Document · PDF

Bijlage bij nr. 4 Woonzorganalyse gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

raadsvergadering openbaar 11 maart 2025, gemeente Hendrik-Ido-AmbachtBij agendapunt: Documenten8.971 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

DEFINITIEF

Woonzorganalyse gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Rapportage

Auteur(s)

Lennart Homan Harm Eskes

Opdrachtgever

Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Kenmerk

HE/24/1904/wzhia

Publicatiedatum

8 november 2024 © Bureau HHM

D E F I N I T I E F

Inhoud 1.

Inleiding .................................................................................................................. 3

1.1

Missie van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht .........................................................3

1.2

Doelstellingen.....................................................................................................................3

1.3

Doelgroepen .......................................................................................................................4

1.4

Inhoud woonzorganalyse ................................................................................................5

Hendrik-Ido-Ambacht in beeld ........................................................................... 6

2.1

Demografie .........................................................................................................................6

2.2

Huishoudens ......................................................................................................................7

2.3

Doelgroepen .......................................................................................................................8

2.4

Jongeren ........................................................................................................................... 11

2.5

Aandachtsgroepen ......................................................................................................... 11

2.6

Informele zorg, huisartsenzorg, wijkverpleging en Wmo-gebruik....................... 13

2.7

Woningvoorraad ............................................................................................................. 14

2.8

Leefbaarheid en veerkracht ......................................................................................... 16

2.9

Gezondheid ..................................................................................................................... 17

2.10

Huidige woonzorgaanbod ............................................................................................ 21

De opgaven .......................................................................................................... 24

3.1

Opgaven per doelgroep ................................................................................................ 24

3.2

De woonopgave samengevat ...................................................................................... 29

3.3

Geïdentificeerde knelpunten en oplossingsrichtingen ......................................... 29

3.3

Vervolg .............................................................................................................................. 31

Bijlage 1.

WoonZorgwijzer .................................................................................................... 32

Bijlage 2.

Definities woonvormen ....................................................................................... 34

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 2

D E F I N I T I E F

1.1

Missie van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

1. Inleiding

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht wil een zorgzame gemeente zijn, waar

De overheid stimuleert gemeenten om te komen tot een beeld van de

eigen mogelijkheden kan meedoen in de samenleving.

omvang en de aanpak van de woonzorgopgaven in hun gemeente. Aanleiding is de vaak lastige opgave voor het vinden van geschikte woningen voor inwoners met een kwetsbaarheid, waaronder mensen die uitstromen uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, statushouders en dak- en thuislozen. En komen ook nog de vergrijzing en het groeiend aantal kwetsbare ouderen.

inwoners naar elkaar omkijken en oog hebben voor elkaar. Waar men respect heeft voor de ander en diens gevoel voor eigenwaarde en waarbij ieder naar

Hendrik-Ido-Ambacht wil een samenleving ontwikkelen met inwoners en partners waarin ruimte is voor eigenheid, gelegenheid om te ontmoeten en ruimte om eigen talenten te ontplooien. En dat - indien het nodig is om dit te realiseren - de nodige ondersteuning en zorg kan worden geboden. Om dit goed uit te voeren wil de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht inzicht krijgen in de huidige en toekomstige zorgvraag en wensen van inwoners en specifieke doelgroepen. Daarnaast wil de gemeente inzicht in het huidige aanbod van voorzieningen voor zorg en welzijn, de geschiktheid van de woningvoorraad en de verwachte vraag in de toekomst.

1.2

Doelstellingen

Met de woonzorganalyse wil de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht een rapport dat inzicht geeft in de huidige en toekomstige vraag naar wonen met zorg en naar het beschikbare aanbod, zodat de toekomstige opgave inzichtelijk wordt. Hiervoor hebben we volgende stappen gezet: •

Het bepalen van huidige en toekomstige omvang en spreiding van de diverse doelgroepen.

•

Het bepalen van de behoeften van de doelgroepen op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

•

Het in beeld brengen van het huidige aanbod voor de verschillende doelgroepen, inclusief verpleeghuiscapaciteit, respijtzorg en verblijf.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 3

D E F I N I T I E F

1.3

Bij enkele van deze doel- en aandachtgroepen is sprake van overlap. Zo is de

Doelgroepen

In de woonzorganalyse richten we ons op de ontwikkeling van een aantal

doelgroep ‘Inwoners met dementie, somatische problematiek of niet

doelgroepen:

aangeboren hersenletsel’ te scharen onder de aandachtsgroep ‘Ouderen’.

Doelgroepen

Zie de tabel hieronder voor de koppeling tussen de doel- en aandachtsgroepen.

(Zorg)doelgroepen Inwoners met dementie, somatische problematiek of niet aangeboren hersenletsel. Inwoners met een beperking: licht, matig of ernstig

Een ander voorbeeld is de doelgroep die uitstroomt vanuit een intramurale instelling voor beschermd wonen, deze aandachtsgroep is een subgroep binnen de (zorg)doelgroep inwoners met angst- en stemmingsproblematiek of psychiatrische problematiek.

verstandelijk beperkt of een zintuiglijke aandoening.

Doelgroepen

Inwoners met angst- en stemmingsproblematiek of psychiatrische problematiek.

(Zorg)doelgroepen

Aandachtsgroepen

Jongeren en hun ouders: met opgroei en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. Aandachtsgroepen Ouderen: waaronder ouderen die in mobiliteit en psychische vermogens achteruit gaan. Inwoners die (dreigend) dakloos zijn.

Inwoners die uitstromen vanuit intramurale (zorg)instellingen.

Inwoners met een medische of sociale urgentie.

Statushouders/asielzoekers.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 4

D E F I N I T I E F

1.4

Inhoud woonzorganalyse

Wij hebben cijfers uit uiteenlopende bronnen bijeengebracht om een beeld te krijgen van de stand van zaken in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht (o.a. CBS en CIZ Databank). Een andere veelvoorkomende bron is de WoonZorgwijzer. De WoonZorgwijzer is door de onderzoekers van In.Fact.Research ontwikkeld in opdracht van het ministerie van BZK. Het instrument beoogt gemeenten en andere lokale stakeholders inzicht te bieden in de omvang van bepaalde zorggroepen en hun beperkingen/ behoeften. Het instrument focust op die groepen waar gemeenten verantwoordelijkheid voor dragen. Dit zijn – Beschermd Wonen uitgezonderd – vooral de mensen die met beperkingen zelfstandig wonen. De groepen die institutioneel wonen zijn in het instrument niet meegenomen. Het aandeel inwoners met een bepaalde aandoening binnen een gemeente hangt samen met verschillende factoren. Zie bijlage 1 voor een beknopte uitleg van de WoonZorgwijzer. Betrokkenheid stakeholders

Deze analyse is met behulp van verschillende stakeholders tot stand gekomen. Het gaat om onder andere zorgaanbieders, woningcorporaties, welzijnsorganisaties, belangenorganisaties en eerstelijnsorganisaties/ huisartsen. De stakeholders worden betrokken bij het volgproces om - in het verlengde van de woonzorganalyse - te komen tot een woonzorgvisie.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 5

D E F I N I T I E F

2. Hendrik-Ido-Ambacht in beeld Dit hoofdstuk geeft een beeld van de situatie in de gemeente Hendrik-IdoAmbacht waar het gaat om wonen met zorg. Zowel de vraagkant als de aanbodkant lichten we nader toe.

2.1

Demografie

In 2023 stonden in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in totaal 32.183 inwoners ingeschreven. Hiervan zijn 16.349 inwoners vrouw en 15.834 inwoners man. Bevolkingsopbouw

Zie figuur 2.1 voor de leeftijdsopbouw van de inwoners van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht afgezet tegen het provinciale en Nederlands gemiddelde. Hendrik-Ido-Ambacht is een aantrekkelijke gemeente voor (grotere) gezinnen met jonge kinderen. Er is wel sprake van ‘ontgroening’ (afname van jongeren in de regio). Dit wordt de komende jaren wel opgevangen door de piek die nu te zien is bij de leeftijden tot en met 20 jaar. Dit is ook fors meer in vergelijking met Zuid-Holland en Nederland. Vanaf de inwoners van 50 jaar of ouder loopt de bevolkingsopbouw redelijk gelijk aan de provinciale en landelijke bevolkingsopbouw.

