Bijlage 5 bij nr. 19 Nota van reactie MJP

6. Het convenant om gegevensdeling mogelijk te maken vanuit de taken van het Meldpunt Zorg & Overlast, is onlangs vernieuwd. Op dit moment wordt een data protection impact assessment (DPIA) uitgevoerd. Dit is een onderzoek dat duidelijk maakt of en waar grote privacyrisico's ontstaan bij het gebruik van persoonsgegevens. Na afronding van het DPIA kan het vernieuwde convenant formeel worden vastgesteld. Daarmee is dan de gegevensdeling juridisch afgedekt. Voor zover we dat nu kunnen beoordelen, kan de gegevensdeling onder de WAMS

21

Gemeente

Inbreng

Financieel aandachtspunt 7. Wij vragen uw aandacht voor de financiële uitdagingen waarmee gemeenten de komende jaren te maken krijgen. Gemeenten hebben vanaf 2026 financiële uitdagingen door afnemende Rijksmiddelen. Als het Rijk blijft vasthouden aan de bezuiniging op het gemeentefonds, zijn scherpe keuzes helaas onvermijdelijk. Dat heeft uiteraard ook gevolgen voor gemeente Hoeksche Waard. Wij onderzoeken in de komende maanden daarom samen met de gemeenteraad welke beleidskeuzes wij zelf kunnen maken om te komen tot een structureel sluitende begroting. Parallel daaraan wordt door u gewerkt aan de bestuursopdracht ‘Verkenning naar een bijdrage van de GR DG&J aan het verminderen van de financiële problematiek van deelnemende gemeenten’. In deze verkenning bereidt u scenario’s voor om kosten te verlagen en de deelnemersbijdrage die gemeenten betalen, terug te dringen. Hierin past ook terughoudendheid in de vorming van nieuw beleid, het oplossen van knelpunten binnen de bestaande begroting en een kritische blik op uw bedrijfsvoering. Wij verwachten dat wij de uitkomsten van deze verkenning terug zullen zien in het uitvoeringsprogramma.

Aandachtspunten per organisatieonderdeel Hieronder volgen onze aandachtspunten per organisatieonderdeel Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten, Serviceorganisatie Jeugd, Veilig Thuis en Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst. 8. Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten vroegtijdig aanhaken op preventie en normaliseren.

Reactie ongewijzigd worden voortgezet op basis van het vastgestelde vernieuwde convenant. 7. We delen uw zorgen over de financiële situatie vanaf 2026. Er zijn meer gemeenten die ons nadrukkelijk vragen om rekening te houden met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: “De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee we toewerken naar de MJP-ambities.” In het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting) werken we de MJP-ambities uit in realistische doelen. Daarbij houden we rekening met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het MJP hebben we aangegeven dat het tempo en de intensiteit waarmee we toewerken naar de ambities, in hoge mate afhankelijk zijn van de beschikbare middelen en capaciteit. Mogelijke (scherpe) keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. We denken aan het geleidelijk vervangen van onze bestaande aanpak door een nieuwe. Daarnaast zien we mogelijkheden in het goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners.

Zoals we in het MJP hebben aangegeven, loopt de uitwerking van het uitvoeringsprogramma gelijk op met de verkenning in het kader van de bestuursopdracht vanwege de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het uitvoeringsprogramma werken we de keuzes uit die we samen met gemeenten maken in het kader van deze bestuursopdracht.

8. Wij onderschrijven het belang van preventie en normaliseren. Hiervoor is goede ketensamenwerking belangrijk. Op dit moment loopt de Bestuursopdracht LVS waarin een voorstel wordt

22

Gemeente

Inbreng Het versterken van de voorkant (preventie) past binnen de huidige opgaven binnen het sociaal domein. Het is belangrijk dat Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) snel aanhaakt op de (lokale) inzet op preventie en normaliseren. Schoolverzuim kan niet altijd los worden gezien van andere maatschappelijke problematiek en het gezinssysteem. Zowel het onderwijs als jeugdhulp hebben te maken met preventieve opgaven en het is een logisch gevolg dat LVS hierin meebeweegt. 9. Ambities Serviceorganisatie Jeugd in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd De ambities die gesteld zijn passen goed bij de maatregelen van de Hervormingsagenda Jeugd waarbij één van de uitgangspunten is dat jeugdhulp beschikbaar en toegankelijk is voor de gezinnen waar dat echt nodig is. Verschillende door u genoemde aandachtspunten komen ook samen met het thema versterken van de lokale teams, wat voor de Hoeksche Waard een actueel onderwerp is. Momenteel zijn we bezig met een doorontwikkeling van ons jeugdteam, ter voorbereiding op het realiseren van gebiedsteams 0-100. Hierbij staat integrale samenwerking, één ingang en toegang en verscherping op rollen en taken centraal. 10. Aandacht voor het versterken van de samenwerking tussen Veilig Thuis en de lokale teams Gemeente Hoeksche Waard ondersteunt de noodzaak voor de versterking van de ketensamenwerking tussen Veilig Thuis en de Jeugd- en wijkteams.

We roepen op om te kijken naar samenwerkingsmogelijkheden als Veilig Opgroeien is Teamwerk. Het bevorderen van op- en afschalen van casussen als volgende stap wordt door ons onderschreven. Al langer bestaat de ambitie dat Veilig Thuis zich sneller terug kan trekken door overdracht van casussen aan het wijkteam. Blijkbaar zijn er hardnekkige hobbels. We

Reactie uitgewerkt voor het gezamenlijk toewerken naar een passende basisformatie voor het uitvoeren van de LVS-taken in Zuid-Holland Zuid. Het verbeteren van de ketensamenwerking is onderdeel van deze bestuursopdracht. De uitkomst nemen we mee in ons uitvoeringsprogramma.

9. Het is goed om te lezen dat het MJP aansluit bij het voor uw gemeente actuele thema versterken van de lokale teams. Wij denken hierover graag met u mee.

10. Wij delen uw wens om de hobbels in de samenwerking tussen de lokale teams en Veilig Thuis weg te werken. Wij hebben samen met gemeenten een regionale analyse uitgevoerd naar de onderliggende problemen. Voor een deel blijkt dat door het jaar heen verschillende lokale teams niet altijd over voldoende capaciteit of deskundigheid beschikken om casuïstiek of crisiszaken binnen de afgesproken termijnen over te nemen. Daarnaast wordt Veilig Thuis door individuele professionals regelmatig gevraagd om na overdracht langer dan noodzakelijk betrokken te blijven in casuïstiek. En tot slot blijkt er geen samenhang te bestaan tussen de opdrachten aan de lokale teams en Veilig Thuis. Dit zorgt voor onduidelijkheid in de praktijk, met

23

Gemeente

Inbreng verzoeken u samen met de lokale wijkteams deze hobbels daadwerkelijk weg te werken.

11. Uw ambitie is om de basiscapaciteit op orde te hebben, passend bij het aantal meldingen. Inzicht in de hoeveelheid menskracht die nodig is om de opdracht uit te voeren is hierin helpend. Graag zien wij in het uitvoeringsprogramma terug op welke wijze u hier invulling aan geeft.

