Bijlage 3 bij Raadsvoorstel 7.1 Evaluatie Ondernemersfonds 2022 - 2024 Hendrik-Ido-Ambacht

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht 2022-2024

hoofstuk 1

Inleiding Op 4 oktober 2021 heeft de gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht besloten een gemeentebreed ondernemersfonds in te stellen. Het fonds wordt gedekt uit een verhoging van de OZB van niet-woningen. Het doel van het ondernemersfonds is om ondernemers en vastgoedeigenaren een structurele financiële basis te bieden waarmee activiteiten en maatregelen in het algemeen belang van het bedrijfsleven kunnen worden uitgevoerd die anders niet georganiseerd zouden kunnen worden. Deze gezamenlijke bestedingen van de ondernemers dragen bij aan de mate waarin bedrijven en branches zijn georganiseerd, aan het vestigingsklimaat in de brede zin en de aan algehele economische ontwikkeling in de gemeente. Het ondernemersfonds is ingesteld voor de periode van 3 jaar. Op 31 december 2024 loopt deze pilotperiode af. Zoals afgesproken bij instelling van het fonds wordt in het voorjaar van 2024 een evaluatie van het fonds opgestart, teneinde een besluit te kunnen nemen over voortzetting van het fonds. De evaluatie ligt nu voor met een advies over voortzetting van het ondernemersfonds vanaf 1 januari 2025.

Leeswijzer Hoofdstuk 2. Ontwikkeling fonds. Dit is een korte terugblik op het ontstaan van het fonds en het proces om er te komen. Hoofdstuk 3. Kwantitatieve resultaten fonds 2022-2024. In dit hoofdstuk worden cijfers weergegeven. De bijdrage aan het fonds, de verdeling en het aantal aanvragen dat is gedaan en is uitgevoerd. Hoofdstuk 4. Kwalitatieve resultaten fonds 2022-2024. Naast cijfermatige resultaten zijn er ook resultaten geboekt op het vlak van samenwerking. Deze worden in dit hoofdstuk weergegeven. Hoofdstuk 5. Conclusies en aanbevelingen.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

hoofstuk 2

Ontwikkeling fonds 2.1. Opzet en ontwikkeling fonds In het Actieplan Lokale Economie 2019-2022 is afgesproken dat we draagvlakonderzoek doen naar de invoering van een gemeente breed ondernemersfonds. Een ondernemersfonds biedt een structurele financiële positie voor het bedrijfsleven, om activiteiten en maatregelen in het algemeen belang van ondernemers in gang te zetten die anders niet georganiseerd zouden kunnen worden. Iedereen doet mee. Alles wat ondernemers langs democratische weg bestemmen als hun collectieve belang is een valide bestemming. Deze gezamenlijke bestedingen van de ondernemers dragen bij aan het vestigingsklimaat en economische ontwikkeling in de gemeente. Een fonds geeft een stimulans aan ondernemers om zich te organiseren en verhoogt daarmee de organisatiegraad op bedrijventerreinen en winkelgebieden. Met het extern adviesbureau de Stoutgroep hebben we in 2020/2021 een onderzoek naar het draagvlak gedaan. Er zijn meerdere presentaties gegeven en digitale bijeenkomsten geweest om iedere doelgroep zo goed mogelijk te informeren en feed back te ontvangen. Dit draagvlakonderzoek heeft uiteindelijk geleid tot positieve besluitvorming in 2021. Na de besluitvorming is het ondernemersfondsbestuur (vanaf nu fondsbestuur) in oprichting geadviseerd door Parktrust over de opzet en uitwerking van het fonds.

zijn gegenereerd beschikbaar worden gesteld aan Stichting Ondernemersfonds Ambacht via een jaarlijkse subsidie. In 2022 bedroeg deze subsidie € 94.000, in 2023 € 190.825 en in 2024 € 294.000. De Stichting Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht (vanaf hier: de stichting) is 10 mei 2022 opgericht. In de statuten staat uitgebreid beschreven wat het doel is. Samengevat heeft de stichting ten doel te fungeren als contractpartner voor de Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht en als contractpartner voor ondernemersorganisaties die invulling geven aan het behartigen van het collectief ondernemersbelang. Verder heeft de stichting ten doel facilitaire diensten te verlenen ten behoeve van ondernemers in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, collectieve ondernemersactiviteiten te stimuleren en verdere handelingen te verrichten die met vorenstaande in de ruimste zin verband houden of bevorderlijk zijn. De stichting bestaat uit vijf vertegenwoordigers van de diverse doelgroepen (ondernemers, detailhandel, sport, recreatie en overig). Op verzoek van het fondsbestuur neemt de accountmanager economie van de gemeente ook deel aan de vergaderingen. De Stichting Ondernemersfonds heeft in de loop van 2022 tien trekkingsgebieden bepaald, waarin alle deelnemers aan het fonds vertegenwoordigd zijn.

Trekkingsgebieden Hendrik-Ido-Ambacht Winkelcentrum De Schoof

2.2. Werking fonds De gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht heeft 4 oktober 2021 besloten om de OZB voor niet-woningen op te hogen. In 2022 met € 30, in 2023 met € 50 en in 2024 met € 70 per €100.000 WOZ-waarde. Hierbij is rekening gehouden met de zogenaamde belastingcapaciteit, ofwel OZB-capaciteit. Dit is de optelling van de WOZ-waarden waarover ook daadwerkelijk OZB kan worden geheven. De uiteindelijke OZB-capaciteit houdt rekening met vrijgestelde (delen van) objecten en leegstand (voor het gebruikersdeel). Door de stapsgewijze verhoging is er sprake geweest van een ingroeimodel. De opslag is verdeeld tussen gebruiker en eigenaar volgens dezelfde verdeelsleutel als de OZB, namelijk 45% voor de gebruiker en 55% voor de eigenaar. De raad heeft ook besloten dat de middelen die door verhoging

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

Winkelcentrum HoogAmbacht Winkelcentrum Louwersplein Winkelcentrum Reeweg Antoniapolder Buitengebied 1 De Sandeling Ambachtsezoom Zorg/onderwijs/sport/cultuur Buitengebied 2

De trekkingsbieden zijn op basis van geografische of inhoudelijke overeenkomsten geclusterd. Er is een trekkingsgebied voor ieder bedrijventerrein, ieder winkelcentrum, de zorg/onderwijs/ sport en cultuursector en er zijn twee trekkingsgebieden voor het buitengebied.

aandeel per trekkingsgebied berekent Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) op basis van het OZB-bestand op 1 januari van het jaar voorafgaand aan de uitkering. Dit aandeel per trekkingsgebied deelt de gemeente jaarlijks aan de stichting mee bij de subsidiebeschikking.

