor de jonge mantelzorgers in onze gemeente. Op dit moment wordt respijtzorg "aan huis" geboden via een zorgaanbieder (Zorgmies) om verlichting te kunnen bieden aan mantelzorgers in de thuissituatie. - Overdracht participatieplekken In 2024 zijn we bezig met de uitvoering van de doorontwikkeling van lokale participatieplekken. Gedacht wordt aan een scenario, waarbij we naast 'groeps' plekken, ook individuele participatieplekken realiseren. Dit doen we samen met lokale werkbedrijven, maatschappelijke partners en in samenhang met de herijking van de participatiewet en het Actieplan Lokale Economie. - Verordening Leerlingenvervoer Op regionaal niveau werken we een verdere kwaliteitsverbetering voor de uitvoering van het leerlingenvervoer. Dit gaat voornamelijk op het gebied van centraal contractmanagement voor de overeenkomsten met de vervoersbedrijven. In 2024 wordt er opnieuw aanbesteed. Het nieuwe contract gaat dan in vanaf 1 augustus 2024.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
12
Indicatoren begroting 2024 Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond
HIA
HIA
PPD
SLD
ZWD
ALB
DRD
H-G Bron
Toelichting
2022
2021
Basisgegevens Aantal inwoners
31.255
31.665
32.170
25.895
44.795
20.090
119.550
18.515 OCD Buurtmonitor en CBS
Totaal aantal inwoners volgens de Basisregistratie
Aantal woningen
12.290
12.540
14.450
10.945
20.565
8.345
55.790
7.410 OCD Buurtmonitor
Totaal aantal woningen
Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie
Werk en inkomen Werkloze beroepsbevolking (percentage van de beroepsbevolking)
3,2%
2,9%
3,1%
3,1%
3,4%
3,1%
3,8%
2,7% waarstaatjegemeente.nl
Personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)
325
356
459
464
1020
304
3433
171 SDD
Instroom personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)
93
87
114
95
145
82
641
50 SDD
Uitstroom personen met bijstandsuitkering (inwoners 18+)
98
67
120
107
179
90
774
37 SDD
Saldo van in- en uitstroom bijstand (inwoners 18+)
-5
20
-6
-12
-34
-8
-133
13 SDD
12,4%
12,5%
15,1%
14,9%
17,0%
14,3%
14,3%
8,3% waarstaatjegemeente.nl
Jongeren met jeugdhulp zonder verblijf betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014), en voor zover deze in natura is geleverd door de zorgaanbieder (dus exclusief PGB). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis, in het eigen gezin. Of anders gezegd, de jongere slaapt thuis.
Jongeren met jeugdhulp met verblijf (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
0,7%
0,7%
1,2%
1,5%
1,1%
1,1%
1,5%
1,5% waarstaatjegemeente.nl
Jongeren met jeugdhulp met verblijf betreft hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft elders. Of anders gezegd, de jongere slaapt formeel niet thuis in het eigen gezin.
Jeugdzorgtrajecten - Jeugdreclassering (% van jongeren 12 t/m 23 jaar)
0,2%
0,2%
0,2%
NB
0,3%
NB
0,5%
NB waarstaatjegemeente.nl
Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen.
Jeugdzorgtrajecten - Jongeren met Jeugdbescherming (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
0,8%
0,7%
1,1%
2,1%
1,5%
1,1%
1,5%
1,0% waarstaatjegemeente.nl
Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdij geplaatst’.
56
58
75
97
84
67
86
66 waarstaatjegemeente.nl
Ondersteuning binnen het kader van de Wmo geleverd in de vorm van een product of dienst die is afgestemd op de wensen, persoonskenmerken, mogelijkheden en behoeften van een individu.
Clienttevredenheid Wmo (2020) Kwaliteit van de ondersteuning
88%
NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB CEO 2021
Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed'.
Resultaat van de ondersteuning
76%
NB
NB
NB
NB
NB
NB
NB CEO 2021
Percentage (helemaal) eens met de stelling: 'Door de ondersteuning die krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil'.
Jeugd Jongeren met jeugdhulp zonder verblijf (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
Wmo Clienten met een maatwerkarrangement Wmo (per 1.000 inwoners doelgroep)
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
Werkloze beroepsbevolking als percentage van de beroepsbevolking.