12. Gemeente Hoeksche Waard heeft een bijzondere positie in de regionale samenwerking rondom OGGZ. Gemeente Hoeksche Waard wil zich ook aansluiten bij Team Toeleiding & Bemoeizorg en gaan werken met een Wijk-GGD ’er. Gezien onze positie en de lastig te definiëren doelgroep OGGZ, hebben wij vooral behoefte aan inzicht in het aanbod van bemoeizorg in het zorglandschap. Graag ontvangen wij bij het uitvoeringsprogramma een eenvoudig en helder overzicht, waarin ook de verschillende taken van de GGD meegenomen zijn. 13. Meer impact maken en gericht investeren. U geeft aan dat u interventies selectief wil inzetten voor meer impact en wilt bijdragen aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden. Ook wij zoeken naar manieren

Reactie een groter beroep op Veilig Thuis als gevolg. Om dit op te lossen, wordt vanuit het regionale gemeentelijke programma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming een opdracht aan de lokale teams voorbereid die samenhangt met de opdracht aan Veilig Thuis. Als opdrachtgevers van de lokale teams en het regionale gemeentelijke programma voor het Toekomstscenario, vervullen gemeenten een belangrijke rol in het wegwerken van de hobbels in de samenwerking tussen de lokale teams en Veilig Thuis. Wij werken graag samen met gemeenten hieraan. 11. In onze begroting 2025 die u heeft ontvangen voor het geven van een zienswijze, hebben wij een voorstel opgenomen voor het op orde brengen van de basis voor Veilig Thuis. Om de autonome groei van het aantal meldingen bij Veilig Thuis te kunnen opvangen, is uitbreiding van onze capaciteit noodzakelijk. Het begrotingsvoorstel is onderbouwd op basis van VNG-normen en de normen die Veilig Thuis in 2019 gesteld. Wij zijn ons bewust van de financiële spanning die dit oplevert. In het uitvoeringsprogramma maken we mogelijke (scherpe) keuzes ten aanzien van onze dienstverlening en de financiële effecten daarvan, inzichtelijk. 12. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we de komende jaren de OGGZ-taken uitvoeren. Op het gebied van bemoeizorg voeren wij momenteel de volgende taken uit: a. Procesregie lokaal zorgnetwerk in gemeenten. b.

(Project)coördinatie Wijk-GGD'er. c. Woningvervuiling trajecten in gemeenten. Wij voeren zelf geen bemoeizorg uit. Daarnaast voeren we een aantal andere OGGZ-taken uit die minder raken aan bemoeizorg: Toegang maatschappelijke opvang, Wonen, Wet verplichte GGZ en Consultatie, triage en nazorg ex-gedetineerden. 13. Tijdens de Covid-19-pandemie hebben we ervaring opgedaan met een wijkgerichte aanpak in de gemeente Gorinchem. Daarna hebben we een wijkgerichte aanpak uitgevoerd in DordrechtWest en op dit moment starten we in Zwijndrecht. Met een

24

Gemeente

Inbreng om juist die inwoners te bereiken die dit het hardste nodig hebben. We zien uit naar het uitvoeringsprogramma waarin dit concreet vorm krijgt en verwachten dat u hier een stevige adviesrol pakt, passend waar wij lokaal al mee bezig zijn.

Tot slot 14. Wij complimenteren u nogmaals met dit goed onderbouwde MJP en zien uit naar een vertaling hiervan in een uitvoeringsprogramma en begroting. 15. Voor het uitvoeringsprogramma geven wij u nog twee vragen mee. 1. U geeft aan dat u inwoners gaat betrekken bij het uitwerken van het uitvoeringsprogramma. Op welke wijze worden inwoners van de Hoeksche Waard en maatschappelijks organisaties betrokken bij de uitwerking van het uitvoeringsprogramma?

Reactie wijkgerichte aanpak hebben we kwetsbare groepen inwoners bereikt die we anders niet hadden kunnen bereiken. We zien dat achterstanden bij inwoners groter worden en stapelen. Bovendien constateren we dat de systeemwereld onvoldoende aansluit op de leefwereld. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we kunnen toewerken naar een meer wijk- en/of kerngerichte aanpak om kwetsbare groepen inwoners te bereiken. We houden daarbij rekening met de financiële ontwikkelingen. Mogelijke keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. Bijvoorbeeld of we gefaseerd aan de slag gaan met een wijk- en/of kerngerichte aanpak in enkele gemeenten of in alle gemeenten tegelijk. En of we ons hierbij selectief richten op één specifieke straat/buurt/wijk/kern, doelgroep of thema in deze gemeenten of generiek op de gehele gemeente. We denken aan kleine stappen, waarbij we goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners, vanuit een duidelijke rolverdeling. 14. Nogmaals dank voor uw waardering.

15. •

Wij benutten de bestaande contacten en overlegstructuren van de DG&J met inwoners om het uitvoeringsprogramma te toetsen en verrijken. Na vaststelling van het uitvoeringsprogramma, betrekken we inwoners bij de daadwerkelijke uitvoering. We zoeken daarbij naar impactvolle samenwerking met inwoners. Om gezamenlijk de oorzaken van problemen/vraagstukken te analyseren en werkende oplossingen te bedenken. Vanzelfsprekend doen we dit samen met gemeenten, om zo goed mogelijk aan te kunnen sluiten op lokale initiatieven, partners en netwerken. Vanwege de beperkte financiële mogelijkheden, zetten we

25

Gemeente

Molenlanden

Inbreng

2. In het uitvoeringsprogramma zien wij graag terugkomen op welke wijze u ervaringsdeskundigen in wilt gaan zetten op de diverse onderdelen. Het nut hiervan heeft zich immers ruimschoots bewezen en wij denken dat zij van meerwaarde kunnen zijn in het huidige aanbod van bijvoorbeeld Veilig Thuis en Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten. De gemeente geeft de volgende zienswijze: 1. Wij bedanken u dat u de Gemeente Molenlanden de gelegenheid biedt om een zienswijze op uw meerjarenbeleid te geven. Ook geldt de waardering voor het organiseren van de regionale bijeenkomsten voor raadsleden op 24 januari en 20 maart jl. Algemene aandachtspunten 2. Visie Sociaal Domein 2024-2028 Met het MJP is een heldere koers bepaald voor de komende jaren voor uw organisatie in samenspraak en samenwerking met de deelnemende gemeenten. Wij zijn van mening dat de leidende principes van de DG&J goed aansluiten bij de ontwikkelingen en opgaven uit het door ons onlangs vastgestelde Visiedocument Sociaal Domein 2024-2028 Molenlanden. Ambities om samen met ons als gemeente te bouwen aan een gezonde, sociaal veilige en kansrijke samenleving waar inwoners van jong tot oud meedoen. We zien dat preventie een belangrijke plek heeft in het MJP en dat kunnen wij alleen maar steunen. Dit is ook een belangrijk onderdeel van onze notitie Onze Kinderen Nabij.

Ook zien we dat de landelijke ambities van het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord sterk zijn verankerd in het plan, waar onze gemeente ook actief mee aan de slag is. 3. Een punt van aandacht is wat ons betreft nog wel de koppeling met ontwikkelingen als de Hervormingsagenda

Reactie

•

kleine stappen om geleidelijk te groeien naar een nieuwe manier van samenwerken met inwoners. Wij delen uw mening over de meerwaarde van het inzetten van ervaringsdeskundigen. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we inwoners, waaronder ervaringsdeskundigen, willen betrekken.

