bijlage bij nr. 3 BC POH GGZ voor Collegevoorstel def

T

Effectenrapportage POH jeugd Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

Alie Postma | 06-01-2023

Dit is een uitgave van:

Van Dam & Oosterbaan Euclideslaan 201 3584 BS Utrecht

Jaar van uitgave: 2023

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van Van Dam & Oosterbaan.

www.vandamoosterbaan.nl

Inleiding De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht maakt sinds april 2022 gebruik van twee praktijkondersteuners (POH) jeugd die binnen een huisartsenpraktijk werken. Het doel hiervan is dat hulpvragen vroegtijdig worden gesignaleerd en dat de POH’ers zelf hulpvragen op kunnen pakken, waardoor er minder inzet van specialistische jeugdhulp nodig is. De gemeente wil nu graag laten onderzoeken wat de effecten zijn van de inzet van deze POH’ers. Hoeveel cliënten worden gesproken en hoeveel daarvan worden er nog doorverwezen naar de specialistische jeugdhulp? Wat zijn de ontwikkelingen binnen de specialistische jeugdhulp? En wat betekent dit voor de kwaliteit van zorg? In verschillende rapportages en dashboards wordt over dit alles gerapporteerd. Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft Van Dam & Oosterbaan (VDO) gevraagd om hier een effectenrapportage van te maken.

Aanpak Er zijn verschillende partijen in het jeugdhulp-landschap in gemeente Hendrik-Ido-Ambacht: • Drechtdokters: de regionale huisartsenorganisatie • Zonboog: huisartsenpraktijk de Volgerlanden is onderdeel van Stichting Zonboog • Stichting Jeugdteams: organisatie die eerstelijns jeugdhulp verleent • Service Organisatie Jeugd Zuid Holland Zuid (SOJ): verantwoordelijk voor inkoop specialistische jeugdhulp in de regio. Vanuit al deze partijen is informatie beschikbaar: bij de één in de vorm van rapportages, bij de ander in de vorm van een dashboard. Met een beleidsmedewerker van gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft VDO besproken welke data er allemaal is en bij welke organisaties de data te vinden is. Vervolgens zijn er afspraken gemaakt over het registreren en het ontvangen van deze data. Uiteindelijk leidde dit tot de volgende rapportages en bestanden: • Kwartaal- en jaarrapportages Drechtdokters • Geregistreerde informatie van de POH'ers van de Drechtdokters en de Zonboog • Rapportages SOJ • Toegang tot dashboard SOJ VDO heeft deze in relatie tot elkaar geanalyseerd en onderzocht met betrekking tot het financiële resultaat. Hiervoor is het zelfontwikkelde model businesscase POH gebruikt. In dit model wordt gekeken hoeveel cliënten hulp krijgen vanuit de POH’er en hoe vaak er nog een doorverwijzing is naar specialistische hulp.

Bij de cliënten zonder uiteindelijke verwijzing naar specialistische zorg kan een besparing worden uitgerekend: dat zijn de gemiddelde kosten bij de doorverwijzing min de kosten van de POH’er (gemiddeld aantal uur besteed aan één cliënt). Wanneer de POH'er een verwijsadvies geeft, wordt deze volgens de huisartsen altijd overgenomen, zo hebben we nagevraagd.

Doel Dit rapport heeft als doel: inzicht geven in de effecten van de POH’ers jeugd, zowel op financieel gebied als op andere vlakken, bijvoorbeeld rond kwaliteit van zorg.

2 www.vandamoosterbaan.nl

Business case POH Situatie zonder POH Als eerst kijken we naar een situatie waarin er nog geen POH actief zijn. De geregistreerde cijfers door de huisartsenpraktijken van de pilot zijn aangevuld met de data uit het dashboard SOJ om te komen tot een solide business case. Als er geen POH’ers waren ingezet, dan hadden de in totaal 229 doorverwijzingen, €903.733,gekost in het eerste jaar na de verwijzingen.

