Bijlage bij nr. 35 Jaarverslag 2022 MKB-katalysatorfonds
Tekst van het document
MKB-katalysatorfonds Drechtsteden Jaarverslag 2022 Adviescommissie MKB-katalysatorfonds Drechtsteden
www.mkbkatalysatorfondsdrechtsteden.nl
MKBkatalysatorfonds Drechtsteden Jaarverslag 2022
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Resultaten in 2022
Reflectie en vooruitblik
Overzicht subsidieprojecten
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Werkwijze MKB-katalysatorfonds in 2022 Subsidieregeling Adviescommissie Procedure Promotie en communicatie Evaluatie en besluit over vervolg na 2022
Subsidieregeling
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Sinds 2016 kennen de zeven Drechtsteden-gemeenten (Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-
Het MKB-katalysatorfonds kende in 2022 een viertal
Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht) de gezamenlijke
subsidiemogelijkheden – ongewijzigd ten opzichte van de
subsidieregeling MKB-katalysatorfonds Drechtsteden. Dit instrument is
voorgaande jaren. Dit waren:
beschikbaar voor subsidies voor innovatieprojecten van het mkb in de
•
Kennisvoucher: maximaal € 10.000, een tegemoetkoming in de kosten voor het inschakelen van een kennisinstituut voor
(maritieme) maakindustrie in de regio.
het beantwoorden van een onderzoeksvraag. De eerste fondsperiode liep van 2016 tot en met 2018 met een
•
Haalbaarheidssubsidie: maximaal € 25.000, een
subsidiebudget van in totaal € 500.000. Na een evaluatie eind 2018
tegemoetkoming in de kosten van een onderzoek naar de
was 2019 een tussenjaar, waarin bijna € 79.000 werd bijgestort door
technische en economische haalbaarheid en risico’s van het
de zeven gemeenten voor continuering van de subsidieregeling. Per
ontwikkelen van een productinnovatie.
2020 is een nieuwe driejarige fondsperiode overeengekomen door
•
de zeven gemeenten, dus voor 2020 tot en met 2022 met opnieuw
koming in de kosten voor het ontwikkelen van een prototype
een budget van € 500.000. Omdat de samenwerking tussen de zeven Drechtstedengemeenten op ruimtelijk-economisch vlak inmiddels was
Prototypingsubsidie: maximaal € 25.000, een tegemoetvan een nieuw product.
•
Kwartiermakerssubsidie: maximaal € 40.000, bijdrage voor
vormgegeven als “meervoudig lokale samenwerking” en het dus niet
het “kwartiermaken” voor grootschalige, locatie gebonden
langer aan de orde was om de subsidieregeling uit te voeren onder de
voorzieningen en proeflocaties voor R&D-activiteiten. Deze
Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden, is de gemeente Dordrecht
subsidie wordt verstrekt aan een combinatie van meerdere
sinds 1 januari 2020 de uitvoerende gemeente namens de zeven
aanvragers.
regiogemeenten.
Adviescommissie
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Sinds de start van het MKB-katalysatorfonds in 2016 werkt de subsidie-
Sinds medio 2020 wordt de adviescommissie bij de beoordeling
regeling met een adviescommissie, die een formeel vastgelegde rol
van subsidieaanvragen ondersteund door een business analist van
heeft bij de uitvoering van de regeling. De adviescommissie heeft als taak
InnovationQuarter, de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Zuid-
om ingediende aanvragen en de voortgang en afronding van lopende
Holland. Deze rol werd tot eind 2022 ingevuld door Can Ilgaz.
projecten te beoordelen en de gemeente Dordrecht (als uitvoerder namens de Drechtsteden) daarover te adviseren. De adviescommissie is samengesteld uit het regionale bedrijfsleven, zodat de commissieleden
Het fondsmanagement wordt sinds februari 2019
een diversiteit aan expertise en netwerk met zich meebrengen
ingevuld door secretaris Hilbert de Jong,
in de gesprekken met en beoordeling van subsidieprojecten. De
beleidsadviseur economie van de gemeente
vijfhoofdige adviescommissie kwam hiervoor in 2022 weer zesmaal
Sliedrecht.
bijeen, hierbij ondersteund door de secretaris en een business analist van InnovationQuarter. Na twee jaren van vooral digitaal vergaderen vanwege de coronapandemie, kon de adviescommissie in 2022 weer als vanouds bijeenkomen in de Duurzaamheidsfabriek. Aanvullend heeft de adviescommissie in 2022 ook overlegd met de verantwoordelijk bestuurder namens de Drechtsteden over de uitvoering van het fonds en de plaats daarvan in de innovatieagenda van de regio.
Marco Huisman Technisch directeur Veth Propulsion,
De adviescommissie bestond in 2022 uit de volgende leden:
Papendrecht
Niels Wepster
Kees van de Graaf
voorzitter
Directeur Baggerbedrijf de Boer /
Directeur SEAM Investments, Dordrecht
Dutch Dredging, Sliedrecht
Adriaan Broere
Claudius de Beer
vicevoorzitter
Directeur De Oliebron,
CTO Valk Welding Group en Managing director
Zwijndrecht
Valk Welding NL, Alblasserdam
Procedure Kenmerkend – zo niet uniek – aan het MKB-katalysatorfonds
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
4. Na afloop van de commissievergadering stelt de adviescommissie
Drechtsteden is de gestroomlijnde, snelle en persoonlijke procedure voor
een besluitenlijst op met adviezen per project. Binnen een
subsidieaanvragen en lopende projecten. Stapsgewijs loopt deze per
week worden deze adviezen verwerkt in een besluit door het
aanvraag als volgt:
Drechtstedenbestuur. Op basis van dat besluit ontvangt de
1. Een geïnteresseerde ondernemer kan voorafgaand aan een officiële
aanvrager binnen drie weken na de commissievergadering van
aanvraag rechtstreeks contact opnemen met de secretaris om een
het subsidiebureau een officiële beschikking over het al dan niet
eerste indruk te krijgen of zijn innovatie-idee voor subsidie van het
verkrijgen van een subsidie. De doorlooptijd tussen het indienen
fonds in aanmerking zou kunnen komen.
van een aanvraag en het ontvangen van de beschikking bedraagt
2. Zodra een aanvraag officieel wordt ingediend, wordt deze direct in behandeling genomen door het subsidiebureau. Het subsidiebureau
daarmee slechts zes tot negen weken. 5. Toegekende subsidies worden in de regel uitgekeerd in twee
beoordeelt de aanvraag binnen enkele dagen op volledigheid
tranches: de eerste helft bij de aanvang van het project en de
en juistheid, waarna de aanvrager wordt uitgenodigd voor een
tweede helft na een tussentijdse presentatie van het project aan de
persoonlijke toelichting tijdens de eerstvolgende vergadering van de
adviescommissie. De commissie houdt zo een vinger aan de pols bij
adviescommissie. Aangezien de commissie ongeveer zeven keer per
de voortgang op de vooraf gestelde doelen voor het project.
jaar bijeenkomst, vindt de toelichtende presentatie in de regel binnen
6. Na afloop van de looptijd van de subsidie (vaak na een jaar) dient
drie tot zes weken na het indienen van de aanvraag plaats.
de subsidie nog officieel te worden vastgesteld. Voorafgaand
3. Tijdens de commissievergadering krijgt de aanvrager de gelegenheid
aan deze vaststelling verzorgt de aanvrager een eindpresentatie
zijn aanvraag toe te lichten aan de adviescommissie, waarbij de
voor de adviescommissie. Hierbij beoordeelt de commissie of het
commissie de gelegenheid heeft tot vragen en opmerkingen. Behalve
innovatieproject de gestelde doelen heeft behaald en wordt met
een beoordeling van de subsidieaanvraag zelf geeft de commissie
de aanvrager van gedachten gewisseld over het vervolg ná de
aanvragers hierbij ook allerlei tips vanuit de eigen expertise en
subsidieperiode.
het netwerk. Ook in 2022 heeft het fonds op deze wijze een serie nieuwe aanvragen en lopende projecten behandeld. Zie hiervoor nader hoofdstuk 2 van dit jaarverslag.