13
Wat mag het kosten ? Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027
(bedragen x € 1.000)
PMA1 Sociaal, Welzijn en Educatie Taakveld Lasten per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering 7.1 Volksgezondheid Totaal lasten Sociaal, Welzijn en Educatie
2024
2025
2026
2027
244 1.370 2.568 1.394 1.120 1.122 663 716 2.761 2.774 8.046 1.253 1.213 1.535 2.094 1.981 1.093 51 1.777 257 815 15 715 337 1.343 2.404 906 143 -600 50 530 46 2.175 42.911
235 1.573 2.542 1.394 1.250 1.114 686 717 2.708 2.774 8.123 1.264 1.206 1.580 2.153 2.021 1.111 51 1.577 257 815 15 715 337 1.343 2.404 906 143 -550 50 530 46 2.175 43.265
235 1.590 2.556 1.394 1.338 1.506 686 720 2.710 2.744 8.142 1.266 1.198 1.606 2.169 2.030 1.113 51 1.577 257 815 15 715 337 1.343 2.404 906 143 -475 50 530 46 2.175 43.892
235 1.605 2.375 1.374 1.381 1.508 686 722 2.626 2.744 8.174 1.260 1.188 1.599 2.141 2.009 1.097 51 1.577 257 815 15 715 337 1.343 2.404 906 143 -400 50 530 46 1.978 43.491
Taakveld Baten per taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 7.1 Volksgezondheid Totaal baten Sociaal, Welzijn en Educatie
-79 -910 -20 -788 -422 -690 -1 -5.550 -197 -8.657
-79 -910 -20 -788 -412 -636 -1 -5.657 -197 -8.700
-79 -910 -20 -788 -402 -636 -1 -5.782 -197 -8.815
-79 -774 0 -788 -402 -551 -1 -5.908 0 -8.503
34.254
34.565
35.077
34.988
Geraamd totaal saldo van baten en lasten Sociaal, Welzijn en Educatie
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
14
Sociaal, Welzijn en Educatie Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal
Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000) 1.340 2.636 1.704 8.368 28.675 188 42.912
Apparaatskosten
188 1.340 2.636
Materieel
1.704
Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen
8.368
Voorzieningen
28.675
Sociaal, Welzijn en Educatie Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten Eindtotaal
Hendrik-Ido-Ambacht
Inkomsten 2024 (bedragen x € 1.000) 1.837 6.799 20 8.657
Overige inkomsten Rijksbijdragen Subsidies en overdrachten
Begroting 2024
15
Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Collegewerkprogramma - Actieplan lokale economie Gemeente, partners en ondernemers voeren sinds dit jaar het nieuwe Actieplan Lokale Economie 2023 - 2026 uit. Acties voor 2023 en 2024 hebben prioriteit. Te denken valt aan: bedrijvenplein Zomerparkdag, ontwikkelen van een innovatiekaart, deelname innovatietafel energie, afvalscans doen op de bedrijventerreinen, inventarisatie mogelijkheden voor groene daken, duurzame energieopwekking onderzoeken, klankbordgroep samenstellen met sociale ondernemers en het organiseren van een sociale bedrijvenroute voor ondernemers. - Bedrijventerreinen In 2023 starten we het project revitalisering/verduurzaming De Sandeling. We trekken hierbij op met diverse partners en ondernemers van dit bedrijventerrein. Het project wordt vanuit meerdere invalshoeken bekeken (economie, openbare ruimte en de zes opgavelijnen vanuit duurzaamheid). Het in kaart brengen van financiën maakt deel uit van het project. We kijken hierbij naar zowel interne als externe financieringsbronnen. - Bouwen We blijven ons inzetten en onze verantwoordelijkheid nemen in de woningbouw. Dat doen we met de laatste fase van de wijk De Volgerlanden, De Noordoevers, het centrum en op een aantal (voormalige) schoollocaties. Eventuele hoogbouw moet passend zijn bij de omgeving en is maximaal zes lagen hoog.