1. Dank voor uw waardering! Wij willen uw gemeente ook bedanken voor de constructieve samenwerking bij de totstandkoming van het MJP.

2. Het is goed om te lezen dat het MJP aansluit bij de ontwikkelingen en opgaven uit uw Visiedocument voor het Sociaal Domein en uw lokale ambities.

3. De hoofdopgave van het MJP is: verminderen van gezondheidsachterstanden en vergroten van

26

Gemeente

Inbreng Jeugd en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De insteek van MJP is voornamelijk gericht op publieke gezondheid terwijl een groot deel van de uitgaven van de DG&J het jeugddomein betreft. De gemeente Molenlanden adviseert u om dat wat meer in balans te brengen.

4. Basis dienstverlening op peil Voor de periode 2024-2028 zien wij graag dat we vooral streven naar het in stand houden van een stevige basislijn. U spreekt in het nieuwe MJP ook wel in termen van het voeren van ‘excellente’ dienstverlening, dat terwijl het niveau van dienstverlening onder druk staat in het licht van krappere financiële tijden. Gemeente Molenlanden wil u aanraden om te focussen op het op orde houden van de basis en daarbij zoveel mogelijk impact te maken.

Reactie ontwikkelingskansen. Dit hebben we uitgewerkt in leidende principes die van toepassing zijn op al onze organisatieonderdelen en taakvelden. Waar de GGD vooral is gericht op gezondheidsachterstanden, zijn LVS, SOJ en Veilig Thuis vooral gericht op ontwikkelingskansen. Om inzicht te bieden in alle taken die wij uitvoeren, hebben wij per taakveld een 'plaat’ opgenomen in het MJP. Wij begrijpen dat het op basis van het aantal GGDplaten lijkt alsof publieke gezondheid het MJP domineert. Dat is niet onze intentie. Wij hebben gekozen voor de extra GGD-platen, vanwege de veelheid van taken en het grote verschil in de aard van de GGD-taakvelden. Het aantal platen per organisatieonderdeel komt nadrukkelijk niet overeen met het inhoudelijke of financiële belang dat wij eraan hechten. In de meerjarenbegroting bij het uitvoeringsprogramma maken we de financiële verhouding tussen de verschillende organisatieonderdelen en taakvelden inzichtelijk. Wij onderschrijven nadrukkelijk het grote belang van de ontwikkelingen die u noemt. Wij hebben de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming opgenomen als belangrijke MJP-ambities voor SOJ en Veilig Thuis. In het uitvoeringsprogramma werken wij uit hoe we toewerken naar deze ambities. 4.

Vanzelfsprekend willen wij de taken die de gemeenten in ZuidHolland Zuid aan ons hebben opgedragen, zo goed mogelijk uitvoeren. Dat is de achterliggende gedachte voor het gebruik van de term ‘excellent’. Wij begrijpen dat deze term onbedoeld de verwachting kan wekken dat we extra investeringen willen voorstellen om een hogere kwaliteit te bieden. Dat is, zeker gezien de financiële positie van gemeenten vanaf 2026, niet onze intentie. Om onze taken goed te kunnen uitvoeren, is het wel belangrijk dat de randvoorwaarden op orde zijn. We passen de ambitie ‘excellente uitvoering’ in het MJP aan in ‘basis op orde’. In onze begroting 2025 die u heeft ontvangen voor het geven van een zienswijze, hebben wij voorstellen opgenomen voor het op orde brengen van de basis. Onder andere door uitbreiding van

27

Gemeente

Inbreng

5. Integraliteit en domeinoverstijgend werken binnen D&GJ U stimuleert gemeenten om domeinoverstijgend en integraal te werken. Dit onderschrijven wij en daar werken we graag met de DG&J in samen. Graag zien we terug in het uitvoeringsprogramma hoe u als D&GJ ook zelf verschillende organisatieonderdelen integraal en domeinoverstijgend laat samenwerken. Bijvoorbeeld in de samenwerking tussen Serviceorganisatie Jeugd, Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten, kinderopvang en het preventieve beleid op mentale gezondheid. 6. Publieke Gezondheid In het MJP wordt door u op het onderdeel publieke gezondheid het vraagstuk geschetst om inwoners met de minste gezondheidsvaardigheden beter te bereiken. De GGD Zuid Holland Zuid heeft een belangrijke rol in het bevorderen van de publieke gezondheid. Wij verwachten dat u een sterke adviesrol hierin neemt en dat in het uitvoeringsprogramma duidelijk wordt hoe we dat gaan verbeteren. Ook geeft u aan dat u graag meer wijkgericht wil gaan werken. Om meer recht te doen aan de Molenlandse lokaliteit, willen we u verzoeken hier wijk- en/of kerngericht werken van te maken. Wij zijn benieuwd of wijk- en kerngericht ook daadwerkelijk kan worden aangeboden en hoe dit naar uw inzicht inpasbaar is in het licht van de financiële ontwikkelingen binnen de DG&J.

Reactie onze capaciteit, om de autonome groei van meldingen bij een aantal van onze organisatieonderdelen te kunnen opvangen. Wij zijn ons bewust van de financiële spanning die dit oplevert. In het uitvoeringsprogramma maken we eventuele (scherpe) keuzes ten aanzien van onze dienstverlening en de financiële effecten daarvan, inzichtelijk. 5. In het MJP hebben we een werkwijze beschreven op basis van de leidende principes. Domeinoverstijgend samenwerken binnen en over grenzen van organisaties, is daarbij een belangrijk punt. Dit geldt ook voor ons binnen de DG&J. Daar waar we door intern samen te werken meer impact kunnen maken voor inwoners, zullen we dit zeker doen. In het uitvoeringsprogramma werken we dit uit.

6. Tijdens de Covid-19-pandemie hebben we ervaring opgedaan met een wijkgerichte aanpak in de gemeente Gorinchem. Daarna hebben we een wijkgerichte aanpak uitgevoerd in DordrechtWest en op dit moment starten we in Zwijndrecht. Met een wijkgerichte aanpak hebben we kwetsbare groepen inwoners bereikt die we anders niet hadden kunnen bereiken. We zien dat achterstanden bij inwoners groter worden en stapelen. Bovendien constateren we dat de systeemwereld onvoldoende aansluit op de leefwereld. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we kunnen toewerken naar een meer wijk- en/of kerngerichte aanpak om kwetsbare groepen inwoners te bereiken. We houden daarbij rekening met de financiële ontwikkelingen. Mogelijke keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. Bijvoorbeeld of we gefaseerd aan de slag gaan met een wijk- en/of kerngerichte aanpak in enkele gemeenten of in alle gemeenten tegelijk. En of we ons hierbij selectief richten op één specifieke straat/buurt/wijk/kern, doelgroep of thema in deze gemeenten of generiek op de gehele

28

Gemeente

Inbreng

7. Tot slot baren een aantal ontwikkelingen op het gebied van publieke gezondheid ons zorgen: het infectieziekterisico neemt toe en de vaccinatiebereidheid neemt juist langzaam af. In combinatie met vergrijzing baart dit ons zorgen. We vragen u daarom scherp te zijn op de uitvoering van deze wettelijke taken (ziektepreventie en infectieziektebestrijding) en concrete voorstellen te doen ter verbetering in samenwerking met de jeugdgezondheidszorg.