Promotie en communicatie
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Gedurende het jaar is er doorlopend via diverse kanalen
Daarnaast is in 2022 – nadat dit gedurende de coronapandemie in 2020
gecommuniceerd over het MKB-katalysatorfonds. Bij de Drechtsteden
en 2021 nauwelijks mogelijk was – weer werk gemaakt van het bezoeken
is hiervoor ook specifiek communicatiecapaciteit beschikbaar. De
van bedrijven en hun innovatieprojecten na een subsidietoekenning
communicatie vindt plaats via sociale media, persberichten en
vanuit het MKB-katalysatorfonds. De meeste publiciteit haalden de
vakbladen. Ook kent het fonds een eigen website. Communicatie is
bezoeken aan Rubber Design, De Ruyter/Koedood en de tewaterlating
gericht op zowel de potentiële doelgroep van de subsidies, namelijk het
van de Futuro van Barone. Voor Rubber Design en het eerdere
maritieme en industriële mkb in de Drechtsteden, alsook de bredere
project van Edorado zijn video’s gepubliceerd in het kader van de
maatschappelijke omgeving. Ook heeft de secretaris contact met alle
innovatiethema’s in de Drechtsteden, in dit geval duurzaam varen en
lokale accountmanagers van de zeven Drechtsteden-gemeenten voor
de slimme maakindustrie. Anders dan in de eerste jaren van het MKB-
promotie van het fonds bij lokale bedrijven.
katalysatorfonds werd er in 2022 voor gekozen om projecten te bezoeken die een zichtbaar/tastbaar resultaat hadden geboekt, zodat dit ook
Eind 2021 werd het nieuwe regiomerk Smart Delta Drechtsteden
concreet kan worden getoond bij de publicatie, terwijl eerder de insteek
gelanceerd. In 2022 is de communicatie van het MKB-katalysatorfonds
was om een project bij de start te bezoeken. Dit betekent dat sommige
ook hierop aangesloten en is dit merk verbonden aan de website. Via de
nieuwe projecten uit 2022 pas in 2023 met een bezoek (en uitgebreidere
algemene kanalen van de Smart Delta Drechtsteden en partners als Deal
publicatie) in de kijker gezet zullen worden.
Drecht Cities is de beschikbaarheid van het MKB-katalysatorfonds in 2022 onder de aandacht gebracht bij potentiële gegadigden.
Smart Delta Drechtsteden investeert in innovatiekracht met het MKB-Katalysatorfonds Drechtsteden. Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Evaluatie en besluit over vervolg na 2022 Aangezien de subsidieregeling in 2020 was ingesteld voor drie jaar (tot
voortvloeiende afspraken met uitvoeringspartners. Dit proces was eind
eind 2022), was 2022 ook het jaar waarin een keuze gemaakt moest
2022 nog niet afgerond, maar loopt nog door tot in het voorjaar van 2023.
worden over een eventueel vervolg of beëindiging van het MKB-
Een eventuele herpositionering van het MKB-katalysatorfonds dient in
katalysatorfonds. Daarvoor was allereerst een evaluatie van het MKB-
de ogen van de gemeenten integraal onderdeel te zijn van deze brede
katalysatorfonds zelf van belang. Daarbij was de insteek om breder te
herijking, dus een besluit hierover zal ook pas in 2023 vallen.
kijken dan het MKB-katalysatorfonds; immers, de subsidieregeling is slechts een middel of instrument die het uiteindelijke doel moet dienen
Ten slotte heeft de regio Drechtsteden eind 2022 een nieuwe strategisch
van een goed functionerende innovatieomgeving in de Drechtsteden.
adviseur innovatie geworven, zodat er vanaf 2023 ook werk gemaakt
De vraag die dus op tafel lag (en nog ligt) is hoe deze innovatieomgeving
kan worden van een regionale innovatiestrategie die als nieuwe
er in 2023 en komende jaren uitziet, hoe het onderdeel financiering
beleidsmatige basis kan dienen voor de publieke rol op innovatie,
daarbinnen erbij ligt, of hierin een publieke rol noodzakelijk is en
bijvoorbeeld via een subsidieregeling als het MKB-katalysatorfonds.
zo ja welke (bijvoorbeeld via een subsidieregeling als het MKB-
Bovengenoemde drie elementen zorgden ervoor dat er enerzijds eind
katalysatorfonds).
2022 geen grond was voor een nieuwe, meerjarige termijn voor het
In het kader van deze evaluatie en bredere analyse heeft de Economic
MKB-katalysatorfonds, in de huidige of gewijzigde vorm of positionering.
Development Board (EDB) van de Drechtsteden in 2022 een rapport
Tegelijkertijd was de conclusie van de gemeenten wel dat men het
opgesteld. De EDB voerde hiervoor gesprekken met de adviescommissie,
MKB-katalysatorfonds, in afwachting van besluitvorming in 2023 voor
andere betrokkenen, projecten en andere bedrijven rond het MKB-
de innovatie-inzet in de komende jaren, niet wilde laten stilvallen. De
katalysatorfonds en in de regionale innovatieomgeving. Dit monde eind
gemeenten willen geen vacuüm laten ontstaan in de financierings- en
2022 uit in een evaluatie en een advies, met als hoofdboodschap dat
vooral ook de netwerkrol waarin het MKB-katalysatorfonds nu voorziet,
het MKB-katalysatorfonds een instrument is dat zeker in een behoefte
met name via de adviescommissie. Daarom is eind 2022 besloten om de
voorziet en dat – zij het met enkele aanpassingen – wenselijk is voort te
huidige subsidieregeling met één jaar te verlengen, dus tot en met 2023,
zetten na 2022.
met gebruikmaking van de huidige structuren en het nog beschikbare
Tegelijkertijd waren medio 2022 de gemeenten in de Drechtsteden
budget. In 2023 zal dan – zoals hierboven toegelicht – een integraal
gestart met een herijking van de regionale Groeiagenda en de daaruit
besluit genomen moeten over de innovatie-inzet voor de komende jaren.
Werkwijze MKBkatalysatorfonds in 2022
Resultaten in 2022
Resultaten in 2022
Aanvragen en toekenningen Tussentijdse en eindpresentaties Verbonden partijen Overzicht uitvoeringskosten
Aanvragen en toekenningen
Resultaten in 2022
Het MKB-katalysatorfonds ontving in 2022 vijf nieuwe subsidieaanvragen.
27% subsidie versus 73% cofinanciering. Doordat bij de afronding van
Twee van deze aanvragen werden toegekend, één was eind 2022 nog in
projecten de eigen cofinanciering nog wel eens hoger blijkt uit te vallen,
behandeling. Het totaal in 2022 aangevraagde subsidiebedrag bedroeg
valt deze balans na afloop van een jaar vaak hoger uit in het voordeel van
€ 132.500, het totaal toegekende subsidiebedrag bedroeg vooralsnog
de cofinanciering, wat dus waarschijnlijk ook zal gelden voor 2022.
€ 50.000.
Het resterende subsidiebudget per eind 2022 bedroeg € 263.986.
Alle vijf in 2022 aangevraagde subsidies betroffen een prototypeproject. De twee reeds toegekende subsidies betroffen de prototypingprojecten van Van den Herik en Hydrofly. Zie nader hoofdstuk 4 van dit jaarverslag voor een toelichting per project. Voorwaarde voor een subsidie uit het MKB-katalysatorfonds is dat
Subsidies 2016-2022 totaal
minstens 50% van de kosten wordt gedekt door (eigen) cofinanciering. In de praktijk ligt dit aandeel meestal hoger. In 2022 stond tegenover het subsidiebedrag van € 50.000 een eigen investering van meer dan € 300 duizend. De totale innovatie-investering voor projecten onder het MKB-katalysatorfonds bedroeg in 2022 dus ruim € 350 duizend, waarvan 14% subsidie en 86% (private) cofinanciering. Sinds de start van het fonds begin 2016 zijn er tot en met 2022 in
kwartiermaker prototype haalbaarheidsonderzoek kennisvoucher 0
10
20
30
40
totaal 67 subsidieaanvragen geweest, waarvan 34 zijn toegekend. Het totale subsidiebedrag over deze gehele looptijd bedraagt € 790.863, aangevuld met ca. € 2.180.832 aan cofinanciering, een verhouding van
toekenningen
aanvragen
50
60
70
Tussentijdse en eindpresentaties Naast nieuwe aanvragen behandelde de adviescommissie in 2022 een aantal tussentijdse en eindpresentaties van reeds lopende projecten. In 2022 vonden vier tussentijdse presentaties plaats en drie eindpresentaties. Daarmee werden in 2022 dus drie subsidieprojecten afgerond (10XL, MDIM en Euromesh). Per eind 2022 waren er nog drie lopende projecten: één uit 2021 en twee uit 2022.
