Bijlage 2 Concept Zienswijze 2026 GR Sociaal

GR Sociaal t.a.v. het Dagelijks Bestuur Postbus 619 3300 AP DORDRECHT

uw brief van

01-04-2025

datum

02-06-2025

uw kenmerk

ons 2025-0039251 kenmerk Zienswijze concept jaarrekening 2024, onderwerp voorjaarsbrief 2025 en begroting 2026 2025-04

Geachte leden van het Dagelijks Bestuur, Op 1 april ontvingen wij van u de concepten van de jaarrekening 2024, de voorjaarsbrief 2025 en de begroting 2026 evenals de financiële verordening en de controleverordening. U stelt ons in de gelegenheid om een zienswijze te geven op alle voorgenoemde documenten. In onze raadsvergadering van 2 juni 2025 hebben wij de documenten behandeld en de zienswijze hierop definitief vastgesteld. Hieronder treft u deze aan. Waardering In de eerste plaats willen wij onze waardering uitspreken voor uw inzet in de afgelopen periode. Wij erkennen dat de GR Sociaal roerige tijden beleeft als gevolg van het onderzoek naar aanleiding van de anonieme e-mail. Toch weet u in deze roerige tijden koers te houden en staan uw medewerkers dagelijks klaar om onze inwoners bij te staan met hulp en ondersteuning op het gebied van bestaanszekerheid, maatschappelijke ondersteuning en de begeleiding naar werk. Hiervoor bedanken wij de medewerkers van de GR Sociaal en spreken we onze waardering naar hen toe uit. Rode draden In uw aanbiedingsbrief spreekt u over twee rode draden. Graag gaan we hierop in en willen we een derde rode draad toevoegen. Maatregelen en ombuigingen De afgelopen drie jaren dat wij een zienswijze indienden, spraken wij onze zorgen uit over de betaalbaarheid van het sociaal domein. Enerzijds gekoppeld aan het zogenaamde 'ravijnjaar'.

Anderzijds omdat we van een gemeentelijke bijdrage van € 17,1 miljoen in de begroting 2024 naar een bijdrage gaan van € 20,5 miljoen voor de begroting 2026. Deze ophoging is grotendeels verklaarbaar door de hoge indexaties van de afgelopen jaren, maar is nog steeds een stijging van 20%. Een stijging met de wetenschap dat de maatregelen en ombuigingen, die getroffen zijn

door uw organisatie, reeds verwerkt zijn in de begroting 2026. Zelfs zonder een verlaging van de rijksinkomsten is dit een zorgelijke ontwikkeling, waar we de afgelopen drie jaar in onze zienswijzen zorg over uitspraken. In onze zienswijze vorig jaar hebben wij onze waardering en steun geuit over dat uw organisatie maatregelen heeft getroffen om het sociaal domein betaalbaar te houden. Via voorliggende zienswijze benadrukken we nogmaals onze waardering voor uw inzet in de 'Bestuurlijk Opdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein'. Echter in dezelfde zienswijze vorig jaar, hebben we u ook gevraagd deze maatregelen nauwgezet te monitoren en hierover te rapporteren in de daaropvolgende P&C-documenten. Helaas moeten we constateren dat u geen gehoor heeft gegeven aan die oproep. In de voorliggende Voorjaarsbrief stelt u de verwachting van de ombuigingen, voortkomend uit de ‘Bestuurlijke Opdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein’ neerwaarts bij. Uit de toelichting kunnen we echter niet opmaken wat de reden hiertoe is. We kunnen niet herleiden welke maatregelen u getroffen heeft en ook niet wat de reden is dat deze maatregelen niet leiden tot het gewenste resultaat. Ook kunnen we niet herleiden wat het effect zou zijn voor onze gemeenschap en op welke wijze we als gemeenteraad hieraan kunnen bijdragen.

We verzoeken u een nadere duiding en toelichting te geven over de maatregelen en ombuigingen in uw reactie op onze zienswijze. In uw aanbiedingsbrief geeft u aan dat u voor het zomerreces komt met een voorstel voor besparingen aan de hand van aanpassingen van de uitvoering en bedrijfsvoering. Tevens stelt u een analyse op naar de structurele en incidentele lasten van met name de Opgave Bedrijfsvoering. Voor ons is het duidelijk dat in de Opgave Bedrijfsvoering besparingsmogelijkheden zitten. Immers, u heeft in de jaren 2022 t/m 2024 een stijgend budget overgehouden. Tegelijkertijd hebben wij begrepen dat tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van maart 2025 is gesproken over een voorstel ten aanzien van de huisvesting. Hierin heeft u aangegeven dat er nog geen duidelijkheid is over de precieze extra kosten voor gemeenten. Ook is er geen duidelijkheid over eventuele de dekking hiervan. Wel hadden wij uit de risicoparagraaf van de begroting reeds begrepen dat de kosten voor huisvesting naar verwachting zouden toenemen. Zoals aangegeven zien wij dat er jaarlijks financiële middelen overblijven op de opgave Bedrijfsvoering. Als wij de besparingsmogelijkheden op de Opgave Bedrijfsvoering en de benodigde financiering voor de huisvesting met elkaar combineren, komen wij tot de volgende twee verzoeken.

Hierbij is het uitgangspunt dat de hogere uitgaven voor de nieuwe huisvesting gedekt zouden moeten kunnen worden uit de jaarlijkse overschotten bij Bedrijfsvoering.