Veel van de trekkingsgebieden hebben inmiddels een eigen bestuur of werkgroep/commissie. De trekkingsgebieden Buitengebied 1 en Buitengebied 2 zijn, ondanks de inspanningen van het fondsbestuur, nog niet actief. Dit jaar (2024) wordt door het fondsbestuur gekeken of de ondernemers die in Buitengebied 1 en 2 gevestigd zijn, toegevoegd kunnen worden aan een bestaand gebied om zo meer samenwerking en meer energie te organiseren.

Samenwerkende ondernemers per gebied krijgen met de subsidies hun eigen financiële positie. Het bedrag wordt besteed aan collectieve belangen. Denk aan promotie, veiligheid, sparen voor investeringen, parkmanagement, centrummanagement, lobby etc.

Naast de trekkingsbesturen is ook een raad van advies actief. Eind 2023 is een eerste raad van advies-bijeenkomst georganiseerd. Geïnteresseerde vertegenwoordigers van de trekkingsgebieden hebben advies gegeven op onderwerpen die ze belangrijk vonden of onderwerpen die tijdens de bijeenkomst zijn aangedragen. Zo zijn in de bijeenkomst eind 2023 gemeentebrede activiteiten ter sprake gebracht. De adviseringsbijeenkomst wordt jaarlijks georganiseerd. De raad van advies is er om gevraagd, en ook ongevraagd advies te geven aan het bestuur. De stichting alloceert de jaarlijkse subsidie als ‘trekkingsrecht’ aan de tien door de stichting aangewezen trekkingsgebieden, evenredig met wat voor deze gebieden wordt geraamd. Het procentuele

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

De gehele categorie niet-woningen betaalt mee, dus ook de nonprofit sector zoals de zorginstellingen en de sport. Alleen gebouwen die vrijgesteld zijn van OZB, zoals het gemeentehuis en kerken dragen niet bij. Ook van leegstaande panden wordt geen OZB gebruik geïnd, dus ook de opslag niet. Ieder trekkingsgebied heeft in 2022 en 2023 een percentage gereserveerd als beheerskosten voor de stichting. In 2022 en 2023 was dit 10%. In 2024 6%. Dit bedrag is ingezet om de dagelijkse gang van zaken op te pakken. Zoals bijeenkomsten van het fondsbestuur waarin projectaanvragen beoordeeld worden, een vrijwillersvergoeding voor de bestuursleden, administratieve kosten en de website voor promotie en communicatie. Het bedrag voor beheerskosten is niet voldoende om een permanente aanjaagfunctie uit te voeren. Als blijkt dat hier behoefte aan is, kan in overleg met de vertegenwoordiging van de raad van advies en de ondernemers gekeken worden naar een ander percentage.

De gemeente doet zelf ook mee met panden die de gemeente in bezit heeft of gebruikt en die OZB-plichtig zijn. Denk hierbij aan sportaccommodaties en ander maatschappelijk vastgoed. Hiermee is de gemeente trekkingsgerechtigde en neemt als gast/ lid deel aan de bijeenkomsten van trekkingsgebied zorg/onderwijs/ sport en cultuur. De gemeente neemt hier een bewust bescheiden positie in en onthoudt zich van ongevraagd advies. Ze oefent geen invloed uit op de keuzes van ondernemers bij de besluitvorming over de besteding van die gelden in het non-profit trekkingsgebied. Dit volgens de gedachte dat het fonds vóór ondernemers, dóór ondernemers is. In een convenant hebben gemeente en de stichting op 14 juni 2022 afspraken vastgelegd om het ondernemersfonds uit te voeren. Het legt de samenwerking en verhouding tussen het fondsbestuur en de gemeente vast. Het eerste jaar (2022) heeft de gemeente met de stichting samen gezocht naar een goede balans tussen afstand en betrokkenheid. Door de samenwerking en de verschillende rollen te beleggen bij meerdere functionarissen binnen de gemeente (zie kader hiernaast) wordt hier naar ieders tevredenheid invulling aan gegeven. Ook het delen van gegevens tussen gemeente en het fondsbestuur heeft een opstartperiode gekend. Er is het eerste jaar veel tijd gestopt in het uitzoeken van juridische mogelijkheden.

Die mogelijkheden zijn nu bekend en de samenwerking gaat efficiënt.

2.3. Verwerken gegevens en budgetten trekkingsrechten In de eerste twee jaren heeft Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) veel energie gestoken in het toelichten van procedures. Mede door ervaringen met andere fondsen kon GBD de gegevens voor Hendrik-Ido-Ambacht leveren aan de gemeente. Eén keer per jaar ontvangt de gemeente, na verzoek aan GBD, een nieuwe lijst met de belastingplichtigen voor het versturen van een mailing voor het ondernemersfonds. En een keer per jaar (oktober) ontvangt de gemeente op verzoek, een overzicht van objecten verdeeld per trekkingsgebied. Deze controleren we handmatig. Eventuele mutaties worden verwerkt en vervolgens levert GBD de percentages van de trekkingsgebieden. Deze percentages zijn nodig voor de subsidiebeschikking voor het komende jaar. Er is een goede samenwerking met GBD en jaarlijks worden alle gegevens duidelijk en goed aangeleverd. Er zijn heldere werkafspraken gemaakt. De jaarlijkse administratieve last voor de gemeente is nu beperkt.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

Invulling bovengenoemde rollen gemeente Het ondernemersfonds is door en voor ondernemers en de non-profit sector maakt hier ook onderdeel van uit. De gemeente heeft een aantal formele en informele rollen die worden vervuld in goede samenwerking of in goed overleg met het fondsbestuur. De gemeente besluit over de opslag op de OZB om het fonds mee te vullen, ze besluit over de OZB-verordening en begroting (gemeenteraad). De gemeente int de belasting (Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) en team financiën), keert het uit als subsidie (beleidsadviseur economie, team financiën)’ en betaalt mee aan het fonds met de gemeentelijke panden (advies en uitvoering ligt bij team financiën). Verder levert de gemeente ambtelijk adviescapaciteit (beleidsadviseur economie), is gast van het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur (deelname vanuit team sociaal) en neemt op uitnodiging deel aan fondsbestuursvergaderingen (accountmanager economie). In het Actieplan Lokale Economie 2022-2026 is opgenomen dat de wethouder economie jaarlijks een keer deelneemt aan de bestuursvergaderingen van een aantal trekkingsgebieden. Bovenstaande inzet en samenwerking is nodig om het fonds soepel te laten functioneren.