Resultaten in 2022
Verbonden partijen
Resultaten in 2022
Duurzaamheidsfabriek
InnovationQuarter
Ook in 2022 werd het fonds uitgevoerd in samenwerking met de
Ook in 2022 was het MKB-katalysatorfonds verbonden aan
Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht, wat vooral tot uiting kwam in de
InnovationQuarter, de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Zuid-
vergaderlocatie. Daarnaast maakten meerdere gesubsidieerde projecten
Holland. InnovationQuarter was destijds betrokken bij de oprichting
een verbinding met de Duurzaamheidsfabriek via het betrekken van
van het MKB-katalysatorfonds en net als in het voorgaande jaar heeft
studenten, gebruiken van faciliteiten of huisvesting.
InnovationQuarter ook in 2022 een business analist als ondersteuning aan de adviescommissie van het MKB-katalysatorfonds beschikbaar gesteld. Omdat deze business analist bij nieuwe aanvragen een analyse
www.duurzaamheidsfabriek.nl
vooraf doet, met gebruikmaking van de beschikbare financiële en sectorkennis binnen InnovationQuarter, is dit van grote meerwaarde voor de adviescommissie. Voorts was er op inhoud in 2022 ook een verbinding met het vijftal business developers, die per eind 2020 in samenwerking met InnovationQuarter voor de regio Drechtsteden aan de slag zijn gegaan in het kader van de regionale innovatieagenda en in relatie tot de innovatiemiddelen die door de Rijksoverheid in een Regiodeal beschikbaar zijn gesteld aan de regio. Deze business developers werken aan innovatie-roadmaps in samenwerking met het regionaal bedrijfsleven en andere relevante partijen op de thema’s duurzaam varen, deltatechnologie, slimme maakindustrie, digitalisering en zorginnovatie. Met name de eerste drie thema’s (en deels ook de vierde) vormen ook de focus van het MKB-katalysatorfonds, waarom de subsidieregeling nadrukkelijk als financieringsinstrument wordt meegenomen door deze business developers in hun actieve rol op innovatiestimulering in de regio.
www.innovationquarter.nl
Resultaten in 2022
Smart City Fonds Dordrecht Ten slotte is er naast het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden ook het Smart City Fonds Dordrecht. Waar het MKB-katalysatorfonds zich richt op innovaties in de maritieme en industriële sector, richt het Smart City Fonds zich op innovatieve toepassingen op maatschappelijk vlak en in de stedelijke omgeving. In die zin vullen beide fondsen elkaar aan: “smart industry” en “smart city”. Het Smart City Fonds Dordrecht kent in de uitvoering een vergelijkbare werkwijze als het MKBkatalysatorfonds Drechtsteden, met een adviescommissie en een secretaris. De secretarissen van beide fondsen hebben regelmatig de stand van zaken bij beide fondsen uitgewisseld. Bovendien zaten beide subsidieregelingen in 2022 in een evaluatiefase, waarvoor ook wederzijds uitwisseling van bevindingen en ervaringen is geweest.
www.smartcitydordrecht.nl
Overzicht uitvoeringskosten
Resultaten in 2022
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de uitvoeringskosten van het MKB-katalysatorfonds in 2022. De uitvoeringskosten worden gedekt uit het budget voor de regionale Groeiagenda. De uitvoeringskosten komen dus niet ten laste van het subsidiebudget. Lasten
Euro
Secretariaat
8.670
Administratieve behandeling subsidieaanvragen door Subsidiebureau gemeente Dordrecht
4.368
Adviescommissie: onkostenvergoeding
2.500
Vergaderkosten
988
Communicatiekosten: diverse vormgeving, video’s, etc.
1.975
Overige uitvoeringskosten
593
Totaal
19.094
NB. Een deel van de inzet ten behoeve van het MKB-katalysatorfonds
werkwijze zorgt ervoor dat er soms geen exacte registratie van uren en
wordt gedaan in het bredere kader van de uitvoering van de
kosten voor het MKB-katalysatorfonds mogelijk is, waarom een deel
Groeiagenda, de RegioDeal en het merk Smart Delta Drechtsteden. Inzet
van bovenstaande uitvoeringskosten een benadering is van datgene
voor het MKB-katalysatorfonds loopt daarmee soms naadloos over in
dat direct verbonden is geweest met de uitvoering van het MKB-
inzet voor de bredere regionale economische agenda. Deze integrale
katalysatorfonds in 2022.
Reflectie en vooruitblik
Reflectie en vooruitblik
Reflectie op 2022 en aandachtspunten voor 2023
Reflectie op 2022 en aandachtspunten voor 2023 De adviescommissie heeft zich ook in 2022 met plezier en betrokkenheid
van de commissie in 2022 vaak oververhit druk geweest met lopende
beziggehouden met de uitvoering van het MKB-katalysatorfonds. Daarbij
business en nauwelijks toegekomen aan innovatie, laat staan
constateert de commissie, in reflectie op 2022 en vooruitkijkend naar
subsidieaanvragen daarbij.
2023 en verder de volgende zaken, welke de commissie in 2022 ook
-
heeft meegegeven aan de EDB voor diens evaluatie:
De commissie schat in dat de personele krapte anno 2022 een grotere belemmering vormde om innovatieprojecten op te pakken dan een gebrek aan financiering. Wellicht is het financieringslandschap
-
Het aantal aanvragen ligt sinds 2020 duidelijk lager dan in de periode
zodanig anders dan een paar jaar geleden, dat mkb’ers nu ook minder
daarvoor, maar het aantal toekenningen blijft min of meer constant.
snel bij het MKB-katalysatorfonds terechtkomen, maar dat zal nader
Conclusie kan dus zijn dat het fonds effectiever is gaan functioneren.
onderzocht moeten worden.
Evenwel acht de commissie het raadzaam om de effectiviteit waarop
-
-
-
Voor de toekomst herhaalt de adviescommissie de oproep om werk
het fonds onder de aandacht wordt gebracht bij potentiële aanvragers
te maken van een sterkere verbinding, combinatie of zelfs fusie
nader te onderzoeken.
tussen het MKB-katalysatorfonds en het Smart City Fonds. Hiermee
De schommeling in de bedragen van toegekende subsidies en
kan de regio schaalvoordelen creëren in de uitvoering. Hierbij
cofinanciering in belangrijke mate afhankelijk van het type project:
beseft de adviescommissie dat er voor de zeven regiogemeenten
met name de kennisvoucher enerzijds en de kwartiermaker anderzijds
verschillende afwegingen een rol kunnen spelen, dus benadrukt de
verschillen behoorlijk in omvang. Het aantal toegekende projecten
commissie het belang van een gezamenlijk advies in die richting. In
blijft daarmee toch de meest relevante maatstaf.
de uitvoering zou de combinatie van beide fondsen dan kunnen gaan
In de jaren 2020 en 2021 speelde de coronapandemie een rol bij de
werken met een ‘pool’ van adviescommissieleden, waaruit afhankelijk
innovatie in de sectoren waar het fonds zich op richt en ook (begin
van het type aanvraag een expertpanel wordt samengesteld.
2022) zal dit effect zich nog hebben laten gelden, met name via een
-
De huidige werkwijze met een subsidieregeling is nu soms wat
beperkte capaciteit om te innoveren, de verstoorde leveringsketens
rigide, waardoor ondernemers wellicht geen zin hebben om
en gestegen grondstoffenprijzen. Dit in 2022 in samenloop met de
met het papierwerk aan de slag te gaan, dus zo mogelijk zou dit
bijzondere economische situatie die ontstond vanwege de oorlog in
vereenvoudigd kunnen worden zonder afbreuk te doen aan due
Oekraïne en dan met name de gestegen energieprijzen. Ook de grote
diligence. Een mogelijke optie is om ondernemers hun idee te laten
krapte op de arbeidsmarkt kan sommige mkb’ers belemmeren om
pitchen voorafgaand aan de formele aanvraag, zodat een bedrijf
innovatieprojecten uit te voeren. Maakbedrijven zijn naar inschatting
alleen bij een positief advies de formele aanvraag hoeft te doorlopen.
