Bijlage 7 bij nr. 19 definitief MJP
Tekst van het document
MJP DG&J ZHZ 2024-2028
Definitief vastgesteld door Algemeen Bestuur DG&J op 6 juni 2024
Inhoud 1. Inleiding 2. Hoofdopgave 3. Trends & ontwikkelingen 4. Wat werkt? 5. Leidende principes 6. Ambities •
LVS
•
SOJ
•
Veilig Thuis
•
GGD: OGGZ
•
GGD: Infectieziekten
•
GGD: GALA/IZA-thema’s
•
GGD: Toezicht kinderopvang en Wmo
7. Bestuurlijke uitgangspunten 8. Vervolgproces
Inleiding Voor u ligt het "Meerjarenbeleidsplan DG&J ZHZ 2024-2028". Dit is tot stand gekomen op basis van een gezamenlijk proces van gemeenten en de DG&J. Het meerjarenbeleidsplan (MJP) bevat leidende principes, ambities en bestuurlijke uitgangspunten voor het uitvoeren van de hoofdopgave van de DG&J: verminderen van
gezondheidsachterstanden en vergroten van ontwikkelingskansen.
Het MJP geeft richting aan de uitvoering van taken door de DG&J in 2024-2028, in samenhang en samenwerking met de gemeenten in de regio. Waarbij het MJP nadrukkelijk een koersdocument is, met een duidelijke stip aan de horizon en gezamenlijke uitgangspunten. Een koersdocument dat tegelijkertijd flexibiliteit biedt om in te spelen op ontwikkelingen zoals de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. Waarbij we de stip aan de horizon niet uit het oog verliezen.
Na voorlopige vaststelling van dit MJP, kunnen de 10 gemeenteraden hun zienswijze geven. Vervolgens stelt het algemeen bestuur van de DG&J het MJP definitief vast. Op basis van het MJP werkt de DG&J samen met gemeenten, maatschappelijke partners en inwoners in 2024 een uitvoeringsprogramma uit. Dit loopt gelijk op met de verkenning in het kader van de bestuursopdracht van de 10
gemeenten aan de DG&J vanwege de financiële positie van gemeenten vanaf 2026 ("Verkenning naar een bijdrage van de GR DG&J aan het verminderen van de financiële problematiek van deelnemende gemeenten"). In het uitvoeringsprogramma landen de keuzes die we gezamenlijk maken over de dienstverlening van de DG&J in de komende jaren. Dit werken we vervolgens financieel uit in de (meerjaren)begroting.
Hoofdopgave De DG&J is de uitvoeringsorganisatie ván en vóór de 10 gemeenten in Zuid-Holland Zuid, voor: het verminderen van gezondheidsachterstanden en vergroten van ontwikkelingskansen van inwoners.
De DG&J draagt hieraan bij vanuit de volgende organisatieonderdelen:
Trends & ontwikkelingen Om de ambities voor 2024-2028 te kunnen bepalen, hebben we per organisatieonderdeel van de DG&J de meest relevante trends en ontwikkelingen in kaart gebracht. Daaruit leiden we een gedeeld beeld af: 1.
Achterstanden in gezondheid en ontwikkeling worden groter: 1 op 6 Nederlanders heeft een
achterstand op zowel economisch, sociaal, cultureel als persoonlijk (o.a. gezondheid) vlak (bron: Sociaal en Cultureel Planbureau). 2.
De druk op zorg en hulp wordt steeds groter, terwijl de financiën en arbeidsmarkt niet meegroeien. De roep om verschuiving naar preventie neemt toe en daarmee het beroep op het gemeentelijke sociaal domein en de publieke gezondheid. Tegelijkertijd is de toereikendheid van
het Gemeentefonds vanaf 2026 onzeker. 3.
De complexiteit neemt toe: problemen komen veelal niet alleen en staan niet los van andere (voor- of onderliggende) problemen en oplossingen. De systeemwereld sluit vervolgens onvoldoende aan op de leefwereld (menselijke maat).