hoofstuk 3

Kwantitatieve resultaten fonds 2022-2024 Als we kijken naar de resultaten van het ondernemersfonds moeten we onderscheid maken tussen kwantitatieve en kwalitatieve resultaten. Kwantitatieve resultaten betreft het aantal aanvragen, de budgetten die zijn aangevraagd en goedgekeurd. Deze evalueren we op basis van de conceptjaarrekening en lijsten met aanvragen. Kwalitatieve resultaten gaan over de samenwerking tussen gemeente en het ondernemersfonds, de mate waarin de samenwerking binnen de trekkingsgebieden is verbeterd en de kwaliteit van de aanvragen. Deze meten we op basis van gesprekken met het fondsbestuur en ondernemers. We beginnen hieronder met de kwantitatieve metingen.

3.1. Projectaanvragen Sinds de oprichting heeft het fondsbestuur op meerdere manieren en op meerdere momenten aangegeven hoe projecten ingediend kunnen worden. Via de website, op social media kanalen, in de een-op-een-contacten met de besturen en op jaarlijkse VAO- en ondernemersfondsbijeenkomsten waar voorbeelden worden gedeeld van andere fondsen of andere Ambachtse trekkingsgebieden. Ook het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur heeft de gewenste aandacht gekregen. Sinds 2023 zijn meerdere aanvragen ingediend en uitgevoerd. Er is: • parkmanagement ingezet op Antoniapolder; • parkmanagement ingezet op De Sandeling; Dankzij de instelling van het ondernemersfonds is een parkmanager aangesteld die vanuit het bestuur van het betreffende trekkingsgebied opdrachten krijgt. Denk hierbij aan het oppakken van veiligheid en communicatie. De inzet van een parkmanager komt de kwaliteit van de bedrijventerreinen en de samenwerking tussen de ondernemers ten goede. Er lopen gesprekken om iets soortgelijks ook voor de trekkingsgebieden van de winkelcentra op te pakken; • een communicatieapp op ieder bedrijventerrein ingesteld, genaamd Bundeling; Antoniapolder is hiermee gestart. Hiermee kunnen ondernemers elkaar laagdrempelig bereiken.

Er lopen gesprekken om dit initiatief uit te rollen naar de winkelcentra en er zijn plannen om de contacten tussen de drie bedrijventerreinen vervolgens onderling aan elkaar te verbinden;

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

• een bijeenkomst georganiseerd met BBQ op De Sandeling; • een project voor de fijne motoriek op scholen uitgevoerd; • een openluchtbioscoop in het Sophiapark geweest met een film over tuinders; • een KunsThuisproject georganiseerd met ouderen en kinderen; • een aantal AED’s geplaatst bij sportverenigingen op het Schildmanpark; • een film gedigitaliseerd van Hendrik-Ido-Ambacht in 1957; • een film over scheepsslopers van Ambacht getoond; • collectieve surveillance in ronden georganiseerd op Antoniapolder. Tot op heden is één aanvraag, voor advies en ondersteuning bij de oprichting en uitvoering van parkmanagement, niet goedgekeurd omdat deze kosten al gemaakt waren en aanvragen niet achteraf ingediend kunnen worden. Uit de evaluatiegesprekken met ondernemers blijkt dat er nog een aantal plannen en aanvragen in voorbereiding is. Op de bedrijventerreinen wordt nagedacht over een vorm van surveillance en over het verbeteren van de entrees van de terreinen met signing. Sommige projecten zijn op de lange termijn gericht. Het fondsbestuur faciliteert en jaagt het indienen van aanvragen aan in een-op-een gesprekken en bijeenkomsten met wisselend succes. Het aantal aanvragen is tot nu toe beperkt. Er zijn voldoende ideeën maar het omzetten naar aanvragen kost tijd en energie en is gebaat bij ervaring. Hoe meer ingezet wordt op het aanjagen van projecten, hoe meer resultaten.

Deze resultaten worden gedeeld en dat leidt weer tot meer bekendheid en meer aanvragen. Dit versterkend effect is waarneembaar in andere plaatsen in Nederland waar een ondernemersfonds is ingesteld.

3.2. Besteding middelen In totaal is over 3 jaar een bedrag toegekend van € 578.825. Van dit bedrag is € 85.000 (d.d. mei 2024) besteed. Per trekkingsgebied is de verdeling als volgt (afrondingen zorgen voor enige verschillen):

Trekkingsgebied

2022

2023

2024

Totaal

Totaal minus overheadkosten*)

Winkelcentrum De Schoof

7.426

15.075

21.756

44.257

40.755

Winkelcentrum HoogAmbacht

3.384

6.869

9.996

20.249

18.678

Winkelcentrum Louwersplein

1.598

3.244

4.410

9.252

8.556

Winkelcentrum Reeweg

2.444

4.961

6.762

14.167

13.074

Antoniapolder

41.078

83.390

126.714

251.182

231.186

Buitengebied 1

8.178

16.601

22.344

47.123

43.358

De Sandeling

7.426

15.075

21.756

44.257

40.755

Ambachtsezoom

4.888

9.922

27.930

42.740

39.637

Zorg/onderwijs/sport/cultuur

17.014

34.539

50.862

102.415

94.262

Buitengebied 2

470

954

1.176

2.600

2.440

Totaal met afrondingen

93.906

190.634

293.706

Subsidie uitgekeerd

94.000

190.825

294.000

532.703 578.825

Bedragen in euro’s *) Overhead is 10% in 2022 en 2023 en 6% in 2024 De meeste trekkingsgebieden hebben op dit moment budget voor projecten zoals parkmanagement of sfeerverlichting of aankleding van centra of gebieden. Als we kijken naar fondsen in Nederland is bekend dat een eerste periode (de eerste paar jaar) vaak wordt ingezet op acute zaken zoals surveillance, parkmanagement, bewegwijzering, sfeerverlichting, AED-buitenkasten. Dit zien we in Hendrik-Ido-Ambacht ook. De verwachting is dat net als elders in Nederland, na deze eerste periode wordt ingezet op structurele zaken zoals collectieve inkoop, haalbaarheidsonderzoeken, leegstandsbestrijding en bijvoorbeeld georganiseerde promotie van winkelgebieden.