Situatie met POH GGZ Jeugd In de situatie van de pilot waarbij de POH'ers wel zijn ingezet, zijn de kosten in het eerste jaar na de doorverwijzingen door POH'ers (=52) en doorverwijzingen die alsnog direct door huisartsen zijn gedaan (86), geschat op €483.703. Dit is inclusief de projectkosten van de beleidsmedewerker en de kosten voor de inzet van de POH'ers. Resultaat inzet POH De inzet van de POH’ers levert in het eerste jaar na de verwijzing dan ook een verschil en dus besparing op van €420.030. In de afbeelding op de volgende pagina is de situatie zonder POH en met POH uiteengezet. Voor een volledig overzicht van de berekeningen, zie de bijlage.

Beschrijvende cijfers pilot POH In onderstaande afbeelding zijn de verschillende cijfers terug te zien. Hierin is zowel de situatie met als zonder POH'er is geschetst. Voor de doorverwijzingen hebben we in onderstaande afbeelding gekozen voor een specificatie tussen: - SGGZ: Specialistische GGZ - BGGS: Basis GGZ - J&O: Jeugd- en opvoedhulp - Overig Aan de linkerkant van de afbeelding is de situatie zonder POH'er geschetst. Alle 229 cliënten zouden worden doorverwezen naar specialistische jeugdhulpverlening (de berekening m.b.t. de verdeling van de segmenten wordt uitgelegd in bijlage 3.) Aan de rechterkant van de afbeelding wordt de situatie met POH'er weergegeven. Door de huisartsen die een POH-er tot hun beschikking hadden, zijn er naar schatting 86 cliënten direct doorverwezen, zonder tussenkomst van een POH'er. Daarnaast zijn er in totaal 143 cliënten door deze huisartsen wel eerst verwezen naar een POH'er. Van deze cliënten is er uiteindelijk 48% niet doorverwezen, van 16% is het nog onbekend (o.a. doordat gesprekken nog lopen) en 36% is wel doorverwezen naar specialistische jeugdhulp.

3 www.vandamoosterbaan.nl

Van de 52 cliënten die wel zijn doorverwezen, is ongeveer de helft doorverwezen naar de Basis GGZ. Voor de volledige verdeling m.b.t doorverwijzingen, zie de onderstaande grafiek.

Grafiek 1: Uitsplitsing in aantallen van 52 cliënten dat is doorverwezen door POH naar soort organisatie

4 www.vandamoosterbaan.nl

Leeftijd en problematiek De gemiddelde leeftijd van de cliënten, gezien door de POH'ers was 12 jaar, met een minimum van 3 jaar en maximum van 24 jaar. Het gemiddelde van de doorverwezen cliënten ligt iets lager dan van de nietdoorverwezen cliënten, namelijk respectievelijk 11 jaar en 12 jaar. De problematiek is voor 44 cliënten (31%) niet ingevuld. Tijdens de eerste maanden van de inzet van de POH is de problematiek nog niet uitgesplitst in onderstaande onderdelen. Retrospectief is dit niet meer te herleiden. Bij de cliënten waar de problematiek wel is ingevuld bleken angst (8%), emotieregulatie-problemen (8%), ADHD (7%) en gedragsproblemen (7%) het meest voor te komen. Zie bijlage 1 voor de complete lijst. In grafiek 2 is het aantal jeugdigen met soort problematiek te zien en uitgesplitst in wel of niet doorverwezen. Daarin is te zien dat het grotere deel van de jeugdigen met angstklachten of ADHD- gerelateerde klachten niet werd doorverwezen, terwijl het grotere deel van jeugdigen met emotieregulatie-problemen, gedragsproblemen of opvoedproblematiek, wel werd doorverwezen. Voor de volledige lijst, zie bijlage 2.

Grafiek 2: Aantal jeugdigen met soort problematiek dat wel of niet is doorverwezen door POH'er

9 7 6

6 5 4

4

3 2

3 2

2 1 1

1

3 3 2

1

2 1 1

Doorverwezen

1 1

1 1

1

2

1

1

Niet doorverwezen

Conclusie en advies Ons advies is om door te gaan met de inzet van de POH'ers in Hendrik-Ido-Ambacht. Er kan gesteld worden dat de inzet van POH'ers een groot verschil maakt, zowel kwalitatief als financieel. - De POH'ers kunnen zelf hulpvragen ondervangen, waardoor er minder vaak hoeft te worden doorverwezen. - De POH’ers maken door hun expertise en de tijd die zij kunnen nemen voor een de cliënt een betere inschatting van de hulpvraag en de problematiek, waardoor er minder naar zwaardere zorg wordt verwezen en de cliënt de juiste hulp op de juiste plek krijgt. - De POH'ers dienen als overbrugging totdat een GGZ zorgverlener plek heeft voor een cliënt, wat maakt dat de zorgvraag niet zwaarder wordt door de lange wachtlijsten. Daarnaast zien we een flinke besparing van €420.030 door de inzet van de POH'ers.