Figuur 2.1. Bevolkingsopbouw per leeftijd in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Bron: CBS, bewerking bureau HHM. HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 6

D E F I N I T I E F

Het beeld van ‘ontgroening’ wordt ook duidelijk in figuur 2.2, waarin de bevolkingspiramide voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is weergeven, met een uitsplitsing naar mannen en vrouwen. In de leeftijdscategorie van 20 tot en met 30 jaar is een zeer slanke ‘taille’ te zien. Daarnaast wordt het grote aantal jeugdigen in Hendrik-Ido-Ambacht duidelijk. Figuur 2.3. Prognose leeftijdsgroepen in Hendrik-Ido-Ambacht in 2030 en 2040. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

2.2

Huishoudens

In 2023 verbleven 306 inwoners in een institutioneel huishouden (zoals verpleeghuizen). Het grootste deel van de inwoners (16.782) woont samen, dit zijn meer dan de helft van alle inwoners van de gemeente Hendrik-IdoAmbacht (figuur 2.4). Wanneer we kijken naar het aantal huishuishoudens, bestaan deze voornamelijk uit meerpersoonshuishoudens (9.304), die voor het grootste deel uit driepersoonshuishoudens of groter bestaan. De overige 3.358 huishoudens zijn eenpersoonshuishoudens (figuur 2.5).

Figuur 2.2. Verdeling van mannen en vrouwen per leeftijd in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

Bevolkingsprognose

Het aantal 0- tot 20-jarigen en 20- tot 65-jarigen blijft tot en met 2030 en 2040 nagenoeg stabiel. Hierin is geen aanzienlijke groei te zien. Deze groei is wel te zien bij het aantal 65-plussers, deze groep neemt tot en met 2040 toe met 3.800 inwoners. Het aandeel 65-plussers is in 2023 nog 18%, dit stijgt naar 21% in 2030 en 24% van de bevolking in 2040. Zie hiervoor figuur 2.3.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 7

D E F I N I T I E F

2.3

Doelgroepen

In deze paragraaf beschrijven we de ontwikkeling van de groep zelfstandig wonende inwoners die te maken heeft met een bepaalde aandoening. Deze aandoening kan in het dagelijks leven leiden tot een beperking. Eerst gaan we in op het huidige aandeel en de ontwikkeling van inwoners (kinderen en volwassenen) die zelfstandig wonen met een aandoening (dementie, somatische problematiek, zintuiglijke aandoening, angst- en stemmingsproblematiek, psychiatrische problematiek, niet-aangeboren hersenletsel, licht, matig of ernstig verstandelijk beperkt). Daarna gaan we verder in op de beperkingen die inwoners die zelfstandig wonen als gevolg van aandoeningen ervaren in het dagelijks leven.

Figuur 2.4. Verdeling inwoners over huishoudens in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht naar categorie per 01-01-2023. Een ‘Overig lid huishouden’ is een persoon die anders dan partner, ouder of thuiswonend kind deel uitmaakt van een huishouden. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

Zelfstandig wonende inwoners– Aandoeningen

Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht geldt dat het aandeel inwoners van 60 jaar en ouder met dementie die zelfstandig wonen gelijk is aan het provinciale en landelijke gemiddelde. Voor inwoners van 19 jaar en ouder met mogelijke ambulante jeugdhulpverlening is het aandeel iets hoger. Over het algemeen is het aandeel inwoners met een aandoening fors lager dan in de rest van de provincie en het land (figuur 2.6).

Figuur 2.5. Aantal huishoudens verdeeld naar categorie in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht per 01-01-2023. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 8

D E F I N I T I E F

Figuur 2.6. Aandoeningen. Het aandeel inwoners dat zelfstandig woont met een bepaalde aandoening in gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, Zuid-Holland en Nederland in 2020. Tussen haakjes de absolute aantallen voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 3.0, bewerking bureau HHM.

2020

2030

2040

∆

Dementie (extramuraal)

370

515

626

69%

Somatische problematiek

1460

2199

2677

83%

Licht verstandelijk beperkt

2.690

2.870

2.960

10%

Matig of ernstig verstandelijk beperkt

-33%

Zintuiglijke aandoeningen

102

113

127

25%

Angst- en stemmingsproblematiek

740

760

780

Psychiatrische problematiek

Niet-aangeboren hersenletsel

110

Mogelijk ambulante jeugdhulpverlening

730

Tabel 2.1. Aandoeningen. Prognose van het aantal inwoners dat zelfstandig woont met een bepaalde aandoening in gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Bewerking bureau HHM.

Zelfstandig wonende inwoners– Beperkingen

In de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht wonen relatief weinig inwoners met

Prognose

Het aantal inwoners van 60 jaar en ouder met dementie dat zelfstandig woont neemt de komende jaren flink toe. In 2020 gaat het nog om een totaal van 370 inwoners, in 2040 neemt dit naar verwachting toe met 69% tot 626 inwoners. Ook het aantal inwoners van 19 jaar en ouder met somatische problematiek dat zelfstandig woont neemt met maar liefst 83% toe, van 1.460 inwoners in 2020 naar 2.677 inwoners in 2040 (zie tabel 2.1 voor de overige groepen).

beperkingen. Ook ouderdom gerelateerde beperkingen zoals mobiliteit buitenshuis en in huis komen een stuk minder vaak voor dan landelijk en in de provincie (figuur 2.7). Het aandeel inwoners met mogelijke beperkingen door angsten/stemmingen (7,9%) is aanzienlijk hoger dan het eerder getoonde aandeel inwoners met de aandoening angst- en stemmingsproblematiek (3,2%). Dit is te verklaren doordat het aandeel inwoners met angst- en stemmingsproblematiek een doelgroep is, terwijl het aandeel inwoners met mogelijke beperkingen door angsten/stemmingen uit meerdere doelgroepen afkomstig is.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 9

D E F I N I T I E F

De zorg aan deze groep kan zowel intramuraal (binnen de muren van een instelling)-, als extramuraal (buiten de muren van een instelling) worden geleverd. In tabel 2.2 is te zien dat er 270 indicaties zijn afgegeven voor verpleging en verzorging. Als aandeel van de totale bevolking gaat het om 0,84%, dit is lager dan landelijk en in de provincie. Dit is met name het gevolg van de minder sterk vergrijsde bevolking. Er zijn in de gemeente Hendrik-IdoAmbacht 85 indicaties afgegeven voor GGZ-Wonen. Dit is relatief gezien een stuk meer dan landelijk en in de rest van de provincie. Reden hiervoor kan zijn dat de omringende gemeenten deels leunen op voorzieningen in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. In tabel 2.3 zijn alle Wlz-indicaties uitgesplitst naar leeftijdscategorieën. De meeste Wlz-indicaties worden gegeven aan inwoners van 85 jaar en ouder. Hendrik-IdoAmbacht

Figuur 2.7. Beperkingen. Het aandeel inwoners dat zelfstandig woont en naar verwachting beperkt is op een bepaald levensdomein in gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, Zuid-Holland en Nederland in 2020. Tussen haakjes de absolute aantallen voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 3.0, bewerking bureau HHM.

Intramuraal (binnen de muren van een instelling) – Wlz

Voor een deel van de inwoners geldt dat zij op basis van hun aandoening behoefte hebben aan toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Deze inwoners komen in aanmerking voor een indicatie die valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze groepen wonen relatief vaak intramuraal, bijvoorbeeld in een verpleeghuis, maar ook (steeds vaker) extramuraal in een geclusterde woonvorm of in de wijk. Op basis van cijfers van het CIZ geven we een indicatie van de omvang van de totale groep met een Wlz-indicatie. HE/24/1904/wzhia

Zuid-Holland

Nederland

Verpleging en verzorging (VV)

270

0,84%

0,99%

1,07%

Verstandelijk beperkt (VG)

100

0,31%

0,59%

0,68%

Lichamelijk beperkt (LG)

0,08%

0,09%

GGZ-Wonen

0,26%

0,13%

0,16%

GGZ-Behandeling

0,00%

0,01%

Zintuiglijk auditief (ZGAUD)

0,00%

0,01%

Zintuigelijk visueel (ZGVIS)

0,00%

0,01%

Licht verstandelijk beperkt (LVG)

0,00%

0,01%

0,00%

0,01%

Partnerverblijf

Tabel 2.2. Het aantal afgegeven Wlz-indicaties per 1-1-2023 in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht en het aandeel ten opzichte van het totaal aantal inwoners in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, Zuid-Holland en Nederland. Een ‘.’ betekent < 5 inwoners. Bron: CIZ Databank, bewerking bureau HHM.