- Corporatiewoningen We voeren meerdere keren per jaar gesprekken met de corporaties over onder andere hun bezit. We zoeken hierbij samen met de corporaties naar mogelijkheden om te verdichten bij herstructurering. Samen met de raad maken we keuzes over locaties en waar mogelijkheden liggen voor woningbouw. - Detailhandelsvisie We voeren de aanbevelingen in de Detailhandelsvisie 2019 - 2023 uit. We hebben structureel overleg met de Detailhandelsraad en andere ondernemers. Daarnaast voeren we sinds dit jaar het nieuwe Actieplan Lokale Economie 2023 - 2026 uit met daarin aandacht voor detailhandel. - Doelgroepen woningbouw Ook in 2024 liggen onze prioriteiten bij jongeren die starten op de woningmarkt en bij ouderen die wel willen doorstromen, maar daar geen geschikt woning voor kunnen vinden. Wij dragen op Ambachtse schaal bij aan de opvang van kwetsbare groepen. Dit geldt ook voor de behoefte aan sociale woningbouw, ook hier blijven wij een bijdrage leveren op Ambachtse schaal. - Groen Om het groene karakter van de gemeente te behouden en te versterken stellen we een nieuw groenbeleidsplan op. Hiervoor kijken we naar naar het beheerplan +, het duurzaamheidsprogramma en het coalitieprogramma. Deze vormen gezamenlijk de basis voor het vernieuwde groenbeleidsplan.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
16
De daadwerkelijke vaststelling van dit plan verwachten we in in het eerste kwartaal van 2024. In het coalitieakkoord staat dat we groen compenseren wanneer dit verloren gaat als gevolg van herontwikkeling. Dit principe voegen we toe aan het nieuwe groenbeleidsplan. Hierbij zetten we in op compensatie van groen niet op basis van aantallen, maar op basis van ecosysteemdiensten, zoals boomkroonvolume en andere variabelen die de waarde van groen kunnen uitdrukken. Deze aanpak stelt ons in staat om de hoeveelheid benodigde compensatiegroen te bepalen wanneer bestaand groen moet verdwijnen. Dit kan betekenen dat het verdwijnen van één volwassen boom gecompenseerd moet worden door bijvoorbeeld tien of twintig jongere bomen. Het nieuwe groenbeleidsplan moet ervoor zorgen dat groencompensatie op deze wijze kan worden geborgd. - Omgevingsplan Het opstellen van het omgevingsplan is een langlopend project. In 2024 gaan we enkele deelonderwerpen uitwerken die een plek moeten krijgen in het omgevingsplan. Dit zijn onder andere enkele milieu onderwerpen, zoals geluid en externe veiligheid. Daarnaast werken we aan de verordeningen en wat daarvan in het omgevingsplan moet komen. - Opgave Duurzaamheid De verduurzaming van onze samenleving is een enorme uitdaging. Een uitdaging die we aan moeten gaan. Voor onszelf en voor de nieuwe generaties.
Verduurzaming, klimaatadaptatie, en energietransitie zijn zeer urgente onderwerpen die onze onverminderde aandacht verdienen. Daarom werken we vanaf 2024 met een programma duurzaamheid 2024-2030. Het programma duurzaamheid wordt samen met de raad vorm gegeven en wordt naar verwachting begin 2024 vastgesteld. De opgave worden langs de volgende lijnen opgezet: - energietransitie en CO2 reductie; - klimaatadaptatie; - biodiversiteit; - grondstoffen en circulariteit; - groen; - duurzame mobiliteit. Duurzaamheid is een opgave die door alle beleidsterreinen heen loopt en beleidsterreinen verbindt, en waarbij alle afdelingen binnen de organisatie betrokken zijn. Het gaat daarmee des te meer om samenhang en integraliteit in beleid. Het is een opgave waar we als gemeente niet alleen voor staan en ook niet alleen voor kúnnen staan, maar die we samen met onze partners, ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties aan moeten gaan. We borgen deze opgave op het hoogste niveau in de organisatie. - Parkeren winkelcentra Parkeren op gemeentelijke grond bij onze winkelcentra is en blijft gratis. - Terrassen We zijn bezig met het implementeren van een nieuw softwarepakket, zodat ondernemers vergunningaanvragen digitaal kunnen indienen. Dit maakt het aanvraagproces makkelijker.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
17
- Werken en economie Drechtsteden Wij staan voor een stevige regionale economische samenwerking ter versterking van het regionaal en lokale economisch systeem. Dit doen we door in te zetten op een efficiënte samenwerking met en tussen de regionale instrumenten. Samen werken we aan drie innovatieve roadmaps voor de regio Drechtsteden voor de maritieme maakindustrie en het MKB. Met als doel om innovaties te versnellen. - Wonen in de regio In de regio wordt er samengewerkt aan de uitvoering van de ambities uit de groeiagenda Drechtsteden 2030. Wij nemen onze verantwoordelijkheid in de gezamenlijke gestelde ambitie en versnelling voor de woningbouw (25.000 woningen). Dit doen we door met onze woningbouwprojecten op Ambachtse schaal bij te dragen aan de doelstellingen. In 2023 vonden informatieavonden over wonen plaats. We werken dit in 2024 uit, waarbij we de raad betrekken. - Woningen algemeen We streven ernaar dat nieuwe woningen energieneutraal zijn. De mogelijkheden rondom flexwonen op locaties waarbij permanente woningbouw niet mogelijk is, gaan we onderzoeken.