Wat werkt? In wetenschappelijke kennis over effectiviteit van beleid zien we een ‘paradigmashift’. Gemeenten en DG&J kunnen impactvol werken aan het verminderen van gezondheidsachterstanden en
vergroten van ontwikkelingskansen, door hun denkkader aan te passen: Náást:
kijken naar kans op gezondheid en ontwikkeling als resultaat van individuele keuzes en eigen verantwoordelijkheid.
Oók:
nadrukkelijk kijken naar kans op gezondheid en ontwikkelingskansen als resultaat van de maatschappij, als een complex en samenhangend systeem van factoren. Voor impactvol beïnvloeden van (publieke) gezondheid en ontwikkelingskansen, blijken collectieve factoren en het nemen van collectieve verantwoordelijkheid in grote mate bepalend.
Wat werkt? (vervolg) In wetenschappelijke kennis vinden we de volgende werkzame elementen van effectief beleid:
1.
Rekening houden met complex, samenhangend systeem waarin inwoners leven. Gevormd door: plek waar iemand geboren is, achtergrond, fysieke en sociale omgeving, opleiding, kennis en vaardigheden en beschikbare middelen.
2.
Vanuit collectieve verantwoordelijkheid kijken naar collectieve factoren die van invloed zijn op kans op gezondheid en ontwikkeling. In aanvulling op individuele keuzes en verantwoordelijkheid van inwoners.
3.
Aansluiten bij leefwereld van inwoners door bij beïnvloeden van een factor, bewust te zijn van samenhang met andere factoren in de leefwereld.
4.
‘Voorkomen is beter dan genezen’: preventie en algemeen toegankelijke voorzieningen inzetten, voorliggend aan individuele zorg en hulp.
5.
Selectief interveniëren daar waar achterstanden zich ophopen: dit vertaalt zich in verschillen tussen buurten/wijken. Verschillende buurten/wijken vragen om verschillende aanpakken.
Leidende principes Op basis van de trends & ontwikkelingen en wat we weten over effectiviteit van beleid, hebben gemeenten en DG&J gezamenlijke leidende principes geformuleerd. Deze leidende principes helpen om impact te maken op gezondheidsachterstanden en ontwikkelingskansen van inwoners. De leidende principes geven richting aan de manier waarop gemeenten en DG&J in nauwe samenhang en samenwerking met elkaar toewerken naar de stip aan de horizon.
Op de volgende pagina’s vindt u aan de linkerkant 8 leidende principes die van toepassing zijn op alle taken van de DG&J. Daarnaast vindt u per organisatieonderdeel van de DG&J specifieke inhoudelijke leidende principes.
Leidende principes
Leidende principes (vervolg)
Werkwijze op basis van leidende principes De leidende principes hebben we vertaald in een werkwijze. Deze beschrijft hoe gemeenten en DG&J met elkaar de leidende principes toepassen in de praktijk.
Ambities Op de pagina’s hierna vindt u per organisatieonderdeel van de DG&J de ambities voor: •
Basis op orde van alle opgedragen taken (basiscapaciteit en randvoorwaarden).
•
Versterken voorkant (bijdragen aan versterking sociaal domein en preventie).
•
Vergroten impact (de ‘grotere’ beweging om gezondheidsachterstanden te verminderen en ontwikkelingskansen te vergroten).
Deze ambities zijn geformuleerd op basis van input van gemeente(rade)n en de DG&J. Gemeenten hebben de Bouwstenennotitie gebruikt als leidraad voor het lokale gesprek over hun wensen en verwachtingen voor het MJP. Enerzijds vanuit hun rol als eigenaars van de gemeenschappelijke regeling DG&J. Anderzijds vanuit hun rol als (meervoudig) lokale opdrachtgevers van de DG&J.
De ambities vormen een regionale stip aan de horizon. In het uitvoeringsprogramma werkt de DG&J samen met gemeenten, maatschappelijke partners en inwoners uit hoe we toewerken naar deze stip. Het tempo en de intensiteit hiervan zal in hoge mate afhankelijk zijn van de beschikbare middelen en capaciteit. In het uitvoeringsprogramma stellen we realistische doelen. Daarbij houden we voortdurend de stip aan de horizon in het oog.