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 10

D E F I N I T I E F

Hendrik-Ido-Ambacht Leeftijd

< 18

Verpleging en verzorging (VV)

18 – 65

65 – 75

75 – 85

> 85

100

145

Verstandelijk beperkt (VG)

Lichamelijk beperkt (LG)

GGZ-Wonen GGZ-Behandeling Zintuiglijk auditief (ZGAUD)

Totaal

Jeugdhulp

Jeugdbescherming

Jeugdreclassering

(0-23 jaar)

(0-18 jaar)

(12-23 jaar)

Totaal

Verblijf

In natura

met

zonder

1.050

1.040

1.030

11,0%

10,9%

0,6%

10,9%

0,7%

0,2%

10,0%

9,8%

0,9%

9,5%

1,2%

0,4%

10,3%

10,2%

1,0%

9,8%

1,2%

0,3%

HIA

Tabel 2.4 Het aantal en aandeel jeugdigen in de jeugdzorg in Hendrik-Ido-Ambacht, Zuid-Holland en Nederland in 2022. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

Zintuigelijk visueel (ZGVIS) Licht verstandelijk beperkt (LVG) Partnerverblijf

Tabel 2.3. Het aantal afgegeven Wlz-indicaties per leeftijdscategorie per 1-1-2023 in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Een ‘.’ betekent < 5 inwoners. Bron: CIZ Databank, bewerking bureau HHM.

2.4

Jongeren

2.5

Aandachtsgroepen

Zie tabel op pagina 19 t/m 23 voor de concept-cijfers. Dit werken wij verder uit. Voor deze aandachtsgroepen moeten we nog aanvullende data verzamelen bij stakeholders: •

Uitstroom voorziening Jeugdzorg •

Uitstroom Vrouwenopvang.

In Hendrik-Ido-Ambacht zijn in totaal 1.065 jongeren van 0 – 23 jaar die

•

Uitstroom GGZ-behandeling

Sociaal/medisch urgenten

jeugdzorg krijgen. Dit is procentueel hoger dan in Zuid-Holland en in

•

Uitstroom Forensische zorg

•

Nederland (11,1% in Hendrik-Ido-Ambacht tegenover 10,2% in Zuid-Holland en 10,5% in Nederland). Eenzelfde beeld ontstaat bij de jeugdhulp, er zijn

Intramuraal (in een instelling) – Wmo

1.050 jongeren van 0 – 23 jaar in Hendrik-Ido-Ambacht die dit ontvangen,

In april 2023 heeft bureau HHM een onderzoek uitgevoerd naar het zorg-

waarvan 60 met verblijf1. Voor de jeugdbescherming (0-18 jaar) wijkt Hendrik-

landschap Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang in de regio

Ido-Ambacht met 0,5% af van het landelijk en Zuid-Hollandse aandeel. Voor

Drechtsteden en Alblasserwaard. In 2021 waren er 34 cliënten uit Hendrik-

jeugdreclassering (12-23 jaar) is in Hendrik-Ido-Ambacht een iets lager

Ido-Ambacht in het Beschermd Wonen en 1 cliënt uit Hendrik-Ido-Ambacht in

aandeel te zien in vergelijking met Zuid-Holland en Nederland. Zie tabel 2.4.

de Maatschappelijke Opvang. Een verdieping op de achterliggende cijfers is via dit interactieve overzicht te vinden.

Er is sprake van verblijf als de jongere verblijft in een pleeggezin, gezinshuis, leef- of behandelgroep, gesloten afdeling, GGZ-instelling of soortgelijke locaties waar jeugdhulp geleverd wordt. Zie ook: Jeugdhulp met verblijf 1

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 11

D E F I N I T I E F

Migratiecijfers

Statushouders

In 2022 zijn er 260 personen vanuit het buitenland in Hendrik-Ido-Ambacht

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft voor de 1e helft van 2023 een taak-

gevestigd. Dit betekent dat deze personen in de gemeentelijke bevolkings-

stelling gekregen om 38 statushouders te huisvesten binnen de gemeente.

registers van Hendrik-Ido-Ambacht ingeschreven zijn. Daarnaast zijn er 1.442

De gemeente heeft dit voor 30 statushouders voor elkaar gekregen. Dit is ook

personen verhuisd, waarbij het oude adres in een andere gemeente lag dan

te rechtvaardigen, aangezien de gemeente in de 2e helft van 2022 ‘teveel’

in Hendrik-Ido-Ambacht. Er zijn in 2022 ook 90 inwoners geëmigreerd (naar

statushouders heeft gehuisvest ten opzichte van de taakstelling (38

het buitenland) en 1.267 personen zijn verhuisd naar een andere gemeente

opgenomen, taakstelling voor 26). Hierdoor is de gemeente de 1 e helft van

dan Hendrik-Ido-Ambacht. Het uiteindelijke vestigingsoverschot zorgde,

2023 met een voorsprong van 12 taakstellingen begonnen. In tabel 2.6 is

samen met het geboorteoverschot, over heel 2022 voor een toename van

weergegeven hoede realisatie van de taakstelling zich gedurende 2023 heeft

520 inwoners in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht.

ontwikkeld.

Hendrik-Ido-Ambacht Inwoners per 01-01-2022

Stand per 01-01-2023

-12

Taakstelling 1e helft 2023

Realisatie 1e helft 2023

Stand per 01-07-2023

-4

– 225

Taakstelling 2e helft 2023

+ 175

Taakstelling na 1e helft 2023

Realisatie juli t/m december

Achterstand tot januari 2024

31.663

Levend geboren kinderen Levend geboren kinderen

+ 400

Overledenen Overledenen Geboorteoverschot Vestiging in de gemeente Immigratie

+ 260

Uit andere gemeente

+ 1.442

Vertrek uit de gemeente Emigratie

Hendrik-Ido-Ambacht

– 90

Tabel 2.6. Taakstelling huisvesting statushouders in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in 2023. Bron: Open Overheid, bewerking bureau HHM.

Naar andere gemeente

– 1.267

Vestigingsoverschot

+ 345

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht had op 1 januari 2024 een tekort van 1

Totale groei

+ 520

1e helft van 2024 en 31 statushouders over de 2e helft van 2024. Tot en met

Inwoners per 31-12-2022

32.183

Bevolkingsgroei

Tabel 2.5. Bevolkingsontwikkeling in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in 2022.

op de taakstelling. De taakstelling voor 2024 betrof 34 statushouders over de november 2024 is er voor 45 statushouders huisvesting gerealiseerd. Dit betekent dat er nog een taakstelling van 21 statushouders openstaat.

Bron: CBS, bewerking bureau HHM. HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 12

D E F I N I T I E F

2.6

Informele zorg, huisartsenzorg, wijkverpleging en

In het beleid moet hiermee rekening worden gehouden, want deze trend kan

Wmo-gebruik

gevolgen hebben voor de behoefte aan formele zorg en ondersteuning.

Mogelijkheden tot informele zorg

In navolging van het SCP brengen we in deze analyse de mogelijkheden voor

Huisartsenzorg

informele zorg in beeld aan de hand van het mantelzorgpotentieel. Hiervoor

In Hendrik-Ido-Ambacht zijn relatief veel inwoners die gebruikmaken van

hanteren we dezelfde definitie zoals opgenomen in het regiobeeld van

huisartsenzorg en farmaceutische zorg in vergelijking met Zuid-Holland en

zorgkantoorregio Waardenland. Simpel gezegd gaat het hier om de

Nederland. Voor de huisartszorgen gaat het om 7.826 inwoners per 10.000

verhouding tussen het aantal 50- tot 65-jarigen en het aantal 85-plussers.

verzekerden, voor de farmaceutische zorg om 6.714 per 10.000 verzekerden.

