Bijlage 1 bij Raadsvoorstel 8.1 Aanvraagformulier Vangnetuitkering BUIG 2023

Vangnetuitkering Participatiewet 2023 Gemeente Hendrik-IdoAmbacht1 Versie: uitgebreid verzoek2

Samenvatting van de verklararing van het colarlarege A. Samenvatting onderdeelar analaryse van de oorzaken van het tekort 1. Hogere instroom doelgroep statushouders. 2. De afstand tot de arbeidsmarkt van de bijstandsdoelgroep neemt toe 3. Tekort BUIG als gevolg van gemeentespecifieke bijzonderheden bestandsopbouw 4. Toenemende kosten voor loonkostensubsidie. 5. Organisatieverandering Sociale Dienst Drechtsteden en toenemende personele uitdagingen in de uitvoering, waardoor moeilijker aan de prestaties kan worden voldaan

B. Samenvatting onderdeelar getrofen interne en externe maatregelaren om het tekort verder te reduceren. 1. 2. 3. 4. 5.

Beperken van de instroom. Bevorderen van uitstroom naar werk. Bevorderen van doorstroom. Verbeteren van handhaving op rechtmatigheid. Gerichte inzet op de doelgroep statushouders (waaronder Uitvoering Wet inburgering 2021 in de Drechtsteden). 6. Verkenning van de mogelijkheid om de gemiddelde prijs van uitkering te verlagen 7. Beheersmaatregelen gemeente specifiek.

C. Samenvatting onderdeelar beoogd efect van de genoemde maatregelaren Geformulareerde doelarstelarlaring Ontwikkelaren naar Werk bij de aanvraag Vangnetuitkering 2022 Bij de aanvraag Vangnetuitkering voor 2022 was de doelstelling dat het uitkeringsbestand Hendrik-IdoAmbacht per 31/12/2023 zou dalen: 363 inwoners met een bijstandsuitkering (gebaseerd op een daling van 1,4% van het bestand van 1 januari 2022 – CPB norm gebaseerd op rapportage CEP). Deze doelstelling is nagenoeg gehaald. Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering op 31/12/2023 bedroeg: 353 (inclusief IOAW en IOAZ: 364).

1 Versie aanvraagformulier d.d. 17 november 2022 2 Toelichtng voor ambtelijke ondersteuning onderaan dit formulier.

1

Doelarstelarlaring Ontwikkelaren naar Werk voor 2024 en verder op basis van genomen maatregelaren: Voor het jaar 2024 is het de ambitie om het uitkeringsbestand van 353 (1 januari 2024) per 31 december 2024 teruggebracht te krijgen op een totaal van 348. Deze daling is gebaseerd op de prognose van het CPB (MEV stijging 2,3%) met daarnaast een eigen ambitie om het bestand te laten dalen met 3,7%. Dit resulteert in een daling van 1,4%.

2

Op welarke wijze is de gemeenteraad geïnformeerd door het colarlarege? In dit onderdeel wordt het proces op hoofdlijnen beschreven hoe de raad betrokken is vanaf het moment van signalering van het tekort op het BUIG-budget en het daaropvolgend proces van bepalen en treffen van maatregelen tot aan het moment dat de verklaring van het college voor instemming wordt voorgelegd aan de raad. Ten einde dit zo eenvoudig mogelijk te beschrijven wordt gevraagd aan te kruisen op welke momenten de raad hierbij is betrokken. Dit geschiedt d.m.v. het plaatsen van een X voor het betreffende onderdeel. Daarnaast is er ruimte voor aanvullingen. Omdat het grootste deel van de taken in het kader van Partcipatewet voor de gemeente Hendrik-IdoAmbacht wordt uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling GR Sociaal gaan we voorafgaande aan de beantwoording van bovenstaande vraag kort in op verdeling van taken en bevoegdheden tussen gemeente en GR Sociaal de informateposite van het college van B&W en de informateposite van het dagelijks bestuur van de GR Sociaal. Rolar en informatiepositie colarlarege van B&W De collegebevoegdheden in het kader van de Partcipatewet en de eerder genoemde aanpalende weten zijn gedelegeerd aan de GR Sociaal / Sociale Dienst Drechtsteden SSDD)..