Lopende grote beleid trajecten - Landschapstafel IJsselmonde / Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde Landschapstafel IJsselmonde De Landschapstafel is een bestuurlijk overleg tussen de gemeenten op het Eiland van IJsselmonde: Zwijndrecht, Ridderkerk, Albrandswaard, Barendrecht, Rotterdam en Hendrik-Ido-Ambacht evenals Staatbosbeheer, Waterschap Hollandse Delta, Zuidhollandslandschap en Buitenland van Rhoon. Het doel van de landschapstafel is om een stimulans te geven aan het verhogen van de biodiversiteit en het recreatief aantrekkelijker, toegankelijker en bruikbaarder maken van het groene landschap. Hiervoor stemmen de deelnemers onderling af en wisselen informatie uit over hun activiteiten op het gebied van natuur en recreatie. In 2024 zetten we dit voort. Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde In 2024 moet meer duidelijkheid komen over de (financiële) strategie en de toekomst van het schap. De Provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam zijn enkele jaren geleden uit het schap getreden. Tot 2025 blijven zij een subsidiebijdrage verlenen. Vanaf 2025 is hun bijdrage onzeker. Hierover is en wordt overlegd met beide partijen. De Provincie heeft in 2022 een nieuwe beheersubsidie vastgesteld voor natuur- en recreatiegebieden, waarop NRIJ na 2025 een beroep kan doen. De voorwaarden hierin zijn echter minder gunstig. Ook vervalt per 2025 de bijdrage van de gemeente Rotterdam.
Hierdoor zullen onvoldoende financiële middelen beschikbaar zijn om de begroting - volgens de huidige financiële methodiek- sluitend te krijgen. Sinds 2021 worden optimalisaties uitgevoerd die kunnen bijdragen aan het opvangen van een daling van de subsidiebijdragen.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
18
Indicatoren begroting 2024 Let op: alle getallen, bedragen en percentages zijn afgerond
Hendrik-IdoAmbacht
Hendrik-IdoAmbacht
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht
2021
HardinxveldGiessendam
Alblasserdam Dordrecht
Bron
Toelichting
2022
Programma 2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Wonen Koopwoningen (percentage)
70%
70%
63%
57%
55%
60%
57%
64% OCD Woonmonitor
Percentage koopwoningen van de totale woningvoorraad.
Huurwoningen corporaties (percentage)
23%
23%
29%
33%
36%
31%
27%
28% OCD Woonmonitor
Percentage huurwoningen van coroporaties van de totale woningvoorraad.
Banen (aantal banen per 1.000 inwoners 15-74 jr)
418
411
629
808
620
693
684
657 waarstaatjegemeente.nl
Betreft het aantal vervulde posities. Dit zijn fulltimers, parttimers en uitzendkrachten.
Bedrijfsvestigingen (per 1.000 inwoners 15 -74 jr)
94
101
100
113
112
125
121
117 waarstaatjegemeente.nl
Het aantal vestigingen van bedrijven. Aantal verkooppunten binnen alle brachegroepen, inclusief leegstand. De branchegroepen bestaan uit dagelijks, mode&luxe, vrije tijd, in/om huis, detailhandel overig, transport&brandstof, cultuur&ontspanning, horeca en diensten.
Economie & arbeidsmarkt
Verkooppunten
58
58
128
103
124
110
764
69 waarstaatjegemeente.nl
2.659 45,3%
3.060 45,9
2.522 23,9%
1.846 24,4%
3.438 22,9%
1.312 28,8%
6.671 20,3%
2.544 waarstaatjegemeente.nl 32,5% waarstaatjegemeente.nl
Duurzaamheid Zonnepanelen woningen (geregistreerd) Energielabel A (percentage)
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
Het aantal geregistreerde installaties met zonnepanelen (woningen) Percentage huizen met energielabel A
19
Wat mag het kosten ? Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027
(bedragen x € 1.000)
PMA2 Ruimtelijke ordening, economie en wonen Taakveld Lasten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 5.5 Cultureel erfgoed 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal lasten Ruimtelijke ordening, economie en wonen
2024
2025
2026
2027
280 575 6.888 108 14 1.335 854 15.072 1.364 26.490
240 288 1.938 108 14 1.318 854 20.839 1.365 26.964
240 263 2.033 108 14 1.318 854 18.577 1.365 24.772
240 263 2.073 108 14 1.295 839 5.398 1.365 11.595
Taakveld Baten per taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal baten Ruimtelijke ordening, economie en wonen
-173 -173 -173 0 0 0 -6.884 -1.878 -1.972 -63 -63 -63 -536 -541 -541 -40 -40 -40 -15.062 -20.829 -18.566 -1.072 -1.072 -1.072 -23.830 -24.596 -22.427
-173 0 -2.011 -63 -541 -25 -5.387 -1.072 -9.272
Geraamd totaal saldo van baten en lasten Ruimtelijke ordening, economie en wonen
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
2.660
2.368
2.345
2.323