> H et bedrag waar het fonds beschikking over heeft, is voldoende om projecten mee te kunnen financieren.

De opslag van de OZB voor niet-woningen bedraagt € 70 per € 100.000 WOZ-waarde, hierbij rekening houdend met de OZB-

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

capaciteit. (Uitleg zie 2.2.) Deze opslag heeft het fonds gevoed met € 294.000 in 2024. De opslag is ontstaan met een ingroeimodel. De OZB voor niet-woningen werd in 2022 met € 30 per € 100.000 WOZ-waarde opgehoogd, in 2023 met € 50 per € 100.000 WOZwaarde en in 2024 met € 70 per € 100.000 WOZ-waarde. We willen € 70 per € 100.000 WOZ-waarde voor het fonds in stand houden. Het is in vergelijking met andere fondsen in de regio een gemiddeld bedrag (zie bijlage achterin dit rapport). Deze opslag zorgt voor substantiële budgetten voor de verschillende trekkingsgebieden. Het bedrag biedt een basis om daadwerkelijk projecten van de grond te krijgen. Als we de opslag verlagen is het bedrag dat als subsidie wordt uitgekeerd significant lager. Dit zorgt ervoor dat trekkingsgebieden eerst of langer moeten sparen voordat er projecten kunnen worden uitgevoerd. Het bedrag verhogen is ook niet wenselijk omdat we de druk op de begroting van ondernemers en instellingen niet willen vergroten.

>W  e stellen voor de systematiek voor de opslag iets aan te passen. Voor 2025 houden we de opslag en systematiek van 2024 in stand. Deze bedraagt € 70 per € 100.000 WOZ-waarde, rekening houdend met de OZB-capaciteit. De hieruit volgende totale opslag zetten we af tegen de totaalopbrengst van niet-woningen, en daar komt een percentage uit. Na 2025 zullen we met dit percentage het aandeel ondernemersfonds jaarlijks mee laten bewegen met de opbrengst OZB van niet-woningen.

>W  e evalueren periodiek. De evaluatie is een goed moment om ook de opslag opnieuw te bekijken.

De gemeente draagt zelf ook bij met een opslag op de OZB van de panden waar de gemeente eigenaar en/of gebruiker van is. Het verdient aanbeveling om deze bijdrage in stand te houden en geen uitzonderingssituatie te creëren. De panden horen vrijwel allemaal bij trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur. De gemeentelijke bijdrage gaat om die reden vrijwel geheel naar het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur. Dit is de non-profitsector waar de gemeenteraad extra aandacht voor blijft vragen. Wij hechten er voor deze sector waarde aan dat de middelen ten goede komen aan deze non-profitsector door sectorale of andersoortige trekkingsgebieden.

>W  e dragen zelf ook bij. Vrijwel alle panden behoren tot

trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur en de bijdrage gaat om die reden vrijwel geheel naar de non-profit sector. Rekenvoorbeelden: Een kantoorpand van bijvoorbeeld 325 m2 met een WOZ waarde van bijvoorbeeld € 500.000 betaalt € 350 aan het fonds per jaar (€ 29 per maand). Een bedrijfshal van bijvoorbeeld 1.700 m2 met een WOZ waarde van bijvoorbeeld € 2.200.000 betaalt per jaar € 1.540 (€ 128 per maand) aan het fonds.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

hoofstuk 4

Kwalitatieve resultaten fonds 2022-2024 In hoofdstuk 3 zijn kwantitatieve resultaten geëvalueerd. Minstens zo belangrijk zijn de ‘zachte’ ofwel kwalitatieve resultaten. Denk aan de bekendheid van het fonds, het draagvlak, de bijdrage van het fonds aan de samenwerking, de contacten, de relaties tussen ondernemers onderling en tussen het fondsbestuur en de gemeente.

4.1. Bekendheid fonds Het fondsbestuur zet in op het vergroten van de bekendheid van het ondernemersfonds en op het aanjagen van aanvragen. Er is door het fondsbestuur twee keer een postmailing rondgestuurd aan alle trekkingsgerechtigden. Er is een website opgericht. Het fondsbestuur heeft meerdere bijeenkomsten georganiseerd en heel veel een-op-een contacten gehad met trekkingsbesturen. Er worden regelmatig nieuwsberichten verspreid. Een aantal activiteiten die met het fonds tot stand is gekomen, heeft ook persaandacht gekregen. Naast het fondsbestuur draagt ook de gemeente bij aan de bekendheid van het fonds met informatie over het fonds op de gemeentewebsite, aandacht voor het fonds in meerdere gemeentelijke nieuwsbrieven en informatie op social mediakanalen. Uit gesprekken met ondernemers en met het fondsbestuur (zie verderop in deze evaluatie) blijkt nog steeds een groep ondernemers niet bekend met het fonds. De trekkingsbesturen schatten in dat ongeveer de helft van de achterban bekend is met het fonds en de andere helft niet. Gesprekken over het fonds en bijeenkomsten waar het fonds besproken wordt, helpen bij het vergroten van bekendheid. De bestuursleden van de trekkingsgebieden spelen een grote rol bij het informeren. Blijvend inzetten op meer bekendheid is goed want in andere gemeenten zien we dat meer bekendheid leidt tot meer positiviteit en een groter draagvlak.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

> De bekendheid en/of betrokkenheid is beperkt, groeit weliswaar maar heeft blijvend aandacht nodig. > De opkomst bij bijeenkomsten is nog laag en kan verbeteren. > Ambassadeurs kunnen helpen om het fonds bekender te maken. > Goed voorbeeld doet volgen, het is belangrijk de successen groot(s) uit te dragen.

