Bijlage bij nr. 13 - 3. Toelichting

Bijlage bij Raadsinformatiebrief Monitor Groeiagenda Winter 2021 De vier opgaven en de Ambachtse invulling In de monitor wordt per opgave inzicht gegeven in de ontwikkelingen. Hieronder volgt een toelichting, met daarbij ook aandacht voor de situatie in Hendrik-Ido-Ambacht. Bouwen en wonen De gemeenten in de Drechtsteden hebben tot 2030 plannen voor de bouw van circa 25.000 woningen. Tussen 2016 en 2020 zijn inmiddels ongeveer 4.000 woningen gebouwd. Het realisatietempo van de Drechtsteden in zijn geheel is niet voldoende om de ambitie van 25.000 woningen te kunnen realiseren. De provincie ziet overigens een maximale behoefte tot 2030 van een kleine 10.000 woningen voor de gehele Drechtsteden (gemeten vanaf 2020). Met alle plannen in de regio, inclusief Spoorzone en Regiodeal, komen we hoger uit dan de provincie ons nu toestaat. Dit terwijl er voldoende ruimte is om tot 2030 20.000 woningen te bouwen in onze regio. Hierover zijn gesprekken gaande met de provincie. Monitor In de monitor vindt u op gemeentelijk niveau informatie over onder andere het aantal verleende bouwvergunningen per gemeente, het aantal verkochte nieuwbouwwoningen, het aantal opgeleverde woningen, de ontwikkeling van de planvoorraad en de plancapaciteit. Hendrik-Ido-Ambacht bouwt voldoende woningen De stijgende lijn in de realisatie van woningen, die in de vorige monitor is benoemd, lijkt nu te stokken.

Het aantal verleende bouwvergunningen is regionaal gezien gedaald. Oorzaak hiervan is veelal de stikstof en PFAS problematiek. Dit geldt niet voor Hendrik-Ido-Ambacht. In onze gemeente zijn bijna even veel bouwvergunningen verleend als in Dordrecht. Samen hebben deze twee gemeenten ruim driekwart van de verleende vergunningen van alle zeven gemeenten binnen de Drechtsteden verleend. Hendrik-Ido-Ambacht verleende 148 bouwvergunningen, Dordrecht 152. Het totaal in de Drechtsteden is 389. Sociale woningvoorraad De druk op de sociale woningvoorraad is nog erg groot, mede doordat nog niet alle gesloopte woningen zijn teruggebouwd. Daardoor is er een achterstand ontstaan op regionaal niveau. In Hendrik-Ido-Ambacht worden overigens wel goedkope en betaalbare sociale huurwoningen en betaalbare (starters) koopwoningen gebouwd voor de doelgroep. Daarmee leveren wij een goede bijdrage aan de regionale opgave en voldoen we aan de doelstellingen uit onze eigen lokale Woonvisie. Economie en werken Ambitie: groei van 30.000 banen in deze regio, passend bij het profiel van het bedrijfsleven. Hieronder geven we aan waar we aan werken om dit doel te bereiken en hoe we kunnen zorgen dat bedrijven zich hier willen vestigen en ook willen blijven.

1

Ruimtelijke economie/werklocaties Om de ambitie van 30.000 nieuw te realiseren banen te kunnen realiseren, zal er een goed beeld moeten komen van de huidige werklocaties. Waar zitten de kansen voor bedrijven en de groei van het aantal banen. En wat hebben we nodig in de toekomst aan hectaren. Elke gemeente is zelf verantwoordelijk voor een aantrekkelijk ondernemingsklimaat (wonen, interne bereikbaarheid werklocaties, BIZ-en, parkmanagement, etc.). Gemeenten hebben ook zelf de verantwoordelijkheid voor de uitvoering en herontwikkeling van werklocaties, met het uitlokken van nieuwe investeringen/ en vestigingen. Deal Drechtcities heeft een clustering gemaakt per bedrijventerrein. Dit biedt een basis voor de verder invulling en het beleid van vestigen.