Financieel aandachtspunt 8. Onder 'waar moeten we scherp op zijn’ staan veel onderdelen die om lokale en regionale keuzes vragen. Die gaan vaak gepaard met benodigde financiën (wachtlijsten jeugdhulp, regionale inzet en bekostiging van Veilig Thuis binnen Veilig Opgroeien is Teamwerk en kostendekkende financiering team OGGZ). Er wordt gevraagd om financiële dekking voor langdurige samenhangende interventies, die duurzaam impact maken op gezondheid van inwoners van ZHZ. Dit is in strijd met de verslechterde financiële positie van gemeenten. Wij doen de oproep aan u om te onderzoeken wat er mogelijk is binnen de huidige en toekomstige financiële kaders o.a. op basis van de bestuursopdracht ombuigingskansen DG&J. Dit vraagt om scherpe keuzes en prioritering. 9. De ambities geven onvoldoende meerjarig financieel perspectief en daarnaast wordt er niet in gegaan op de

Reactie gemeente. We denken aan kleine stappen, waarbij we goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners, vanuit een duidelijke rolverdeling. Uw verzoek om de term ‘wijkgericht’ te wijzigen in ‘wijk- en/of kerngericht’ hebben we doorgevoerd in het MJP (zie pagina 11, Werkwijze, punt 3). 7. Wij delen uw zorgen. In het uitvoeringsprogramma werken we uit wat we gaan doen op het gebied van ziektepreventie en infectieziektebestrijding. De GGD en Jong JGZ werken samen plannen uit om de vaccinatiegraad van de kinderen in onze regio te verhogen. We willen ouders nog beter, al vanaf de zwangerschap, bereiken met betrouwbare informatie en voorlichting over het rijksvaccinatieprogramma. Daarnaast doen we onderzoek naar vaccinatiebereidheid bij inwoners in onze regio, om met onze aanpak nog beter te kunnen aansluiten bij de verschillende doelgroepen. Ook volgen we de landelijke ontwikkelingen rond het opzetten van vaccinatievoorzieningen voor volwassenen bij de GGD’en. In het uitvoeringsprogramma werken we dit verder uit. 8. Bij ‘waar moeten we scherp op zijn’ hebben we aandachtspunten benoemd die randvoorwaardelijk zijn voor het realiseren van de MJP-ambities, maar die niet (uitsluitend) binnen de (directe) invloedsfeer van de DG&J liggen. We begrijpen de financiële spanning die dit oproept.

In het uitvoeringsprogramma maken we mogelijke (scherpe) keuzes ten aanzien van onze dienstverlening en de financiële effecten daarvan, inzichtelijk.

9. We delen uw zorgen over de financiële situatie vanaf 2026. Er zijn meer gemeenten die ons nadrukkelijk vragen om rekening te

29

Gemeente

Inbreng Hervormingsagenda Jeugd. Wij verzoeken om de ambities verder financieel uit te werken, in het uitvoeringsprogramma. Gevraagd wordt om de ambities binnen de huidige begroting uit te voeren en de focus voornamelijk te richten op de basistaken. Om zo te anticiperen op de zware uitdagingen (hervormingsagenda) waarvoor de gemeente komende jaren voor staan. Zo zal er voor 2026 nog minder geld beschikbaar komen vanuit het gemeentefonds en wordt zelfs gesproken over het ‘ravijnjaar’. Hierdoor zullen de financiële posities van de gemeentes verslechteren en dat vraagt om een wendbare DG&J.

Reactie houden met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: “De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee we toewerken naar de MJP-ambities.” In het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting) werken we de MJP-ambities uit in realistische doelen. Daarbij houden we rekening met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het MJP hebben we aangegeven dat het tempo en de intensiteit waarmee we toewerken naar de ambities, in hoge mate afhankelijk zijn van de beschikbare middelen en capaciteit. Mogelijke (scherpe) keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. We denken aan het geleidelijk vervangen van onze bestaande aanpak door een nieuwe. Daarnaast zien we mogelijkheden in het goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners. U noemt daarnaast specifiek de Hervormingsagenda Jeugd. Deze hebben wij als belangrijke ambitie opgenomen voor de SOJ. In het uitvoeringsprogramma werken wij uit hoe de SOJ toewerkt naar deze ambitie. Verder vraagt u ons om de ambities binnen de huidige begroting uit te voeren en de focus voornamelijk te richten op de basistaken.

Om onze taken goed te kunnen uitvoeren, is het belangrijk dat de randvoorwaarden op orde zijn. In onze begroting 2025 die u heeft ontvangen voor het geven van een zienswijze, hebben wij voorstellen opgenomen voor het op orde brengen van de basis. Onder andere door uitbreiding van onze capaciteit, om de autonome groei van meldingen bij een aantal van onze organisatieonderdelen te kunnen opvangen. Wij zijn ons bewust van de financiële spanning die dit oplevert. In het uitvoeringsprogramma maken we mogelijke (scherpe) keuzes ten aanzien van onze dienstverlening en de financiële effecten daarvan, inzichtelijk.

30

Gemeente

Papendrecht

Inbreng 10. Tot slot Graag complimenteren we u met dit goed onderbouwde MJP en zien we uit naar een vertaling hiervan in een uitvoeringsprogramma en begroting. De gemeente geeft de volgende zienswijze: 1. Algemeen Allereerst vinden wij een compliment op zijn plaats voor de inzichtelijke wijze waarop u de verschillende onderdelen en de daarbij horende taken in beeld hebt gebracht. Het gaat om een veelheid van taken, die in het stuk overzichtelijk zijn gerangschikt. Ook het werken met leidende principes zowel algemeen als per taakveld draagt bij aan de inzichtelijkheid. Vervolgens willen wij u een aantal opmerkingen meegeven, specifiek gericht op onderdelen van het meerjarenbeleidsplan. 2. Jeugdhulp en Veilig Thuis We onderschrijven de ambities. Daarbij vragen we wel aandacht voor de implicaties van de Hervormingsagenda jeugd en de effecten daarvan op de uitvoeringsplannen. Dit zelfde geldt voor Veilig Thuis en het Toekomstscenario Kind en gezinsbescherming. 3. Om ons Plan van Aanpak Huiselijk geweld en Kindermishandeling en de inzet door ons lokale team aan het Toekomstscenario goed te kunnen uitvoeren is het belangrijk dat we beschikken over de geschikte data van Veilig Thuis. We willen graag met Veilig Thuis onze informatiepositie verdiepen over kindermishandeling en huiselijk geweld om gericht beleid te kunnen voeren. 4.

Meerdere ambities spreken van aandacht voor ‘de voorkant’. Dit sluit aan bij de ontwikkelingen die we lokaal inzetten met onder andere de Routekaart Jeugd. 5. De Raad van Papendrecht vraagt extra aandacht voor beleid en middelen om fraude bij de jeugdzorg ZHZ effectief aan te pakken. De raad ziet graag dat in de begrotingen dergelijk beleid en middelen zijn opgenomen.