20
Ruimtelijke ordening, economie en wonen (bedragen x € 1.000) Apparaatskosten 3.913 Materieel 6.695 Mutaties onderhandenwerk 13.470 Rente & Afschrijving 1.302 Subsidies en overdrachten 373 Verbonden Partijen 737 Eindtotaal 26.491
Uitgaven 2024
Apparaatskosten Materieel
373 1.302
737
Mutaties onderhandenwerk
3.913
Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen
6.695 13.470
Ruimtelijke ordening, economie en wonen (bedragen x € 1.000) Lokale heffingen 1.114 Materieel 30 Mutaties onderhandenwerk 13.470 Overige inkomsten 12.375 Rijksbijdragen 551 Subsidies en overdrachten 9.758 Eindtotaal 37.299
Hendrik-Ido-Ambacht
Inkomsten 2024
Lokale heffingen Materieel Mutaties onderhandenwerk
Begroting 2024
21
Programma 3 Buitenruimte Collegewerkprogramma - Ambachts karakter Daar waar mogelijk laten we het authentieke karakter van Ambacht op meer plekken terugkomen in onze buitenruimte. We laten daar waar mogelijk de Ambachte karakteristieken in het straatbeeld terugkeren. - Beheerplannen We onderzoeken op welke wijze we onze beheerplannen financieren. Bij voorstellen voor het actualiseren van beheerplannen of voorstellen voor het vaststellen van nieuwe beheerplannen wordt ook een voorstel gedaan voor de financiële dekking. - Biodiversiteit openbare ruimte De wereldwijde afname van de biodiversiteit is zorgwekkend. De gemeente zet zich actief in voor het versterken van de biodiversiteit in de openbare ruimte. Dit doen we door bij groenrenovaties zorgvuldige plantkeuzes te maken en door het omvormen van functieloze verharding naar groen. Bij de aanplant van 500 extra bomen gebruiken we slimme data gebaseerd op de thema's hittestress, biodiversiteit en de 3-30-300 regel. Hiermee zorgen we ervoor dat de bomen juist daar geplant worden waar de behoefte aan extra bomen het grootst is. De 500 bomen moeten gaan zorgen voor versterking van het groen. Groen verkoelt tijdens warme periodes, vermindert luchtvervuiling, verbetert het milieu en zorgt voor de berging van water. Bovendien is een groene omgeving een prettige omgeving om in te verblijven, bewegen en te recreëren.
Een groene omgeving is gezond. De bomen willen we op locaties plaatsen waarbij ze de meeste toegevoegde waarde leveren, onder anderen op basis van de 3-30-300 regel, voor een leefbare en een duurzame stad. Met de 3-30-300 regel meet je drie dingen. Eerst of je vanuit elke woning drie bomen ziet. Dan of 30% van een wijk in de schaduw van een boom valt. En daarna of er vanuit elke woning op 300 meter afstand een verkoelend parkje of groenbuffer is. Door de groeiende ruimteclaims is een integrale aanpak vereist om de keuzes in de ruimtelijk inrichting af te wegen voor de korte en lange termijn, waarbij bovengrond en ondergrond en de consequenties nadrukkelijk worden meegenomen. Naast de aanplant van extra bomen, leggen we op geschikte locaties in de gemeente bloemen- en bijenlinten aan en beheren we ecologisch. Beide manieren dragen op hun eigen manier bij aan het bevorderen van de biodiversiteit. Het aanleggen van bloemen- en bijenlinten biedt relatief snelle zichtbare resultaten voor onze inwoners vanwege het kleurrijke palet van de linten. Anderzijds vergt ecologisch beheer iets meer tijd en is het meer gericht op het behoud van bestaande systemen.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
22
We stimuleren onze inwoners en overige beheerders daarom om hun tuin of buitenruimte groener te maken. Dit uitgangspunt nemen we op in ons duurzaamheidsprogramma. Zo zou de gemeente bijvoorbeeld bij grootschalige rioolrenovaties inwoners met aangrenzende particulieren gronden/tuinen actief kunnen betrekken bij het stimuleren van de biodiversiteit. Tijdens deze renovaties kunnen we inwoners aansporen om hun tuinen te vergroenen. - Brug over de Noord We willen onderzoeken of het mogelijk is om de brug over de Noord tijdens de ochtend- en avond spits gesloten te houden voor (plezier)vaart. - Geluidsoverlast A16 We onderzoeken of er mogelijkheden zijn om de geluidsoverlast van de A16 te beperken. We zijn bereid hier substantieel aan bij te dragen en gaan op zoek naar medefinanciers. - Groene structuur Onze parken zijn pareltjes voor onze gemeente. We willen die in stand houden. Eventueel aan te leggen/brengen voorzieningen mogen deze specifieke functie van onze parken geen geweld aan doen. We houden de parken die we in onze gemeenten hebben, intact. - Grondstoffen en afval Op 1 januari 2024 voeren we het recycletarief in.