4.2. Bekendheid fondsbestuur Het fondsbestuur bestaat uit een diverse vertegenwoordiging uit de sectoren (zie 2.2). Alle bestuursleden van het fondsbestuur zijn actief en benaderen continu ondernemers om te vertellen over de mogelijkheden van het fonds. De leden van het bestuur hebben veel kennis en ook ervaring met ondernemersfondsen en sluiten aan bij regionale en landelijke ondernemersfondsoverleggen. Het fondsbestuur voert haar taken uit met een klein deel van de inkomsten van het fonds. In 2022 en 2023 was dat 10% van het totaalbedrag, verdeeld over de trekkingsgebieden. In 2024 is het 6%. Hier worden de kosten zoals website, administratie etc. zoals genoemd in 2.2. uit gedekt. Dit budget is niet voldoende om gemeentebrede projecten op te pakken, die in de evaluatiegesprekken en in de raad van advies een paar keer ter sprake kwamen. Het kan zijn dat in de toekomst behoefte is aan een gemeentebreed budget voor activiteiten die trekkingsgebied-overstijgend zijn. Als dat zo is, gaan ondernemers, de trekkingsbesturen, de raad van advies en het fondsbestuur hierover in gesprek met elkaar en zal een collectief besluit genomen worden. Deze opzet kan vervolgens worden vertaald in een samenwerkingsconvenant dat de samenwerking tussen het fonds en de gemeente beschrijft.

> H et fondsbestuur functioneert goed en ziet nog ontwikkelkansen die ze graag de komende jaren oppakt. Het fondsbestuur heeft een evaluatie gemaakt die als bijlage wordt toegevoegd aan de raadsstukken.

4.3. Samenwerking ondernemers (en organisaties) onderling

4.4. D  raagvlak bij ondernemers en organisaties

Alle trekkingsgebieden, met uitzondering van Buitengebied 1, Buitengebied 2 hebben een trekkingsbestuur of werkgroep/ commissie. De winkelcentra hebben hiervoor de bestaande structuur van winkeliersverenigingen/VvE’s gebruikt. Voor de bedrijventerreinen zijn zogenaamde trekkingsbesturen of werkgroep/commissies opgericht die een bredere taak oppakken en fungeren als bedrijventerreinbestuur. Dit bestuur wordt deels gevoed uit het ondernemersfonds maar wendt ook andere middelen aan. De mate waarin bedrijven zijn georganiseerd op bedrijventerreinen is hiermee toegenomen. De besturen en de ingehuurde parkmanager zijn een belangrijke gesprekspartner voor de gemeente.

In 2020 en 2021 is voorafgaand aan het raadsbesluit een draagvlakonderzoek gedaan. Dit onderzoek is destijds aan het raadsbesluit toegevoegd als bijlage. De conclusie uit die bijlage luidde:

De samenwerking tussen de trekkingsgebieden onderling is een gewenste ontwikkeling in de komende jaren. Besturen komen op dit moment af en toe bij elkaar en delen successen. Een goed voorbeeld is de app, genaamd Bundeling, die bedrijvenpark Ambachtsezoom heeft opgesteld en nu in navolging daarop ook door bedrijventerrein Antoniapolder en De Sandeling wordt gebruikt. Maar deze samenwerking kan nog beter. Trekkingsgebieden kunnen van elkaar leren en geïnspireerd raken door elkaars initiatieven. Het Actieplan Lokale Economie, dat gemeente met partners zoals de VAO (Vereniging Ambachtse Ondernemers) heeft opgesteld, bevat een aantal punten die specifiek opgepakt worden door de besturen van drie trekkingsgebieden, te weten De Sandeling, Antoniapolder en Ambachtsezoom. De samenwerking tussen deze gebieden is tijdens het creëren van het Actieplan gestart. Dit is een voorbeeld voor de andere gebieden. De vier voorzitters van de winkelcentra komen samen in de Detailhandelsraad. De samenwerking tussen de winkeliers uit de vier centra die geen bestuursfunctie bekleden is beperkt. Een vervolgstap is de samenwerking tussen de trekkingsgebieden onderling verder uitbouwen.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

Resultaat draagvlakonderzoek 2021 Bijlage raadsvoorstel 2021

Het enthousiasme rond het ondernemersfonds, en dus het voornaamste draagvlak, zit bij het georganiseerd ondernemerschap. Dat is ook een logisch beeld: dit zijn de partijen die graag collectief iets willen bereiken in de bedrijfsomgeving, maar tegen de problematiek aanlopen waarvoor een structurele financiële positie een oplossing zou kunnen bieden. Zeker in de beginfase van een fonds is dit ook een herkenbaar beeld: een groep van (georganiseerde) koplopers die graag aan de slag willen, met daarnaast een “zwijgende groep” van met name ongeorganiseerde ondernemers die een zekere welwillendheid tonen, tot een paar enkele ondernemers die uitgesproken tegen zijn. Als we dit beeld afzetten tegen de kansrijkheid van het starten met een fonds, biedt het voldoende aanknopingspunten. Zeker in de trekkingsgebieden rondom de bedrijventerreinen en winkelgebieden lijkt er voldoende draagvlak te zijn om samenwerkingsverbanden op te zetten en zo de trekkingsrechten te verzilveren in projecten. De opzet van een sneeuwbaleffect is hier opportuun: starten met die gebieden waar veel “drive” zit en andere gebieden laten volgen naar goed voorbeeld. Op basis van dit draagvlakonderzoek kan een eerste beeld gevormd worden van de stemming bij de stakeholders rondom het ondernemersfonds.

Dit is echter een continu proces: de communicatie en gesprekken over het fonds, het inventariseren van de behoefte en wensen van ondernemers, en het opbouwen van een beeld van inrichting van het fonds gaat ook na oplevering van deze resultaten door.

Voor deze evaluatie hebben we opnieuw met ondernemers over het fonds gesproken. We hebben van ieder trekkingsgebied meerdere ondernemers in groepen geïnterviewd. Op verzoek hebben we aanvullend ook nog individuele gesprekken gevoerd. Ondernemers en vastgoedeigenaren zijn persoonlijk uitgenodigd via de besturen van de trekkingsgebieden en breed uitgenodigd via social mediakanalen. De resultaten van de interviews vindt u in de bijlage achterin dit rapport. Veel ondernemers gaven aan in het fonds kansen te zien en deze kansen te willen pakken om enerzijds onderlinge samenwerking te verbeteren en anderzijds initiatieven uit te voeren. Uit alle gesprekken kwam nieuwsgierigheid naar andere trekkingsgebieden naar voren. Binnen de trekkingsgebieden is behoefte aan inspiratie en kennisdeling met andere trekkingsgebieden. Eveneens werd duidelijk dat een deel van de ondernemers bekend is met het fonds maar ook nog steeds een deel niet. Er is blijvend inzet nodig om meer bekendheid te realiseren en om onderlinge contacten te verbeteren binnen de trekkingsgebieden. Tot slot bleek dat vrijwel alle trekkingsgebieden mooie ambities hebben en nieuwe plannen ontwikkelen om initiatieven in te gaan dienen de komende tijd.

