Bijlage 1 bij raadsvoorstel 9.2 - Mobiliteitsplan Hendrik-Ido-Ambacht (def. 7-9-2021)
Tekst van het document
Datum: 7 september 2021 Versie: definitief
1
Colofon In opdracht van Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Contactpersoon: Laurens Mourik, Strategisch adviseur - Afdeling Beheer Openbare Ruimte l.mourik@H-I-Ambacht.nl T: 078-770 2643 Opgesteld door SOAB Wurx B.V. Contactpersoon: Peter Veenbrink Adviseur Mobiliteit & Ruimte p.veenbrink@soab.nl T: 06-26110845 Datum: 7 september 2021 Vastgesteld door de gemeenteraad op: @@@@ Dit rapport is opgesteld door SOAB Wurx B.V. in opdracht van de gemeente Hendrik-IdoAmbacht. Niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden gebruikt zonder voorafgaande toestemming van deze partjen.
2
3
Inhoudsopgave Samenvatting............................................................................................................7 Hoofdstuk 1: Inleiding...........................................................................................11 1.1 Introductie....................................................................................................11 1.2 Waarom een nieuw mobiliteitsplan?...........................................................11 1.3 De Omgevingswet........................................................................................12 1.4 Coalitieprogramma.......................................................................................12 1.5 Wettelijk kader en beleidskaders.................................................................13 1.6 Participatie...................................................................................................14 1.7 Verwerking participatie input......................................................................14 1.8 Leeswijzer....................................................................................................15 Hoofdstuk 2: Evaluatie GVVP 2007-2020............................................................16 Hoofdstuk 3: Verwachte ontwikkelingen mobiliteit & ruimte 2030.....................18 3.1 Landelijk toekomstbeeld
mobiliteit............................................................18 3.2 Ontwikkelingen Hendrik-Ido-Ambacht.......................................................19 Hoofdstuk 4: Mobiliteitsvisie Hendrik-Ido-Ambacht............................................21 Hoofdstuk 5: Analyse verkeer & mobiliteit anno 2020/2021................................23 5.1 Bereikbaarheid.............................................................................................23 5.2. Verkeersveiligheid......................................................................................30 5.3 Leefbaarheid en duurzaamheid....................................................................32 5.4 Parkeren.......................................................................................................34 Hoofdstuk 6: Beleidsdoelen en toetsingscriteria tot 2030.....................................35 6.1 Vooraf..........................................................................................................35 6.2 Bereikbaarheid.............................................................................................35 6.3 Verkeersveiligheid.......................................................................................44 6.4 Leefbaarheid & Duurzaamheid....................................................................48 6.5
Parkeren.......................................................................................................49 Hoofdstuk 7: Vervolgstappen en Financiën...........................................................51 7.1 Onderzoeken en uitvoeringsmaatregelen 2022 - 2024.................................51 7.2 Financiën......................................................................................................51 7.3 Onderzoeken en uitvoeringsmaatregelen na 2024.......................................51 BIJLAGEN.............................................................................................................52 BIJLAGE 1: Beleidskaders....................................................................................53 1.1 (Supra)nationale beleidskaders....................................................................53 1.2 Regionale en provinciale beleidskaders:......................................................54 1.3 Gemeentelijke kaders...................................................................................57 BIJLAGE 2: Uitgebreide evaluatie GVVP 2009-2020..........................................59 2.1 Hoofddoelstelling....................................................................................59 2.2 Doelstelling bereikbaarheid.....................................................................59 2.3 Doelstelling
verkeersveiligheid...............................................................63 2.4 Doelstelling leefbaarheid.............................................................................66 2.5 Doelstelling parkeren...................................................................................68 BIJLAGE 3: Uitgebreide analyse aandachtspunten mobiliteit..............................70 3.1 Hoe verzameld?............................................................................................70 4
3.2 Bereikbaarheid.............................................................................................71 3.3 Verkeersveiligheid.......................................................................................78 3.4 Leefbaarheid & Duurzaamheid....................................................................84 3.5 Parkeren.......................................................................................................88 BIJLAGE 4: Overzicht gemaakte kaarten en discussieprenten...............................0 BIJLAGE 5: Begrippenlijst......................................................................................0
5
Samenvatting Het voorliggende Mobiliteitsplan 2021-2030 is het resultaat van een intensief proces met bewoners, externe stakeholders, gemeenteraad en college. In dit mobiliteitsplan zijn de ambities en doelstellingen ten aanzien van het gemeentelijke mobiliteitsbeleid vastgelegd. Specifiek gaat het hierbij over ambities en doelstellingen over bereikbaarheid, verkeersveiligheid, parkeren, leefbaarheid en duurzaamheid. In het Uitvoeringsplan 2022-2024 staan de uit te voeren onderzoeken en te nemen maatregelen. Op basis van de uitgevoerde verkenning en de daarbij gevoerde gesprekken is geconcludeerd dat de uitgangssituatie in onze gemeente goed is. We vertrekken vanaf een hoog niveau. In de afgelopen 10 jaar is de bereikbaarheid van Hendrik-Ido-Ambacht verbeterd voor zowel de auto, het OV als de fiets. Daarnaast zijn er ook positieve resultaten geboekt voor wat betreft verkeersveiligheid. We hebben verschillende acties en initiatieven uitgevoerd ten behoeve van de leefbaarheid, zoals het vervangen van asfalt door een geluidsarme variant. Ook hebben we geïnvesteerd in het fietsnetwerk. De koers van de afgelopen jaren zullen we daarom op hoofdlijnen voortzetten. Het gaat om een juiste balans tussen bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid. Maar wel met extra aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemers.
Het verbeteren van de situatie voor de fietsers en voetgangers staat de komende beleidsperiode centraal. Juist voor de fietser en de voetganger is een belangrijke kwaliteits- en veiligheidsslag te maken. Een verkeersveilige infrastructuur alleen is onvoldoende! Het gedrag van de verkeersdeelnemer speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van verkeersoverlast, verkeersonveilige situaties en ongevallen. Gedragsbeïnvloedende maatregelen, zoals communicatie, educatie, voorlichting en een intensievere handhaving zullen daarom de komende 10 jaar zeker niet ontbreken. De gemeente wil de situatie voor het openbaar vervoer en de fiets goed op orde hebben zodat keuzereizigers verleid en gestimuleerd worden om de overstap naar het openbaar vervoer en de (elektrische) fiets te maken. Dit komt de autobereikbaarheid van en in Hendrik-Ido-Ambacht indirect weer ten goede. In deze samenvatting zijn ten slotte per thema de hoofddoelstelling en de bijbehorende toetsingscriteria opgenomen.
6
Hoofddoelstellingen en toetsingscriteria Hoofddoelstelling Bereikbaarheid Het goed bereikbaar houden van Hendrik-Ido-Ambacht alsook het realiseren van een goede bereikbaarheid voor alle modaliteiten binnen de gemeente zelf.
Toetsingscriterium Autobereikbaarheid De autobereikbaarheid van en naar Hendrik-Ido-Ambacht en binnen HendrikIdo-Ambacht zelf wordt op hetzelfde niveau als van 2018/2019 (situatie van voor de Corona-pandemie) gehouden. Toetsingscriterium Bereikbaarheid openbaar vervoer Hendrik-Ido-Ambacht behoudt het huidige niveau van openbaar vervoer en realiseert een goede haltedekking van de totale gemeente conform de vigerende loop- en fietsafstanden. Dit voor zowel de reguliere buslijnen, de HOVbuslijnen en de waterbusverbinding. Met betrekking tot bereikbaarheid is de verkeersafwikkeling Veersedijk, samen met de Onderdijkserijweg, en Jacobuslaan de belangrijkste ontwikkeling die aandacht vraagt om op korte termijn te worden uitgewerkt. In het uitvoeringsplan is een onderzoek hiervoor in 2022 opgenomen. De uitkomsten van dit onderzoek zijn essentieel voor een toekomstbestendige verkeersafwikkeling. De uitkomsten van dit onderzoek zullen daarom na vaststelling door de raad integraal onderdeel uit gaan maken van het Mobiliteitsbeleid.