Wij verzoeken u inzichtelijk te maken wat de precieze extra kosten voor gemeenten zijn voor de nieuwe huisvesting. En een doorrekening te geven met de mogelijkheden om het overschot op voorgenoemd budget in te zetten voor huisvesting. Wij verzoeken u daarnaast de voorliggende begroting aan te passen met een taakstelling op de Opgave Bedrijfsvoering van € 1,5 miljoen (gemiddelde wat u de afgelopen 3 jaar heeft overgehouden), verminderd met de kosten voor de nieuwe huisvesting. Externe ontwikkelingen Als tweede rode draad geeft u aan dat we moeten werken aan een nieuw realisme. De vraag die u hierbij stelt ‘wat is haalbaar en betaalbaar, hoe zorgen we gezamenlijk voor weerbaarheid en welke maatregelen zijn nodig om toekomstbestendig sociaal domein te waarborgen?’. Dit is naar onze mening de vraag die we onszelf continu moeten stellen, ongeacht de financiële situatie van gemeenten. U doet een oproep om hierin samen op te trekken en samen hieraan te werken. Graag nemen we die uitgestoken hand aan. Dit brengt ons tot een toegevoegde derde rode draad; de sturing op het sociaal domein. Sturing op sociaal domein Om uw vraag naar een nieuw realisme te beantwoorden en het sociaal domein betaalbaar te houden, moeten wij als gemeente onze verantwoordelijkheid nemen. Met de uitwerking van de ‘Bestuursopdracht’ alleen redden we het niet.

We zullen naar de toekomst toe verschillende keuzes moeten maken omtrent een toekomstbestendig sociaal domein. Echter om dit te kunnen doen, ontbreekt het ons aan inzicht. Uw toelichtingen (jaarrekening, voorjaarsbrief en begroting) zijn weliswaar uitgebreid en er is een eerste versie van het vernieuwde gemeentelijk dashboard met deze sturingsinformatie. Hier uiten wij onze waardering voor. Maar zoals wij in eerdere zienswijzen hebben aangegeven, is informatie waarin inhoudelijke ontwikkelingen worden gecombineerd met financiële effecten essentieel. Het gemis hiervan leidt voor ons tot de vermindering van de kwaliteit van ons opdrachtgeverschap richting de GR Sociaal. We verzoeken u gemeentelijk gerichte informatie te verschaffen waar duidelijk een verbinding is tussen de gestelde doelen, de inspanningen die worden verricht om deze te realiseren en de financiën. Jaarrekening 2024 Op pagina 3 van de aanbiedingsbrief en pagina 13 van de jaarrekening 2024 stelt u voor om € 700.000 van het positieve resultaat op de opgave Bedrijfsvoering te bestemmen. U stelt voor om dit bedrag te gebruiken voor de dekking van lopende en te verwachten kosten van het onderzoek naar sociale en zakelijke integriteit als

gevolg van de bekende anonieme brief. Hiervoor vormt u een bestemmingsreserve. Via de Voorjaarsbief 2025 laat u deze middelen vrijvallen en zet u ze in. Zoals wij in eerdere jaren al hebben aangegeven zijn wij, conform ons beleid geen voorstander van de vorming van reserves bij de GR Sociaal. Echter, wij zien dat dit een zeer specifiek en belangrijk doel dient en een bestemmingsreserve betreft. Wij stemmen hier daarom mee in. Wel betreuren wij het dat dit in het geheel nodig is. De ontstane situatie met de anonieme brief en het noodzakelijke onderzoek naar dit onderwerp heeft ons sterk verontrust. Wij dringen daarom extra aan op een hoge mate van zorgvuldigheid zowel ten aanzien van de inhoud als het proces van dit onderzoek. Wij stemmen in met de resultaatbestemming van € 700.000 voor het lopende onderzoek naar sociale en zakelijke integriteit Financiële verordening Uit de herziene financiële verordening maken wij op dat u voorstelt om de Najaarsbrieven in december aan de deelnemende gemeenten te verzenden. Daarnaast bent u voornemens om een eventueel benodigde zienswijze procedure vanwege een navenante begrotingswijziging vast te stellen op acht weken. Hier zijn wij geen voorstander van. Bij verzending van de Najaarsbrief in december is er sprake van kerstreces.

Er blijft dan te weinig tijd over voor de ambtelijke organisatie en het college om een gedegen concept zienswijze voor te bereiden. Dit komt de kwaliteit van ons opdrachtgeverschap zoals eerder benoemd niet ten goede. Wij stellen daarom voor om de Najaarsbrief alsnog op te leveren in de maand november. Een termijn voor de zienswijze van 8 weken is dan wel haalbaar, omdat wij de concept zienswijze dan nog vóór het kerstreces in de raadscommissie kunnen behandelen. Wij stemmen niet in met de wijziging zoals aangebracht in art. 5 lid 4 en verzoeken om de oorspronkelijke tekst te handhaven en de Najaarsbrief in november aan ons op te leveren. Tot slot Wij verzoeken u onze zienswijze op de voorliggende documenten te betrekken bij de behandeling in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 10 juli 2025. Met vriendelijke groet, De gemeenteraad van Hendrik-Ido-Ambacht, De griffier,

De burgemeester,

B. van ‘t Westeinde

mr. P. van der Giessen