Reflectie en vooruitblik
Reflectie en vooruitblik
-
In 2021 gaf de commissie al de volgende punten aan, die in 2022 ook
• Eerder leek het dat het Drechtsteden Ondernemerscentrum (DOC)
zijn herhaald en meegegeven voor de evaluatie.
op het leerpark wellicht in de rol van een coaching-netwerk voor
• De commissie adviseert goed te kijken en te evalueren hoe het
kleine of startende ondernemers zou kunnen voorzien, maar de
fonds functioneert. De basale vraag die daarbij gesteld moet
commissie heeft sinds medio 2020 geen zicht op de verdere
worden is: waartoe is de regeling op aarde? Wellicht zal dat
ontwikkeling van het DOC.
in 2022 tot een ander antwoord leiden dan bij de oprichting in
• Ten algemene merkt de commissie ook op dat een van de grootste
2015/16. Anno 2022 is er veel meer geld in de markt dan in 2015
– zo niet de grootste – uitdaging in de maritiem-industriële sector
en is de behoefte bij de regionaal mkb wellicht verschoven naar
de schaarste aan gekwalificeerd (technisch) personeel is. Dit ligt
het hebben van een sparring-partner voor kleine ondernemers.
volledig buiten de insteek van het MKB-katalysatorfonds, maar
Hoewel de commissie niet weet hoe groot die behoefte bij de
is wel een belangrijk aandachtspunt voor de regionale inzet op
ondernemers zelf is, signaleert de commissie wel regelmatig
de sector. Initiatieven als NextTech (een regionaal fonds voor
dat innovatieve ondernemers enige coaching bij hun project
opleidingen en talentontwikkeling) acht de commissie daarom
of bedrijfsvoering zouden kunnen gebruiken. Coaching is
cruciaal om dit knelpunt aan te pakken.
bij langjarige investeringsprojecten van InnovationQuarter
• Ten slotte kijkt de adviescommissie met belangstelling naar de
bijvoorbeeld een belangrijk onderdeel, maar er is dan ook weer
ontwikkelingen rond de Maakfabriek in Dordrecht. Daar wordt nu
sprake van een andere financieringsrelatie in omvang, duur en
ook gewerkt aan het construct van een huursubsidie, iets waar de
risico dan bij het MKB-katalysatorfonds.
adviescommissie van het MKB-katalysatorfonds in de uitvoering
• Sowieso hoeft coaching geen primaire rol van het MKB-
wellicht een rol bij kan spelen, zoals het MKB-katalysatorfonds
katalysatorfonds te zijn: dit kan evengoed parallel worden
nu al – van oorsprong – de nauwe verbinding heeft met de
opgepakt. De adviescommissie zelf voorziet ondernemers die een
Duurzaamheidsfabriek.
subsidieaanvraag doen nu ook al wel van adviezen en netwerk tijdens de gemiddeld drie gesprekken die een project heeft met de commissie. De primaire doelstelling en ook het succes van de regeling nu blijft evenwel het leveren van meetbare, tastbare resultaten in de vorm van concrete projectsubsidies.
Overzicht subsidieprojecten
Overzicht subsidieprojecten 2022 2021 2020 2019 2018 2017 2016
2022 Van den Herik – Digitaal scheepvaartbegeleidingssysteem Familiebedrijf Van den Herik is waterbouwer in hart en nieren. De passie voor werken met water is ontstaan in 1946. Inmiddels is het bedrijf uitgegroeid tot een multidisciplinaire onderneming, sterk in zowel waterbouwkundige projecten. De aanleiding voor dit project zijn de werkzaamheden die Van den Herik regelmatig in bouwkuipen in een waterweg uitvoert, zoals bijvoorbeeld in de bouwkuipen van het Julianakanaal (uitvoering ca. 2,5 jaar in 8 bouwkuipen). Bij deze werkzaamheden bestaat het risico op bezwijken van de damwand die parallel aan de as van het kanaal geplaats wordt met lengtes tot maximaal ca. 1.000 m. De scheepvaart moet kunnen blijven varen op dit kanaal terwijl dus gedurende zo’n 2,5 jaar het kanaal ongeveer voor de helft gestremd zal zijn en, belangrijker nog, het natte profiel van het kanaal ter plaatse van de bouwkuip ongeveer gehalveerd wordt. Het werken in een bouwkuip in een kanaal kan hierdoor onveilig worden. Van den Herik beoogd een digitaal scheepvaartbegeleidingssysteem (DSB) te ontwikkelen die dit probleem aanpakt, en tevens ervoor zorgt dat het scheepvaartverkeer zo soepel mogelijk en met zo min mogelijk vertraging de bouwkuipen kan passeren. Projectpartners Eigen investering € 79.400 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Innovatie Prototype digitaal scheepvaartbegeleidingssysteem
Overzicht subsidieprojecten
2022 Hydrofly – Draagvleugel voor watertaxi
Overzicht subsidieprojecten
Hydrofly is actief op het gebied van innovatieve en duurzame watertaxi’s, die ook ingezet moeten gaan worden in de regio Drechtsteden. Zo is er reeds een op batterij aangedreven draagvleugelboot-demo ingezet voor het nieuwe regioproject Riviertaxi, een innovatief en duurzaam watertaxi systeem naast en samen met de Waterbus in de Smart Delta Drechtsteden. Met de doorontwikkeling van de vleugeltechnologie en de te bouwen prototype vleugel wil Hydrofly, na succesvolle uitgebreide testen bij MARIN (Maritiem Research Instituut Nederland) sneller, wendbaarder, zuiniger, comfortabeler, bij hogere golven en veiliger varen. Hierdoor kan Hydrofly van inland activiteiten voor de OV en Taxi markt ook naar Offshore, Marine, Goederen en Fast Sports markten doorgroeien. Dit is het eerste succes wat Hydrofly met deze prototype wil behalen. Het tweede succes is dat Hydrofly met het regionale bedrijf Jules Dock het finale ontwerp in overleg afronden waardoor op een slimmere en efficiëntere wijze de prototype vleugel gebouwd kan worden. Hydrofly ervaart in de praktijk wat slimmer ontwerpen en efficiënter en duurzamer produceren van de composieten en carbon onderdelen betekent. Projectpartners Jules Dock, Foilchemy, MARIN Eigen investering € 225.000 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Innovatie Prototype druksensor draagvleugeltechnologie
Door de andere wijze van produceren is Hydrofly ervan overtuigd dat de draagvleugelboot in de Drechtsteden op een slimme wijze geassembleerd kan worden doordat we verschillende onderdelen als “IKEA” bouwstenen ontvangen. Samen met (het uitgebreide netwerk) van de Duurzaamheidsfabriek worden de inzichten van het slim produceren omgezet in slim assembleren van de verschillende samengestelde onderdelen van de draagvleugelboot in de Drechtsteden.
2021 MDIM (voorm. Pentacon Ingenieurs) – autonoom bootopslagsysteem MDIM heeft de economische, commerciële en technische haalbaarheid onderzocht voor een afgesloten volledig geautomatiseerde droge boot opslag, Autonomous Boat Storage (ABS). Het gaat om de opslag van boten (schepen zonder mast) met een maximale afmeting van 10 meter. Naast recreatieve (huur)sloepen is het systeem ook geschikt voor watertaxi’s of zelfs pakjesboten. Er is onderzocht of tegen beperkte kosten een zeer snel pick-and-place systeem ontwikkeld kan worden, zodat boten snel in- en uit het water gehaald kunnen worden. Het geautomatiseerd en droog opslaan van boten is duurzaam, want het voorkomt anti-fouling met daarbij horende schoonmaak- en reparatiewerkzaamheden en het voorkomt osmose van polyester en aantasting van metalen onder de waterlijn. Daarnaast speelt het in op de trend binnen de recreatieve botensector, waarbij steeds meer sprake is van kortdurend gebruik van de sloep i.c.m. minimaal onderhoud en daarmee ongemak. Dit project is eind 2022 afgerond.