Toetsingscriterium Bereikbaarheid fiets Het fietsnetwerk voldoet aan de vigerende CROW-richtlijnen en maakt het mogelijk dat de inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht, conform het concept van ‘de 15 minuten stad’ binnen 15 minuten bij alle voorzieningen binnen de gemeentegrenzen kunnen zijn. Toetsingscriterium Bereikbaarheid voetgangers en gehandicapten Om voorzieningen bereikbaar en de buitenruimte goed toegankelijk te maken wordt een hoogwaardig voetgangersnetwerk gerealiseerd dat bestaat uit goede, directe en veilige voetgangersverbindingen die gebaseerd zijn op de vigerende CROW-richtlijnen en het VN-verdrag voor de toegankelijkheid van de buitenruimte. Dit geldt niet alleen voor utilitaire verplaatsingen maar ook voor sociaal recreatieve verplaatsingen.
7
Toetsingscriterium Bereikbaarheid hulpdiensten De hulpdiensten arriveren binnen de wettelijke aanrijdtijden op hun bestemming in Hendrik-Ido-Ambacht. Toetsingscriterium Routes exceptioneel verkeer Voor exceptioneel transport worden verzoeken van transporteurs getoetst aan de hand van een routekaart van de gemeente waar de beperkingen per weg (hoogte, breedte, lengte en gewicht) zijn aangewezen. Toetsingscriterium Routes gevaarlijke stoffen Vervoer van route plichtige gevaarlijke stoffen mag alleen plaatsvinden op de in kaartbeeld 6.2.7 vastgelegde wegen. Verkeersveiligheid Hoofddoelstelling Verkeersveiligheid Het van deur tot deur verbeteren van de verkeersveiligheid in Hendrik-IdoAmbacht waarbij de focus ligt op kwetsbare verkeersdeelnemers zoals (brom)fietsers, voetgangers, ouderen en kinderen. Toetsingscriterium Verkeersveiligheid Reductie van het totaal aantal slachtoffers in Hendrik-Ido-Ambacht met de focus op de grootste risicogroepen.
Leefbaarheid & Duurzaamheid Hoofddoelstelling Leefbaarheid Optimaliseren van de leefbaarheid in Hendrik-Ido-Ambacht door verkeersoverlast, geluidsoverlast, luchtkwaliteit, verkeersonveiligheid, te hoge snelheden en parkeeroverlast aan te pakken. Toetsingscriterium Leefbaarheid De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht minimaliseert verkeerseffecten die de leefbaarheid negatief beïnvloeden.
de
negatieve
Toetsingscriterium Duurzaamheid Volgens de ambities van het actieplan duurzaamheid wordt bij de mobiliteit in Hendrik-Ido-Ambacht de komende jaren ingezet op duurzame initiatieven.
8
Parkeren Hoofddoelstelling Parkeren De leefbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid en economische en maatschappelijke functies worden geoptimaliseerd door het voeren van gemeentelijk parkeerbeleid op het gebied van alle vervoerswijzen. Toetsingscriterium parkeren Parkeeroverlast, zowel op het gebied van (vracht)auto- als fietsparkeren, wordt waar mogelijk en voor zo ver dat binnen gemeentelijk bereik ligt door de gemeente tot een minimum beperkt.
Financiën Voor de in het Uitvoeringsplan beschreven onderzoeken en maatregelen zijn voor de periode 2022 – 2024 de volgende financiële middelen nodig:
Omschrijving Onderzoek
2022 € 47.500,-
2023 € 19.000,-
Realisatie
€ 41.500,-
€ 41.500,-
Totaal
€ 89.000,-
€ 60.500,-
2024 € 37.000,€ 31.500,€ 68.500,-
Uit de beschreven onderzoeken kan blijken dat er maatregelen noodzakelijk zijn. Daar waar het mogelijk is zal gekeken worden of de maatregelen in combinatie met geplande projecten en/of onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd kunnen worden en financieel gedekt kunnen worden uit projectkredieten en/of onderhoudsbudgetten. Wanneer het niet mogelijk is om de maatregelen financieel te dekken uit beschikbare kredieten of onderhoudsbudgetten zullen voorstellen gedaan worden aan de raad door middel van de kadernota, begroting of separate raadsvoorstellen.
9
Hoofdstuk 1: Inleiding 1.1 Introductie In dit mobiliteitsplan voor de periode 2021-2030 zijn de ambities en doelstellingen ten aanzien van het gemeentelijke mobiliteitsbeleid vastgelegd. Specifiek gaat het hierbij over ambities en doelstellingen over bereikbaarheid, verkeersveiligheid, parkeren, leefbaarheid en duurzaamheid. Aanvullend op de ambities en doelstellingen is een separaat uitvoeringsprogramma voor de periode 2021-2024 opgesteld waarin ook een eerste doorkijk gegeven wordt op enkele later uit te voeren maatregelen. In het uitvoeringsprogramma zijn de maatregelen weergegeven waarmee de gemeente concreet aan de slag gaat. 1.2 Waarom een nieuw mobiliteitsplan? 1.2.1 Einde looptijd van het oude gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Het gemeentelijke verkeers- en vervoersplan (hierna GVVP) van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht had een looptijd tot en met 2020. Daarmee samenhangend is het oude GVVP inmiddels achterhaald en ingehaald door nieuwe ontwikkelingen. Het oude GVVP had met name een sectorale benadering, specifiek gericht op verkeer en vervoer. Op dit moment is er behoefte aan een meer integrale benadering waarbij er aandacht is voor een goed mobiliteitssysteem maar dat gelijktijdig ook bijdraagt aan een duurzame, gezonde en fijne leefomgeving. 1.2.2 Nieuwe ontwikkelingen Sinds de vaststelling van het GVVP in 2009 is een aantal nieuwe ontwikkelingen zichtbaar.
Zo zijn door de uitbreiding van de gemeente met nieuwbouwwijk De Volgerlanden het aantal inwoners en de verkeersstromen toegenomen. Gelijktijdig blijft Hendrik-Ido-Ambacht zich de komende jaren ontwikkelen met ontwikkellocaties zoals Noordoevers, het centrumgebied en het waterbusplein. De extra verplaatsingen kunnen tot extra druk leiden op bestaande wegen en fietspaden. Hoewel het aantal knelpunten in Hendrik-Ido-Ambacht op dit moment nog beperkt is, is het proactief inventariseren van mogelijke knelpunten een goede stap om een toekomstbestendig mobiliteitssysteem te realiseren. Ook de gemeentelijke aansluitingen van en naar de snelwegen A15 en A16 zijn de afgelopen jaren gewijzigd. Maar ook de toename van het aantal ouderen en zaken zoals deelmobiliteit en elektrische fietsen en steps zorgen voor een verandering in het gebruik van wegen en de kans op conflicten tussen verkeersgroepen hiermee toeneemt. Daarnaast is er een toename van het elektrisch autorijden. Dit zal naar verwachting de komende jaren in een stroomversnelling komen. Ook is er steeds meer aandacht voor het stimuleren van de (elektrische) fiets als alternatief voor de auto.
10
Al dit soort ontwikkelingen maken het noodzakelijk een nieuw beleidsplan op te stellen dat gebaseerd is op actuele gegevens en rekening houdt met toekomstige ontwikkelingen. Een beleidsplan dat richting geeft en zorgt voor een betrouwbare bereikbaarheid ten behoeve van het sociaal en economisch functioneren van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht, rekening houdend met aspecten als verkeersveiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid (duurzame mobiliteit). 1.3 De Omgevingswet Naar verwachting treedt op zijn vroegst op 1 juli 2022 de Omgevingswet in werking. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet verandert er veel in het fysieke domein. De Omgevingswet bundelt verschillende wetten en visies, met als doel de regels voor de fysieke leefomgeving makkelijker, sneller, flexibeler en meer integraal te maken. Onder de Omgevingswet zijn er zeven kerninstrumenten; de omgevingsvisie, het omgevingsplan, het programma, decentrale regels, algemene rijksregels, de omgevingsvergunning en het projectbesluit. De eerste drie zijn het belangrijkste (omgevingsvisie, omgevingsplan en het programma). De omgevingsvisie bundelt de verschillende bestaande visiedocumenten tot één integrale visie voor de gehele gemeente. Het omgevingsplan bundelt de huidige bestemmingsplannen en verordeningen voor de fysieke leefomgeving in één integraal document.