Formele informateverstrekking over de voortgang van de uitvoering van de Partcipatewet geschiedt via de reguliere begrotngs- en viermaandelijkse verantwoordingscyclus van de GR Sociaal en via ambtelijk overleg. Naast deze reguliere cycli is de relate tussen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht en de GR Sociaal in 2023 verder geïntensiveerd. Door deze ontwikkeling heef de gemeente eerder toegang tot informate met als doel om samen beter zicht te krijgen op de inspanningen en effecten van werkzaamheden en actviteiten van de GR Sociaal. In oktober 2023 heef hiertoe een overleg plaatsgevonden op basis van een gemeentespecifeke informate tussen de GR Sociaal en de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Op dat moment was het op basis van de voortgangsrapportage over de eerste 8 maanden geprognostceerde bestandsdaling niet de verwachtng dat het Ambachts tekort op de BUIG-uitkering van dien aard was dat de gemeente in aanmerking zou kunnen komen voor de vangnetuitkering. Het feitelijke tekort voor Hendrik-Ido-Ambacht op de BUIG-uitkering voor 2023 werd voor ons pas zichtbaar bij het opmaken van de jaarrekening 2023 door de GR Sociaal in maart 2024. Ambtelijk zijn de Drechtstedengemeenten als geheel Svia het regionaal controllersoverleg). op de hoogte gesteld dat een aantal van hen mogelijk zou voldoen aan de criteria voor het aanvragen de Vangnetuitkering Partcipatewet.

Informate over de ontwikkeling van het aantal bijstandsgerechtgden in de Drechtsteden en in de eigen gemeente is in de periode 2020-2022 door de GR Sociaal maandelijks met het college per mail gedeeld. Vanaf 2022 is dit veranderd met de openstelling van een regionaal datadashboard van de GR Sociaal voor de Drechtstedengemeenten via dataplatorm PowerBI.

3

Hiermee is de informateposite van het college verder versterkt en kunnen de betreffende gegevens ambtelijk en bestuurlijk kunnen worden geraadpleegd. Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht specifek geldt dat er een nauw ambtelijk contact is. Tenslote heef in 2023 in de gezamenlijke zoektocht naar vernieuwing en verbetering in het kader van ontwikkelen naar werk een gesprek plaatsgevonden over toegankelijkheid en begeleid vrijwilligerswerk/ partcipateplekken met uitvoerend medewerkers beleidsmedewerkers en verantwoordelijk wethouders Oelfe en Van Die. Rolar en informatiepositie Dagelarijks Bestuur GR Sociaalar Zoals eerder gesteld zijn de collegebevoegdheden gedelegeerd aan de GR Sociaal en belegd bij het Dagelijks Bestuur van de SDD. Dit betref ook het beleid en de sturing op de resultaten. Het beleid op het gebied van de Partcipatewet is geharmoniseerd en daarmee voor alle gemeenten gelijk. In incidentele gevallen Sbijvoorbeeld ten aanzien van pilots). wordt gemeente specifek beleid worden gevoerd. Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht was dat in het kader van de Partcipatewet in 2023 niet het geval. Binnen de SDD is de afgelopen jaren de informateposite versterkt met de ontwikkeling van een online dashboard dat realtme de bestandsontwikkeling weergeef.