Projectpartners Marina Rijnsburg Eigen investering € 24.960 Toegekende subsidiebijdrage € 24.960 Innovatie Haalbaarheidsonderzoek Autonoom bootopslagsysteem
Overzicht subsidieprojecten
2021 Laskar Puntlastechniek – digitale productiecontroller puntlasmachine In de huidige maakindustrie waarin (metaal)verbindingen een cruciale rol spelen is een enorme behoefte aan kennisoverdracht, begeleiding en automatisering. Dat geldt zeker ook voor puntlassen, een lastechniek geschikt voor de plaatwerkindustrie. Om deze belangrijke lastechniek door te ontwikkelen, zijn maar zeer minimaal of geen middelen beschikbaar. Daarom heeft Laskar Puntlastechniek BV zich zo georganiseerd dat de klant totaal ontzorgd gaat worden. Hun missie is om innovatieve oplossingen aan te bieden voor de maakindustrie op het gebied van weerstandlassen en stiftlassen. In een continue veranderende markt, waarbij de opdrachtgevers steeds hogere eisen stellen aan de kwaliteit en reproduceerbaarheid van de lasverbinding, wordt de aansluiting met de huidige status van het puntlasproces gemist en is een digitaliseringsslag noodzakelijk. Daarnaast is het kennisniveau op het gebied van puntlassen en stiftlassen dermate slecht dat de klanten steeds vaker en terugkerend een beroep op Laskar doen. Door innovatie in de puntlastechniek worden deze uitdagingen aangepakt. Projectpartners Eigen investering € 35.850 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Innovatie Prototype Digital production controller puntlasmachine
Door een innovatief ‘Digital Spotwelding Production System’ te ontwikkelen die wordt toegevoegd aan een standaard puntlasmachine, bieden we klanten een integrale oplossing. Het gebrek aan proceskennis, behoefte in real-time (kwaliteits)controle op het lasproces en integratie met software platformen bij gebruikers/klanten worden met de ontwikkeling van de controller opgelost. Zo maakt Laskar ook puntlastechniek klaar voor Industrie 4.0 toepassingen. Dit project wordt naar verwachting begin 2023 afgerond.
Overzicht subsidieprojecten
2021 Euromesh – duurzame oliefilters
Overzicht subsidieprojecten
In tal van procesindustrieën is het gebruik van leidingen en filters een belangrijk en onmisbaar onderdeel. Euromesh is actief in deze sectoren en levert techniek aan de olie- en gasindustrie, (petro)chemie, waterzuivering, voedingsmiddelenindustrie en scheepvaart. In dit kader heeft Euromesh een vervangbaar filter ontworpen die vervuiling uit transportleidingen voor zowel gas als vloeistoffen moet filteren en moet voorkomen dat er blokkades ontstaan in die potentieel zeer gevaarlijk kunnen zijn. Op dit moment werken industrieën alleen met duplex basket filters. Het AFT filter dat Euromesh heeft ontworpen – en met steun van het MKB-katalysatorfonds in prototype ontwikkelt – kent ten opzichte van het conventionele duplex filter relatief (zeer) lage investeringskosten, een korte inbouwlengte en eenvoudig gebruik, drukmeting- en drainagevoorzieningen, een uitneembaar en reinigbaar filter cassette, weinig tot geen onderhoud, een lage drukval over de filtercassette, slechts een korte uitbedrijfstelling bij vervanging van de filtercassette en een lange levensduur door de stevige constructie. De AFT filters Projectpartners
beschermen de industriële processen tegen beschadiging door
Royal Van der Leun, Saltwater Engineering, Energie
verontreiniging en maken de industrie zowel veiliger als schoner en dat
Consult Holland, 123Atex
met een duurzamer product.
Eigen investering € 30.790
Euromesh werkt als Sliedrechts bedrijf samen met diverse regionale
Toegekende subsidiebijdrage
partners om dit product te ontwikkelen.
€ 25.000 Innovatie Haalbaarheidsonderzoek duurzaam AFT filter
Dit project is eind 2022 succesvol afgerond.
2020 Rubber Design & Biezepol – hoogfrequent dynamische testbank Rubber Design B.V. uit Heerjansdam heeft een bijdrage ontvangen uit het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden als cofinanciering voor een kwartiermakersproject voor de ontwikkeling en bouw van een testbank voor maritieme trillings- en geluidsdempers. Het bedrijf is gespecialiseerd in technologie voor trilling en geluidsbeheersing voor vaartuigen. Voor marineschepen, jachtbouw en onderzoekvaartuigen komen er steeds strengere eisen voor constructiegeluid en onderwatergeluid. Om deze eisen te halen moeten aan boord van deze schepen trillingsdempers worden toegepast bij apparatuur die de trillings- en geluidsniveaus reduceren tot vastgestelde limieten. Om te kunnen beoordelen of de nieuw ontwikkelde trillingsdempers voor marineschepen ook daadwerkelijk aan de gestelde limieten voldoen, wil Rubber Design een eigen testbank hebben. Het bedrijf werkt hiervoor samen met TNO, Defensie Materieel Organisatie (DMO) en Biezepol Metaalbewerking uit Heerjansdam. Jaco van Sliedregt, technisch manager: “Voordeel hiervan is dat we het Projectpartners TNO, Defensie Materieel Organisatie Eigen investering € 227.170 Toegekende subsidiebijdrage € 40.000 Type instrument Kwartiermakersproject
meten niet meer hoeven uit te besteden aan derden, maar dat we zelf een prototype snel en uitgebreid kunnen meten. We zijn daarmee een van de weinige bedrijven in Europa waar dit mogelijk is.” Dit project is in 2021 succesvol afgerond.
Overzicht subsidieprojecten
2020 Jooren Scheepsschroeven – Groene schroefrand Het Dordtse bedrijf Jooren Scheepsschroeven heeft een bijdrage ontvangen uit het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden. Het bedrijf gebruikt deze cofinanciering voor een kennisvoucher om een groene schroefrand voor scheepsschroeven te valideren. Met deze innovatie kunnen schepen dezelfde snelheid bereiken met minder schroefomwentelingen per minuut, wat tevens een besparing in brandstof oplevert. De adviescommissie van het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden ondersteunt het idee van het bedrijf om deze duurzame oplossing voor de binnenvaart in een gecontroleerde omgeving uit te laten testen. Een scheepsschroef van een binnenvaartschip draait met gemiddeld 370 - 450 toeren per minuut door het water om hiermee voortstuwing te creëren. De stompe intreezijdes van een scheepsschroef veroorzaken weerstand bij de circulatie. Al enkele jaren geleden heeft Jooren Scheepsschroeven een idee bedacht om deze weerstand te verminderen: de groene schroefrand die scherper door het water snijdt. Hierdoor kan een schip gemiddeld dezelfde snelheid bereiken met 30 à 40 minder schroefomwentelingen per minuut, wat resulteert in een Projectpartners DMTF Dordrecht Eigen investering € 6.000 Toegekende subsidiebijdrage € 3.054 Type instrument Kennisvoucher
brandstofbesparing van ca. 5%. John Vermeulen, mededirecteur Jooren: “Als bedrijf hebben we 60 jaar ervaring en vakmanschap op het gebied van scheepsschroeven. Steeds zijn we op zoek naar nieuwe manieren om scheepsschroeven duurzamer te maken. Van schepen die al met deze groene schroefrand varen weten we dat ze niet alleen minder brandstof verbruiken – en daardoor dus minder schadelijke emissies uitstoten - maar ook minder geluid produceren. Om exact vast te kunnen stellen wat deze reducties zijn willen we dit onder andere gaan uittesten bij de Dynamic Maritime Test Facility (DMTF) in de Duurzaamheidsfabriek.” Dit project is in 2020 succesvol afgerond.