Het programma behelst thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van de omgevingsvisie. Het voorliggende mobiliteitsplan wordt verankerd in de instrumenten die de Omgevingswet biedt. Concreet betekent dit dat de visie-elementen met betrekking tot mobiliteit in Hendrik-Ido-Ambacht een plek krijgen in de omgevingsvisie en het mobiliteitsplan zelf als een uitwerking van de visie op mobiliteit gezien kan worden. Ook kunnen bepaalde uitgangspunten van het mobiliteitsplan vertaald worden in regels in het omgevingsplan, bijvoorbeeld als het gaat om parkeernormeringen of parkeren in de voortuin. Op deze wijze sluit het mobiliteitsplan aan op het instrumentarium van de Omgevingswet. 1.4 Coalitieprogramma In het coalitieprogramma 'Gewoon Ambacht' 2018-2022 is een paragraaf opgenomen over verkeer en vervoer (verkeersveiligheid, parkeren, bereikbaarheid en openbaar vervoer).
Concreet staan de volgende acties in het coalitieprogramma: we actualiseren het gemeentelijk verkeer- en vervoersplan, doen onderzoek naar een fijnmazig netwerk van lokaal openbaar vervoer, breiden het vervoer over water uit, stellen een parkeernota op, monitoren de effecten van de aanpassingen aan de Sandelingenknoop en Noordeinde, spannen ons in om een extra viaduct aan te leggen bij de Sandelingenknoop, realiseren een bewaakte fietsenstalling, pakken onveilige verkeerssituaties aan waarbij we specifiek aandacht hebben voor het verkeer rondom scholen. 11
1.5 Wettelijk kader en beleidskaders Artikel 8 van de Planwet verkeer en vervoer vormt het wettelijk kader voor het mobiliteitsplan 2021-2030. Conform artikel 8 van de Planwet verkeer en vervoer zorgt de gemeenteraad onderscheidenlijk het college van burgemeester en wethouders voor het zichtbaar voeren van een samenhangend en uitvoeringsgericht verkeers- en vervoersbeleid, dat richting geeft aan de door de raad en het college te nemen beslissingen inzake verkeer en vervoer. Waarbij er rekening gehouden wordt met de essentiële onderdelen van het nationale verkeersen vervoersplan en van het provinciale verkeers- en vervoersplan en het beleid van naburige gemeenten Naast het coalitieprogramma zijn uiteenlopende beleidskaders in acht genomen bij het opstellen van dit Mobiliteitsplan. In deze paragraaf staat welke kaders het betreft. In bijlage 1 is per document een nadere toelichting opgenomen op de relevante beleidsaspecten van ondergenoemde kaderdocumenten.
(Supra)nationale beleidskaders Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte: ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030: ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Fietsambitie Tour de Force: ministerie van Infrastructuur en Waterstaat VN Verdrag handicap De ontwikkelagenda Sustainable Development Goals 2015-2030 Regionale en provinciale beleidskaders Fietsplan Samen verder Fietsen 2025: provincie Zuid-Holland Metropolitane Fietsroutes Rotterdam-Dordrecht: Metropoolregio RotterdamDen Haag Personenvervoer Over Water (POW): Provincie Zuid-Holland Visie ruimte en mobiliteit: Provincie Zuid-Holland Maak van de 0 een punt: ROV Zuid-Holland Waalvisie: Landschapstafel IJsselmonde Schone Lucht Akkoord: samenwerkingsverband Rijk, provincie en gemeente Regionale groeiagenda 2030: Regio Drechtsteden Gemeentelijke kaders Actieplan Geluid Nota parapluherziening parkeernormen Hendrik-Ido-Ambacht 2018 Actieplan Duurzaamheid 2019-2022
12
1.6 Participatie 1.6.1 Samen met inwoners Het Mobiliteitsplan 2021-2030 is tot stand gekomen met behulp van onze inwoners. Onze inwoners hebben een grote input geleverd. Inwoners konden via de website h-i-ambachtmobilieit.nl op een interactieve kaart van de gemeente aangeven waar zij mobiliteitsknelpunten en –kansen zagen. Er zijn veel reacties binnengekomen: in totaal meer dan 640 reacties. Alle aandachts- en verbeterpunten zijn gerubriceerd, geanalyseerd en naast andere verkeersgegevens van de gemeente gelegd. De input van inwoners vormde op deze manier een belangrijke informatiestroom voor het mobiliteitsplan. 1.6.2 Samen met de gemeenteraad De gemeenteraad is in het proces op weg naar het definitieve mobiliteitsplan verschillende keren geraadpleegd. Aan het begin (27 oktober 2020) van het proces is er een informele (online) raadsbijeenkomst georganiseerd waarbij in het eerste deel van de bijeenkomst het doel en proces van het mobiliteitsplan is besproken. In het tweede deel zijn raadsleden in kleine groepjes uiteen gegaan om per thema (e.g. verkeersveiligheid, bereikbaarheid, duurzaamheid) input te geven. Op 30 maart 2021 is het tussendocument van het mobiliteitsplan (online) besproken in de gemeenteraad. Gelijktijdig is er een prioriteringslijst met de gemeenteraad gedeeld ten behoeve van het uitvoeringsprogramma behorende bij het mobiliteitsplan.
De reacties en suggesties zijn betrokken bij het opstellen van het definitieve document. 1.6.3 Samen met externe stakeholders Externe stakeholders zijn op meerdere momenten tijdens het proces betrokken geweest. Tijdens de inventarisatie- en analysefase zijn er fysieke gesprekken gevoerd met de Vereniging Ambachtse Ondernemers (de VAO), verschillende winkeliersverenigingen, de Gehandicaptenadviesraad, de Fietsersbond en de Landschapstafel. Gelijktijdig is er door diverse externe stakeholders via de e-mail input gegeven op het mobiliteitsplan of is separaat telefonisch contact geweest, zoals met enkele scholen/schoolbesturen. Het tussendocument, dat in aanloop naar dit mobiliteitsplan was opgesteld, is vervolgens tijdens een online bijeenkomst besproken met de externe stakeholders op donderdag 11 maart 2021. 1.6.4 Raakvlakken met andere overheden Bereikbaarheid en de bijbehorende infrastructurele werken houden niet op bij de gemeentegrens. Hendrik-Ido-Ambacht is verbonden met het omliggende mobiliteitsnetwerk. Daar waar relevant is naar deze raakvlakken gekeken.
13
1.7 Verwerking participatie input Alle verzamelde informatie tijdens het participatieproces is samen met de opgehaalde informatie uit de ambtelijke organisatie en het college gerubriceerd, geanalyseerd en naast objectieve gegevens gelegd. Voor de objectieve gegevens is gebruik gemaakt van ongevallen-, parkeer-, snelheids-, geluids-, luchtkwaliteits-, verkeersintensiteiten en milieubelastinggegevens. Op basis van de subjectieve informatie (opgehaald uit het participatieproces), de objectieve gegevens en het advies van deskundigen is het mobiliteitsplan 2021-2030 opgesteld. 1.8 Leeswijzer In hoofdstuk 2 zijn de belangrijkste uitkomsten van de evaluatie van het GVVP in samengevatte vorm opgenomen. In bijlage 2 is de volledige evaluatie opgenomen. Hoofdstuk 3 schetst de verwachte ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit en ruimte tot 2030. Daarbij is vooral gebruik gemaakt van het door het planbureau voor de leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) geschetste toekomstbeeld voor de mobiliteit. Dit is verder aangevuld met de belangrijkste lokale mobiliteitsontwikkelingen en ruimtelijke ontwikkelingen. In hoofdstuk 4 is de visie van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op mobiliteit genoemd met als speerpunt een juiste balans tussen bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid.
In hoofdstuk 5 staan onder de noemer ‘Analyse mobiliteit anno 2020/2021’ de belangrijkste resultaten beschreven uit de uitgevoerde analyse. In bijlage 3 zijn de volledige resultaten van de analyse opgenomen en toegelicht. Hoofdstuk 6 bevat tot slot de uiteindelijke beleidsdoelen, toetsingscriteria en maatregelen voor de planperiode 2021-2030. Daarnaast staan er in de hoofdstukken van dit plan verschillende kaartbeelden die in bijlage 4 samengevoegd onder elkaar zijn gezet. In bijlage 5 is tot slot een begrippenoverzicht bijgevoegd. Aanvullend is als separaat document ook het uitvoeringsplan opgesteld. Daarin is voor de periode 2022-2024 vastgelegd welke onderzoeken en maatregelen uitgevoerd worden. Alle onderzoeken en maatregelen zijn daarbij voorzien van een uitvoeringsmoment en kostenraming. Voor de periode na 2024 wordt in 2023 een nieuw uitvoeringsplan opgesteld.