We zetten hiermee een belangrijke stap naar een toekomstbestendige afvalinzameling gericht op het inzamelen van minder restafval, meer waardevolle gescheiden afvalstromen, het betaalbaar houden van de afvalinzameling en vanuit het principe 'de vervuiler betaalt' een rechtvaardigere verdeling van de kosten. Begin 2023 zijn we met de raad in gesprek gegaan over de resultaten van de uitgevoerde brede verkenning naar de alternatieven voor de afvalinzameling na het aflopen van de huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) met HVC in 2025. We bespraken ook de kaders die de raad mee wil geven voor een nieuw DVO voor afvalinzameling. De verwachting is dat de raad in 2023 een principebesluit neemt over het traject om te komen tot een keuze voor een dienstverlener voor de afvalinzameling. In 2024 zetten we op basis van dit besluit vervolgstappen die moeten leiden tot een nieuwe DVO na 2025. We brengen zoveel mogelijk bovengrondse inzamelpunten voor afval, ondergronds. - Hondenpoepoverlast We stellen nieuw Hondenbeleid op waarin de focus ligt op goede voorzieningen voor honden, duidelijke regels en goede informatievoorziening voor alle inwoners. In 2024 stellen we het nieuwe beleid voor aan de gemeenteraad. - Laadinfrastuctuur Op basis van de door de raad vastgestelde visie op de laadinfrastuctuur actualiseren wij regels voor het plaatsen van laadpalen.
- Onderhoudsniveau buitenruimte Het afgesproken beeldkwaliteitsniveau bepaalt het kwaliteitsniveau van groen. Een beeldkwaliteitsniveau wordt gevormd door verschillende categorieën, elk gelinkt aan specifieke kwaliteitsniveaus. Deze kwaliteitsniveaus gaan we evalueren bij de opstelling van ons nieuwe groenbeleidsplan.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
23
We zullen de Raad verschillende scenario's voorleggen, elk met verschillende beeldkwaliteitsniveaus en de bijbehorende budgetten. Hierbij streven we ernaar om de doelen uit het coalitieakkoord op te nemen plus onze duurzaamheidsambities met betrekking tot klimaatadaptatie en biodiversiteit. Hiermee zorgen we voor helderheid over wat "goede kwaliteit" inhoudt. - Openbaar vervoer We onderzoeken of we binnen de lopende openbaar vervoerconcessie verbeteringen kunnen doorvoeren. In voorbereiding op de nieuwe concessie zijn de criteria bereikbaarheid, kwaliteit, passend en betaalbaar voor ons leidend. - Vervoer over water We blijven bij de provincie ook inzetten op uitbreiding van de mogelijkheden voor het vervoer over water. - Parkeerdruk bedrijfsbussen Binnen de kaders van onze parkeernota onderzoeken we of de parkeerdruk van (steeds groter wordende) bedrijfsbussen kunnen aanpakken. - Speelruimteplan We inventariseren waar we speelplekken moeten renoveren en waar we mogelijk extra speelvoorzieningen kunnen realiseren en voeren het speelruimteplan uit. - Toegankelijkheid We houden onze openbare ruimte en voorzieningen toegankelijk voor iedereen. De toegankelijkheidsregels voor de inrichting van de buitenruimte worden in 2023 of begin 2024 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Op grond van deze regels passen we de inrichting van de buitenruimte gefaseerd aan.