Overzicht subsidieprojecten
2020 MSA Service – MULTIPED datalogger
Overzicht subsidieprojecten
MSA-Service B.V. uit Hardinxveld-Giessendam heeft een bijdrage ontvangen uit het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden. Het elektrotechnisch automatiseringsbedrijf gebruikt deze cofinanciering voor de ontwikkeling van een prototype datalogger voor de maritieme industrie. Deze datalogger, genaamd Multiped, is zowel geschikt voor kleine werktuigen als grote installaties. De adviescommissie ziet potentieel in deze innovatie van het bedrijf vanwege de combinatie van diverse signalen en systemen in de datalogger, met name bij storingsanalyse. Veel scheeps-/procesautomatiseringssystemen en machines beschikken over een schat aan meetgegevens, omdat ze zijn uitgerust met sensoren. Toch wordt in de praktijk veelal geen optimaal gebruik gemaakt van deze data volgens Machiel ’t Hoen, eigenaar van MSA-Service. “Een van de redenen is dat de data uit verschillende, niet gekoppelde, databronnen komen. Denk hier bijvoorbeeld aan motoren, pompen en meetinstrumenten, navigatie apparatuur. Daarnaast zijn veel datalog oplossingen cloudbased, terwijl de beschikbare internetbandbreedte in Projectpartners diverse regionale toeleveranciers en klanten, lokaal onderwijs Eigen investering € 45.800 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Prototyping
de maritieme industrie beperkt is. Met de universele datalogger biedt ons bedrijf voor de gebruiker op locatie een verzamelplaats van alle aanwezige proces en machinedata. Belangrijk bij de ontwikkeling van het prototype is dat deze, naast nauwkeurigheid en stabiliteit, voldoet aan hoge systeemeisen qua temperatuur, trilling, veiligheid en geschikt is voor zowel kleine werktuigen met weinig signalen tot grote installaties (zoals schepen) met vele duizenden signalen.” Dit project is in 2021 succesvol afgerond.
2020 NETICS – baggerpers
Overzicht subsidieprojecten
NETICS uit Alblasserdam is, samen met studenten van het Da Vinci College en Hogeschool Rotterdam, gestart met een innovatief project op het gebied van circulair baggeren, waarvoor zij een subsidie ontvangen uit het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden. Het bedrijf dat internationaal naam heeft gemaakt op het gebied van bouwen met lokaal beschikbare baggerspecie, bouwt de komende maanden een prototype van een unieke baggerpers voor het persen van zetsteen voor toepassing in de civiele waterbouw. Deze pers wordt gebouwd in een van de maakhallen bij de Duurzaamheidsfabriek op het Leerpark in Dordrecht. In 2016 introduceerde NETICS – met subsidie uit het MKBkatalysatorfonds – het concept van de Baggerfabriek®. Het idee is om het baggerslib of sediment dat bij projecten afgevoerd moet worden niet langer te zien als afval, maar om te zetten in bouwelementen. Op deze mobiele baggerfabriek worden deze bouwelementen volgens de gepatenteerde GEOWALL®-techniek gemaakt. Doordat op de projectlocatie zelf gewerkt kan worden, hoeven minder grondstoffen aangevoerd te worden waardoor er veel minder CO2- en stikstofuitstoot Projectpartners Da Vinci / Duurzaamheidsfabriek / Hogeschool Rotterdam Eigen investering € 77.480 Toegekende subsidiebijdrage € 18.000 Type instrument Prototyping
is. Bovendien kan het materiaal van de elementen aan het eind van de levensduur eenvoudig worden hergebruikt. Een heel duurzame oplossing dus. Intussen heeft NETICS in diverse innovatieprojecten veel ervaring opgedaan met het persen van klein formaat bouwblokken van baggerspecie met bestaande machines. In het werkveld van de civiele waterbouw is echter een grote vraag naar grotere blokken die bijvoorbeeld ingezet kunnen worden als zetsteen en breuksteen. Omdat er op de markt geen persmachines beschikbaar zijn voor deze specifieke toepassing, maakt NETICS de baggerpers zelf. Dit project is in 2021 succesvol afgerond.
2020 10XL – platform 360 3D printkop
Overzicht subsidieprojecten
10XL, gespecialiseerd in groot formaat 3D-printen met gerecycled afval, ontwikkelt met een subsidie van het MKB-Katalysatorfonds een prototype voor een nieuwe, unieke printkop voor op een bestaande 3D-printerrobotarm. De printkop, genaamd Platform 360, wordt draaibaar en krijgt geïntegreerde koeling, verwarming en aandrukmechanisme, waarmee met een verbeterde kwaliteit en verhoging van de snelheid geprint kan worden. Het bedrijf uit Hardinxveld-Giessendam werkt voor de ontwikkeling van Platform 360 samen met studenten. 10XL produceert, met behulp van 3D printers, grote functionele 3D-modellen. Om naar grotere productieaantallen te gaan en de kwaliteit van de prints verder te verbeteren en te waarborgen moeten een aantal knelpunten in het proces worden weggenomen. Gerbert Smits, CEO 10XL: “Dit gaat met name om het verwarmen en koelen van de printlaag. Het verwarmen is nodig om de lagen die geprint worden beter te hechten. Geforceerd koelen is nodig om sneller een nieuwe laag te kunnen printen. Dit luistert zeer nauw. Bij een verkeerde regulering van koelen en opwarmen kan het werkstuk mislukken. De bestaande printkop Projectpartners Da Vinci / Duurzaamheidsfabriek Eigen investering € 52.060 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Prototyping
kan niet om zijn as roteren, waardoor het niet mogelijk om gericht te koelen en te verwarmen. Om het risico op fouten te verkleinen, wordt daarom momenteel minder snel geprint en machines niet volledig benut.” Een nieuwe printkop moet hier verandering in brengen. “Alle technieken zijn afzonderlijk van elkaar reeds ontwikkeld maar de combinatie hiervan is nieuw en dus innovatief.” Het printproces is duurzaam, omdat het gebruik maakt van gerecyclede materialen die diverse malen kunnen worden hergebruikt. Bovendien werkt het bedrijf volledig circulair. Dit project is in 2022 succesvol afgerond.
2019 Aqitec – Baggerrobot
Overzicht subsidieprojecten
Het bedrijf Aqitec Water Systems uit Dordrecht heeft een bijdrage ontvangen om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de vraag waar de meeste kansen liggen voor baggerrobots en welk product of dienst met de baggerrobot het best aansluit bij de behoefte. Vanuit de gedachte ‘ontwikkelen is samenwerken’ heeft het bedrijf zich gevestigd in een van de maakhallen van de Duurzaamheidsfabriek, waar directe lijnen zijn naar andere startups, bedrijven en het onderwijs. Baggeren is noodzakelijk om wateren bevaarbaar te houden en om veilige afvoer van water te garanderen. Baggerwerkzaamheden worden normaalgesproken periodiek uitgevoerd, dit terwijl sedimentatie een continu proces is. Aqitec ontwikkelt daarom een innovatieve baggeroplossing gebaseerd op elektrische slibrobots die op de waterbodem rijden, het slib opzuigen en door een drijvende leiding naar de kade verpersen. Deze baggermethode is minder invasief en de natuur wordt minimaal belast. De robots kunnen continu worden ingezet of zijn bijvoorbeeld snel inzetbaar om blokkades in watergangen weg te halen. Dit project is in 2020 succesvol afgerond.
Projectpartners Duurzaamheidsfabriek, gemeente Dordrecht Eigen investering € 56.800 Toegekende subsidiebijdrage € 20.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek
bekijk het filmpje
2019 Batteryspray – Asbestsaneringstool
Overzicht subsidieprojecten
Het snelgroeiende bedrijf Batteryspray gebruikt de cofinanciering vanuit het MKB-katalysatorfonds voor een haalbaarheidsonderzoek naar een innovatieve methode om asbest te verwijderen uit woningen. Deze voor mens en milieu veilige methode wordt al ingezet in de procesindustrie. Als Batteryspray deze methode ook toepasbaar kan maken op woningen, kan dat zorgen voor een aanzienlijke kostenbesparing én voor extra werkgelegenheid in de regio. Tot eind vorige eeuw werd asbest veel toegepast in de bouw. Met het oog op de gezondheidsrisico’s gelden sinds 1992 strenge regels voor het verwijderen van asbest. De vereiste veiligheidsmaatregelen en de bijbehorende kosten maken de drempel om asbest te verwijderen voor huiseigenaren hoog. Batteryspray wil nu kijken of hun eerder voor de procesindustrie ontwikkelde asbestsaneringsmethode, ook toepasbaar is voor woningen. Het innovatieve van de methode is dat deze het probleem aanpakt bij de ‘bron’. Met een speciale spraytechniek wordt het asbest in de asbesthoudende materialen geïsoleerd en relatief eenvoudig verwijderd door getrainde onderhoudsmedewerkers. Er zijn daardoor minder Projectpartners Da Vinci Eigen investering € 38.680 Toegekende subsidiebijdrage € 15.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek
maatregelen nodig. Op deze manier kan asbest dus veel goedkoper en veilig voor mens en milieu gesaneerd worden. De ontwikkeling van deze methode is bovendien een eerste stap richting het automatiseren van het saneringsproces, waardoor het verwijderen nog veiliger, efficiënter en goedkoper kan plaatsvinden. Dit project is in 2020 succesvol afgerond.