Reactie 10. Nogmaals dank voor uw waardering.

1. Dank voor uw waardering! Wij willen uw gemeente ook bedanken voor de constructieve samenwerking bij de totstandkoming van het MJP.

2. Wij hebben de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming opgenomen als belangrijke MJP-ambities voor SOJ en Veilig Thuis. In het uitvoeringsprogramma werken wij uit hoe we toewerken naar deze ambities. Daarbij houden we rekening met de implicaties van beide ontwikkelingen voor de uitvoering van onze taken. 3. De data van Veilig Thuis delen wij met gemeenten in het gemeentedashboard. Wij denken graag met u mee over het verdiepen van uw informatiepositie over kindermishandeling en huiselijk geweld.

4. Het is goed om te lezen dat de MJP-ambities aansluiten bij uw lokale ontwikkelingen, waaronder de Routekaart Jeugd. 5. In de Hervormingsagenda Jeugd is het uitvoeren van controle op onrechtmatige declaraties opgenomen. In dit kader hebben we in de begroting 2025 die u heeft ontvangen voor het geven van een zienswijze, al een voorstel opgenomen voor het uitvoeren van

31

Gemeente

Inbreng

6. OGGZ (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg of bemoeizorg) We onderschrijven de ambities op het OGGZ vlak die u heeft opgenomen in het meerjarenbeleidsplan. Met de start van de integrale wijkaanpak Papendrecht sluiten de ambities vanuit het meerjarenbeleidsplan goed aan. 7. Leerplicht en voortijdig schoolverlaten (LVS) Vanaf het schooljaar 2020-2021 zijn in de hele regio Zuid Holland Zuid stijgingen te zien in de aantallen thuiszitters en verzuimmeldingen. Zo ook in Papendrecht. Wij willen deze stijging een halt toe roepen, en daarbij het verzuim verder terugdringen. Dit kan door een gezamenlijke preventieve aanpak, met een heldere rolverdeling voor Leerplicht en de ketenpartners. Wij vinden het van belang dat er aandacht is voor de leerling en diens directe (thuis)omgeving.

8. Publieke Gezondheid Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) wil ook Papendrecht inzetten op wijkgerichte aanpak van gezondheidsachterstanden. Dit sluit goed aan bij uw inzet om ook meer wijkgericht te werken.

Reactie rechtmatigheidsonderzoeken. De ervaring bij andere gemeenten leert dat dit tot besparing leidt. 6. Dank voor uw ondersteuning van de MJP-ambities voor de OGGZ. Het is goed om te lezen dat deze aansluiten bij de integrale wijkaanpak Papendrecht.

7. Zoals u aangeeft, stijgt het aantal verzuimmeldingen bij LVS al enkele jaren. Het aantal meldingen bij LVS van ongeoorloofde thuiszitters neemt daarentegen af. Wel neemt het aantal geoorloofde thuiszitters toe. Voor deze laatste groep is niet LVS verantwoordelijk, maar de samenwerkingsverbanden van het onderwijs. U roept op tot een gezamenlijke preventieve aanpak, met een heldere rolverdeling. Preventie is een term die breder wordt gebruikt voor het voorkomen van problemen. De rol van LVS hierbij is afgebakend tot het voorkomen van schoolverzuim. LVS geeft voorlichting op scholen over het voorkomen van schoolverzuim en komt in actie nadat een school advies heeft gevraagd of een melding van verzuim heeft gedaan. LVS zoekt altijd samen met jongeren, kinderen en hun ouders naar een passende oplossing, waarbij de specifieke situatie en mogelijkheden van het kind of de jongere centraal staan. Op dit moment loopt de Bestuursopdracht LVS waarin een voorstel wordt uitgewerkt voor het gezamenlijk toewerken naar een passende basisformatie voor het uitvoeren van de LVS-taken in Zuid-Holland Zuid. Het verbeteren van de ketensamenwerking is een onderdeel van deze bestuursopdracht. De uitkomst nemen we mee in ons uitvoeringsprogramma. 8. Het is goed om te lezen dat de wijkgerichte aanpak uit het MJP aansluit op de inzet op een wijkgerichte aanpak in uw gemeente.

Tijdens de Covid-19-pandemie hebben we ervaring opgedaan met een wijkgerichte aanpak in de gemeente Gorinchem. Daarna hebben we een wijkgerichte aanpak uitgevoerd in DordrechtWest en op dit moment starten we in Zwijndrecht. Met een

32

Gemeente

Inbreng

9. De raad van Papendrecht zou graag zien dat de DG&J de ambities uitspreekt om de vaccinatiegraad te verhogen.

10. Financiële consequenties Wij begrijpen dat de concretisering van de ambities uit dit

Reactie wijkgerichte aanpak hebben we kwetsbare groepen inwoners bereikt die we anders niet hadden kunnen bereiken. We zien dat achterstanden bij inwoners groter worden en stapelen. Bovendien constateren we dat de systeemwereld onvoldoende aansluit op de leefwereld. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we kunnen toewerken naar een meer wijk- en/of kerngerichte aanpak om kwetsbare groepen inwoners te bereiken. We houden daarbij rekening met de financiële ontwikkelingen. Mogelijke keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma.. Bijvoorbeeld of we gefaseerd aan de slag gaan met een wijk- en/of kerngerichte aanpak in enkele gemeenten of in alle gemeenten tegelijk. En of we ons hierbij selectief richten op één specifieke straat/buurt/wijk/kern, doelgroep of thema in deze gemeenten of generiek op de gehele gemeente. We denken aan kleine stappen, waarbij we goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners, vanuit een duidelijke rolverdeling. 9. Wij delen uw zorgen over de vaccinatiegraad. In het MJP hebben we als ambitie opgenomen: Versterking vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma (ook na eerste 1.000 dagen). Zie pagina 20, ambitie 3 (Kansrijke Start, jeugdgezondheidszorg). Hoe we hier naartoe werken, werken we uit in het uitvoeringsprogramma.

De GGD en Jong JGZ werken samen plannen uit om de vaccinatiegraad van kinderen in onze regio te verhogen. We willen ouders nog beter, al vanaf de zwangerschap, bereiken met betrouwbare informatie en voorlichting over het rijksvaccinatieprogramma. Daarnaast doen we onderzoek naar vaccinatiebereidheid bij inwoners in onze regio, om met onze aanpak nog beter te kunnen aansluiten bij de verschillende doelgroepen. Ook volgen we de landelijke ontwikkelingen rond het opzetten van vaccinatievoorzieningen voor volwassenen bij de GGD’en. In het uitvoeringsprogramma werken we dit verder uit. 10. We delen uw zorgen over de financiële situatie vanaf 2026. Er zijn meer gemeenten die ons nadrukkelijk vragen om rekening te

33

Gemeente

Inbreng meerjarenbeleidsplan in een uitvoeringsplan worden neergelegd, en dat pas dan financiële consequenties in beeld komen. Gelet op de financiële positie van gemeenten in de komende jaren, willen wij vooral realisme bepleiten ten aanzien van de uitvoering van de ambities.