Vanuit de eerste leeftijdsgroep wordt vaak mantelzorg geboden, de tweede groep ontvangt deze veelal. Landelijk lag het mantelzorgpotentieel in 2023 op 9,3, hetgeen betekent dat er tegenover elke 85-plussers 9,3 50- tot 65-jarigen staan. In Zuid-Holland is de OOSR in 2023 ook 14,1. In Hendrik-Ido-Ambacht lag het mantelzorgpotentieel nagenoeg gelijk, rond

Hendrik-Ido-Ambacht Huisartsenzorg Farmaceutische zorg

Zuid-Holland Nederland

7.826

6.852

7.478

6.714

6.549

6.467

Tabel 2.7. Het aantal inwoners per 10.000 verzekerden dat gebruikmaakt van huisartsen- of farmaceutische zorg via de zorgverzekeringswet (Zvw) in 2020 in de gemeente Hendrik-IdoAmbacht. Bron: Waarstaatjegemeente.nl, bewerking bureau HHM.

de 9,2. Het is van belang te vermelden dat mantelzorg zeker niet altijd door buurtgenoten wordt geleverd. Vaak wordt deze geleverd door familieleden die soms tientallen kilometers verderop wonen. Naar de toekomst geldt dat het

Wijkverpleging

In Hendrik-Ido-Ambacht ontvangen 370 inwoners een vorm van wijkverpleging. Meer dan de helft van deze inwoners (215) is 80 jaar of ouder. Hendrik-Ido-Ambacht

kan zijn dat de gezondheidssituatie van ouderen verandert en daarmee ook de behoefte aan mantelzorg. Ook kunnen door maatschappelijke trends meer of minder mensen bereidt zijn mantelzorg te verlenen. Het gaat hier dus nadrukkelijk om een indicatief beeld van de mate waarin buurtgenoten

Leeftijd

< 65

65 – 80

> 80

Persoonlijke verzorging

Verpleging

Wijkverpleging integrale prestatie

110

210

Overige wijkverpleging

Wellicht belangrijker dan het niveau is de trend dat het mantelzorgpotentieel

Totaal zorgvorm wijkverpleging

115

215

laat zien: de komende jaren zullen de mogelijkheden voor informele hulp en

Tabel 2.8. Het aantal inwoners dat thuis verzorging of verpleging nodig heeft via de zorgverzekeringswet (Zvw) in 2021 in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Totaal van zorg in natura en persoonsgeboden budget. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

ouderen bij kunnen staan op het moment dat gebreken aantreden.

ondersteuning afnemen. Het mantelzorgpotentieel neemt de komende jaren verder af naar 3,9 in 2040. HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 13

D E F I N I T I E F

Zelfstandig wonende inwoners – Wmo

2.7

In de leeftijdsgroep 75 tot 85 jaar zitten de meeste inwoners die een maat-

Geschikt, aanpasbaar en ongeschikt

werkvoorziening vanuit de Wmo ontvangen.. Het grootste deel hiervan krijgt

Het huidige woningaanbod is te onderscheiden in drie categorieën van mate

het type maatwerkarrangement ‘Hulpmiddelen en diensten’. Dit type bestaat

van geschiktheid voor bewoning door iemand met mobiliteitsbeperkingen:

uit woondiensten, vervoersdiensten, rolstoelen, vervoersvoorzieningen,

•

woonvoorzieningen en overige hulpmiddelen.

Woningvoorraad

Geschikte woningen — appartementen met lift — appartementen op de begane grond — eengezinswoningen met één bouwlaag (bungalows)

Hendrik-Ido-Ambacht Leeftijd Ondersteuning thuis, totaal2 Hulp bij het huishouden Hulpmiddelen en diensten, totaal

< 30

30 – 45

45 – 60

60 – 75

75 – 85

> 85

165

340

285

140

260

390

350

130

155

215

340

530

455

Totaal Wmo-cliënten exclusief verblijf en opvang Tabel 2.9. Het aantal Wmo-cliënten in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht naar type maatwerkvoorziening en leeftijd. Een ‘.’ betekent < 5 inwoners. Bron: CBS, bewerking bureau HHM.

•

Aanpasbare woningen

•

Ongeschikte woningen

— eengezinswoningen met voldoende ruimte voor een traplift — appartementen die niet op de begane grond zijn gesitueerd in een

gebouw zonder lift, inclusief wonen boven winkels (in verband met toegankelijkheid) — kleine eengezinswoningen met meerdere verdiepingen die zo smal

zijn dat een traplift een te grote belemmering voor de doorgankelijkheid van de woning oplevert In de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht lijken relatief veel woningen zodanig aan te passen, dat er een traplift geplaatst kan worden. Om echt te kunnen spreken over geschikte woningen zijn er ook nog andere eisen denkbaar waar een woning aan moet voldoen. Denk bijvoorbeeld eisen aan de inrichting van de sanitaire ruimtes. In figuur 2.8, 2.9 en 2.10 is in kaart gebracht wat het aandeel geschikte, aanpasbare en ongeschikte woningen is op het totaal van de woningvoorraad.

Hier vallen de volgende productcategorieën onder: 02 Begeleiding, 03 Persoonlijke verzorging, 04 Kortdurend Verblijf, 06 Overige ondersteuning gericht op het individu of huishouden/gezin, 07 Dagbesteding, 09 Overige groepsgerichte ondersteuning, 10 Overige maatwerkarrangementen. 2

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 14

D E F I N I T I E F

Figuur 2.8. Aandeel geschikte woningen in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, 2023. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 3.0

HE/24/1904/wzhia

Figuur 2.9. Aandeel aanpasbare woningen in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, 2023. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 3.0

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 15

D E F I N I T I E F

2.8

Leefbaarheid en veerkracht

Leefbaarometer

Zoals in figuur 2.11a te zien hebben bijna alle buurten een positief totaaloordeel over leefbaarheid. In de wijk Centrum is er een gedeelte waar de leefbaarheid als zwak wordt beoordeeld.

Figuur 2.10. Aandeel ongeschikte woningen in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, 2023. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 3.0

Figuur 2.11a. Totaaloordeel over de leefbaarheid in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, 2020. Bron: WoonZorgwijzer Waardenland 3.0

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 16

D E F I N I T I E F

Veerkracht

2.9

Deze kaart signaleert welke gebieden vanuit het oogpunt van veerkracht

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft berekeningen

(nieuwe) aandacht vragen en welke niet. Veerkracht zegt iets over de mate waarin een gebied weet om te gaan met een toename van bewoners in een kwetsbare positie. Als bij een toename daarvan ook de overlast en onveiligheid toenemen, is dat een signaal dat het gebied onvoldoende veerkracht heeft. Buurten die het aan veerkracht ontbreekt, vragen meer of andere aandacht dan voorheen.

Gezondheid

uitgevoerd met behulp van gegevens uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2012, 2016 en 2020 en de Corona Gezondheidsmonitor 2022, die is samengesteld door GGD’en, het CBS en het RIVM. Op basis van deze informatie zijn diverse gezondheids-, sociale- en leefstijlindicatoren doorvertaald naar buurtniveaus voor inwoners van 18 jaar en ouder. De figuren 2.12 tot en met 2.17 tonen schattingen van de indicatoren ‘Ervaren gezondheid (goed/zeer goed)’, ‘Voldoet aan beweegrichtlijn’, ‘Ernstig overgewicht’, ‘Roker’, ‘Voldoet aan alcoholrichtlijn’, ‘(Zeer) lage veerkracht’ en ‘Ernstig/zeer ernstig eenzaam’. Onder elk figuur wordt de indicator uitgelegd. Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zijn de percentages: •

Ervaren gezondheid (goed/zeer goed)

71,6%

•

Voldoet aan beweegrichtlijn

41,4%

•

Ernstig overgewicht

17,4%

•

Roker

15,0%

•

Voldoet aan alcoholrichtlijn

48,3%

•

(Zeer) lage veerkracht

15,7%

•

Ernstig/zeer ernstig eenzaam

12,1%

Figuur 2.11b. Ontwikkeling Veerkracht over de periode 2014 – 2022 in Hendrik-Ido-Ambacht, 2020. Bron: Aedes Datacentrum en onderzoek Veerkracht in het corporatiebezit, In.Fact.Research en Circusvis (2023).