2019 De Ruyter & Koedood – HEAT-lab: Fieldlab waterstof binnenvaart De Ruyter Dieseltechniek B.V. en Koedood Marine Group B.V. ontwikkelen samen het eerste maritieme ‘zero emission’ fieldlab: het HEAT.Lab (Hydrogen & Energy Applied Technologies met een bijdrage uit het MKBkatalysatorfonds. Het fieldlab richt zich primair op waterstoftechnologie, met de ambitie om de eerste maritiem gekeurde waterstofcel te ontwikkelen. Daarnaast wordt er gewerkt aan de (door)ontwikkeling en het testen van andere duurzame technieken. Met het opzetten van dit eerste waterstof fieldlab in de regio Drechtsteden voor de binnenlandse maritieme sector willen de bedrijven de sector op weg helpen naar volledig zero emissie transport over het water. De Ruyter en Koedood zien dat er een groeiende vraag is naar elektrisch varen en varen op waterstof. Het HEAT.Lab gaat daarbij zorgen voor de nodige versnelling. In de ontwikkeling van duurzame technologieën zijn nog de nodige onzekerheden. Om toch het benodigde tempo te kunnen behouden, is het van groot belang om de ontwikkelingen direct te kunnen toetsen. Daarvoor is het fieldlab bedoeld. De innovatieve waterstofoplossingen die straks voortkomen uit het HEAT.Lab, zijn direct Projectpartners Duurzaamheidsfabriek / Da Vinci, TU Twente Eigen investering € 59.220 Toegekende subsidiebijdrage € 40.000 Type instrument Kwartiermakersproject
inzetbaar op bestaande (hybride) schepen. De Ruyter en Koedood willen waterstofsystemen leveren die echt ontwikkeld zijn voor de binnenvaart. Het project moet de “zero emission” technologie voor de maritieme sector een sterk fundament geven in de regio Drechtsteden. Daarbij combineren de bedrijven hun eigen kennis en ervaring in nieuwe schone technologieën en werken nauw samen met kennisinstellingen en het onderwijs. Dit project is in 2021 succesvol afgerond.
Overzicht subsidieprojecten
2019 Machinnova – Entrobot
Overzicht subsidieprojecten
Het bedrijf Machinnova BV gebruikt de ontvangen subsidie om een prototype te ontwikkelen van een ent-robot die het proces van plantveredeling in de tuinbouwsector automatiseert. Voor de teelt van komkommers, tomaten, paprika’s en andere groenten worden zowel zaden als stekken gebruikt als uitgangsmateriaal om planten op te kweken. Om stekken te verkrijgen wordt een deel van de plant (de ent) vastgemaakt op de onderstam ter verbetering (veredeling) van de plant. Veredelingsbedrijven enten 98% van de planten nog handmatig. Machinefabrikant Machinnova maakt hoogwaardige machines voor de tuinbouw en heeft inmiddels diverse processen in deze sector succesvol geautomatiseerd. Het automatiseren van het ent-proces is een grote uitdaging. Het ent-proces is precisie werk. De juiste stamdiktes moeten bij elkaar worden gebracht en op een juiste manier worden ge-ent. Vervolgens moeten de stekken op precies de juiste hoogte automatisch worden afgesneden. Een robot kan dit met de hoogste precisie en een forse verwerkingssnelheid uitvoeren. Dat is ook het grote voordeel van een robot ten opzichte van handmatige enten. Want het traditionele Projectpartners Duurzaamheidsfabriek / Da Vinci Eigen investering € 21.000 Toegekende subsidiebijdrage € 21.000 Type instrument Prototyping subsidie
ent-proces kost veel tijd en zorgt voor onnodig afval doordat planten bijvoorbeeld verkeerd worden afgeknipt of de verkeerde stammen bij elkaar worden gezet. Het bedrijf wil voor de bouw van het prototype samenwerken met het Da Vinci College. Een unieke kans voor studenten om vanaf de start mee te denken over het ontwerp van de robot. Dit project is in 2020 succesvol afgerond.
2019 Holland Marine Parts – Waterdrukvoortstuwing pleziervaartuigen Voor het manoeuvreren van schepen en boten wordt traditioneel gebruik gemaakt van boegschroeven. Holland Marine Parts heeft een innovatieve oplossing ontwikkeld als alternatief voor een boegschroef, de Jet Thruster. De Jet Thruster is een manoeuvreersysteem op basis van waterdruk en stuwkracht. Jet thrusters in de boeg en/of de hek van de boot zorgen met aangezogen water voor de bestuurbaarheid van de boot. Holland Marine Parts wil een totaal nieuwe Micro Jet Thruster ontwikkelen en gaan produceren. Dit nieuwe systeem wordt volledig nieuw ontwikkeld en heeft als kenmerken en voordelen: veel compacter en lichter; meer inbouwvrijheid en meer toepassingsmogelijkheden; minder onderdelen en daardoor betrouwbaarder; aanzienlijke goedkoper; vergroting marktpotentieel; levert relatief een groter vermogen; gestandaardiseerde productie; geschikter voor OEM’s (Original Equipment Manufacturer). Door het kleinere formaat, de lagere te verwachten kostprijs en de aanzienlijk lagere verkoopprijs kan Holland Marine Parts een voor haar nieuwe markt gaan bedienen, de markt van speedboten. Deze markt is in landen als Amerika en Canada zeer groot. Eigen investering € 40.990 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek
Dit project is in 2020 succesvol afgerond.
Overzicht subsidieprojecten
2018 10XL – Hybrid manufacturing 3D-printen
Overzicht subsidieprojecten
10XL heeft een nieuw concept ontwikkeld in de wereld van 3D print services: hybrid manufacturing. In 2018 is met behulp van een prototyping subsidie het prototype van het hybride proces verder ontwikkeld. Hybrid manufacturing is een combinatie tussen 3D printen (additive manufacturing) en CNC frezen (subtractive manufacturing). De core market van 10XL is de maritieme industrie. Binnen deze industrie richt 10XL zich op het maken van prototypes (sleepmodellen), tooling (mallen) en functionele modellen. Met hybride productie worden de kosten met meer dan 50% gereduceerd ten opzichte van conventionele productie, de lead time wordt verkort en de flexibiliteit wordt sterk verbeterd. Bovendien zijn de gebruikte thermoplasten geschikt zijn voor recycling. In 2017 heeft 10XL een eerste prototype van de additive manufacturing module gebouwd (A01). In 2018 heeft 10XL dit prototype verder verbeterd en het hybride proces vervolmaakt. Dit project is in 2019 succesvol afgerond.
Eigen investering € 219.000 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Prototyping subsidie
2018 Active Battery Technology – Loodzuuraccu Active Battery Technology (ABT) is in 2018 gestart met de ontwikkeling van een prototype voor industriële (semi- en deep-cycle) loodzuuraccu’s. Met deze accu’s is het mogelijk om (duurzaam) geproduceerde elektrische energie op te slaan en te gebruiken voor diverse elektrische systemen. Het doel van het prototype project is om een industriële loodzuuraccu, met een energiecapaciteit van 4000kWh, als prototype te produceren en deze accu zowel statisch als ook dynamisch elektrisch te belasten waarbij verschillende metingen zullen worden uitgevoerd. Verwacht wordt dat de levensduur van deze accu groot zal zijn. Echter, metingen zijn nodig om dit nauwkeuriger te bepalen. Het is straks ook mogelijk om bijvoorbeeld binnenvaartschepen volledig elektrisch met deze deep-cycle loodzuuraccu’s aan te drijven. Dit project is succesvol afgerond in 2019.