Innovatiestimulering Via het MKB-katalysatorfonds Drechtsteden zijn in de afgelopen twee jaar twaalf veelbelovende innovatieprojecten ondersteund. De projecten betroffen een breed scala aan innovaties. In het kader van de toekenning regiodeal worden meerjarige roadmaps op innovatiethema's uitgewerkt. Het gaat om de thema's duurzaam varen, smart maintenance, zorginnovatie en deltatechnologie. Voor het maken van concrete stappen zijn er op dit moment 5 busisness developers aangetrokken.

Human Capital De Drechtsteden hebben in juni 2019 het Human Capital Akkoord Zuid-Holland medeondertekend. Het is gericht op een versterkt ondernemersklimaat en meer kansen voor werknemers en mensen zonder baan. Door een regionaal arbeidsmarktbeleid met diverse human capital onderwerpen wordt gewerkt aan een betere aansluiting tussen onderwijs en de behoeften van werkgevers. De mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en het groeiend tekort aan gekwalificeerd personeel vraagt om extra inzet voor toekomstige medewerkers, een veerkrachtige en bewegelijke arbeidsmarkt waarin iedereen kan meedoen. Wat doen we nu? • Versterken scholingsaanbod op MBO-niveau (techniek, logistiek, bouw, ICT en zorg) • Inzetten op om -en bijscholing van werkenden en werkzoekenden (leerwerktrajecten) • Slimmere verbindingen maken op de regionale arbeidsmarkt tussen bedrijfsleven en werkzoekenden

Acquisitie en promotie De inzet vanuit DEAL Drechtcities in de promotie van de Drechtsteden begint z'n vruchten af te werpen. Door aanwezigheid op nationale en internationale beurzen, digitale nieuwsbrieven, sociale media inzet, etc. begint de Drechtsteden meer en meer bekendheid te genieten als een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven. Dat geldt in het bijzonder voor bedrijven in de gekozen speerpuntsectoren logistiek en kennis gedreven (maritieme) industrie. Het laat zien welke mogelijkheden de Drechtsteden en de afzonderlijke gemeenten te bieden hebben voor nieuw vestiging van bedrijven met toegevoegde waarde. Dan gaat het niet alleen om het laten zien van de beschikbaarheid van vierkante meters, maar vooral om de aanwezigheid van clusterversterkende bedrijven.

2

Wat doen we in Hendrik-Ido-Ambacht Naast de regionale betrokkenheid en input wordt er lokaal ook gewerkt aan de ambitie van de groeiagenda. We willen het vestigingsklimaat voor ondernemers versterken. We zetten daar concrete stappen in door de ontwikkeling van Ambachtsezoom en het Waterbusplein. Daarnaast wordt er gewerkt aan de invoering van parkmanagement en het ondernemersfonds. De uitvoering van het Actieplan Lokale Economie draagt hieraan bij. Verder wordt er regionaal een bedrijventerreinenstrategie opgesteld en in Hendrik-Ido-Ambacht zal deze lokaal worden uitgewerkt voor de werklocaties. Zo krijgen we duidelijkheid waar voor Hendrik-Ido-Ambacht de kansen tot 2025/2030 liggen in relatie tot de groeiambitie. In de periode 2019-2020 kon onze gemeente hier een goede bijdrage aan leveren: het aantal banen steeg in Hendrik-Ido-Ambacht met 5,5% (487 extra banen) relatief gezien het meest van de regio.

Bereikbaarheid en mobiliteit De opgave Bereikbaarheid en Mobiliteit speelt op verschillende schaalniveaus; van lokaal tot nationaal. Lokale problematieken en ambities pakken we lokaal aan. Maar juist bij de regionale en nationale schaalniveaus blijkt de meerwaarde en noodzaak van de regionale samenwerking. Aanpak A15 De regionale lobby heeft geleid tot financiële bijdragen voor de aanpak van de A15. Er is geld vanuit het rijk beschikbaar gesteld waardoor het totale budghet van het project nu € 750 miljoen bedraagt. In het afgelopen jaar zijn zes alternatieve scenario's terug gebracht naar twee wenselijke voorkeuren voor de aanpak van de A15. Naar aanleiding van de MIRT A15 verkenning hebben Alblasserdam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam samen met de gemeente Gorinchem de omvang en routes van het sluipverkeer in kaart laten brengen. Vanwege de maatregelen rondom het Corona-virus, is de aanpak van de Korte Termijn Maatregelen A15 iets veranderd. Zo worden er geen fysieke acties meer gepromoot zoals het Fietscircus of het delen van autoritten. Andere acties, zoals de gesprekken met werkgevers en logistieke partners gaan wel door. Door de coronamaatregelen is het thuiswerken abrupt gemeengoed geworden en is het aantal files drastisch omlaag gegaan. Er wordt ingezet op behoud van de huidige situatie als de maatregelen weer voorbij zijn.