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 17

D E F I N I T I E F

Figuur 2.12. Ervaren gezondheid (goed/zeer goed). Percentage personen van 18 jaar of ouder met antwoordcategorie 'zeer goed' of 'goed' op de vraag naar de algemene gezondheidstoestand. 2022. Bron: RIVM

HE/24/1904/wzhia

Figuur 2.13a. Voldoet aan beweegrichtlijn. Percentage personen van 18 jaar of ouder dat voldoet aan de beweegrichtlijn. Personen vanaf 18 jaar dienen minstens 150 minuten per week matig intensieve inspanning te verrichten verspreid over diverse dagen, zoals wandelen en fietsen, en minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten te verrichten. 2022. Bron: RIVM

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 18

D E F I N I T I E F

Figuur 2.13b. Ernstig overgewicht. Percentage personen van 18 jaar of ouder met een BMI van 30,0 kg/m2 en hoger. 2022. Bron: RIVM

HE/24/1904/wzhia

Figuur 2.14. Roker. Percentage personen van 18 jaar of ouder dat de vraag "Rookt u weleens?" beantwoordt met 'ja', exclusief elektronische sigaret. 2022. Bron: RIVM

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 19

D E F I N I T I E F

Figuur 2.15. Voldoet aan de alcoholrichtlijn. Percentage personen van 18 jaar of ouder dat geen of maximaal een glas alcohol per dag drinkt. 2022. Bron: RIVM

HE/24/1904/wzhia

Figuur 2.16. (Zeer) lage veerkracht. Percentage personen dat aangeeft een (zeer) lage veerkracht te hebben. 2022. Bron: RIVM

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 20

D E F I N I T I E F

2.10 Huidige woonzorgaanbod Een belangrijk onderdeel om tot een visie te komen is een lokale inventarisatie van de huidige stand van zaken. Hiervoor zijn verschillende partijen in de gemeente gevraagd om informatie. Deze paragraaf beschrijft de resultaten van deze uitvraag. Woonvormen

Tabel 2.10 geeft de capaciteit van de woonvormen weer, uitgesplitst naar doelgroep en vorm. Zo is te zien dat voor de doelgroep ouderen de meeste plekken zijn, met name extramuraal. In bijlage 2 is een nadere toelichting op de gehanteerde definities opgenomen. Extramuraal Ouderenzorg Gehandicaptenzorg Geestelijke gezondheidszorg Jeugdzorg

Intramuraal

Totaal

127

918

Regulier

Geclusterd

634

157

Tabel 2.10. Capaciteit naar doelgroep en vorm. Bron: data-uitvraag bij stakeholders, bewerking bureau HHM.

Bij de intramurale capaciteit in de ouderenzorg gaat het om verpleeghuisplaatsen. Bij de extramurale capaciteit gaat het om geclusterde woonvormen en Figuur 2.17. Ernstig/zeer ernstig eenzaam. Percentage personen van 18 jaar en ouder dat zich ernstig eenzaam voelt. Dit percentage is gebaseerd op de eenzaamheidsschaal, een vragenlijst om eenzaamheid te meten en bestaat uit elf uitspraken over emotionele eenzaamheid en sociale eenzaamheid. 2022. Bron: RIVM

reguliere woonvormen. Een geclusterde woonvorm definiëren we als een woonvorm waar ‘verpleegzorg wordt geboden, waarbij wel sprake is van het scheiden van wonen en zorg’. Het gaat hier om zorggeschikte woningen, zoals gedefinieerd door het rijk (een geclusterde, nultredenwoning, waar verpleegzorg kan worden geboden). Bewoners wonen hier zelfstandig en betalen zelf de huur inclusief gas, water en licht. In totaal gaat het om 157 wooneenheden.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 21

D E F I N I T I E F

Daarnaast zijn er verschillende reguliere woonvormen voor ouderen in de

Organisatie

Voorziening

Doelgroep

Vorm

gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Een reguliere woonvorm definiëren we als

Woonzorg Nederland

De Kruidhof

Reg.

106

een woonvorm voor senioren met of zonder behoefte aan zorg of andere

Rhiant

Banckertplein

Reg.

dienstverlening. Bewoners wonen hier zelfstandig en betalen zelf de huur

Rhiant

Emmasingel

Reg.

inclusief gas, water en licht. Zie bijlage 1 voor een nadere toelichting. Het gaat

Rhiant

Oranjehof

Reg.

daarbij bijvoorbeeld om het wooncomplex De Kruidhof van Woonzorg

Rhiant

Vijverhof

Reg.

Nederland en verschillende seniorencomplexen van Rhiant. In totaal gaat het

Rhiant

De Van Kijfhoekflat

Reg.

143

om 634 wooneenheden.

Rhiant

Het Hof

Reg.

Rhiant

Avelingen

Reg.

Zie tabel 2.11 voor het totaaloverzicht van geïnventariseerde voorzieningen in

Rhiant

Ch. Tooropstraat

Reg.

Hendrik-Ido-Ambacht. Voor de doelgroep ouderen maken we binnen de

Rhiant

Kruidhof

Reg.

106

extramurale woonvoorzieningen onderscheid tussen geclusterde woon-

Rhiant

Zalm

Reg.

vormen (gecl.) en reguliere woonvormen (reg.).

Tabel 2.11. Geïnventariseerde voorzieningen met verblijf. OZ = Ouderenzorg. GGZ = Geestelijke gezondheidszorg. JZ = Jeugdzorg. GZ = Gehandicaptenzorg. Intra. = Intramuraal. Extra. = Extramuraal. Gecl. = Geclusterde woonvorm. Reg.. = Reguliere woonvorm. Bron: data-uitvraag bij stakeholders, bewerking bureau HHM.

Organisatie

Voorziening

Doelgroep

Vorm

De Blije Borgh

Intra.

103

De Blije Borgh

Intra.

De Blije Borgh

Sophiastaete kleinschalig wonen Alewijnsflat

Gecl.

De Blije Borgh

Emmastaete

Gecl.

De Blije Borgh

Sophiastaete verzorgd wonen

Gecl.

Voorzieningen zonder verblijf

De Blije Borgh

Gecl.

Er zijn 11 voorzieningen zonder verblijf. Het merendeel betreft voorzieningen

Eleos

De Sandeling

GGZ

Extra.

voor inloop en ontmoeting.

Eleos

De Sandeling

GGZ

Extra.

Eleos

De Sandeling

GGZ

Extra.

Syndion

Trainingshuis Fonteinkruid

Intra.

Syndion

Woonlocatie de Griend

Extra.

Syndion

Woonlocatie de Volgerlanden

Intra.

Syndion

Woonlocatie Elzengaarde

Extra.

Yulius

BW Volgerlanden

GGZ

Intra.

AnderDak

Intra.

HE/24/1904/wzhia

Naast dit zorgaanbod wordt vanuit zorgaanbieder Blije Borgh in Wielstaete wijk Zvw- of Wlz-zorg geleverd, bij 250 inwoners thuis.

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 22

D E F I N I T I E F

Organisatie

Naam voorziening

Vorm van zorg

De Blije Borgh

Dagbesteding De Blije Borgh

Dag- weekendopvang

De Blije Borgh

Dagbesteding Sophiastaete

Dag- weekendopvang

De Blije Borgh

Dagbesteding Sandelingestaete

Dag- weekendopvang

De Blije Borgh

Ontmoetingscentrum Wielstaete

Inloop en ontmoeting

De Blije Borgh

Ontmoetingscentrum Sophiastaete

Inloop en ontmoeting

De Blije Borgh

Ontmoetingscentrum Emmastaete

Inloop en ontmoeting

De Blije Borgh

Ontmoeting De Blije Borgh

Inloop en ontmoeting

De Blije Borgh

Huiskamer van de Wijk Wielstaete

Inloop en ontmoeting

Eleos

Werkplek IJver

Inloop en ontmoeting

Yulius

BW Volgerlanden

Dag- weekendopvang

Yulius

BW Volgerlanden

Inloop en ontmoeting

Werkvisie De Hoop Locatie Ambachtse Bedrijven

Inloop- en ontmoeting Dagbesteding

Tabel 2.12. Geïnventariseerde voorzieningen zonder verblijf. Bron: data-uitvraag bij stakeholders, bewerking bureau HHM.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 23

D E F I N I T I E F

3. De opgaven In dit hoofdstuk geven we een opsomming van de opgave per doelgroep. Daarnaast geven we een beeld van de algemene (doelgroep overstijgende) trends en opgaven die de stakeholders zien, zowel in het hier en nu, als met het oog op de toekomst.