Eigen investering € 33.651 Toegekende subsidiebijdrage € 24.900 Type instrument Prototyping subsidie
Overzicht subsidieprojecten
2018 Aqua Navis – Canal du Container
Overzicht subsidieprojecten
Aqua Navis in 2018 een haalbaarheidsonderzoek gestart om een klein containerschip door te ontwikkelen en de daarbij behorende markt te onderzoeken. Het onderzoek is gericht op containervervoer door zeer klein vaarwater, bijvoorbeeld in steden. Vanwege de standaardbreedte van containers en de standaardeisen voor binnenvaart (met twee gangboorden) vormt dit nu een probleem. Aqua Navis heet een concept bedacht waardoor het mogelijk is om wel met de gevraagde scheepsafmetingen containers te kunnen vervoeren. Deze haalbaarheidsstudie is bedoeld om het concept verder te onderbouwen en te onderzoeken in hoeverre er meer vraag is naar een dergelijke mogelijkheid. Dit project is succesvol afgerond in 2019.
Eigen investering € 34.700 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek
2018 Holland Shipyards – Hergebruik en overbrengen van energie van veerboten tijdens aan- en afmeren Inspelend op de vraag naar zero emissie veerponten, doet Holland Shipyards onderzoek naar de haalbaarheid van het hergebruiken en overbrengen van energie tijdens het aan- en afmeren. Het tot stilstand krijgen van de massa van een veerboot kost veel kinetische energie. Deze “rem-energie” zou eventueel mechanisch opgevangen kunnen worden en weer mechanisch omgezet kunnen worden in een directe ingang op de voortstuwing tijdens het wegvaren van de kade. In dit project worden vooral de technische mogelijkheden hiervoor nader onderzocht. Dit project is succesvol afgerond in 2019.
Eigen investering € 25.000 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek
Overzicht subsidieprojecten
2018 Cantiere Barone – Futuro MK I
Overzicht subsidieprojecten
Cantiere Barone (voorheen Imbarcazione Barone) ronde in 2018 succesvol het haalbaarheidsonderzoek af naar de ontwikkeling van een nieuwe, hybride energiezuinige rompvorm van een snelle boot voor personenvervoer en professioneel gebruik. Eind 2018 is onder een nieuwe aanvraag gestart met de bouw van een prototype. Bij het haalbaarheidsonderzoek werd de focus gelegd op de het gebruik van moderne hydrodynamica bij het ontwikkelen van een zo efficiënt mogelijke romp. Daaruit is gebleken dat door middel van een geventileerde stepped romp (ventilated stepped hull) het mogelijk is een lagere weerstand te verkrijgen. Na de testen bij de TU Delft en MARIN is gebleken dat het bouwen van een prototype 1 op 1 van Futuro MK I de volgende stap is. Dit project is in 2020 afgerond voor wat betreft het subsidiedeel; de bouw van de Futuro loopt nog door.
Eigen investering € 145.050 Toegekende subsidiebijdrage € 19.999 Type instrument Prototyping subsidie
2017 Edorado - Elektrische draagvleugelspeedboot
Overzicht subsidieprojecten
De innovatieve maritieme startup Edorado heeft een subsidie ontvangen om de ontwikkeling van hun innovatieve volledige elektrische speedboot te versnellen. Het gaat om een elektrisch aangedreven speedboot met draagvleugels die het mogelijk maakt een duurzame vorm van watersport te bieden zonder in te leveren op prestaties (snelheid, actieradius). het haalbaarheidsproject richt zich op het ontwikkelen en bouwen van een prototype op 1/2 schaal, waarmee zowel het hydrodynamische ontwerp als het ontwerp van de volautomatisch intrekbare draagvleugels kunnen worden aangetoond. Bij een succesvolle ontwikkeling van de draagvleugelboot heeft Edorado in potentie een grote kring van toeleveranciers in de regio, waardoor het bedrijf in de toekomst substantiële invloed kan hebben op het maritieme karakter en de kracht van de maritieme sector. Het bedrijf is na het vergrijgen van de prototype subsidie bezig met de definitieve productontwikkeling alvorens met de serie bouw van de eerste modellen te starten. Inmiddels zijn reeds 20 bestellingen geplaatst voor het eerste “runabout” model, de Edorado 8S. De 8S is het definitieve ontwerp dat uiteindelijk in (serie)productie Eigen investering € 49.000 + € 45.880 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 + € 25.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek + Prototype
zal gaan. In tegenstelling tot de 7S is dit model is voorzien van een actief draagvleugel systeem. Naast ontwikkeling van de benodigde hardware speelt ook de software ontwikkeling (of de combinatie van beide, de zogenaamde mechatronica) een belangrijke rol in het project. Een belangrijk deel van de productontwikkeling vindt plaats in Dordrecht, gelegen in de Drechtsteden regio. Edorado B.V. heeft hier sinds begin 2017 een werkruimte gehuurd in hetzelfde pand als de Duurzaamheidsfabriek. Het haalbaarheidsonderzoek is succesvol afgerond in 2017 en het prototypingproject is succesvol afgerond in 2018.
2017 Marine Innovators – Innovatieve Installatietechniek Windmolens en fundaties Offshore Marine Innovators B.V. verkende in dit traject een innovatieve installatietechniek voor Windmolens en offshore installaties met het oog op kostprijsreductie van het totale windmolentraject waarin installatie en transport een belangrijke factor vormen. Binnen de energiesector levert wind als duurzame en schone energiebron een steeds belangrijkere bijdrage aan energieverbruikers. Volgens EWEA zal naar verwachting vanaf heden tot 2025 de bijdrage van windenergie offshore binnen de EU met ca. 55.000 MW toenemen. Door innovatie en schaalvergroting van achtereenvolgens windmolens, fundaties en verankeringen van fundaties kunnen de kostprijzen aanzienlijk worden verlaagd. Tegelijk zullen door de schaalvergroting van windmolens aanzienlijke investeringen gaan plaatsvinden in de handling equipment van windmolens offshore. Het doel van dit project is om een aanzienlijke kostprijsreductie te realiseren bij het transport en de installatie van windmolens offshore door toepassing van een innovatieve installatiemethode. Juist de toekomstige grote windmolens (tot ca. 15 MW) kunnen effectief en efficiënt middels deze innovatieve technologie worden geïnstalleerd.
Kenmerkend voor de nieuwe installatiemethode Eigen investering € 35.000 Toegekende subsidiebijdrage € 25.000 Type instrument Haalbaarheidsonderzoek
is dat de windmolen en fundatie als één geheel worden geïnstalleerd, waarbij geen gebruik wordt gemaakt van hijsinstallaties. Windmolens kunnen hierdoor significant sneller en goedkoper worden geplaatst. Middels een technisch- en economisch haalbaarheidsonderzoek moet worden aangetoond dat dit innovatieve installatieconcept voor windmolens offshore voldoende potentie heeft om te worden ingezet voor windmolenprojecten in zeeën binnen de EU. Dit project is succesvol afgerond in 2018.
Overzicht subsidieprojecten
2017 Krohne New Technologies – PRedictive Analytics and DiagnOstics at Fieldlab XCaliber (PARADOX) Krohne new Technologies en haar samenwerkingspartners hebben een kwartiermakerbijdrage ontvangen. Met deze verdere invulling van het Fieldlab en het bijbehorend initieel testprogramma, hopen ze het ‘go-to’ punt te worden voor kennis- en validatievraagstukken rondom meetinstrumentatie voor procesinstallaties. In het licht van de sterk dalende instrumentatiekennis (o.a. in de procesindustrie) en de grote gebruiksgroei die verwacht wordt van de opkomst van ‘industrie 4.0’ (ook in de procesindustrie) is het essentieel, maar ook onvermijdelijk dat meetinstrumentatie/sensoren in de toekomst in staat zullen zijn: hun eigen status en functioneren (lees: hun ’health’) te kunnen detecteren, eigen ‘malfunction’ te gaan voorspellen en afwijkende procescondities (bij. lucht in het systeem) te detecteren en hierover ‘gebruikersvriendelijk’ te communiceren met operators en maintenance engineers. En daarbij deze informatie ook hanteerbaar toegankelijk te maken voor de gebruiker. KROHNE wil, als toonaangevende producent van o.a. debiet-, massa-, Projectpartners