5 www.vandamoosterbaan.nl

Bijlage 1: Aantal jeugdigen met soort problematiek Problematiek Niet ingevuld ADHD Anders Angst Autisme Depressie Echtscheidingsproblematiek Eetproblematiek Emotieregulatie problemen Gedragsproblemen Hechtingsproblematiek Hoogbegaafdheid Kopp Negatief zelfbeeld Ontwikkelingsachterstand Opvoedproblematiek Rouwverwerking Seksuele ontwikkeling Slaapproblemen Sociale vaardigheden Totaal

Aantal cliënten 44 10 6 12 2 8 5 3 11 10 1 2 3 8 2 9 1 2 3 1 143

Percentage cliënten 31% 7% 4% 8% 1% 6% 3% 2% 8% 7% 1% 1% 2% 6% 1% 6% 1% 1% 2% 1% 100%

Bijlage 2: Aantal jeugdigen met soort problematiek wel of niet doorverwezen Aantal jeugdigen met problematiek Niet ingevuld ADHD Anders Angst Autisme Depressie Echtscheidingsproblematiek Eetproblematiek Emotieregulatie problemen Gedragsproblemen Hechtingsproblematiek Hoogbegaafdheid Kopp Negatief zelfbeeld Ontwikkelingsachterstand Opvoedproblematiek Rouwverwerking Seksuele ontwikkeling Slaapproblemen Sociale vaardigheden Totaal

Gesprekken lopen nog

Doorverwezen

1 1 1 1 1 1 1

2

Niet doorverwezen 18 2 2 1 1 1 2 7 5 1 1 3 1 6

1 10

1 52

Onbekend

24 6 3 9 1 4 4 3 2 1 1 3 1 1 1 2 2 68

Totaal 2 1 3

44 10 6 12 2 8 5 3 11 10 1 2 3 8 2 9 1 2 3 1 143

2

2

1 2

13

6 www.vandamoosterbaan.nl

Bijlage 3: volledig overzicht berekeningen financiële kosten en baten bij inzet zonder en met POH'ers Indicator

met POH

Aantal cliënten door huisartsen verwezen naar POH

zonder POH 0

Aantal cliënten vervolgens doorverwezen door POH

0

52

Waarvan naar SGGZ

0

3

Waarvan naar BGGZ

0

27

Waarvan naar BGGZ en naar jeugdteam

0

2

Waarvan doorverwezen door de POH naar Jeugdteam

0

9

Waarvan doorverwezen naar GGZ medewerker in Jeugdteam

0

5

Waarvan doorverwezen door de POH naar 'anders'

0

3

Waarvan doorverwezen naar PMT/speltherapie

0

3

Aantal cliënten waarvan onbekend is of er doorverwezen is door POH

0

13

Aantal cliënten niet doorverwezen door de POH

0

68

Aantal cliënten waarbij gesprekken met POH nog lopen

0

10

Aantal cliënten dat in april t/m december 2022 is doorverwezen door huisartsen en POH'ers

138

138

Situatie zonder POH: Aantal cliënten die in totaal verwezen zouden zijn door huisartsen als er geen POH'ers waren ingezet.

229

86

63%

63%

Bron

Kanttekening

143

Situatie met POH: Aantal cliënten direct doorverwezen door huisartsen uit de pilot, zonder eerst naar POH te verwijzen.