Sliedrecht

De gemeente geeft de volgende zienswijze: 1. Wij bedanken u dat u de gemeente Sliedrecht in de gelegenheid stelt om een zienswijze op uw meerjarenbeleid te geven. Tevens stelt de gemeenteraad het op prijs dat het college en de raad reeds in een vroeg stadium betrokken is bij het tot stand komen van het MJP. 2. U beschrijft leidende principes voor de komende vier jaar. De raad onderschrijft deze leidende principes en herkent zich hierin. Met name de inzet op preventie herkennen wij in het door ons vastgestelde Collegewerkprogramma. Net zoals de DG&J onderschrijft de gemeenteraad de effectieve en efficiënte inzet van (schaarse) middelen. 3. Een functie die wat betreft de gemeenteraad van Sliedrecht verdere uitbouw verdient is de loketfunctie van de GGD richting omwonenden van Chemours, ten aanzien van onderzoeken naar gezondheidsproblemen en ondersteuning bij gezondheidsvragen over PFAS. Deze functie mag rekenen op Rijksbijdrage op grond van Tweede Kamer motie 22343-

Reactie houden met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: “De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee we toewerken naar de MJP-ambities.” In het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting) werken we de MJP-ambities uit in realistische doelen. Daarbij houden we rekening met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het MJP hebben we aangegeven dat het tempo en de intensiteit waarmee we toewerken naar de ambities, in hoge mate afhankelijk zijn van de beschikbare middelen en capaciteit. Mogelijke (scherpe) keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. We denken aan het geleidelijk vervangen van onze bestaande aanpak door een nieuwe. Daarnaast zien we mogelijkheden in het goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners 1. Dank voor uw waardering! Wij willen uw gemeente ook bedanken voor de constructieve samenwerking bij de totstandkoming van het MJP.

2. Dank voor uw ondersteuning van de leidende principes. Het is goed om te lezen dat deze aansluiten op uw Collegewerkprogramma.

3. Net als u vinden wij ondersteuning van omwonenden van Chemours bij gezondheidsvragen over PFAS belangrijk. Zo biedt de GGD al een ‘loket’ waar inwoners en professionals telefonisch en per e-mail hun vragen kunnen stellen. Onze medisch milieukundige adviseurs en artsen beantwoorden deze vragen. Op onze website bieden wij een overzicht van de meest gestelde

34

Gemeente

Inbreng 378 van 26 oktober 2023 en Tweede Kamer motie 28089284 van 4 april 2024. Wij verzoeken u daarom de opbouw van de loketfunctie op te nemen in uw meerjarenbeleidsplan.

4. De gemeenteraad ziet de vraag naar (langdurige) zorg de komende jaren fors toe nemen, terwijl de beschikbare capaciteit achterblijft. De kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van zorg en dienstverlening staan hiermee onder druk. Dit is zorgelijk.

5. Daarnaast zien gemeenten zich (met name vanaf 2026) voor een slechtere financiële positie gesteld. Wij roepen u op om gebruik te maken van de preventieve, lokale structuren in Sliedrecht binnen het Bonkelaarhuis. De gemeenteraad ziet uit naar de verdere concretisering daarvan in uitvoeringsplannen en vraagt u (in relatie tot de bestuursopdracht "Verkenning naar een bijdrage van de GR DG&J aan het verminderen van de financiële problematiek van deelnemende gemeenten") rekening te houden met de financiële haalbaarheid.

Reactie vragen en de antwoorden daarop. Daarnaast is onlangs het centrale informatiepunt PFAS Zuid-Holland Zuid gelanceerd (www.pfasinfo.nl). We werken samen met de betrokken regionale en landelijke partners om te zorgen dat belangrijke informatie en nieuws samenkomt in dit informatiepunt. Ook kunnen inwoners op deze plek digitaal hun vragen stellen. Het informatiepunt is nog in ontwikkeling en wordt op basis van feedback van inwoners verder ontwikkeld. Ook organiseren we samen met de regionale en landelijke partners regelmatig informatieve inloopbijeenkomsten in de betrokken gemeenten, waar inwoners vragen kunnen stellen aan diverse deskundigen. In het uitvoeringsprogramma maken we de inzet van de GGD voor deze inspanningen inzichtelijk. 4. Wij delen uw zorgen. In het MJP hebben we aangegeven hoe wij samen met gemeenten kunnen bijdragen aan de doelstellingen van het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond en het Actief Leven Akkoord (GALA). Deze zijn erop gericht om te voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. Dit sluit naadloos aan op het leidende principe uit het MJP om prioriteit te geven aan preventie, versterken van de voorkant en vroegsignalering. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we hier naartoe werken. 5. Het MJP is een koersdocument van gemeenten en de DG&J. Het geeft weer wát we willen bereiken.

Hóe we dit kunnen bereiken, werken we uit in het uitvoeringsprogramma. Wij onderschrijven de noodzaak om hiervoor samen te werken met andere maatschappelijke partners, waaronder de lokale partners. Zoals we in het MJP hebben aangegeven, moeten we ons meer richten op het beïnvloeden van collectieve factoren. Deze blijken immers in grote mate bepalend voor publieke gezondheid en ontwikkelingskansen. Voor het beïnvloeden van deze collectieve factoren, hebben we andere partijen, waaronder de lokale partners, nodig. Er zijn meer gemeenten die hier aandacht voor hebben gevraagd. We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: ''Voor het beïnvloeden van collectieve factoren

35

Gemeente

Zwijndrecht

Inbreng

6. Tenslotte dankt de gemeenteraad u voor uw uitnodiging voor de regionale bijeenkomst voor raadsleden van 20 maart jl. De gemeente geeft de volgende zienswijze: 1. Wij geven via een algemene reflectie aandachtspunten terug vanuit de in het meerjarenbeleidsplan beschreven hoofdopgave en werkwijze. Daarna geven wij onze aandachtspunten per organisatiedeel. We zijn ons ervan bewust dat het een complexe en grote opgave is om de verschillende diensten van de Dienst Gezondheid & Jeugd (hierna: DG&J) te vertalen naar één beleidsplan in afstemming met de verschillende gemeenten. Wij onderschrijven dan ook de gezamenlijke wens in

Reactie werken we samen met andere maatschappelijke partners, waaronder de lokale teams en andere lokale partners in de gemeenten.'' We delen uw zorgen over de financiële situatie vanaf 2026. Er zijn meer gemeenten die ons nadrukkelijk vragen om rekening te houden met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: “De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee we toewerken naar de MJP-ambities.” In het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting) werken we de MJP-ambities uit in realistische doelen. Daarbij houden we rekening met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het MJP hebben we aangegeven dat het tempo en de intensiteit waarmee we toewerken naar de ambities, in hoge mate afhankelijk zijn van de beschikbare middelen en capaciteit. Mogelijke (scherpe) keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJPambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. We denken aan het geleidelijk vervangen van onze bestaande aanpak door een nieuwe. Daarnaast zien we mogelijkheden in het goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners. 6. Graag gedaan! Wij willen uw gemeente ook bedanken voor de deelname aan de regionale bijeenkomsten en uw constructieve bijdrage. 1.

Het is goed om te lezen dat u de gezamenlijke wens in rolverduidelijking en heldere regionale doelstellingen met ruimte voor lokale invulling, onderschrijft.