3.1

Opgaven per doelgroep

In tabel 3.1 geven we per doelgroep een samenvatting van de opgaven per doelgroep. Daarbij hebben we per doelgroep aangegeven hoe de vraag zich de komende jaren ontwikkelt, waarbij we onderscheid maken tussen een objectieve ontwikkeling, gebaseerd op de geanalyseerde data en een subjectieve ontwikkeling, gebaseerd op de gesprekken met de stakeholders. Per doelgroep geven we tot slot aan wat de vraagontwikkeling voor consequenties heeft voor het te realiseren aanbod. Zie tabel 3.1 voor de uitkomsten per doelgroep.

HE/24/1904/wzhia

Woonzorganalyse Hendrik-Ido-Ambacht [DEFINITIEF] | © bureau HHM 2024 | 24

D E F I N I T I E F

Doelgroepen

Vraagontwikkeling

Huidig aanbod (capaciteit)

Te realiseren aanbod

In 2023 hebben 265 65-plussers een

Intramuraal

Vanuit het Rijk is er een doorrekening

Wlz-indicatie voor Verpleging en

Verpleeghuisplaatsen

gemaakt van de behoefte/opgave aan

Verzorging.

127 plekken

ouderenhuisvesting. Voor HendrikIdo-Ambacht geldt dat tot en met

Inwoners met dementie,

Het aantal inwoners met dementie

Extramuraal

2030:

stijgt van 370 in 2020 naar 626 in

Geclusterde woonvorm

35 zorggeschikte woningen,

2040.

157 plekken

55 geclusterde woningen en 225 nultredenwoningen

somatische problematiek Het aantal inwoners met somatische

Regulier

aangevuld moeten worden op de

problematiek stijgt van 1.460 in 2020

634 plekken

woningvoorraad.

Het aantal inwoners met een licht

Intramuraal

Door de lichte daling als gevolg van

verstandelijke beperking stijgt van

25 plekken

demografische ontwikkelingen zou de

naar 2.677 in 2040.

2.690 in 2020 naar 2.960 in 2040. Het aantal inwoners met een matige

huidige capaciteit toereikend moeten Extramuraal

zijn om in de lokale behoefte te

24 plekken

voorzien.

of ernstige verstandelijke beperking Inwoners met een beperking: licht, matig of ernstig verstandelijk

neemt met 20 af, van 60 in 2020 naar

Er moet vooral gekeken worden naar

40 in 2040.

de kwalitatieve vraagontwikkeling.

beperkt of een zintuiglijke aandoening

Het aantal inwoners met een zintuigelijke aandoening neemt met 46 toe, van 60 in 2020 naar 106 in 2040.

HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

Doelgroepen

Inwoners met angst- en stemmingsproblematiek of psychiatrische problematiek

Vraagontwikkeling

Huidig aanbod (capaciteit)

Te realiseren aanbod

Het aantal inwoners met angst- en

Intramuraal

In kwantitatieve zin is de huidige

stemmingsproblematiek groeit met

61 plekken (beschermd wonen)

capaciteit toereikend om de lokale

40, van 740 in 2020 naar 780 inwoners in 2040.

behoefte op te vangen. Extramuraal 36 plekken (beschermd thuis)

Daarnaast zijn er in 2020 zo’n 90

Het aanbod in Hendrik-Ido-Ambacht voor beschermd wonen vervult

inwoners met psychiatrische

In 2021 kwam 3% van het aantal

daarnaast een regionale functie,

problematiek, dit blijft naar

cliënten dat gebruikmaakte van een

getuige het grote aantal GGZ-Wonen

verwachting 90 in 2040.

BW-voorzieningen in de regio uit

indicaties.

Hendrik-Ido-Ambacht. Het gaat om Niet al deze inwoners doen per

circa 17 cliënten met een BW-Wmo

In principe ligt er geen uitbreidings-

definitie een beroep op een

indicatie. Daarnaast verblijven nog

opgave. Afspraken over het

woonzorgvoorziening.

circa 85 cliënten met een BW-Wlz

benodigde aanbod dienen regionaal

(GGZ-Wonen) indicatie in Hendrik-Ido-

te worden afgestemd.

Ambacht.

Jongeren en hun ouders: met opgroei en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen

HE/24/1904/wzhia

Op basis van demografische

Intramuraal

Het gebruik van Jeugdzorg ligt in de

kenmerken wordt het aantal inwoners

14 plekken

praktijk hoger dan wat op basis van

dat een beroep doet op Jeugdhulp-

demografische kenmerken wordt

verlening geraamd op 730 inwoners

Het geïnventariseerd aantal intra-

verwacht. Ook wordt in de praktijk

in 2020 en 670 inwoners in 2025.

murale plekken ligt aanzienlijk lager

eerder een toename ervaren van het

dan het aantal inwoners met een

gebruik van Jeugdzorg, dan een

In de praktijk maakten in 2022 circa

indicatie voor verblijf in een pleeg-

afname.

1.050 inwoners gebruik van de

gezin, gezinshuis, leef- of behandel-

Jeugdzorg. Het gros ontving deze zorg

groep, gesloten afdeling, GGZ-

ambulant. Circa 60 inwoners

instelling of soortgelijke locaties waar

ontvingen Jeugdzorg met verblijf.

jeugdhulp geleverd wordt.

D E F I N I T I E F

Doelgroepen

Ouderen: waaronder ouderen die

Vraagontwikkeling

Huidig aanbod (capaciteit)

Te realiseren aanbod

Het aantal 65-plussers neemt toe van

Intramuraal

Vanuit het Rijk is er een doorrekening

5.600 in 2023 naar 8.400 in 2040, een

127 plekken

gemaakt van de behoefte/opgave aan

stijging van maar liefst 33%.

in mobiliteit en psychische vermogens achteruit gaan

ouderenhuisvesting. Voor HendrikExtramuraal

Ido-Ambacht geldt dat tot en met

163 plekken

2030: 35 zorggeschikte woningen,

Regulier

55 geclusterde woningen en

106 plekken

225 nultredenwoningen aangevuld moeten worden op de woningvoorraad.

Inwoners die (dreigend) dakloos zijn

Voor de Maatschappelijke Opvang

In Hendrik-Ido-Ambacht zijn er geen

Circa 3% van de cliënten in de MO/BW

gaat het in de regio om circa 80

opvangvoorzieningen.

komt uit Hendrik-Ido-Ambacht.

oplopend tot circa 175 (zelfstandige)

Dit betekent dat inwoners voor dit

Uitgaande van uitstroom naar de

woningen in 2030.

aanbod aangewezen zijn op

gemeente van herkomst gaat het om

voorzieningen in Dordrecht.

circa 2 tot 5 (zelfstandige)

(zelfstandige) woningen in 2024, 3

De totale groep inwoners die

wooneenheden per jaar.

(dreigend) dakloos zijn kan in de praktijk hoger liggen. Bankslapers en personen die in niet-conventionele woonruimten verblijven zijn niet in beeld gebracht (cijfers hierover ontbreken).

Regionaal onderzoek ‘Zorglandschap Beschermd Wonen en Opvang. Een onderzoek voor de regio Drechtsteden en Alblasserwaard’ (mei 2023). HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

Doelgroepen

Inwoners die uitstromen vanuit intramurale (zorg)instellingen

Vraagontwikkeling

Huidig aanbod (capaciteit)

Te realiseren aanbod

Voor Beschermd Wonen gaat het in de regio om circa 105 woningen in

In Hendrik-Ido-Ambacht zijn 3 intra-

Circa 3% van de cliënten in de MO/BW

murale voorzieningen voor

komt uit Hendrik-Ido-Ambacht.