Tot nu toe zijn er tot en met september 375 structurele spitsmijdingen gerealiseerd. Waterbus Vanwege corona is het aantal reizigers met de Waterbus terug gelopen. De dienstregeling van de Waterbus moet daardoor worden aangepast, net zoals dat is gebeurd bij de trein en de bus. Concreet zou een aantal spitsdiensten en lijnen daarmee volgend jaar verdwijnen. Om de continuïteit op langere termijn te waarborgen, springen de Drechtsteden gemeenten en de nieuwe vervoerder financieel bij. De nieuwe vervoerder is vanaf 2022 verantwoordelijk voor

3

het varen van de Waterbus. Op deze manier blijft het network van de Waterbus het komende jaar zoveel mogelijk op peil. Vanaf 1 januari 2022 is de combinatie Aqualiner - Swets ODV Maritiem exploitant van de Waterbus. De openbare aanbesteding vanuit provincie Zuid-Holland en de regio Drechtsteden is in 2020 afgerond. De inzet van elektrische vaartuigen in de Drechtsteden, het beter bedienen van Werelderfgoed Kinderdijk, het aansluiten van Rivium Capelle en het verbinden van Zwijndrecht en Papendrecht maakt het reizen aantrekkelijker voor de Drechtstedelingen. Bereikbaarheidsagenda Met de Bereikbaarheidsagenda (opgenomen in het Uitvoeringsprogramma van de Groeiagenda) zijn de verschillende onderwerpen goed in beeld. In de memo van 22/02/2021 (bijgevoegd bij raadsvoorstel Groeiagenda) is nader geduid bij welke onderdelen van de bereikbaarheidsagenda Hendrik-Ido-Ambacht betrokken is. Veel onderdelen worden lokaal opgepakt met soms een gezamenlijke subsidieaanvraag. Mobiliteitsplan 2021-2030 Onze lokale ambities worden uitgewerkt in het Mobiliteitsplan 2021 -2030, waarbij we uiteraard aansluiting zoeken met de regionale ambities. Energietransitie Regionale samenwerking verder ontwikkeld Op de energietransitie wordt binnen de Drechtsteden op een prettige en effectieve manier samengewerkt. De regionale samenwerking blijkt binnen de energietransitie een enorme kracht.

Juist omdat de opgave zo immens is en de benodigde capaciteit en randvoorwaarden nog niet op orde zijn, is het waardevol om onnodig werk te voorkomen door het delen van kennis én goede ervaringen zo snel mogelijk binnen meer gemeenten toe te passen. Oplevering concept Regionale Energiestrategie Drechtsteden De concept Regionale Energiestrategie Drechtsteden is na een intensief proces in oktober 2020 opgeleverd. In de concept RES beschrijven we als regio Drechtsteden wat onze bijdrage is aan de landelijke opgave om in 2030 in totaal 35 TWh duurzame elektriciteit op land op te wekken en 1,5 miljoen woningen aardgasvrij te maken. Proces RES 1.0 Het laatste kwartaal van 2020 is begonnen met de verdere concretisering en uitwerking van de concept RES naar de RES 1.0, die in juli 2021 opgeleverd moet worden. Burgerparticipatie staat centraal in het uitwerkingsproces. Zo wordt er bijvoorbeeld in de drie zoekgebieden gewerkt met een participatief onderzoek. Voor ieder zoekgebied worden drie participatieronden doorlopen, waarbij onder andere inwoners, bedrijven en relevante doelgroepen zoals LTO op verschillende wijzen worden betrokken. Transitievisie Warmte 2021 (TVW) en Regionale Structuur Warmte (RSW)