14
Hoofdstuk 2: Evaluatie GVVP 2007-2020 Als vertrekpunt voor de beleidsdoelstellingen voor de periode tot 2030 is eerst de huidige beleidsuitgangssituatie op het gebied van verkeer en mobiliteit opgetekend. Dit is gedaan aan de hand van een evaluatie van het voormalige Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht (voortaan: GVVP) en de daarin vastgelegde doelstelling en ambities. In dit hoofdstuk staan de belangrijkste bevindingen uit die evaluatie samengevat. Een meer uitgebreide beschrijving van de evaluatie is opgenomen in bijlage 2. De hoofddoelstelling van het GVVP 2007-2020 luidt:
Het merendeel van de in het GVVP 2009-2020 gestelde ambities en subdoelen is gerealiseerd. Zo is door de verschillende ontwikkelingen in de afgelopen 10 jaar de bereikbaarheid van Hendrik-Ido-Ambacht verbeterd voor zowel de auto, het OV als de fiets. Daarnaast zijn er ook positieve resultaten geboekt voor wat betreft verkeersveiligheid, zo zijn er geen ongevallenconcentratielocaties meer in Hendrik-Ido-Ambacht. Ook zijn er verschillende acties en initiatieven uitgevoerd ten behoeve van de leefbaarheid, zoals het vervangen van asfalt door een geluidsarme variant. Ook is geïnvesteerd in het fietsnetwerk. De hoofddoelstelling van het GVVP 2007-2020 is daarmee voor een belangrijk deel behaald. Het nu op te stellen Mobiliteitsplan kan voortbouwen op de behaalde resultaten. De volgende ambities en doelen zijn nog niet volledig verwezenlijkt of verdienen structurele aandacht en komen derhalve terug in dit nieuwe mobiliteitsplan. Bereikbaarheid Blijven monitoren van doorstroming Sandelingenknoop en aansluiting Noordeinde met N915/A15 en inzetten op het streven naar vergroting van de capaciteit van het viaduct op de Sandelingenknoop. Het borgen van de aanwezigheid van OV-haltes op acceptabele loopafstand, ook bij nieuwe ontwikkellocaties. Gebruik van de fiets blijven stimuleren. Een goede oversteekbaarheid voor voetgangers en fietsers blijven borgen.
Verkeersveiligheid Blijvende aandacht voor het voorkomen van letselongevallen. De verkeersveiligheidsaanpak van de Regionale Projectgroep Verkeersveiligheid (RPV) continueren.
15
De gemeentelijke aanpak gericht op verkeersveilige scholen en schoolroutes verder uitrollen.
Leefbaarheid De geluids- en luchtkwaliteitsniveaus blijven monitoren. Het verder ontwikkelen van kwalitatieve hoogwaardige fiets- en voetgangersnetwerken om fietsen en lopen in Hendrik-Ido-Ambacht te stimuleren. Parkeren De parkeerdruk in bewonersgebieden en rond voorzieningenlocaties blijven monitoren. De acceptabele loopafstanden voor het autoparkeren blijven borgen. Zoals in de eerste alinea van dit hoofdstuk al even aangegeven, is in bijlage 2 een uitgebreidere beschrijving van de evaluatie terug te vinden.
16
Hoofdstuk 3: Verwachte ontwikkelingen mobiliteit & ruimte 2030 Omdat het mobiliteitsplan een doorlooptijd tot en met 2030 kent, wordt in dit hoofdstuk eerst een doorkijk gegeven naar de belangrijkste landelijke verwachtingen op het gebied van mobiliteit in die periode. Aanvullend staan de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit in Hendrik-Ido-Ambacht en de directe omgeving, voor zo ver die ten tijden van het schrijven van dit plan althans bekend waren, benoemd. 3.1 Landelijk toekomstbeeld mobiliteit Het planbureau voor de leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) hebben gezamenlijk een toekomstbeeld geschetst voor mobiliteit in Nederland. Zij komen tot de volgende verwachtingen: De mobiliteit in Nederland zal zich naar verwachting rustig ontwikkelen met als de grootste opgaven de mobiliteit binnen en tussen steden, vooral het openbaar vervoer en het vracht- en bestelverkeer. De adoptie/acceptatie van de automobilist van de elektrische auto is onvoorspelbaar. Waarschijnlijk zal het aantal elektrische auto’s tot 2030 niet spectaculair oplopen. Na 2030 ligt een forsere stijging wel in de lijn der verwachting. Maar de toename in beide periodes laat zich door onder andere de fiscale ontwikkelingen, de effecten van de pandemie en het recent gelanceerde idee voor rekeningrijden lastig voorspellen.
Het effect van nieuwe technologische ontwikkelingen op de mobiliteit is naar verwachting tot 2040 beperkt. Het concept MaaS (Mobility as a Service) zal leiden tot meer autodelen en meer mobiliteit voor meer mensen, maar tegelijkertijd tot minder autobezit. Daarnaast zullen er tot 2040 weinig zelfrijdende auto’s zijn. Wel is de verwachting dat de auto-industrie de komende 20 jaar verdere stappen zet naar automatisering van het autorijden. Bereikbaarheid gaat over meer dan autogebruik en files: Verbeteren van de bereikbaarheid gaat niet alleen over het sneller kunnen overbruggen van afstanden, maar ook door afstanden naar bijvoorbeeld werk of voorzieningen te verkleinen door compacte steden en een hoog voorzieningenniveau. Een uit te rollen concept daarbij is de 15 minuten stad, alle belangrijke voorzieningen moeten voor alle stadsbewoners binnen 15 minuten te bereiken zijn. Verkeersonveiligheid is een belangrijk onderdeel van de maatschappelijke kosten van mobiliteit. Naar verwachting zal het aantal verkeersdoden blijven afnemen, maar het aantal ernstige gewonden zal toenemen, vooral onder fietsers door de ontwikkeling en gebruik van de elektrische fiets. De CO2 uitstoot van mobiliteit zal naar verwachting afnemen, maar hoeveel is onzeker.
Het invoeren van een lagere maximumsnelheid en het Klimaatakkoord zal de daling van de CO2 uitstoot doen versnellen, maar door de onzekerheid van de adoptie van de elektrische auto is het lastig te voorspellen hoe de CO2 daling zich zal ontwikkelen
17
Bij al deze verwachtingen moet in het oog gehouden worden dat het effect van de uitbraak van het Corona-virus (Covid-19) niet is meegenomen. Op het moment van schrijven van dit plan is de bestrijding van het virus nog in een crisisfase en is nog niet duidelijk wat de lange termijneffecten van Corona op de mobiliteit in Nederland zullen zijn. Er zijn onderzoeken die inzichtelijk maken dat het aantal thuiswerkers naar de toekomst toe hoger zal blijven dan voor de Coronacrisis het geval was. Daarnaast is bijvoorbeeld ook het gebruik van de eigen woonomgeving voor sport & ontspanning sterk toegenomen, hetgeen mogelijk naar de toekomst toe ook zo zal blijven. Echter is het op dit moment nog erg lastig te voorspellen hoe de toekomst eruit zal komen te zien met betrekking op het Corona-virus (Covid-19) en de effecten daarop op andere ontwikkelingen in de mobiliteit. 3.2 Ontwikkelingen Hendrik-Ido-Ambacht Naast de geschetste landelijke verwachtingen zijn er ook verschillende ruimtelijke en mobiliteit gerelateerde ontwikkelingen gaande in Hendrik-Ido-Ambacht en directe omgeving die van invloed zijn op het mobiliteitsbeeld de komende 10 jaar. Belangrijkste ontwikkelingen in Hendrik-Ido-Ambacht: Project Volgerlanden-Oost: Aan de oostzijde van de Laan van Welhorst worden rond de Jacobuslaan de komende jaren 1.210 woningen gebouwd.