Als we nu kijken naar het draagvlak is het vergelijkbaar met het draagvlak in 2021. Er is nog steeds een groep koplopers die goed geïnformeerd is en veel over het fonds weet en aan de slag wil met ambities en plannen. En er is nog steeds een groep ondernemers die niet of beperkt bekend is met het fonds. In de evaluatiegesprekken werd aangegeven dat de verwachting is dat ongeveer de helft van de trekkingsgebieden goed bekend is met het fonds en de andere helft niet. Hier is nog winst mogelijk. Zoals in 2021 werd aangegeven is communiceren en inventariseren van behoeften een continu proces. De koplopers kunnen meer een ambassadeursrol gaan vervullen om de ondernemers met minder kennis over het fonds beter te betrekken bij de ambities en kansen. We hebben weinig signalen ontvangen van ondernemers die uitgesproken tegen een fonds zijn, maar die ondernemers zullen er net als in de beginfase beslist zijn. Het verdient aanbeveling om de kritische ondernemers of instellingen actief op te (blijven) zoeken en te informeren.

> Een deel van de ondernemers is goed bekend met het fonds en een deel niet.

> De bekendheid heeft blijvend aandacht nodig. > Koplopers kunnen ambassadeursrol vervullen. > Het draagvlak is voldoende. > Meer ondernemers informeren zorgt voor breder draagvlak.

Beleidsevaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

hoofstuk 5

Conclusies en aanbevelingen Op basis van de beschreven resultaten en de gesprekken met belanghebbenden zijn conclusies en aanbevelingen geformuleerd. Daarbij zijn de aandachtspunten uit de vorige hoofdstukken samengevat en gebundeld in de kopjes ‘conclusies’ en ‘aanbevelingen’.

Conclusies

Aanbevelingen

Als we de conclusies uit de verschillende hoofdstukken op hoofdlijnen samenvatten dan komt het hierop neer:

Op basis van de beleidsevaluatie, de gesprekken met ondernemers en organisaties die deelnemen aan het ondernemersfonds en op basis van gesprekken met de stichting zijn dit onze aanbevelingen:

> Het fonds is organisatorisch ingericht en het fondsbestuur functioneert goed. > Het draagvlak is voldoende. > De bekendheid met het fonds is wisselend en heeft blijvend aandacht nodig. > De opkomst bij bijeenkomsten kan en moet nog groeien. > Het aantal aanvragen is tot nu toe beperkt. Er zijn voldoende ideeën maar het omzetten naar aanvragen kost tijd en energie. > Hoe meer ingezet wordt op het aanjagen van projecten, hoe meer resultaten. > Delen van resultaten leidt tot meer bekendheid en meer aanvragen. > Een vervolgstap is om de samenwerking tussen trekkingsgebieden onderling verder uit te bouwen. > Ambassadeurs kunnen helpen om het fonds bekender te maken. > Het bedrag van het fonds is voldoende om projecten mee te kunnen financieren. > We houden voor de doorstart voor 2025 de opslag van € 70 per ton WOZ-waarde, rekening houdend met OZB-capaciteit. > Na 2025 zullen we het aandeel ondernemersfonds jaarlijks mee laten bewegen met de opbrengst OZB van niet-woningen; > De bekendheid en/of betrokkenheid is beperkt, groeit weliswaar maar heeft blijvend aandacht nodig.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

1. Het fonds te continueren voor onbepaalde tijd en daarbij bij de doorstart (2025) de OZB-opslag te hanteren van € 70 per € 100.000 WOZ-waarde, rekening houdend met de OZBcapaciteit en daarna het totaalbedrag aan meeropbrengst OZB niet-woningen als percentage mee te laten bewegen met de OZB-opbrengst van niet-woningen. 2. Het stichtingsbestuur, de trekkingsbesturen en de gemeente zetten blijvend in op de bekendheid van het fonds. 3. Het fonds wordt door de stichting en de gemeente blijvend gemonitord, met aandacht voor de projecten, de kwaliteit van de projecten. 4. Het fondsbestuur onderzoekt de kansen en aanbevelingen die uit deze evaluatie zijn gekomen, zoals een gemeentebreed deel of meer bijeenkomsten tussen de trekkingsgebieden onderling. 5. De gemeenteraad ontvangt ieder jaar een nieuwsbrief van de stichting over de projecten en ontwikkelingen. 6. Iedere vijf jaar, te beginnen in 2029, wordt het fonds geëvalueerd.

STERKR magazine

12

Bijlagen Overzicht opslag andere fondsen in Zuid-Holland-Zuid Gemeente

Opslag per € 100.000 WOZ-waarde in €

Meer info/bron

Dordrecht

75

www.vereniging-dordtsekil3.nl/nl/ondernemersfonds/

Alblasserdam

30

www.ondernemersfonds-alblasserdam.nl/werkwijze/hoe-werkt-het/

Hardinxveld-Giessendam

75

www.ondernemersfondshardinxveld-giessendam.nl/

Sliedrecht

75

www.sliedrecht.nl/Werk_Ondernemen/Economie/Ondernemersfonds_Sliedrecht

Zwijndrecht

60

www.ondernemersfondszwijndrecht.nl/hoe-werkt-het/

Voor in ieder geval de gemeenten Dordrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht geldt dat de opslag bij aanvang van het fonds startbedragen zijn. Na het eerste jaar beweegt de opslag mee met de OZB-opbrengst van niet-woningen.