- Van Ticheltplantsoen We willen de verblijfskwaliteit van dit park vergroten. We maken hiervoor een concreet plan waarbij we de directe omgeving van het park betrekken. - Verkeersveiligheid We investeren in de veiligheid van alle verkeersdeelnemers en houden daarbij rekening met diverse ontwikkelingen. Denk daarbij onder andere aan (elektrische) fietsen die steeds harder gaan. Daarom kan het nodig zijn om snelheidsbeperkende maatregelen voor fietsers op te leggen. We blijven speciale aandacht houden voor onveilige verkeerssituaties rondom scholen. In het kader van het programma 'School op SEEF' willen we samen met scholen, kinderen, ouders en politie alle schoolomgevingen veilig maken. Het ontwerp voor de herinrichting van de Laan van Welhorst ter hoogte van Hoogambacht zijn in overleg met belanghebbenden in 2023 uitgewerkt en worden ter vaststelling aan de raad aangeboden. Na positieve besluitvorming door de raad gaan we in 2024 starten met het voorbereiden en realiseren van de herinrichting van de Laan van Welhorst.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
24
- Viaduct A16 De komende periode gaan we samen met onze buurgemeente en de ondernemersvereniging een lobby opzetten richting Rijkswaterstaat en andere betrokkenen om een tweede viaduct over de A16 zo snel mogelijk te realiseren. Wij zijn bereid hier substantieel aan bij te dragen. - Wandel- en looproutes We willen mooie en veilige wandel- en hardlooproutes voor onze inwoners. We onderzoeken hoe we de oversteekplaatsen kunnen verbeteren. Lopende grote beleid trajecten - Beleidsplan Openbare Verlichting De hoge energieprijzen en de ontwikkelingen in de techniek hebben ons beleidsplan ingehaald. In 2023 en 2024 kijken we hoe we slim onze openbare verlichting verder kunnen verduurzamen om zo het energieverbruik verlagen. Indien nodig, herijken we het beleidsplan Openbare Verlichting. - Gemeentelijk rioleringsplan Ons Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) loopt in 2024 af. Door de Omgevingswet gaan wij als vervanging daarvan een Water- en rioleringsprogramma (WRP) 2024-2028 opstellen.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
25
Wat mag het kosten ? Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027
(bedragen x € 1.000)
PMA3 Buitenruimte Taakveld Lasten per taakveld 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer 5.73 Openbaar groen (prog 3) 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.13 RO Vastgoedregistratie (prog 3) Totaal lasten Buitenruimte
2024
2025
2026
2027
4.259 177 3.059 2.530 4.193 661 173 15.052
4.383 180 2.939 2.504 4.266 658 173 15.103
4.423 180 2.869 2.493 4.409 659 173 15.206
4.443 180 3.045 2.481 4.355 660 173 15.337
Taakveld Baten per taakveld 2.1 Verkeer en vervoer 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten Buitenruimte
-191 -2.953 -5.393 -743 -9.280
-191 -2.953 -5.420 -743 -9.307
-191 -2.953 -5.598 -743 -9.485
-191 -2.953 -5.598 -743 -9.485
5.772
5.796
5.721
5.852
Geraamd totaal saldo van baten en lasten Buitenruimte
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
26
Buitenruimte Apparaatskosten Materieel Rente & Afschrijving Subsidies en overdrachten Verbonden Partijen Voorzieningen Eindtotaal
Uitgaven 2024 (bedragen x € 1.000) 1.630 9.386 1.502 108 727 2.171 15.525
Apparaatskosten Materieel
2.171 108
Rente & Afschrijving
1.630
Subsidies en overdrachten
727
Verbonden Partijen Voorzieningen
1.502
9.386
Buitenruimte Lokale heffingen Overige inkomsten Subsidies en overdrachten Voorzieningen Eindtotaal
Inkomsten 2024 (bedragen x € 1.000) 8.541 416 322 624 9.903
Hendrik-Ido-Ambacht
Lokale heffingen Overige inkomsten Subsidies en overdrachten
Begroting 2024
27
Programma 4 Veiligheid, Dienstverlening, Bestuur en Middelen Collegewerkprogramma - Bestuursstijl We voeren het werken met startnotities in om de raad aan de voorkant van grote trajecten of trajecten waarin veel verschillende belangen spelen, goed in positie te brengen. - CAI-gelden In 2024 gaan we verder met het bestuur van de Stichting CAI in gesprek over de besteding van de resterende CAI-gelden, passend bij de maatschappelijke opgaven waar we voor staan. - Dienstverlening Als we een dienst digitaal kunnen leveren, dan doen we dat. Persoonlijk contact blijft altijd mogelijk. We richten onze publiekshal zo in dat persoonlijke contact mogelijk blijft. De komende bestuursperiode onderzoeken we hoe we het gemeentehuis dusdanig kunnen inrichten dat we op een vriendelijke en efficiënte manier inwoners en ondernemers kunnen ontvangen en van dienst kunnen zijn. We willen de komende bestuursperiode ook onderzoeken of er meer (burger)zakenproducten zijn die we thuis kunnen bezorgen. We zetten in op het behouden van onze openingstijden. We zorgen ervoor dat we inwoners en ondernemers die op wat voor manier dan ook contact zoeken met de gemeente zo snel duidelijk mogelijk helpen. In onze continue meting naar de klanttevredenheid nemen we ook dit aspect mee. We doen een onderzoek naar de inrichting en verduurzaming van het gemeentehuis in het kader van de dienstverlening.