Dit project wordt in het vervolg project Volgerlanden-Oost genoemd. Op het gebied van auto-, fiets- en voetgangersmobiliteit zal dit vooral invloed hebben op de Jacobuslaan, Laan van Welhorst en Veersedijk/Noordeinde en de wijk Kruiswiel. Project Noordoevers: Een project langs de Noord in zowel Hendrik-IdoAmbacht als Zwijndrecht waar 800 tot 1.000 woningen zullen worden gebouwd. Daarvan zullen er ongeveer 500 op grondgebied van Hendrik-IdoAmbacht worden gebouwd. Deze ontwikkeling heeft vooral invloed op de mobiliteit op de Veersedijk en de Onderdijkse Rijweg evenals op de auto-, fiets- en voetgangersverbinding richting winkelcentrum Hoogambacht, het scholencluster en het gezondheidscentrum. Bedrijvenpark Ambachtsezoom: Een project langs de Ambachtsezoom waarin ruim 200.000 m2 bedrijventerrein zal worden ontwikkeld. Dit heeft vooral invloed op de mobiliteit op en rond de Ambachtsezoom en de Sandelingenknoop. Eveneens zijn er verschillende ontwikkelingen gaande buiten de gemeentegrenzen die directe invloed kunnen hebben op mobiliteit in Hendrik-Ido-Ambacht. Dit zijn onder andere: MIRT project A15: Landelijk is de ambitie uitgesproken om de filedruk op de A15 tussen Ridderkerk en Gorinchem te verminderen door de A15 tussen Hendrik-Ido-Ambacht en Sliedrecht te verbreden. Daarmee zou de file- en verkeersdruk op de A15 en daarmee ook op de N915 (brug over de Noord) afnemen.
Dat zou een gunstig effect kunnen hebben op de verkeersdruk op het Noordeinde/Veersedijk. 18
Lightrail Rotterdam-Dordrecht: De Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) heeft als ambitie om de treinverbinding tussen Dordrecht en Rotterdam te verbeteren door iedere 10 minuten een trein te laten rijden, mogelijk door middel van een lightrailverbinding zoals de Randstadrail en de verbinding Rotterdam-Hoek van Holland. Ambitie gemeente Zwijndrecht: De gemeente Zwijndrecht heeft in het nieuwe mobiliteitsplan de ambitie uitgesproken de oeververbinding met Dordrecht te veranderen en om daar aan gekoppeld ook de afrit Zwijndrecht van de A16 in 2050 te laten vervallen. Dit zou betekenen dat in ieder geval het verkeer op de Sandelingenknoop en mogelijk ook op andere wegen in Hendrik-Ido-Ambacht zou toenemen.
19
Hoofdstuk 4: Mobiliteitsvisie Hendrik-Ido-Ambacht Op basis van de uitgevoerde verkenning en de daarbij gevoerde gesprekken is geconcludeerd dat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op hoofdlijnen tevreden is over de koers van de afgelopen jaren en deze op hoofdlijnen voort wil zetten. Het gaat om een juiste balans tussen bereikbaarheid, veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid. Maar wel met extra aandacht voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. Waarbij vooral het verbeteren van de situatie voor de fietsers en voetgangers de komende beleidsperiode centraal staat. Daar valt nog een belangrijke kwaliteitsen veiligheidsslag te maken. Bereikbaarheid De gemeente vindt het belangrijk dat Hendrik-Ido-Ambacht goed bereikbaar blijft voor alle modaliteiten en ook de interne bereikbaarheid voor alle modaliteiten goed is. De gemeente wil de situatie voor het openbaar vervoer en de fiets goed op orde hebben zodat keuzereizigers verleid en gestimuleerd worden om de overstap naar het openbaar vervoer en de (elektrische) fiets te maken, hetgeen de autobereikbaarheid van en in Hendrik-Ido-Ambacht indirect weer ten goede komt. Een goede doorstroming van en naar de A15 en A16 blijft cruciaal, maar ook binnen Hendrik-Ido-Ambacht vindt de gemeente een goede autobereikbaarheid belangrijk.
Ook voor de OV-reizigers, fietsers en voetgangers geldt dat zowel de interne als externe bereikbaarheid belangrijk wordt bevonden. De gemeente wil minimaal vasthouden aan het huidige niveau van openbaar vervoer en de OV- en fietsbereikbaarheid van treinstation Zwijndrecht, waar de treinfrequentie van 4 naar 6 keer per uur wordt verhoogd, optimaliseren. Ook vindt de gemeente het belangrijk dat de gehele bebouwde kom van Hendrik-Ido-Ambacht gedekt wordt door het openbaar vervoer en dat de waterverbinding naar de buurgemeenten verder wordt uitgebreid. Verkeersveiligheid In de inventarisatie is veel aandacht gevraagd voor de verkeersveiligheid van met name de kwetsbare verkeersdeelnemers. Een belangrijke doelstelling voor de komende jaren is het van deur tot deur .verbeteren van de verkeersveiligheid in Hendrik-Ido-Ambacht, waarbij de focus ligt op kwetsbare verkeersdeelnemers zoals (brom)fietsers, voetgangers, gehandicapten, ouderen en kinderen. De gemeente wil dat het in Hendrik-Ido-Ambacht veilig ‘verkeren’ is en wil haar 50km-structuur bestuderen om met name de verkeersveiligheid van fietsers en overstekende fietsers en voetgangers verder te vergroten. Ook veilige fiets- en loopnetwerken met in het bijzonder veilige schoolroutes en kinderroutes door wijken heen zijn belangrijk.
Op die manier wil de gemeente iedereen de kans geven om op een veilige en aangename manier te kunnen lopen en fietsen in
20
Hendrik-Ido-Ambacht. Niet alleen om van A naar B te komen maar ook recreatief. Toegankelijkheid voor iedereen staat daarbij centraal. Daarnaast vindt de gemeente het belangrijk dat kinderen van jongs af aan zoveel mogelijk verkeerservaring opdoen door in eerste instantie met hun ouders & verzorgers en vanaf de bovenbouw zoveel mogelijk zelfstandig te fietsen en te lopen. Een kwalitatief goed en veilig fiets- en voetgangersnetwerk vormt daarvoor een belangrijke voorwaarde. De gemeente deelt het standpunt dat een verkeersveilige infrastructuur alleen onvoldoende is, naast verkeersveilige voertuigen speelt het gedrag namelijk ook een belangrijke rol bij het voorkomen van verkeersoverlast, verkeersonveilige situaties en ongevallen. Gedragsbeïnvloedende maatregelen, zoals communicatie, educatie, voorlichting en een intensievere handhaving mogen daarom de komende 10 jaar zeker niet ontbreken. Leefbaarheid en duurzaamheid De gemeente blijft ook leefbaarheid en duurzaamheid hoog in het vaandel houden. Dit vereist een actieve aanpak van zaken als verkeersoverlast, geluids(overlast), luchtkwaliteit, verkeersonveiligheid, te hoge snelheden en parkeeroverlast. Daarnaast wil de gemeente alternatief duurzaam vervoer de komende 10 jaar verder faciliteren en naar een hoger niveau tillen in Hendrik-Ido-Ambacht.
21
Hoofdstuk 5: Analyse verkeer & mobiliteit anno 2020/2021 Om tot dit mobiliteitsplan te komen, is aanvullend op de evaluatie van het GVVP 2007-2020 een uitgebreide inventarisatie en analyse uitgevoerd om zicht te krijgen in de stand van zaken op het gebied van mobiliteit in Hendrik-IdoAmbacht. Hiervoor zijn gesprekken met uiteenlopende stakeholders gevoerd, is met behulp van een interactieve website een platform voor alle inwoners opgericht en zijn verschillende statistieken en onderzoeken geraadpleegd en geanalyseerd. In dit hoofdstuk worden themagewijs de belangrijkste punten van de analyse op hoofdlijnen weergegeven. In bijlage 3 staat de analyse meer gedetailleerd beschreven en staat ook het doorlopen proces uitgebreid beschreven. De in dit hoofdstuk genoemde aandachtspunten worden in het volgende hoofdstuk omvat in toetsingscriteria en acties en gekoppeld aan concrete maatregelen in het uitvoeringsplan. 5.1 Bereikbaarheid De bereikbaarheid is voor de uiteenlopende vervoerswijzen geanalyseerd. 5.1.1 Auto De belangrijkste aandachtspunten qua bereikbaarheid voor de auto: - Aansluitingen en doorstroming richting A15 en A16: Op deze routes zijn in 2018 en 2019 aanpassingen doorgevoerd die de situatie verbeterd hebben.