Evaluatiegesprekken maart-april 2024 Op 26 maart en 2 april zijn evaluatiegesprekken gevoerd met ondernemers, eigenaren en organisaties. Besturen van trekkingsgebieden zijn hier voor uitgenodigd, samen met een aantal ondernemers, bijvoorbeeld de ondernemers die ook bij de oprichting betrokken waren in 2021 of ondernemers die kritisch waren. De voorzitters is gevraagd de uitnodiging ook onder hun achterban te verspreiden. Voor het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport en cultuur heeft de fondsmanager de achterban geïnformeerd. Naast persoonlijke mailuitnodigingen is ook op LinkedIn en op de website van het ondernemersfonds een oproep gedaan om aanwezig te zijn bij de evaluatiegesprekken. Met een enkele ondernemer die dit heeft aangegeven hebben we nog een op een gesprekken gevoerd. In totaal hebben we ongeveer 25 kwalitatieve interviews gehouden met winkeliers, grote en kleine ondernemers en met eigenaren. Samenvattingen We hebben voor de evaluatie ook ondernemers gesproken. Voor winkelcentrum De Schoof werd aangegeven dat de indruk bestaat dat winkeliers en eigenaren vrijwel allemaal bekend zijn met het fonds. De leden van de reeds bestaande winkeliersvereniging worden goed geïnformeerd o.a. door het bestuur van het winkelcentrum. Onder andere bij de ledenvergadering, waar het Ondernemersfonds een vast agendapunt is. De hoogte van de opslag is geen discussiepunt.

Er zijn hele korte lijnen met het hoofdbestuur omdat een bestuurslid van Winkeliersvereniging De Schoof ook in het hoofdbestuur zit. Dat werkt erg fijn. Er zijn twee aanvragen in de maak. Die hebben te maken met informatie en sfeerverlichting. Er wordt al nagedacht over nieuwe aanvragen en daar zijn meerdere ideeën voor. Collectief zaken aanpakken rondom

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

verduurzaming is op dit moment lastig omdat er zoveel verschillende eigenaren zijn. Maar wellicht is dat in de toekomst een optie. Er zijn nog geen verbeteringen zichtbaar dankzij het fonds omdat het daar nog te vroeg voor is. Er zijn nog geen aanvragen ingediend en opgepakt, dat gaat op heel korte termijn gebeuren. Verbeterpunten voor de volgende periode zijn nadenken over een gemeentebreed budget dat ingezet kan worden voor gemeentebrede evenementen zoals de Zomerparkdag, Koningsdag en de sinterklaasintocht. Kosten die hier voor gemaakt worden, worden nu vaak met sponsoring betaald. Dat zou via het fonds kunnen. Het zou ook positief zijn als trekkingsgebieden meer onderling informatie uit gaan wisselen. Door voorzitters bijvoorbeeld af en toe bij elkaar te brengen. Het zou ook goed zijn om meerjarenplannen te maken voor de winkelcentra. We hebben op een later moment vertegenwoordigers van een andere winkelcentrum gesproken (HoogAmbacht). Zij hadden zich voor het groepsgesprek aangemeld maar waren op het laatste moment helaas verhinderd. HoogAmbacht was al georganiseerd in een winkeliersvereniging alvorens het ondernemersfonds startte. De vereniging heeft een eigen budget door een verplichte bijdrage van alle huurders en eigenaren. Met de middelen worden nu alle activiteiten (evenementen, promotie, communicatie) bekostigd die ten goede komen van het centrum.

Er zijn op dit moment nog geen plannen bekend die niet binnen het bestaande verenigingsbudget passen. Ondernemers die we spraken van De Sandeling waren bekend met het fonds. Dat was niet verrassend want de de meeste groepsdeelnemers zaten in het trekkingsgebiedbestuur van het ondernemersfonds. Ze gaven aan dat ongeveer de helft van de ondernemers op De Sandeling bekend is met het fonds en de andere helft niet. Hier is dus nog een grote slag te maken. De Sandeling heeft met budget uit het fonds de Bundeling app opgestart. Hierin zijn ongeveer 30 bedrijven vertegenwoordigd die nu onderling heel makkelijk contact leggen en informatie uitwisselen. Een grote meerwaarde. De ondernemers die we spraken gaven aan dat de contactmomenten met het fondsbestuur beperkt zijn maar dat dat voldoende is

op dit moment. Een suggestie zou zijn dat het hoofdbestuur af en toe aansluit bij bestuursvergaderingen van de trekkingsgebieden. De ondernemers zijn soms nog zoekend hoe voorstellen ingediend moeten worden. De criteria op de website zijn erg abstract en bieden niet altijd voldoende houvast. Het hoofdbestuur wordt benaderd bij vragen en krijgt ook goede hulp. Nieuwsberichten en overzichten van projecten die zijn ingedien en toegekend en wat niet (en om welke reden) zouden beter verspreid mogen worden. Met nieuwsbrieven, in ledenbijeenkomsten, gemeentebrede bijeenkomsten of via de Bundeling app. Er is ook een LinkedIn kanaal van het ondernemersfonds, met nog een beperkt aantal volgers, en daar las een van de ondernemers een interessante post over het Energiefonds. Dit was heel waardevol. Het idee werd geopperd dat bericht onder de aandacht te brengen bij de trekkingsgebieden. Wederom wordt de suggestie gedaan om een jaarlijkse bijeenkomst met de voorzitters te organiseren en dan alle aanvragen samen goed door te nemen. Aangevuld met voorbeelden van andere gemeenten om te kijken waar nog kansen liggen. Ter inspiratie. De Sandeling heeft meerdere aanvragen gedaan en ook opgepakt en er liggen er nog een paar ‘op de plank’. Er zijn nog wat uitzoekpunten. Het fonds heeft voor De Sandeling indirect verbeteringen opgeleverd in het buitengebied.

Dankzij het Ondernemersfonds is er een parkmanager en is er een Bundeling app. Hierdoor worden er sneller en gecoördineerd meldingen gedaan die ook worden opgepakt en dit levert een fraaier beeld op. Bij de vraag of het fonds toegevoegde waarde, heeft wordt aangegeven dat de organisatiegraad nu veel groter is omdat er geld beschikbaar is voor verbeteringen in het eigen gebied. Er is meer contact in het gebied. Tegelijk wordt ook duidelijk aangegeven dat dit pas de opstartfase is en dat er nog veel ondernemers intensiever betrokken moeten worden. Daar zullen nog een paar jaar overheen gaan. Hier is tijd voor nodig. Ondernemers van bedrijvenpark Ambachtsezoom gaven aan dat de startpositie op de Ambachtsezoom anders is dan bij andere bedrijventerreinen. Er was al een coöperatie (coöperatieve vereniging) en een bestuur, en de ondernemers van het bedrijvenpark dragen al vanaf de oprichting van bedrijvenpark Ambachtsezoom bij aan collectieve zaken via de coöperatiestructuur. In het evaluatiegesprek werd benadrukt dat het fonds toch meerwaarde heeft omdat de ambities van het bedrijvenpark hoog zijn en het fonds daar aan bij kan dragen. Door enerzijds de budgetten te benutten van de coöperatie en anderzijds van het fonds kunnen meer ambities worden opgepakt. Er ligt een aantal fondsaanvragen klaar om ingediend te worden.