36

Gemeente

Inbreng rolverduidelijking en heldere regionale doelstellingen met ruimte voor lokale invulling. Algemene reflectie 2. Gemeente Zwijndrecht deelt de ambitie om gezondheidsachterstanden te verminderen en ontwikkelingskansen te vergroten. De hoofdopgave van DG&J sluit aan bij de landelijke ambities van het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord. Deze leidende principes passen wij ook toe binnen onze gemeentelijke ambities. 3. Wij vragen uw aandacht voor de afstemming tussen een regionale leidraad en lokale prioriteiten, waarbij de financiële uitdagingen waarmee we ons geconfronteerd zien een belangrijke rol innemen.

4.

Wij zien inhoudelijk een voorzichtige positieve ontwikkeling in de lokale samenwerking met de DG&J, waaronder het aansluiten bij Veerkrachtige Buurten en de rolverdeling rondom Valpreventie. De ontwikkeling die wij hierin waarnemen is dat de DG&J bij deze thema’s dichtbij en betrokken is. We verwachten hierbij wel dat de DG&J een meer proactieve rol vervult, waarin de DG&J initiatief neemt om ons als gemeente juist en tijdig te informeren, waar meegedacht wordt in lokale vraagstukken en waar regionale financiële oplossingen worden gezocht voor gedeelde vraagstukken met oog van de lokale financiële situatie. Wij vinden het belangrijk dat de DG&J niet alleen informatie ophaalt, maar meer inzet op lokale prioriteiten. Wij verwachten dat de DG&J deze werkwijze verder uitrolt.

Reactie

2. Daarnaast is het goed om te lezen dat u onze hoofdopgave deelt en deze leidende principes ook toepast binnen uw gemeentelijke ambities.

3. Wij onderschrijven het belang van afstemming tussen een regionale leidraad en lokale prioriteiten. Dit doen we onder andere door aan te sluiten op lokale initiatieven en samen te werken met lokale partners, op basis van een duidelijke rolverdeling. Juist door deze aansluiting en samenwerken verwachten we ondanks de financiële uitdagingen, toch impact te kunnen maken voor inwoners. We delen uw zorgen over de financiële situatie vanaf 2026. Zie onze reactie op punt 6 hierna. 4. Tijdens de Covid-19-pandemie hebben we ervaring opgedaan met een wijkgerichte aanpak in de gemeente Gorinchem. Daarna hebben we een wijkgerichte aanpak uitgevoerd in DordrechtWest en op dit moment starten we in Zwijndrecht. Met een wijkgerichte aanpak hebben we kwetsbare groepen inwoners bereikt die we anders niet hadden kunnen bereiken. We zien dat achterstanden bij inwoners groter worden en stapelen. Bovendien constateren we dat de systeemwereld onvoldoende aansluit op de leefwereld. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe we kunnen toewerken naar een meer wijk- en/of kerngerichte aanpak om kwetsbare groepen inwoners te bereiken. We houden daarbij rekening met de financiële ontwikkelingen. Mogelijke keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma.

Bijvoorbeeld of we gefaseerd aan de slag gaan met een wijk- en/of kerngerichte aanpak in enkele gemeenten of in alle gemeenten tegelijk. En of we ons hierbij

37

Gemeente

Inbreng

5. Domein overstijgend samenwerken In het meerjarenbeleidsplan verwijst u daarom ook naar het belang van gemeentelijk domein overstijgend samenwerken. Als gemeente delen wij deze ambitie, echter zien wij deze werkwijze ook graag terug in de eigen uitvoeringsplannen van DG&J zelf. Wij hebben als streven om meer opdrachtgericht te werken binnen de gemeente (samen doen wat nodig is) en daarvoor is het noodzakelijk dat de DG&J deze werkwijze ook onderschrijft en vertaalt in haar eigen organisatie. Wij vinden het daarbij belangrijk dat DG&J de samenhang tussen de verschillende organisatieonderdelen stimuleert en bewaakt alsmede de samenwerking met lokale ketenpartners bevordert.

6. Financiën Op dit moment is er nog geen begroting opgenomen in het meerjarenbeleidsplan. Hierdoor kunnen wij de ambities niet financieel vertalen. Daarnaast hebben gemeenten te maken met financiële uitdagingen, scherpe keuzes en bezuinigingen door de afnemende middelen van het Rijk. Het is daarom van belang dat de ambities van de DG&J passen in de huidige financiële opgaven van de lokale gemeente en er gewerkt wordt met duidelijke haalbare en betaalbare doelen in het

Reactie selectief richten op één specifieke straat/buurt/wijk/kern, doelgroep of thema in deze gemeenten of generiek op de gehele gemeente. We denken aan kleine stappen, waarbij we goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners, vanuit een duidelijke rolverdeling. 5. In het MJP hebben we een werkwijze beschreven op basis van de leidende principes. Domeinoverstijgend samenwerken binnen en over grenzen van organisaties, is daarbij een belangrijk punt. Dit geldt ook voor ons binnen de DG&J. Daar waar we door intern samen te werken meer impact kunnen maken voor inwoners, zullen we dit zeker doen. In het uitvoeringsprogramma werken we dit uit. Daarnaast vraagt u in uw zienswijze aandacht voor samenwerking met lokale ketenpartners. Wij onderschrijven de noodzaak om samen te werken met andere maatschappelijke partners, waaronder de lokale partners. Zoals we in het MJP hebben aangegeven, moeten we ons meer richten op het beïnvloeden van collectieve factoren. Deze blijken immers in grote mate bepalend voor publieke gezondheid en ontwikkelingskansen. Voor het beïnvloeden van deze collectieve factoren, hebben we andere partijen, waaronder de lokale partners, nodig. Er zijn meer gemeenten die hier aandacht voor hebben gevraagd.

We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: “Voor het beïnvloeden van collectieve factoren werken we samen met andere maatschappelijke partners, waaronder de lokale teams en andere lokale partners in de gemeenten.” 6. We delen uw zorgen over de financiële situatie vanaf 2026. Er zijn meer gemeenten die ons nadrukkelijk vragen om rekening te houden met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. We voegen daarom in het MJP een leidend principe toe: “De financiële positie van gemeenten vanaf 2026 en de situatie op de arbeidsmarkt zijn bepalend voor het tempo waarin en de intensiteit waarmee we toewerken naar de MJP-ambities.” In het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting) werken we de MJP-ambities uit in realistische doelen. Daarbij

38

Gemeente

Inbreng uitvoeringsprogramma. In uw aanbiedingsbrief refereert u aan de bestuursopdracht ‘Verkenning naar een bijdrage van de GR DG&J aan het verminderen van de financiële problematiek van deelnemende gemeenten’. De gemeente Zwijndrecht wil graag de dienst opdragen om inzichtelijk te maken hoe de dienst Gezondheid en Jeugd een bijdrage gaat leveren aan de toekomstige financiële problematiek van onze gemeente. De flexibele koers waarover gesproken wordt werkt tweeledig. Daarmee verwachten wij dat de DG&J ook voldoende inzet laat zien in het ondersteunen van gemeenten met de toekomstige financiële vraagstukken. Dit onderschrijft het belang van heldere doelstellingen, data gedreven keuzes, voorzichtigheid in nieuwe ambities en een scherpte in prioritering. Wij gaan er vanuit dat de uitkomsten van deze opdracht, uitgewerkt en voorzien van financiële onderbouwing, vertaald worden in de doelstellingen van het uitvoeringsprogramma en inzichtelijk te maken welke consequenties dit heeft voor de uitvoering en dienstverlening. 7. Tevens willen wij het belang aanstippen om mentale gezondheid mee te nemen als ketenaanpak, zodat er voldoende investering in kennis, middelen en uitvoering wordt gewaarborgd. Inzetten op preventie rondom mentale gezondheid ligt aan de basis van de door ons beschreven aandachtspunten per organisatieonderdeel.