2024, oplopend tot circa 205 woningen in 2030.

Beschermd Wonen. In totaal gaat het

Uitgaande van uitstroom naar de

om 61 intramurale plekken.

gemeente van herkomst gaat het om circa 3 tot 6 (zelfstandige) wooneenheden per jaar.

Inwoners met een medische of sociale urgentie

In het eerste halfjaar van 2023 zijn er

In de eerste helft van 2023 betrof het

De verwachting is dat het aantal

14 inwoners via directe bemiddeling

totaal aantal voorstromers (met en

inwoners met een medische of sociale

naar een zorgwoning verhuisd. Deze

zonder voorrangsverklaring) circa 40%

urgentie de komende jaren, mede

inwoners hadden geen voorrangs-

van het totaal aantal verhuringen.

door demografische en sociaal-

verklaring .

economische ontwikkelingen verder

groeit. Dit zal de druk op de sociale woningvoorraad verder doen toenemen. In 2023 kreeg de gemeente de taak-

Voor de huisvesting van status-

stelling om in de 1 helft van 2023 een

houders worden woningen met

totaal van 38 statushouders te

voorrang toegewezen.

Statushouders/asielzoekers

huisvesten en in de 2e helft van 2023 een totaal van 49 statushouders.

De taakstelling bepaalt hiermee het te

In 2024 waren dit er 34 in de 1 helft

realiseren aanbod.

en 31 in de 2e helft van het jaar. Tabel 3.1. Opgaven per doelgroep.

Beschikbaarheidsmonitor Woningcorporaties in de regio Drechtsteden. Versie 3-10-2023. HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

3.2

De woonopgave samengevat

3.3

Geïdentificeerde knelpunten en oplossingsrichtingen

In tabel 3.1 hebben we per doelgroep de woonzorgopgave weergegeven.

We hebben de stakeholders gevraagd om een kwalitatieve uitvraag in te

Als we de kwantitatieve opgave samenvatten komen we tot het volgende

vullen over het gewenste woonzorgaanbod in Hendrik-Ido-Ambacht.

overzicht:

Vervolgens stonden we tijdens de kick-off met stakeholders stil bij het cijfermatige beeld van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Daarna gingen de

Ouderen:

Tot en met 2030 toevoegen aan de

stakeholders met elkaar in gesprek om knelpunten en opgaven te

woningvoorraad

identificeren. Ook bespraken we tijdens de sessies mogelijke oplossings-

35 zorggeschikte woningen,

richtingen.

55 geclusterde woningen en 225 nultredenwoningen

Knelpunten Arbeidsmarktkrapte

Inwoners die (dreigend)

2 – 5 (zelfstandige) wooneenheden per jaar

dakloos zijn

moment al een schaarste aan zorg wordt ervaren. Gezien de stijgende zorgvraag, met name bij de doelgroep ouderen, geven partijen aan dat de

Inwoners die uitstromen 3 – 6 (zelfstandige) wooneenheden per jaar vanuit intramurale

schaarste aan zorg naar verwachting flink zal toenemen. Woningtekort

(zorg)instellingen Totaal

Partijen geven aan dat binnen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op dit

In Hendrik-Ido-Ambacht staat de woningmarkt onder hoge druk, met een 5 – 11 (zelfstandige) wooneenheden per jaar

groeiende vraag naar verschillende woonbehoeften. Een toenemend aantal kwetsbare inwoners kiest ervoor of heeft de wens om langer zelfstandig te blijven wonen, dit geldt bijvoorbeeld ook voor inwoners die na een verblijf in een instelling weer zelfstandig willen wonen. Ook onder met name ouderen bestaat de behoefte om te verhuizen naar een meer passende woning, bijvoorbeeld kleiner, geclusterd, en dicht(er)bij voorzieningen. Deze diverse vraag legt extra druk op de woningmarkt, waarbij de noodzaak ontstaat voor meer levensloopbestendige/aangepaste woningen, een toename van sociale huurwoningen voor kwetsbare groepen, en de ontwikkeling van nieuwe woonzorgvormen, waarvoor de beschikbare locaties in Hendrik-Ido-Ambacht beperkt zijn.

HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

Het langer zelfstandig thuis blijven wonen realiseren

Er komen meer ouderen en die blijven steeds langer thuis wonen. De periode waarin men intensieve zorg nodig heeft neemt niet toe ondanks de stijging van de gemiddelde leeftijd. Slechts een klein deel van de ouderen woont in een verpleeghuis, mede door de aangescherpte toegangscriteria voor opname in een verpleeghuis. Het Rijk zet in op geclusterde woonvormen, gericht op het bevorderen van sociaal contact en het ondernemen van activiteiten. De verpleeghuiscapaciteit blijft in stand, wel moeten zogenaamde ‘verpleegzorgplekken’ met scheiden van wonen en zorg gerealiseerd worden, in de vorm van zorggeschikte woningen.

Oplossingsrichtingen Aandacht voor community care/building en zorgzame wijken

Om de uitdagingen van een groeiend aantal kwetsbare inwoners, afnemende potentiële mantelzorgers en een krimpend aantal zorgprofessionals aan te gaan, ligt de oplossing in het stimuleren van community care en het creëren van zorgzame wijken. Gemeenschappen zijn zelf aan zet bij de realisatie van deze zorgzame wijken. Het bewustzijn onder inwoners over het nut en de noodzaak hiervan is essentieel, waarbij tevens een cultuurverandering vereist is. Om deze verandering mogelijk te maken, zijn randvoorwaarden cruciaal, zoals toegankelijke openbare ruimte, voldoende ontmoetingsplekken, en een

Te weinig woonruimte voor jongeren en starters en inwoners die

doelgroepoverstijgende samenwerking tussen informele en formele zorg.

zorgbehoeftig zijn

Deze aanpak vormt tevens de verbinding naar de volgende oplossingsrichting.

De vraag naar woningen is groter dan het aanbod; er is schaarste op de woningmarkt. Dit onderwerp wordt door het leeuwendeel van de stake-

Meer samenwerking in de keten

holders benoemd als problematisch. Voor de jongere doelgroepen (inclusief

Het bevorderen van meer samenwerking in de keten vormt een belangrijke

LVG, VG) en uitstroom Beschermd wonen ontbreekt het segment kleine,

randvoorwaarde voor het aanpakken van de knelpunten. Het is van groot

betaalbare (studio) woningen. Stakeholders zien dat - als (kwetsbare)

belang om dit te koppelen aan IZA en samenwerking domeinoverstijgend te

inwoners zoals ouderen al willen verhuizen naar een (meer) passende woning

benaderen. Het doorbreken van marktwerking is een noodzakelijke stap, en

- er weinig tot geen aantrekkelijk aanbod is. De schaarste aan woningen zorgt

het is cruciaal om partijen de ruimte te bieden om samen te werken zonder

ook voor een toenemende zorgvraag. Doordat jongeren bijvoorbeeld

financiële belemmeringen. Hierdoor kan een effectieve aanpak worden

noodgedwongen (te) lang bij ouders blijven wonen kan een zorgvraag

gerealiseerd die de gewenste oplossingen mogelijk maakt.

ontstaan (of toenemen). Voor ouderen is onderhoud van woning en tuin bezwaarlijk en het valgevaar neemt toe.