Er blijft zich echter congestie voordoen, vooral in de ochtendspits rond de Sandelingenknoop (aansluiting A16) en op het Noordeinde en onderliggend wegennet als terugslag bij calamiteiten en filevorming op de A15 of het open staan van de brug over de Noord (aansluiting A15/N915). - Verkeersafwikkeling Jacobuslaan en Veersedijk: Door de ontwikkeling van Volgerlanden-Oost en de Noordoevers gaat de auto-intensiteit de komende jaren op deze wegen beduidend toenemen. Daarom is een onderzoek nodig om te bepalen op welke manier de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid in de toekomst het beste geborgd kan worden. Onderdeel van dit onderzoek is de aansluiting van de Jacobuslaan met de Laan van Welhorst. Ook de verkeersveiligheid en bereikbaarheid van de Veersedijk en de Onderdijkserijweg worden in dit onderzoek meegenomen. - Verlaging van de snelheid op een deel van de bestaande 50km-wegen : Vanuit de landelijke overheid is een besluit genomen dat binnen de bebouwde kom een snelheid van 30km/uur in principe de standaard wordt. Uitzondering hierop wordt gevormd door wegen die sec een doorstroomfunctie voor het doorgaande verkeer hebben en waarbij de situatie of het alternatief voor de fietsers goed is en ook de oversteekbaarheid voor voetgangers en fietsers in orde is.
In Hendrik-Ido-Ambacht moet daarom de komende periode de vraag beantwoord worden op welke wegen binnen Hendrik-Ido-Ambacht 50 kilometer per uur gereden mag blijven worden en waar de snelheid verlaagd gaat worden. Aansluitend dient bepaald te worden hoe de wegen, waarop de snelheid verlaagd kan worden, ook conform de CROW-richtlijnen tot 30km-wegen of 22
een tussenvariant om te vormen zijn. Om te bepalen of op een huidige 50-km weg de snelheid zou moeten worden verlaagd, worden verschillende factoren bekeken zoals verkeersveiligheid, fietsvoorzieningen, barrièrewerking voor fietsers en voetgangers, aanrijdtijden hulpdiensten en handhaving. In afbeelding 5.1.1.1 hieronder is de huidige 50-structuur weergegeven inclusief de belangrijkste knelpunten voor fietsers en voetgangers zoals die door bewoners en stakeholders zijn benoemd. In afbeelding 5.1.1.2 op de volgende pagina is een vergelijkbaar kaartbeeld opgenomen, waarbij op basis van de analyse de aandachtswegen staan aangegeven waarvan als onderdeel van dit mobiliteitsplan de komende jaren verder beoordeeld moet worden of en zo ja welke maatregelen getroffen gaan worden om de veiligheid en of de situatie voor de fietsers te verbeteren. Buiten de 50km-wegen is ook de Achterambachtseweg (de enige 60km-weg) als aandachtsweg toegevoegd. Daar speelt een vergelijkbare problematiek. Afbeelding 5.1.1.1 Huidige 50-structuur met knelpunten fietsers en voetgangers
23
Afbeelding 5.1.1.2 Huidige 50-structuur met aandachtswegen en knelpunten fietsers en voetgangers
5.1.2 Openbaar vervoer Het belangrijkste aandachtspunt bij het openbaar vervoer wordt gevormd door de haltedekking. Streven is dat alle inwoners van de bebouwde kom van HendrikIdo-Ambacht op acceptabele loopafstand van een bushalte wonen. Voor de huidige situatie is dat het geval, maar zoals de twee kaartbeelden op de volgende pagina laten zien, is voor de nieuwe woongebieden Volgerlanden-Oost en Noordoevers de haltedekking nog niet volledig.
24
Afbeelding 5.1.2.1: Haltedekking regulier openbaar vervoer (hemelsbreed 400 meter)
Afbeelding 5.1.2.2: Haltedekking hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) (hemelsbreed 600 meter)
25
5.1.3 Fiets De belangrijkste aandachtspunten voor de fiets bestaan vooral uit locaties waar de fietser en de automobilist elkaar kruisen of met elkaar de weg delen. De aandachtsroutes en locaties die daarbij naar voren zijn gekomen staan in kaartbeeld 5.1.3.1, waarin het totale fietsnetwerk is opgenomen, paars weergegeven. De benoemde aandachtsroutes zijn wegen waar een snelheidsregime van 50km/u geldt maar ook de fietser op de rijbaan rijdt. Ook een stukje van de Laan van Welhorst vormt een aandachtsroute omdat fietsers daar gebruik moeten maken van de parallelweg en in tegenstelling tot de rest van de route geen voorrang hebben. De rode knelpuntstippen bevinden zich op de Achterambachtseweg, de Veersedijk, het kruispunt Avelingen/Antoniuslaan, het kruispunt Avelingen/Ring, het kruispunt Pompe van Meerdervoortsingel/Burgemeester Jonkerkade, Graaf Willemlaan, Laan van Welhorst, Ambachtsezoom, Sophialaan, Rietlaan en Krommeweg. Afbeelding 5.1.3.1 Fietsstructuurkaart met aandachtsroutes en knelpunten
Hendrik-Ido-Ambacht beschikt niet alleen over een lokaal fietsnetwerk maar kent ook regionale fietsroutes en grenst aan een snelfietsroute (de F16). In kaartbeeld 5.1.3.2 zijn deze weergegeven. De ‘Metropolitane route’ is een snelfietsroute die anno 2021 nog onderdeel van studie is maar naar alle waarschijnlijkheid wel 26
gerealiseerd gaat worden. Op de volgende pagina is een verdere toelichting op de vier afgebeelde routes opgenomen. Afbeelding 5.1.3.2 Regionale fietsroutes door Hendrik-Ido-Ambacht
Toelichting: F16: Dit is de provinciale snelfietsroute tussen Dordrecht en Rotterdam Langs de Noord: Dit is een fietsroute van de regio Drechtsteden tussen Zwijndrecht en de A15/brug over de Noord. Deze fietsroute verbindt Zwijndrecht en Ridderkerk met de brug over de Noord en daarmee met Papendrecht en Alblasserdam. Route Nationaal Toekomstbeeld Fiets (NTF): Dit is een route van de rijksoverheid tussen Dordrecht en Rotterdam en vormt in feite een alternatief voor de provinciale route F16. Metropolitane route: Vanuit de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) wordt toegewerkt naar een Metropolitane route tussen Dordrecht en Rotterdam. De route tussen de Laan van Welhorst en Damweg is nog onderwerp van studie en de exacte route is nog nader te bepalen. In het kaartbeeld is daarom gekozen de route voorlopig over de Pompe van Meerdervoortsingel, Graaf Willemlaan en de Kerkstraat naar de Damweg in te tekenen. 5.1.4 Voetganger en gehandicapten Waar voor het autoverkeer, het openbaar vervoer en het fietsverkeer in het vorige GVVP al verschillende netwerken zijn opgezet en uitgewerkt, is voor de voetganger nog geen netwerk of concrete aanpak. Uit de inventarisatie en analyse komt naar voren dat daar wel behoefte aan is vanuit zowel utilitaire verplaatsingen 27
naar voorzieningen zoals winkels en scholen maar ook voor recreatief gebruik. Het opstellen van een voetgangersnetwerk vormt daarmee een belangrijk aandachtspunt voor dit mobiliteitsplan. Daarbij moet gekeken worden naar de kwaliteit van de looproutes, een aangename buitenruimte, maar ook naar de toegankelijkheid van het netwerk voor mindervaliden en mensen met een andere functiebeperking. Daarnaast is naar voren gekomen dat voetgangersvoorzieningen langs meerdere wegen in Hendrik-Ido-Ambacht ontbreken waardoor voetgangers aangewezen zijn op het fietspad of de rijbaan, zoals op de Krommeweg, de Ambachtsezoom, het Noordeinde, de Rietlaan, de Antoniuslaan (specifiek het gedeelte bij het Baxpark) en de Achterambachtseweg. 5.1.5 Hulpdiensten Voor de hulpdiensten geldt dat het belangrijkste aandachtspunt is dat zij bij een noodoproep binnen de wettelijke aanrijdtijden op hun bestemming arriveren. Voor met name de brandweer staan deze tijden redelijk onder druk. Bij de bepaling van belangrijke verkeerskundige maatregelen en reconstructies moet er daarom vooraf expliciet gekeken worden naar de invloed daarvan op de aanrijdtijden voor de hulpdiensten van met name de brandweer en ambulance zodat hier bij de besluitvorming rekening mee gehouden kan worden.