Cijfers afkomstig van registratie POH’ers van huisartsen

Uit dashboard: totaal aantal cliënten verwezen door huisartsen met een POH in 2022. Dit is niet per maand inzichtelijk maar wel per jaar, daarom is van het totaal in 2022 3/4 genomen omdat de POH'ers in april zijn gestart. Situatie zonder POH: zouden de 143 cliënten die nu wel naar de POH zijn verstuurd, direct zijn doorverwezen door de huisarts. Daarbij wordt het aantal cliënten dat door huisartsen met POH wel is verwezen, maar niet eerst is doorgestuurd naar een POH’er opgeteld: 143+ 86=229. Situatie met POH: de 86 is berekend door van het aantal verwijzingen door huisartsen met een POH in april t/m december 2022 ( namelijk 138), blijkend uit het dashboard - het aantal verwijzingen door de POH (52) te doen.

Dit is inclusief de verwijzingen door de POH, in het dashboard is er geen onderscheid gemaakt tussen POH en huisarts

Verwijzingen per perceel door huisartsen (zonder verwijzingen POH) Gemiddeld percentage declaraties van cliënten actief in april t/m oktober 2022, dat is verwezen door huisartsen (ook die zonder POH) naar SGGZ

Uit het dashboard: In de declaraties per maand in 2022 is gekeken naar het aantal jeugdigen dat ooit is verwezen door huisartsen en hoe zij procentueel

7 www.vandamoosterbaan.nl

Gemiddeld percentage declaraties van cliënten actief in april t/m oktober 2022, dat is verwezen door huisartsen (ook die zonder POH) naar BGGZ

8%

8%

verdeeld zijn per perceel. Er is gekeken naar de maanden april t/m oktober, omdat in april het POH project is gestart. En einddatum oktober omdat op het moment van schrijven de declaraties van november en december nog niet volledig zijn. Vervolgens is per perceel gekeken hoeveel procent van het totaal aantal jeugdige dat is verwezen door een huisarts hierin voorkomt.

Gemiddeld percentage declaraties van cliënten actief in april t/m oktober 2022, dat is verwezen door huisartsen (ook die zonder POH) naar J&O

5%

5%

Gemiddeld percentage declaraties van cliënten actief in april t/m oktober 2022, dat is verwezen door huisartsen (ook die zonder POH) naar LTA/AWBZ

24%

24%

Geschatte aantal cliënten direct door huisarts verwezen naar de SGGZ

144

54

Geschatte aantal cliënten direct door huisarts verwezen naar de BGGZ

19

7

Geschatte aantal cliënten direct door huisarts verwezen naar de J&O

11

4

Geschatte aantal cliënten direct door huisarts verwezen naar de AWBZ/LTA

55

20

Verwijzingen per perceel door POH + huisartsen

299

138

Totaal aantal cliënten doorverwezen naar SGGZ door huisartsen en POH

144

57

Totaal aantal cliënten doorverwezen naar BGGZ door huisartsen en POH

19

34

Totaal aantal cliënten doorverwezen naar J&O door huisartsen en POH

11

18

Totaal aantal cliënten doorverwezen naar AWBZ/LTA door huisartsen en POH Totaal aantal cliënten doorverwezen naar PMT/speltherapie door huisartsen en POH

55

20

0

3

Totaal aantal cliënten doorverwezen naar 'anders' huisartsen en POH

0

3

Totaal aantal cliënten verwezen naar BGGZ en J&O door huisartsen en POH

0

2

Gemiddeld aantal contactmomenten POH voor doorverwijzing

0

2,9

Gemiddeld aantal contactmomenten POH voor niet-doorverwijzing

0

3,2

Kosten inzet POH

€0

€ 43

Het uurtarief is €86,- maar de gemeente betaalt 50% daarvan

€ 3.501

€ 3.501

Uit dashboard: gemiddelde kosten over 2021 per perceel, per cliënt, verwezen door huisartsen.

Berekend door het totaal aantal verwezen cliënten door huisartsen uit de pilot (zonder tussenkomst POH) te vermenigvuldigen met het percentage voor dat perceel hierboven.

Berekend door het totaal aantal verwezen cliënten door huisartsen uit de pilot op te tellen bij het totaal aantal verwezen cliënten door de POH’ers.

Hierbij is in de situatie zonder POH niet het aantal cliënten meegenomen dat is verwezen naar de AWBZ en de LTA, omdat dit zowel GGZ kan zijn als J&O.