Ambities (vervolg) Hierna vindt u per organisatieonderdeel van de DG&J platen met de uitgewerkte ambities.
Deze platen starten met een opsomming van de taken die het organisatieonderdeel uitvoert voor gemeenten (zie oranje tekstvakken), zoals vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling DG&J en andere opdrachten. Vervolgens vindt u een overzicht van de relevante trends en ontwikkelingen (zie
blauwe tekstvakken). Zowel de taken als trends en ontwikkelingen zijn overgenomen uit de eerder opgeleverde Bouwstenennotitie.
In de gele tekstvakken vindt u de uitgewerkte ambities. Deze zijn overgenomen uit het eerder opgeleverde document “MJP-ambities DG&J 2024-2028”. De ambities zijn bedoeld als stip aan de horizon en worden in het vervolgproces uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma.
Tot slot vindt u in de groene tekstvakken aandachtspunten waar we, gemeenten en DG&J, scherp op moeten zijn. Dit zijn aandachtspunten die randvoorwaardelijk zijn voor het realiseren van de uitgewerkte ambities. Het zijn aandachtspunten die niet (uitsluitend) binnen de (directe) beïnvloedingsmogelijkheden van de DG&J liggen. Bij het uitwerken van het uitvoeringsprogramma formuleren we
samen met gemeenten, maatschappelijke partners en inwoners voorstellen hiervoor. Op basis van deze aandachtspunten zijn bestuurlijke uitgangspunten geformuleerd, die u verderop in dit document aantreft.
Leerplichtwet & Doorstroompunt
Jeugdwet
Jeugdwet & Wmo
OGGZ Bemoeizorg (Wmo)
Wet publieke gezondheid Infectieziekten
Wet publieke gezondheid – Thema’s GALA/IZA (1)
Wet publieke gezondheid – Thema’s GALA/IZA (2)
Toezicht Wet kinderopvang & Wmo
Bestuurlijke uitgangspunten Bij het uitwerken van de ambities diende zich een aantal bestuurlijke vraagstukken aan. Op basis van een discussie hierover met het algemeen bestuur, hebben we bestuurlijke uitgangspunten geformuleerd. Daarbij hebben we, mede op aangeven van het algemeen bestuur, goed gekeken naar andere gemeenschappelijke regelingen in de regio.
De bestuurlijke uitgangspunten geven weer wat het bestuur en de uitvoeringsorganisatie DG&J van elkaar mogen verwachten. Waar zij elkaar op mogen aanspreken. Vanuit een gezamenlijk commitment op de regionale stip aan de horizon.
Bestuurlijke uitgangspunten
Vervolgproces Op 14 februari 2024 stelt het algemeen bestuur van de DG&J het MJP voorlopig vast. Hierna kunnen de 10 gemeenteraden een zienswijze geven. Vervolgens stelt het algemeen bestuur het MJP definitief vast op 6 juni 2024.
Het MJP heeft het karakter van een koersdocument, dat flexibiliteit biedt om in te spelen op ontwikkelingen.
Waarbij we de stip aan de horizon niet uit het oog verliezen. Het tempo en de intensiteit waarmee we toewerken naar de stip, is in hoge mate afhankelijk van de beschikbare middelen en capaciteit.
De DG&J werkt het MJP samen met gemeenten, maatschappelijke partners en inwoners in 2024 uit in een uitvoeringsprogramma. Daarin stellen we realistische doelen. En houden we rekening met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026 (Bestuursopdracht “Verkenning naar een bijdrage van de GR DG&J aan het verminderen van de financiële problematiek van deelnemende gemeenten“). In het uitvoeringsprogramma landen de keuzes die we samen met gemeenten maken. Die keuzes gaan over (1) wat gemeenten gezamenlijk (wettelijk) móeten uitvoeren, (2) wat zij gezamenlijk wíllen uitvoeren en (3) wat zij gezamenlijk aanvullend kúnnen laten uitvoeren door de DG&J.
Door het uitvoeringsprogramma jaarlijks te evalueren en zo nodig bij te sturen, houden we een flexibele koers met een duidelijke stip aan de horizon.