5.1.6 Transportroutes exceptioneel verkeer Er is vooralsnog geen gemeentelijke routekaart voorhanden waar de geschikte routes voor bijvoorbeeld extreem lange of extreem zware voertuigen op aangeduid staan. Er is vraag om deze routekaart de komende jaren te gaan ontwikkelen. Daarbij kan de ‘Digitale Wegenkaart Ontheffingen’ (kortweg DWO) van het RDW voor lange zware voertuigen (LZV’s) als vertrekpunt gehanteerd worden.
28
5.1.7 Gevaarlijke stoffen Bij het vervoer van gevaarlijke stoffen zijn er ‘route-plichtige voertuigen’ en ‘niet route plichtige voertuigen’. Niet route plichtige voertuigen vervoeren de minder gevaarlijke stoffen en zijn in de hele gemeente toegestaan. Route plichtige voertuigen zijn daar en tegen verplicht bepaalde routes te volgen. Die zijn vastgelegd voor de gemeente. Het is belangrijk dat dit naar de toekomst toe geborgd blijft. Afbeelding 5.1.7 Routering gevaarlijke stoffen
5.2. Verkeersveiligheid Op het gebied van verkeersveiligheid is een nieuwe landelijke aanpak geformuleerd in het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Hierbij worden op een proactieve manier risicolocaties in beeld gebracht zodat juist op risicovolle kruispunten of wegen maatregelen genomen kunnen worden om zo de verkeersveiligheid te verbeteren. Regionaal en provinciaal zijn op basis van allerlei data, zoals onder andere ongevallenregistraties, bevolkingssamenstelling, verkeersdrukte en het aantal kilometer weglengte binnen en buiten de bebouwde kom risico-inventarisaties uitgevoerd voor regio’s en gemeenten. Dat is ook voor Hendrik-Ido-Ambacht gedaan zoals in afbeelding 5.2 te zien is.
29
Afbeelding 5.2 Risicodiagram verkeersveiligheid Hendrik-Ido-Ambacht
Het risicodiagram laat zien dat de fietser op de gemeentelijke 50-weg duidelijk het grootste verkeersveiligheidsrisico loopt. Dit risico wordt pas op enige afstand gevolgd door het risico voor de fietser op 30km-wegen en de bromfietser op 60km-wegen. Het veiligheidsrisico voor de fietser op 50km-wegen vormt daarmee het belangrijkste aandachtspunt voor Hendrik-Ido-Ambacht. Dit beeld is ook terug te zien op het knelpuntenbeeld voor fietsers zoals weergegeven op afbeelding 5.1.1 en 5.1.3 in paragraaf 5.1. Overigens zijn, zoals uit afbeelding 5.1.1 in paragraaf 5.1 blijkt, (met uitzondering van de Achterambachtseweg die 60km/u is) niet alleen alle belangrijke knelpunten voor fietser gelegen op de 50km-wegenstructuur, maar geldt dat ook voor de voetgangersknelpunten. Daarmee verdient de aanpak van de 50km-wegen zeker aandacht de komende planperiode. Voor de Laan van Welhorst geldt dat deze qua onveiligheid op de 1e plek staat als alleen de gemeentelijke wegen in ogenschouw worden genomen. Uit een regionale risicoanalyse is daarnaast naar voren gekomen dat de Laan van Welhorst op de 3e plaats staat van de meest risicovolle wegen in de Drechtsteden.
30
Ook de volgende aandachtspunten vertonen raakvlakken met de verkeersveiligheid op de 50km-wegenstructuur: Schoolomgevingen en schoolroutes: één van de grootste aandachtspunten die genoemd zijn betreft lopende en fietsende kinderen rond de eigen school en de routes naar school met extra aandacht voor de 50km-structuur. Oversteeklocaties: dit geldt voornamelijk voor de 50km-structuur. De CROW-richtlijnen met betrekking tot de inrichting van voetgangers- en fietsoversteken zijn het afgelopen decennium meermaals geactualiseerd om de veiligheid te vergroten en daarom is het noodzakelijk om de bestaande inrichting van de fiets- en voetgangersoversteken te toetsen aan de hand van de nieuwste richtlijnen van het CROW. Snelheid: de landelijke statistieken maken inzichtelijk dat een hogere snelheid zorgt voor meer ongevallen en meer letsel bij ongevallen. Daarom is het monitoren op snelheid door middel van floating car data en andere meetinstrumenten belangrijk. Uniformiteit: De uniformiteit van busbanen, rotondes en fiets- en voetgangersoversteken in Hendrik-Ido-Ambacht vormt een aandachtspunt. Daarnaast zijn er ook verschillen tussen Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht naar voren gekomen.
De aanpak daarvan en het voorkomen van dergelijke verschillen naar de toekomst is belangrijk omdat verkeersdeelnemers de verschillen niet begrijpen of te laat zien waardoor er gevaarlijke verkeerssituaties en daarmee ongevallen kunnen ontstaan. Beheer verkeersvoorzieningen waaronder markeringen: het dagelijks beheer van verkeersvoorzieningen waaronder bebording, paaltjes en markeringen vertoont ook een belangrijk raakvlak met verkeersveiligheid. Zo kunnen zebrapaden die versleten markeringen bevatten bij duisternis en regen nauwelijks meer opvallen op sommige locaties. Dit is onder andere het geval op de Laan van Welhorst. Alle verkeersvoorzieningen waaronder markeringen dienen aan de hand van een beheerplan beheerd te worden. 5.3 Leefbaarheid en duurzaamheid Voor het mobiliteitsplan is voor het thema leefbaarheid nader ingezoomd op geluid(soverlast), luchtkwaliteit en verkeersoverlast. 5.3.1 Geluidsoverlast en luchtkwaliteit Op het gebied van geluidsoverlast en luchtkwaliteit is in de analyse vooral gekeken naar de zaken die in de beleidsdocumenten over geluid (Actieplan Geluid) en luchtkwaliteit (Schone Lucht Akkoord) zijn genoemd. Het belangrijkste aandachtspunt voor geluid is de geluidsoverlast van de A16 in Sandelingen-Ambacht.
In afbeelding 5.3.1 is te zien dat voor sommige huizen het aantal gemiddelde decibel over de hele dag boven de in het Actieplan Geluid opgestelde norm van 60 decibel komt (deze ligt tussen de 60 en 65 decibel). Hoewel de wens voor een geluidsscherm geuit is, geldt dat de A16 door Rijkswaterstaat op dit moment niet als prioriteitslocatie is aangewezen. 31
Rijkswaterstaat houdt een norm van 65 decibel aan voor de prioritering van geluidsbarrières. Naast het geluidsniveau van de A16 vormt ook het gemeentelijke wegennetwerk een aandachtspunt. Bij onderhoud wordt de verharding nu vervangen door geluid reducerende verharding. Ook kan worden gekeken naar ongewenst zwaar verkeer, snelheidsverlagingen en het stimuleren van elektrisch rijden. Qua luchtkwaliteit laat het RIVM zien dat de lokale luchtkwaliteit in de huidige situatie in de laagste verontreinigingscategorie valt. Dat is positief. Desalniettemin heeft de gemeente zich gecommitteerd om in samenwerking met provincie en Rijk te streven naar een optimale luchtkwaliteit voor haar inwoners. Afbeelding 5.3.1: Geluidsniveau hele dag
5.3.2 Verkeersoverlast De aandachtspunten op het gebied van verkeersoverlast zijn samen te vatten tot de volgende drie punten: Aanpakken van ongewenst sluipverkeer en doorgaand (vracht)verkeer: dit speelt vooral op de Onderdijkse Rijweg, Veersedijk en vrachtverkeer door de bebouwde kom via de Antoniuslaan en de route Achterambachtseweg/Sandelingenstraat/Schildmanstraat. De gewenste vrachtautoroutes staan aangegeven op afbeelding 5.3.2. Aanpakken van parkeeroverlast van bestelbussen en rijgedrag van bezorgdiensten. Bromfietsoverlast in het Sophiapark.