Aantal consulten met POH Cijfers afkomstig van registratie POH’ers van huisartsen

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts, per perceel Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar SGGZ

Dit gemiddelde geldt voor alle actieve cliënten in 2021, dus ook cliënten die al eerder voor 2021 zijn verwezen. En in dit

8 www.vandamoosterbaan.nl

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar BGGZ

€ 1.227

€ 1.227

tabblad van het dashboard kan niet gefilterd worden op naam huisarts, daarom gaat het hier om het gemiddelde van alle huisartsen verwijzingen

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar J&O

€ 4.231

€ 4.231

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar AWBZ/LTA

€ 6.013

€ 6.013

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar PMT/speltherapie

€ 1.618

€ 1.618

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar 'anders'

€ 2.729

€ 2.729

Bij deze cliënten is het niet bekend waar zij precies naartoe zijn verwezen, daarom is er gekozen voor een gemiddelde van de kosten tussen BGGZ en J&O

Gemiddelde kosten per actieve cliënt in 2021, ooit verwezen door huisarts naar J&O+BGGZ

€ 3.766

€ 3.766

Het gaat hier om cliënten die zowel naar BGGZ als J&O zijn verwezen. Er is bij de berekening ervanuit gegaan dat dit geen opsomming zal zijn van beide gemiddelde kosten, omdat er waarschijnlijk minder zorg ingezet wordt door het jeugdteam daar BGGZ al betrokken is. Daarom uitgegaan van 60% van de gemiddelde kosten van het jeugdteam en 100% van de BGGZ.

Totale kosten van cliënten verwezen door huisartsen en POH per jaar, per perceel Waarvan kosten voor SGGZ per jaar van de door huisartsen en POH verwezen cliënten april t/m december 2022

€ 903.733

€ 462.840

€ 504.195

€ 199.851

Waarvan kosten voor BGGZ per jaar van de door huisartsen en POH verwezen cliënten april t/m december 2022

€ 23.389

€ 41.917

Waarvan kosten voor J&O per jaar van de door huisartsen en POH verwezen cliënten in april t/m december 2022

€ 48.029

€ 77.276

Waarvan kosten voor AWBZ/LTA per jaar van de door huisartsen en POH verwezen cliënten in april t/m december 2022

€ 328.120

€ 123.224

Waarvan kosten voor PMT/speltherapie

€0

€ 4.853

Berekend door het aantal cliënten verwezen naar PMT te vermenigvuldigen met de gemiddelde kosten in 2021 per jeugdige voor PMT

Waarvan kosten voor 'anders'

€0

€ 8.188

Berekend door het aantal cliënten verwezen naar 'anders; te vermenigvuldigen met de gemiddelde kosten in 2021 per jeugdige voor 'anders'

Berekend door het aantal cliënten verwezen per perceel te vermenigvuldigen met de gemiddelde kosten in 2021 per jeugdige in dat perceel

Bij deze cliënten is het niet bekend waar zij precies naartoe zijn verwezen, daarom is er gekozen voor een gemiddelde van de kosten tussen BGGZ en J&O

9 www.vandamoosterbaan.nl

Waarvan kosten voor BGGZ en jeugdteam per jaar van de door huisartsen en POH verwezen cliënten april t/m december 2022

€0

€ 7.532

Projectkosten: inzet POH'ers en beleidsmedewerker

€0

€ 20.864

Waarvan kosten inzet van POH voor doorverwezen cliënten

€0

€ 6.579

Berekend door het aantal doorverwezen cliënten * het gemiddeld aantal consulten voor niet doorverwezen cliënten * uurtarief POH dat wordt betaald door de gemeente

Waarvan kosten inzet POH voor niet-doorverwezen cliënten

€0

€ 12.563

Waarvan projectkosten: inzet beleidsmedewerker

€0

€ 1.722

Berekend door het aantal niet doorverwezen cliënten * het gemiddeld aantal consulten voor niet doorverwezen cliënten * uurtarief POH dat wordt betaald door de gemeente Berekend door uurtarief * aantal ingezette uren

zonder POH € 903.733

met POH

verschil kosten 1e jaar na verwijzing

Overzicht kosten Totale kosten

Berekend door het aantal cliënten verwezen naar BGGZ en J&O te vermenigvuldigen met de gemiddelde kosten in 2021 per jeugdige voor BGGZ en J&O

€ 483.703 € 420.030

10 www.vandamoosterbaan.nl