Een integrale preventieve aanpak moet leiden tot een afname van kostbare geïndiceerde zorg. De GALA middelen zijn niet toereikend om preventieve interventies langdurig lokaal te borgen, dus vragen we de DG&J kritisch te kijken naar beschreven ambities en te prioriteren op een regionale aanpak mentale gezondheid die vertaald kan worden naar lokale uitvoering. Aandachtspunten per organisatieonderdeel om te verwerken in het MJP of uitvoeringsplan

Reactie houden we rekening met de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het MJP hebben we aangegeven dat het tempo en de intensiteit waarmee we toewerken naar de ambities, in hoge mate afhankelijk zijn van de beschikbare middelen en capaciteit. Mogelijke (scherpe) keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. We denken aan het geleidelijk vervangen van onze bestaande aanpak door een nieuwe. Daarnaast zien we mogelijkheden in het goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners Zoals we in het MJP hebben aangegeven, loopt de uitwerking van het uitvoeringsprogramma gelijk op met de verkenning in het kader van de bestuursopdracht vanwege de financiële positie van gemeenten vanaf 2026. In het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting) werken we de keuzes uit die we samen met gemeenten maken in het kader van deze bestuursopdracht.

7. Wij onderschrijven het belang van een domeinoverstijgende preventieve aanpak rondom mentale weerbaarheid en gezondheid. Zoals u ook aangeeft, is dit een belangrijk thema dat speelt binnen de doelgroepen van al onze organisatieonderdelen. Mogelijke keuzes, waaronder prioritering van een regionale aanpak, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma. Gemeenten hebben de mogelijkheid om de lokale GALA-middelen voor mentale gezondheid te bundelen voor een regionale aanpak die vertaald kan worden naar lokale uitvoering.

39

Gemeente

Inbreng 8. SOJ en Vellig Thuis Het jeugd- en veiligheidsdomein staat voor stevige inhoudelijke en financiële uitdagingen. Daarin staan wij met elkaar voor de uitdaging om stevig in te zetten op preventie, anderzijds willen we inzetten op normaliseren. Hierbij is het noodzakelijk inzicht te verkrijgen in de financiële kaders. Wij gaan er vanuit dat deze context wordt geschetst in het MJP en in het uitvoeringsprogramma realistische voorstellen worden gedaan aan de hand van de begroting, waarbij het beperken van dure, gespecialiseerde jeugdhulp en het normaliseren en demedicaliseren in alle inhoudelijke keuzes leidend zijn.

9. Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Wij willen het belang van een duidelijke rolverdeling benadrukken. Leerplicht heeft een uitzonderlijke positie door te mogen handhaven. In samenspel met andere ketenpartners rondom langdurig verzuim is het belangrijk

Reactie 8. Vanwege de stevige inhoudelijke en financiële uitdagingen in het jeugd- en veiligheidsdomein, vraagt u aandacht voor het beperken van dure, gespecialiseerde jeugdhulp en het normaliseren en demedicaliseren. Eén van de leidende principes voor de jeugdhulp is een doelmatige inzet van (schaarse) middelen. Een instrument hiervoor is het contractmanagement dat de SOJ uitvoert naar jeugdhulpaanbieders. Samen met gemeenten en ketenpartners zet de SOJ zich in om de kosten zoveel mogelijk te beperken. Dit zonder de wettelijke jeugdhulpplicht uit het oog te verliezen en op maat en tijdig daar waar nodig hulp te kunnen bieden. Ook de landelijke Hervormingsagenda Jeugd beoogt een financieel beheersbaar stelsel. In het uitvoeringsprogramma werken we uit hoe wij hieraan bijdragen. In dit kader hebben we in de begroting 2025 die u heeft ontvangen voor het geven van een zienswijze, al een voorstel opgenomen voor het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoeken. De ervaring bij andere gemeenten leert dat dit tot besparing leidt. Om de stevige financiële uitdagingen het hoofd te kunnen bieden, zijn verdergaande hervormingen vereist. In het kader van de Hervormingsagenda Jeugd werken de gemeenten in de regio hiervoor gezamenlijk maatregelen uit. De SOJ denkt graag mee hierover.

Eén van de leidende principes in het MJP is dat we samen met gemeenten prioriteit geven aan preventie, versterken van de voorkant en vroegsignalering. Om zo de druk op onder andere jeugdhulp en het veiligheidsdomein te verminderen. Ook dit werken we uit in het uitvoeringsprogramma. Wij onderschrijven het belang van normaliseren en demedicaliseren voor het verminderen van de zojuist genoemde druk. Waar mogelijk dragen wij hieraan bij de uitvoering van onze taken. Daarnaast denken wij hierover graag mee met gemeenten. 9. U vraagt aandacht voor een duidelijke rolverdeling in het samenspel van LVS met andere ketenpartners. Op dit moment loopt de Bestuursopdracht LVS waarin een voorstel wordt uitgewerkt voor het gezamenlijk toewerken naar een passende basisformatie voor het uitvoeren van de LVS-taken in Zuid-Holland

40

Gemeente

Inbreng goed af te stemmen en deze rol op een juiste manier te waarborgen en in te zetten.

10. Publieke gezondheid In aanvulling op het eerder beschreven domein overstijgend werken refereert u ook in het MJP o.a. naar wijkgericht werken. Deze aanpak dient de lokale doelgroep, echter zien wij graag terug in het uitvoeringsprogramma hoe deze aanpak concreet wordt vormgegeven en hoe we ervoor zorgen dat er voldoende aandacht blijft voor de collectieve gezondheidsvragen. Dit vraagt opnieuw scherpte in de rolverdeling tussen DG&J en de gemeente alsmede een uiteenzetting van de financiële keuzes. Wij gaan er vanuit dat deze rolverdeling en financiële uiteenzetting terugkomen in het uitvoeringsprogramma.

Reactie Zuid. Het verbeteren van de ketensamenwerking (onder andere door een duidelijke rolverdeling) is een onderdeel van deze bestuursopdracht. De uitkomst nemen we mee in ons uitvoeringsprogramma. 10. Zowel het wijk- of kerngericht werken (zie onze reactie op punt 4 hiervoor) als aandacht voor collectieve gezondheidsvragen werken we uit in het uitvoeringsprogramma (en bijbehorende meerjarenbegroting). In onze aanpak willen we goed aansluiten op lokale initiatieven en samenwerken met lokale partners, vanuit een duidelijke rolverdeling. Mogelijke keuzes om binnen het financiële kader toe te werken naar de MJP-ambities, maken we inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma.

41