- Herinrichting gemeentehuis Het huidige gemeentehuis is verouderd. Naast technische veroudering is ook sprake van functionele veroudering. Het gemeentehuis voldoet niet meer aan de hedendaagse kwaliteits- en duurzaamheidseisen. Na revitalisering is binnen Cascade geen plek meer voor het huisvesten van het Consultatiebureau en het jeugd- en welzijnsteam. Zij moeten bij voorkeur ondergebracht worden in het gemeentehuis. De afgelopen jaren is het hybride werken, het deels thuiswerken en deels op kantoor, gemeengoed geworden. Al deze ontwikkelingen samen maken het noodzakelijk om een integraal onderzoek te doen naar wat nodig is en om keuzes te kunnen maken hoe wij een duurzaam en toekomstbestendig gemeentehuis gaan realiseren. We zijn in 2023 gestart met een scenariostudie. In 2024 zullen we de resultaten van deze studie met de raad bespreken.
- Financiële strategie We blijven de komende tijd werken aan een financiële strategie, die het mogelijk maakt om financiële ruimte te creëren voor onze ambities. Het inzetten van reserves, is één van de scenario's.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
28
- Lokale belastingen en heffingen Onze heffingen zijn hoogstens kostendekkend. Op onze lokale belastingen passen we alleen de inflatiecorrectie toe. Alleen wanneer de belangrijkste voorzieningen onder druk komen te staan, voeren we een extra verhoging van de lokale belastingen door. Los daarvan loopt er tot en met 2024 een pilot voor het ondernemersfonds. Hiervoor worden de OZB tarieven voor niet-woningen verhoogd voor de gebruikers en eigenaren. De extra inkomsten keren we uit aan de stichting Ondernemersfonds. In 2024 gaat voor afval het recycletarief in. - Nota verbonden partijen/ visie op regionale samenwerking We bundelen de Nota Verbonden Partijen en de Visie op Regionale Samenwerking in één stuk en bieden dit in het eerste kwartaal van 2024 aan ter vaststelling door de raad. In dit document zijn onze visie, ambities en kaders opgenomen voor deelname aan en sturing op verbonden partijen. De nieuwe manier van samenwerking in de Groeiagenda, de Smart Delta Drechtsteden en het sociaal domein is hierin verwerkt. - Openbare Orde en Veiligheid Wij bekijken het veiligheidsdomein integraal en werken op basis van het integraal veiligheidsplan de benodigde capaciteit verder uit. We hebben de BOA-capaciteit beperkt uitgebreid, maar zetten de lobby voor versterking van de politiecapaciteit voort. Daarnaast vraagt ondermijning toenemende aandacht.
In 2024 zetten we hier in samenwerking met de buurgemeenten verder op in. - Participatie We gaan voortvarend verder met de participatiecoach en de organisatie om participatie goed te borgen in de interne werkprocessen. Als we nieuwe projecten of beleid met een grote impact op de Ambachtse samenleving initiëren, maken we eerst een participatieplan. We nemen participatie op in de college- en raadsadviezen (inclusief startnotities), we evalueren participatietrajecten en nieuwe medewerkers volgen de basistraining. Ook stimuleren we externe initiatiefnemers om zelf aan de slag te gaan met het betrekken van de omgeving bij hun plannen. Dit is een verplichting vanuit de nieuwe Omgevingswet. Het college stelt hiervoor een participatieleidraad op. - Zelfstandigheid Wij blijven een zelfstandige gemeente met een eigen, krachtige en zelfstandige organisatie. Wij zullen niet nog meer bevoegdheden overdragen. In de paragraaf Bedrijfsvoering gaan we in op de manier waarop we onze organisatie op het vereiste kwalitatieve niveau krijgen en houden.
Hendrik-Ido-Ambacht
Begroting 2024
29
Lopende grote beleid trajecten - Ondermijning In 2024 komt er extra capaciteit op het thema ondermijning om de acties van het plan van aanpak ondermijning uit te werken. Deze acties zijn onder te verdelen in verschillende thema's: basis op orde, werken aan bewustwording, lokale aanpak van casuïstiek, communicatie en samenwerking binnen Drechtsteden-Buiten. Binnen het thema basis op orde gaat de gemeente in 2024 aan de slag om ondermijning gerelateerd beleid van de gemeente te vernieuwen of te ontwikkelen. Het tweede thema is de focus op bewustwording. Hierbij is het van belang dat de bewustwording van ondermijning binnen de gemeente en in de samenleving wordt verbeterd. In 2024 organiseren we verschillende bijeenkomsten om de bewustwording te vergroten. Het derde thema is de lokale aanpak van casuïstiek. Hierbij is het grootste belang om de integrale overleggen te behouden en vervolg te geven aan signalen van ondermijning. In 2024 voert de gemeente minimaal 4 integrale controles uit op basis van ontvangen signalen van ondermijning. Het vierde thema is communicatie. In 2024 communiceert de gemeente actief over de aanpak van ondermijning, integrale controles en resultaten met nieuws- en persberichten. Het laatste thema is de samenwerking binnen Drechtsteden-Buiten.