Hierdoor kan goed worden gemonitord hoe het uitkeringsbestand zich qua aantallen en opbouw ontwikkelt en welke factoren daarbij een rol spelen. Dit geldt zowel voor de instroom als de uitstroom. Tot op heden is dit echter nog niet gekoppeld aan realtme fnanciële monitoring. Door de intensivering van de samenwerking in 2023 heef gemeente echter sneller toegang tot meer informate gekregen. Sturing op de in de begrotng vastgestelde doelen en de geconstateerde voortgang vond in 2023 en de voorgaande jaren – mede gezien het geharmoniseerde beleid en de onderliggende fnanciële afspraken – primair plaats op Drechtstedenniveau. Rolar en informatiepositie gemeenteraad Op de volgende momenten en op de volgende wijze is de gemeente raad in 2023 geïnformeerd over beleid, uitvoering en sturing van de Partiipatewet en meer speiifee over et teeort op de BUIG, de maatregelen en de beoogde efeiten daarvan. X X X X X X

Moment in het proces De kadernota de begrotng. Voorjaars- en najaarsbericht en jaarrekening. Maand- kwartaal- of halfaarrapportage. Sook wel genoemd Turap Marap etc). Beleidsplannen strategie- of koersdocumenten plannen van aanpak of evaluates. Informate over bestandsontwikkelingen of over de voortgang van maatregelen. Nieuwsbrieven bijeenkomsten en/of presentates.

A. Analaryse van de oorzaken van het tekort Hieronder toont het college de analyse waaruit volgt wat de oorzaken van het tekort van de gemeente SA1). zijn. Vervolgens wordt de analyse opgenomen van het effect van getroffen maatregelen in voorgaande jaren SA2).. Tot slot wordt kort beschreven welke bronnen zijn gebruikt bij de analyse SA3).. 4

A1.

Analaryse van de oorzaken van het tekort van de gemeente

Omvang van het tekort

Voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht bedraagt het tekort Sd.w.z. het verschil tussen inkomsten en uitgaven). voor het jaar 2023 op de BUIG-uitkering € 700.498 --. Het tekort betref 12 41% van de ontvangen BUIG-uitkering. In onderstaande tabel wordt de historische ontwikkeling van het tekort op een rij gezet. Het tekort voor 2023 is bijna € 100.000 -- meer dan het tekort in 2023. Tabel 1: Historische ontwikkeling BUIG-tekort

Lasten BUIG Baten BUIG Tekort

2021

2022

2023

€ 5.246.165 -€ 4.973.670 -- € 272.495 --

€ 5.515.049 -€ 4.913.290 -- € 601.759 --

€ 6.344.137,-€ 5.643.639,-- € 700.498,--

5

Omvang van het bijstandsbestand Hendrik-Ido-Ambacht in relatie tot inwonersaantal

Op 31 december 2023 waren er 364 inwoners [1] met een bijstandsuitkering Sincl. IOAW/IOAZ 11 inwoners).. Het aantal IOAW en IOAZ uitkeringen is in de afgelopen jaren nagenoeg constant gebleven Slaatste jaar 1 gegroeid).. Het uitkeringsbestand betref 1113% van de totalare bevolarking (in 2022 was dit 1114%). In onderstaande tabel is te zien dat in de periode van 1996 tot 2023 is het aantal inwoners van de gemeente aanzienlijk gestegen van 20.239 naar 32.176 inwoners: dit betref een groei van 63%. In de periode van 2018 tot en met 2023 betref dit een groei van bijna 5%. De primaire van de groei van het aantal inwoners is te vinden in de toename van lokaal woningaanbod vanwege de realisate van nieuwbouwwijk De Volgerlanden in combinate met de krapte op de regionale woningmarkt waardoor inwoners uit andere woonplaatsen naar Hendrik-Ido-Ambacht zijn verhuisd.

Tabelar 2: Ontwikkeling van het bijstandsbestand Hendrik-Ido-Ambacht Sexclusief IOAW/IOAZ).

6

Overige relevante informate in relate tot bijstandsbestand Hendrik-Ido-Ambacht De belarangrijkste bijstandscijfers van 2023

Figuur Jaarkaart Divosa benchmark 2023 voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

[1]

Lichte afwijking in cijfers ten opzichte van de grafek is mogelijk doordat de cijfers op verschillende momenten uit het systeem gehaald zijn en aanvragen/beëindigingen met terugwerkende kracht geregistreerd kunnen worden.