Het fondsbestuur van het Ondernemersfonds helpt goed bij het indienen van de aanvragen. De aanwezige ondernemers lieten weten dat ze graag nieuwsberichten ontvangen van het fonds. Deze berichten kunnen gedeeld worden in de Bundeling app zodat ondernemers meer bekend raken met het fonds en ook ervaren waar het fonds aan kan bijdragen. Er is nog steeds een aantal ondernemers niet of beperkt bekend met het fonds.

Evaluatie Ondernemersfonds Hendrik-Ido-Ambacht

Het informeren van alle deelnemers op het bedrijvenpark is voor het bestuur en de parkmanager een belangrijk punt voor de komende periode waar op ingezet wordt, ook met bijeenkomsten. We hebben ook in groepsverband gesproken met ondernemers uit trekkingsgebied Antoniapolder. Niet alle deelnemers in de groep waren bekend met het fonds. De aanwezige trekkingsbestuursleden geven aan dat bekendheid creëren tijd nodig heeft. Het trekkingsgebied heeft een groot budget tot haar beschikking. Initiatieven ophalen om met dit budget het vestigingsklimaat te versterken is ingewikkeld en heeft ook de prioriteit. Tijdens het gesprek wordt veel tijd besteed aan het bedenken en delen van veel goede ideeën. Deze hebben te maken met verkeersveiligheid, mobiliteit, energie, uitstraling, kennisdeling, voorzieningen en meer. Er worden plannen gemaakt om op basis van gegevens en cijfers en feiten initiatieven aan te dragen en op de Bundeling app met elkaar te delen. Op de Bundeling app is een groot aantal ondernemers ingeschreven en de ambitie is dat het delen leidt tot nieuw enthousiasme. In het gesprek worden zorgen geuit over de verkeersveiligheid op Antoniapolder. Er is een aantal punten waar de situatie volgens ondernemers onveilig is. Dit is aangekaart bij de gemeente. Veiligheid moet met prioriteit worden opgepakt volgens de deelnemers.

Ook is er een wens om successen beter en vaker te delen met elkaar. Een ander advies dat in het gesprek wordt gegeven is het verduidelijken en versoepelen van de regels voor initiatieven die het fondsbestuur hanteert. En er wordt aangegeven dat de gemeente haar inzet rondom de gemeentelijke taken moet verstevigen en verbeteren om de inzet van ondernemers te optimaliseren. Er is na het groepsgesprek ook nog contact geweest met een andere individuele deelnemer uit dit gebied. Deze ondernemer zag op dit moment niet het nut in van het fonds. Er zijn veel ondernemers die internationaal actief zijn waarbij volgens de ondernemer, iedere vorm van regeldruk en lastenverzwaring effect heeft op de concurrentiepositie. Het fonds wordt door de ondernemer ervaren als een lastenverzwaring omdat de OZB-opslag die nu naar het fonds gaat niet te investeren is in individuele zaken voor de eigen bedrijfsvoering. De opslag moet immers aan collectieve projecten besteed worden en collectieve investeringen zijn niet eenvoudig te vinden. De ondernemer heeft wel eens duurzame initiatieven aangedragen maar die worden niet door het fonds maar door de energie coöperatie opgepakt. Zonder duurzame initiatieven blijven er minder zaken over. Ter inspiratie zijn in het gesprek met de ondernemer de ideeën gedeeld die in het groepsgesprek met ondernemers van Antoniapolder zijn geopperd.

Het delen leidde tot een nieuw idee voor een collectief plan. De ondernemer zal dit initiatief verder gaan uitwerken en voorleggen aan het trekkingsgebied-bestuur.

Ondernemers uit de zorg/sport/cultuur en onderwijssector zijn positief over het ondernemersfonds. Door het fonds zijn goede samenwerkingen ontstaan, bijvoorbeeld tussen de sportverenigingen onderling maar ook tussen instellingen. Dit was zonder een fonds niet gebeurd. Het feit dat iedereen inlegt in een budget, is een goede reden om samen te gaan zitten. De sector zorg/onderwijs/sport en cultuursector heeft al meerdere activiteiten ingediend, bekostigd en uitgevoerd uit het fonds. Bij het gesprek waren de sector cultuur en sport vertegenwoordigd maar zorg en onderwijs niet. De afwezigheid van partijen uit de sector onderwijs en zorg wordt ook ervaren bij de trekkingsgebied-bijeenkomsten die een paar keer per jaar gehouden worden. Het zou beslist meerwaarde bieden als zorg en onderwijs vaker aanwezig waren. Niet alle instellingen, instanties of verenigingen zijn bekend met het fonds. Bekendheid genereren is een punt dat altijd aandacht nodig heeft. En er zijn ook verenigingen die geen objecten hebben waardoor ze niet meedoen met het ondernemersfonds. Het is goed om na te denken op welke wijze ze inbreng kunnen leveren of kunnen deelnemen aan het fonds zodat er een win-win situatie kan ontstaan. Interessant zou het zijn om in een bijeenkomst met andere trekkingsgebieden van elkaar te leren.

Wat zijn de successen of de fouten, welke initiatieven hebben ze ingediend of waar denken ze over na? In vervolggesprekken met individuele deelnemers uit het trekkingsgebied zorg/onderwijs/sport/cultuur zijn nog zorgen geuit over het gemeenschappelijk belang dat lastig te vinden is over alle branches heen. De initiatieven van dit trekkingsgebied hebben vaak een maatschappelijk belang en zijn soms gemeentebreed en om die reden trekkingsgebiedoverstijgend. De uitvoering van projecten is extra complex omdat er zoveel vrijwilligers werkzaam zijn waar extra taken niet belegd kunnen worden. De inzet op, het werven en het behoud van vrijwilligers is voor dit trekkingsgebied wel een gemeenschappelijk belang. Daar worden nu vanuit het fonds ook initiatieven voor bedacht.

Evaluatie EvaluatieOndernemersfonds OndernemersfondsHendrik-Ido-Ambacht Hendrik-Ido-Ambacht