Geclusterd wonen dichtbij voorzieningen

Bij deze oplossingsrichting is het allereerst van belang om te onderzoeken waar dit mogelijk is. Het is noodzakelijk om geschikte plekken en complexen te identificeren die voldoen aan deze woonbehoefte. Zo kan een koppeling gemaakt worden tussen de clustering van kwetsbare groepen, de sociale voorzieningen en welke geclusterde woonvormen op deze plekken gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast is het relevant om te kijken naar

HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

intergenerationeel geclusterd wonen, waarbij de "magic mix" wordt toegepast

3.3

en zorgbehoevende en niet-zorgbehoevende bewoners samen worden

De woonzorganalyse biedt een belangrijke basis en onderlegger voor het

gebracht.

verdere traject om te komen tot de woonzorgvisie. Met stakeholders worden

Vervolg

de opgaven, knelpunten en oplossingsrichtingen besproken. Er vindt nadere Meer richten op preventie

duiding en reflectie plaats. Op basis hiervan worden ambities/doelstellingen

Een effectieve oplossingsrichting is om meer te richten op preventie. Het

geformuleerd voor de komende jaren. Dit vormt de opmaat naar het

adagium ‘’voorkomen is beter dan genezen" vormt hierbij de leidraad. Deze

opstellen van contouren voor een uitvoeringsagenda

aanpak kan worden geïntegreerd in het bredere gezondheids- en preventiebeleid van de gemeente. Daarnaast is er behoefte aan mensen die signalen kunnen oppikken dat het niet goed gaat met iemand, zonder daar meteen op in te springen. Bovendien bestaat de mogelijkheid om dit preventieve aspect aanvullend te verbinden met de aanpak van eenzaamheid, hoewel dit al deels kan worden aangepakt door in te zetten op community care/building en zorgzame wijken. Hierbij rijst de vraag of de bestrijding van eenzaamheid een op zichzelf staand doel is of een effect dat kan worden bereikt door het bewerkstelligen van de andere oplossingsrichtingen. Complexen zorggeschikt maken voor intensieve zorg

Een mogelijke oplossingsrichting is het aanpassen/ombouwen van bestaande complexen zodat intensieve zorg kan worden verleend, buiten de complexen die te boek staan als klassieke/intramurale verpleeghuizen. Het doel is om verpleegzorg beschikbaar te stellen in diverse woonvormen, waardoor meer

flexibiliteit ontstaat en de zorg beter kan aansluiten op de individuele behoeften van inwoners.

HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

Bijlage 1.

WoonZorgwijzer

Het model achter de WoonZorgwijzer in een notendo p. Het model

Het ontbreekt in Nederland aan landelijke registratie van mensen met bepaalde aandoeningen/problematiek. Daardoor is op basis van registraties geen goed beeld te geven van de omvang en geografische spreiding van verschillende groepen. De WoonZorgwijzer beoogt in deze lacune te voorzien. De WoonZorgwijzer is een model waarmee het voorkomen van bepaalde aandoeningen/problematieken kan worden voorspeld. Het model is gebaseerd op CBS-microdata. Eerste stap bij de opzet van het model was het samenstellen van een databestand (op persoonsniveau) met relevante kenmerken over de persoon, het huishouden waar de persoon onderdeel van uitmaakt en de woning en woonomgeving waarin men woont. Aan dit bestand zijn gegevens van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ), de Gezondheidsmonitor en de jeugdhulpverlening gekoppeld, om te bepalen welke personen met aandoeningen te kampen hadden. Vervolgens is bekeken of met regressieanalyses het voorkomen van aandoeningen op betrouwbare wijze kon worden voorspeld. Toen dit het geval bleek te zijn, was de WoonZorgwijzer een feit. Het CBS ziet erop toe dat er geen gegevens worden gepubliceerd die herleidbaar zijn tot een bepaalde persoon. Om deze reden zijn alle gegevens geaggregeerd naar gebieden die liggen binnen een loopafstand van 300 meter rondom een positioneel postcodegebied (de cijfers en de letters).

Op dit databestand is vervolgens het ramingsmodel opnieuw toegepast om de

De eerste versie van het model is ontwikkeld op basis van gegevens uit 2012. In dat jaar was de decentralisatie nog niet ingezet en waren er dus nog landelijk dekkende bestanden beschikbaar. Sindsdien is het instrument drie maal geactualiseerd. Bij elke actualisering is getoetst of de modellen nog actueel waren en zijn waar nodig aanpassingen doorgevoerd. Vervolgens zijn de modellen opnieuw ‘gedraaid’ op basis van actuele data. Bij elke actualisatie is een demografische prognose opgesteld voor vijf jaar later. Daarmee kunnen indicatoren als leeftijd en gezinssamenstelling opnieuw worden vastgesteld. De overige indicatoren worden bij de prognose gelijk gehouden.

scores per postcodegebied te berekenen.

HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

Het voorkomen van de meeste aandoeningen kon via bovenstaande aanpak

Transparantie

worden voorspeld. Dit gold niet voor de groep met beginnende dementie en

Het eerste ontwerp is door de onderzoekers van Stichting In.Fact. (destijds

de groep met licht verstandelijke beperkingen. Voor deze aandoeningen is

werkzaam onder de vlag van Rigo) ontwikkeld in opdracht van het Ministerie

een beredeneerde raming opgesteld, uitgaande van bekende verbanden en

van BZK. De doorontwikkeling is opgepakt door Stichting In Fact, BZK,

landelijke randtotalen.

Platform31, Provincie Zuid-Holland, Object Vision en Baasgeo. Alle bij de ontwikkeling van de WoonZorgwijzer betrokken partijen hechten aan een

Beperkingen op levensdomeinen

hoge mate van transparantie. Alleen als de gebruikers van het instrument

Bij de ontwikkeling van de WoonZorgwijzer waren veel deskundigen en

goed begrijpen welke informatie wordt getoond, kan deze informatie optimaal

professionals betrokken. Zij hebben geholpen bij de vraag wat een zinvolle

renderen. Naast de korte omschrijving van het model in deze notitie zijn dan

indeling is in zorggroepen (groepen met bepaalde aandoeningen), maar

ook uitgebreide achtergronddocumenten opgesteld. Deze zijn te vinden op

vooral ook bij het opstellen van beperkingenprofielen. In deze beperkingen-

de woonzorgwijzer.nl

profielen is per levensdomein aangegeven met welke beperkingen men te maken kan hebben. Deze beperkingenprofielen hebben zelfstandige waarde en staan integraal omschreven in een aparte rapportage. De beperkingenprofielen zijn tevens benut om per levensdomein in kaartbeelden weer te geven welk aandeel van de inwoners vermoedelijk met beperkingen te maken heeft. Om tot deze kaartbeelden te komen moest de slag worden gemaakt van inschatting door professionals, naar concrete percentages en aantallen. Deze slag staat uitgebreid omschreven in de rapportage ‘naar een operationeel model’. Van belang hierbij: een expert/ professional laat zich niet vastleggen op een exact percentage. Op basis van het oordeel van de professionals is daarom door In.Fact. op dit vlak een aanname gedaan. Voor de kaartlagen en tabellen met de beperkingen per levensdomein gaat het dan ook om een inschatting op basis van het oordeel van professionals.

HE/24/1904/wzhia

D E F I N I T I E F

Bijlage 2. Definities woonvormen Bij voorzieningen die gericht zijn op de doelgroep Ouderen wordt de onderstaande indeling gehanteerd. Intramurale woonvoorziening

Extramurale woonvoorziening

Verpleeghuisplaatsen

Geclusterd

Regulier

Geen scheiden van wonen en zorg

Scheiden van wonen en zorg

Zorgaanbieder ontvangt vergoeding voor woonlasten

Cliënt betaalt zelf woonlasten

Zorgindicatie verplicht

Zorgindicatie niet verplicht

Aanwezigheid gezamenlijke ontmoetingsruimte

[OPTIONEEL] Aanwezigheid gezamenlijke ontmoetingsruimte

Minimaal 5 wooneenheden

Let op! Het gaat hier om verpleeghuisplekken

Let op! Het gaat hier om wooneenheden waar verpleegzorg kan worden geboden op basis van VPT, MPT of PGB.

Let op! Het gaat hier om hofjeswoningen, serviceflats, aanleunwoningen en seniorenflats voor de doelgroep ouderen, niet om bijv. reguliere appartementencomplexen.

Gehandicaptenzorg, GGZ zorg en Jeugdzorg

Bij voorzieningen die gericht zijn op de doelgroep GZ, GGZ en JZ wordt de onderstaande indeling gehanteerd. Intramurale woonvoorziening

Extramurale woonvoorziening

Geen scheiden van wonen en zorg

Scheiden van wonen en zorg

Zorgaanbieder ontvangt vergoeding voor woonlasten

Cliënt betaalt zelf woonlasten

Zorgindicatie verplicht

Minimaal 3 wooneenheden

HE/24/1904/wzhia

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15242254/1