7

Oorzaken tekort BUIG-UITKERING 2023 nader bekeken 1. Hoge instroom statushouders

In 2023 zijn 69 statushouders ingestroomd in de bijstand. Het verkrijgen van een verblijfsvergunning is veruit de meest voorkomende instroomreden per uitkeringsaanvraag. Het aandeel statushouders binnen het bijstandsbestand van Hendrik-Ido-Ambacht is daarmee de afgelopen jaren toegenomen. Aangezien het bij Hendrik-Ido-Ambacht gaat om een gemeente met een gering bijstandsvolume heef een relatef groot aandeel statushouders dat bijstand ontvangt direct impact op het totale bijstandsbestand en de kosten die hiermee gemoeid gaan. Dit effect geldt zeker ook voor de langere termijn omdat een deel van deze doelgroep niet snel uitstroomt en minder kansen heef om mee te doen aan de maatschappij. Naast de Partcipatewet vallen statushouders namelijk onder de Wet inburgering. Het uitvoering geven aan deze wet specifek het volgen van één van de daarin opgenomen trajecten de B1-route de onderwijsroute of de zelfredzaamheidsroute vraagt met name in het begin van het traject de prioriteit waardoor de focus nog niet op het realiseren van uitstroom ligt. Een extra complicerende factor voor deze doelgroep in de afgelopen 1 5 jaar is het tekort aan kinderopvang waardoor inburgeringstrajecten niet zo snel verlopen als kandidaat en wij willen. Een ander probleem bij deze doelgroep is dat er geen vrijwel geen huisartsenzorg beschikbaar is.

Met name in Hendrik-Ido-Ambacht heef dit tot problemen geleid. Gemeente Vluchtelingenwerk en de SDD werken nauw samen om deze ontwikkelingen te volgen. Bovendien vraagt de Wet Inburgering 2021 een inburgeringstraject waarbij de focus ligt op de kwaliteit van het inburgeringstraject en niet op zo snel mogelijk Svaak kortdurend). betaald werk vinden. Een hogere instroom leidt normaliter ook tot een hogere uitstroom maar door het hoge aandeel inburgeraars in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht geldt deze stelregel nu niet. De hoge instroom levert in dit geval dus geen snelle uitstroom op. Omdat het aandeel statushouders groot is heef deze gemeente een relatef lagere uitstroom dan landelijk gemiddeld. 2. Landelijk ontwikkelingen in samenstelling klantenbestand bijstandsgerechtigden

8

Figuur Ontwikkeling bijstand, Wsw en Wajong (Nederland)

Bovenstaande fguur geef aan dat de populate van de bijstandsgerechtgden sinds 2015 is veranderd. Doelgroepen met een beperking die in het verleden terecht konden in de Wajong en WSW zijn nu afankelijk geworden van een bijstandsuitkering als zij niet zelfstandig werk kunnen vinden. De afstand tot werk neemt toe naarmate ze langer in de bijstand ziten. De complexer wordende samenleving in combinate met een toenemende groep nieuwkomers gaat niet leiden tot een afname van het aantal bijstandsgerechtgden. Verder hebben de koopkrachtdaling en energiecrisis ervoor gezorgd dat de perspecteven voor bijstandsgerechtgden verder zijn afgenomen. Om deze bijstandsdoelgroepen richtng werk te bewegen vraagt dit intensieve dienstverlening. 3. Specifieke kenmerken bijstandsbestand Hendrik-Ido-Ambacht