32
Afbeelding 5.3.2 Route vrachtverkeer Hendrik-Ido-Ambacht
5.3.3 Duurzaamheid Op het gebied van duurzaamheid is in 2018 een actieplan opgesteld waar de belangrijkste aandachtspunten in zijn vastgelegd. Deze komen ook naar voren uit de uitgevoerde analyse voor dit plan. De belangrijkste zaken op het gebied van mobiliteit zijn: elektrische oplaadplaatsen, energiebesparing stimuleren, ontwikkelen van elektrische deelmobiliteit en het weren van milieubelastend verkeer. 5.4 Parkeren Uit de analyse van het bewonersparkeren is naar voren gekomen dat in sommige buurten de parkeerdruk hoog is. Ook wordt er melding gemaakt van parkeeroverlast van grotere voertuigen/bestelbussen. Daarnaast is het parkeren rond bepaalde voorzieningenlocaties zoals winkels en sportvoorzieningen en het parkeren op bedrijventerrein Sandelingen door automobilisten die carpoolen als aandachtspunt genoemd. Tenslotte vormt ook het fietsparkeren een aandachtspunt. De voorzieningen zijn op sommige locaties nog niet op een goed niveau. Ook het veilig parkeren van de fiets blijft een aandachtspunt. Daarnaast vraagt de forse groei van elektrische fietsen om een andere benadering van het fietsparkeren. Deze fietsen worden niet meer in klemmen gestald vanwege de kans op schade .
33
Hoofdstuk 6: Beleidsdoelen en toetsingscriteria tot 2030 6.1 Vooraf Op basis van de evaluatie van het GVVP 2009-2020 en op basis van de belangrijkste aandachtspunten die voortgekomen zijn uit de uitgevoerde inventarisatie en analyse zijn vier hoofdoelen/ambities voor de planperiode tot 2030 geformuleerd. Deze geven weer wat de gemeente wil bereiken. De geformuleerde doelstellingen en criteria staan in dit hoofdstuk themagewijs weergegeven. Het betreft evenals in het vorige hoofdstuk de thema’s bereikbaarheid, verkeersveiligheid, leefbaarheid & duurzaamheid en parkeren. Om de komende jaren goede sturing te kunnen geven aan de te maken keuzes en de uit te voeren activiteiten, projecten en maatregelen zijn in dit hoofdstuk aansluitend op de vier hoofddoelen/ambities verschillende toetsingscriteria geformuleerd. In het separaat opgestelde uitvoeringsplan zijn tot slot de maatregelen en projecten vastgelegd die laten zien hoe de gemeente de doelen wil bereiken. De weergave van de doelstellingen en criteria is in dit hoofdstuk beknopt gehouden. Voor de motivatie en achtergronden wordt verwezen naar het vorige hoofdstuk en de daarbij behorende bijlage 3 waarin een uitgebreide beschrijving is opgenomen van de uitgevoerde inventarisatie en analyse en de aan de hand daarvan geformuleerde aandachtspunten voor periode tot 2030.
6.2 Bereikbaarheid Hoofddoelstelling: Het goed bereikbaar houden van Hendrik-Ido-Ambacht alsook het realiseren van een goede bereikbaarheid voor alle modaliteiten binnen de gemeente zelf. 6.2.1 Auto In de afgelopen jaren zijn er aanpassingen geweest aan het hoofdwegennet in Hendrik-Ido-Ambacht die de autobereikbaarheid hebben verbeterd. Daarmee zijn er binnen Hendrik-Ido-Ambacht op dit moment geen grote knelpunten voor de auto. Toetsingscriterium Autobereikbaarheid De autobereikbaarheid van en naar Hendrik-Ido-Ambacht en binnen HendrikIdo-Ambacht zelf wordt op hetzelfde niveau als van 2018/2019 (situatie van voor de Corona-pandemie) gehouden.
34
Om dit criterium te behalen zijn er enkele belangrijke locaties die de komende jaren extra aandacht behoeven. 1. Aansluitingen op en doorstroming van en naar autosnelwegen A15 en A16 Rond de aansluiting van het gemeentelijke hoofdwegennet op de A15/N915 zou de verkeersdrukte het komende decennium minder moeten worden door de aanpak van de A15. Anderzijds zal het verkeersaanbod groeien door zowel autonome ontwikkelingen als lokale ontwikkelingen langs de Noord in zowel Hendrik-Ido-Ambacht als Zwijndrecht en de realisatie van de VolgerlandenOost. Rond de aansluiting op de A16 zal het verkeersaanbod de komende jaren toenemen als gevolg van onder andere autonome ontwikkelingen en de realisatie van bedrijvenpark Ambachtsezoom en de voltooiing van De Volgerlanden. Extra aandachtspunt daarbij wordt gevormd door de recent uitgesproken toekomstvisie van de gemeente Zwijndrecht voor 2050 waarbij de gemeente de oeververbinding tussen Zwijndrecht en Dordrecht wil wijzigen en daaraan gekoppeld de afrit van de A16 naar Zwijndrecht zou willen opheffen. Dit zou een verkeerstoename op de Sandelingenknoop tot gevolg hebben.
Inspanning 1 Bereikbaarheid auto De gemeente blijft de verkeersafwikkeling bij de aansluitingen van de A16 en op de A15/N915 nauwgezet monitoren en blijft zich inspannen om de doorstroming ter plaatse niet te laten verslechteren ten opzichte van de verkeersafwikkeling anno 2018/2019. Het gemeentelijke streven blijft een viaductverbreding. Op dit moment zijn er geen cijfers van na 2019 beschikbaar omdat de laatste update van het verkeersmodel in 2018 is uitgevoerd, voor de laatste maatregelen aan de Sandelingenknoop voltooid waren. Het effect van de getroffen maatregelen is destijds niet meer geëvalueerd. In maart 2020 deed de Corona-pandemie haar intrede waarmee het verkeersbeeld door alle geldende restricties anno 2021 nog steeds beduidend rustiger is dan in 2019 en begin 2020. Daarmee is geen betrouwbare nulmeting voor handen en zal de monitoring plaatsvinden op basis van subjectieve beleving (signalen). 2. Verkeersafwikkeling Veersedijk en Jacobuslaan Door onder andere autonome ontwikkelingen en de nieuwe ontwikkelingen in de Volgerlanden-Oost, Noordoevers en langs de dijk in Zwijndrecht zal ook het verkeer op de Veersedijk en Jacobuslaan de komende jaren toenemen. Op de Veersedijk gaan hierdoor ook de oversteekbewegingen nadrukkelijk toenemen omdat de bewoners van Noordoevers gebruik gaan maken van de voorzieningen in De Volgerlanden.
In het project is ook betrokken een route voor fietsers en voetgangers om langzaam verkeer op de Veersedijk een veilig alternatief te bieden. 35
Bij de Jacobuslaan zijn de voorzieningen voor de fietsers en voetgangers beter maar vormt de aansluiting op - en doorstroming naar de Laan van Welhorst de bottleneck zowel qua doorstroming als verkeersveiligheid. Inspanning 2 Bereikbaarheid auto De aansluiting van de Jacobuslaan op de Laan van Welhorst wordt, nu de verdere ontwikkeling van de Volgerlanden en Noordoevers gerealiseerd wordt, binnen afzienbare tijd verbeterd. Voor de eerste oplevering van Noordoevers wordt een passende verkeersafwikkeling op de Veersedijk en Onderdijkse Rijweg gerealiseerd, waarbij conform ‘Inspanning 2 fietsbereikbaarheid’ (zie 6.2.3) en in relatie tot de toekomstige autointensiteiten speciale aandacht uitgaat naar de situatie voor de fietsers en voetgangers. 6.2.2 Openbaar vervoer Hendrik-Ido-Ambacht beschikt over zowel regulier openbaar vervoer per (water)bus als over ‘hoogwaardige openbaar vervoer’-buslijnen (HOV-lijnen). In de noordoosthoek van de Volgerlanden, waar nu en de komende jaren als onderdeel van de Volgerlanden-Oost en Noordoevers woningbouw plaatsvindt, is geen OV-dekking door reguliere buslijnen. Daarnaast moet gezorgd worden voor een goede fietsbereikbaarheid vanuit deze gebieden naar het HOV-netwerk. Een overzicht van het buslijnennetwerk en de afstanden tot de bushaltes zijn opgenomen in de kaartbeelden 6.2.2.1 t/m 6.2.2.3 op de volgende pagina’s.