4

In 2020 is ook begonnen met de actualisatie van de TVW 1.0 (2019). Op basis van dit proces zal er voor juli 2021 in iedere gemeente een lokale transitievisie warmte voor besluitvorming worden aangeboden. De zeven Transitievisies lopen hiermee gelijk op met de RES 1.0. Door dit parallelle proces is het mogelijk om inzichten vanuit de TVW 2021 in de RES 1.0 te verwerken én visa versa. Dit is vooral waardevol, omdat de Regionale Structuur Warmte (die onderdeel uitmaakt van de RES 1.0) met name inzicht biedt in het warmteaanbod, terwijl de TVW met name inzicht geeft in de warmtevraag. Het zijn kortom belangrijke communicerende vaten. Communicatie en participatie rondom het energievraagstuk zijn erg belangrijk. Op 10 maart is in onze gemeente een bewonersavond geweest over de Transitievisie Warmte. Actieve lobby op randvoorwaarden Ook in 2020 hebben we ons weer (zeer) actief ingezet om de randvoorwaarden voor de energietransitie op orde te krijgen. We zitten zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau aan tafel bij relevante partijen en overleggen van o.a. de VNG en het Nationaal Programma RES. Ook onderhouden we op dit dossier nauwe contacten met de ministeries van BZK en EZK, provincie, G40 en G4.

Toekenning Stimuleringsregeling Aardgasvrije Huurwoningen (corporaties) De corporaties Woonkracht10, Tablis Wonen, Rhiant en Trivire hebben in 2020 ruim € 23 miljoen subsidie van het Rijk ontvangen. Met de subsidie kunnen de corporaties 5.930 woningen aardgasvrij maken doormiddel van aansluiting op een warmtenet. In Hendrik-IdoAmbacht gaat het om 340 woningen van Woonkracht10 en Rhiant. De ontvangen subsidie is een belangrijke impuls voor de regionale warmtetransitie, die bovendien kansen biedt voor de regionale economie en arbeidsmarkt. Toekenning Regeling Reductie Energiegebruik (gemeenten) Alle gemeenten in de Drechtsteden, zo ook in Hendrik-Ido-Ambacht, hebben de Regeling Reductie Energieverbruik in 2020 met succes aangevraagd en ontvangen. Met de RRE zetten gemeenten projecten op om huiseigenaren te stimuleren tot kleine energiebesparende maatregelen in huis. Ook hebben we de opvolger, de RREW, aangevraagd voor een bedrag van van € 210.700. Deze hebben we begin 2021 toegekend gekregen. Proeftuinaanvraag Aardgasvrije Wijk Zwijndrecht In samenwerking met Woonkracht10, Trivire, HVC en Stedin heeft Zwijndrecht een proeftuinaanvraag aardgasvrije wijken gedaan. De subsidie is helaas niet toegekend, maar het proces ten behoeve van de aanvraag heeft wel waardevolle inhoudelijke inzichten opgeleverd én het partnerschap tussen de partijen verstevigd.

Informatiekanalen verder ontwikkeling (informatievoorziening en handelingsperspectief) Een belangrijk speerpunt voor de komende jaren is om de informatievoorziening zo goed mogelijk op orde te krijgen én het handelingsperspectief van inwoners, bedrijven en instellingen te versterken. Ten behoeve hiervan is het regionaal energieloket verder ontwikkeld, is inmiddels een zakelijke energieloket gelanceerd én is onze informatieportal Drechtstedeenergie.nl verbeterd. Ten behoeve van de participatietrajecten in het kader van

5

Transitievisies Warmte en de RES 1.0 is bovendien denkmee.drechtstedenenergie.nl ontwikkeld.

Programma Energiebesparing Om regionaal efficiënt in te zetten op de energiebesparing, is een programma Energiebesparing opgesteld. Regionaal is hier een projectleider voor aangesteld. Monitor In de monitor zijn gegevens opgenomen over bijvoorbeeld het gemiddeld gasverbruik per woning, duurzame opwekking van elektriciteit en het aantal elektriche auto's. In Hendrik-IdoAmbacht zijn relatief veel nieuwe woningen gebouwd, waardoor veel woningen een groen label hebben. Daarnaast zijn er in onze gemeente relatief veel zonnepanelen. Lokaal Actieplan Duurzaamheid We gaan onverminderd door met het uitvoeren van de activiteiten die zijn benoemd in ons locale Actieplan Duurzaamheid. Veel activiteiten die in de Groeiagenda zijn benoemd, komen daar in terug.

6