Het bestand van bijstandsgerechtgden kent een groot aandeel uitkeringsgerechtgden met een lang uitkeringsverleden S68% van de bijstandsgerei tgden in Hendrie-Ido-Ambai t is meer dan 2 jaar afaneelije van een uiteering en een grote afstand tot de arbeidsmaret, waarvoor uitstroom naar betaalde of gesubsidieerde arbeid op afzienbare termijn niet aan de orde is).. Daarnaast is de partcipate onder kwetsbare inwoners waaronder deze groep heel hard teruggelopen. Uit de Monitor Sociaal Drechtsteden uit juli 2022 blijkt dat in de coronaperiode de eenzaamheid bij kwetsbare Ambachtse inwoners fors is toegenomen Dit gold ook voor inwoners die langdurig in een uitkeringssituate zaten. Voor deze doelgroep heef dit ook gevolgen gehad voor het partciperen in de samenleving Verder heef Hendrik-Ido-Ambacht een iets hoger percentage gehuwde uitkeringsgerechtgden. Dit zorgt voor een hogere prijs van de verstrekte uitkering. 4. Toename kosten Bijzondere Bijstand Zelfstandigen (Bbz) In de kosten voor de uitkeringen BBZ heef een behoorlijke dynamiek in de kostenontwikkeling plaatsgevonden. In 2022 is een forse groei geweest de kosten voor Bbz. De oorzaak van deze ontwikkeling is toe te schrijven aan de versoepelde Bbz-regeling die bij het afopen van de andere coronamaatregelen door het Rijk werd ingevoerd en die via de BUIG bekostgd werd. In 2023 zijn deze kosten aanzien gedaald naar € 8.958 --.

Een en ander wordt in onderstaande tabel weergegeven. Tabel: Trendmatige groei kosten Bbz Hendrik-Ido-Ambacht

2018 2019 2020 2021 2022 2023

€ 8.542 -€ 22.274 -€ 32.233 -€ 28.860 -€ 105.079 -€ 8.958 --

9

5. Toename kosten loonkostensubsidie

In Hendrik-Ido-Ambacht werkten in 2023 73 inwoners met loonkostensubsidie. De kosten hiervan bedroegen in 2023 € 429.481 --. Dit is een stjging met € 72.946 -- ten opzicht van 2022. De kosten voor de loonkostensubsidie zijn in 2023 hard gestegen door de verhoging van het wetelijk minimumloon. Daarnaast hebben we te maken met hogere kosten door een wetswijziging rondom de vereenvoudiging van loonkostensubsidie per 1 januari 2022. Met deze wetswijziging blijf de gemeente de loonkostensubsidie doorbetalen aan de werkgever bij ziekte waardoor de kosten hoger uitvallen dan de jaren daarvoor. In het verleden betaalden gemeenten niet door bij ziekte en moesten de kosten voor doorbetaling van het salaris door de werkgever gedeclareerd worden bij UWV. Ook wordt de loonkostensubsidie sinds 1 januari 2022 automatsch betaald in plaats van via declarate. Ook dit zorgt voor hogere uitgaven Smaar wel minder bureaucrate).. Tenslote geldt dat de Drechtstedengemeenten Swaaronder in Hendrik-Ido-Ambacht). al langere tjd ruim bijdragen aan de Banenafspraak Drechtsteden en dus ruimer dan andere gemeenten inzeten op loonkostensubsidie. Hierdoor is het effect van de wetwijziging rondom de loonkostensubsidie relatef groter in de Drechtsteden. Dit fnancieel effect wordt nog eens versterkt in gemeenten met een gering bijstands-bestand.

Tabelar: Trendmatige groei kosten laroonkostensubsidie 2021 € 236.242 -2022 € 356.535 -2023 € 429.481 --

A2. Analaryse van het efect van getrofen maatregelaren in voorgaande jaren In 2023 is de doelstelling om het aantal inwoners met een bijstandsuitkering te laten dalen tot 363 nagenoeg gehaald. Het behaalde aantal bedroeg eind december 2023 364. Toch zijn de kosten hoger dan verwacht. Dit houdt dus in dat niet alleen het aantal inwoners met een bijstandsuitkering een belangrijke kostenfactor zijn maar dat andere kosten bepalend zijn. Bij de vorige aanvraag voor de vangnetuitkering constateerden we al dat de gemiddelde prijs per uitkering relatef hoog ligt. Deze kosten worden beïnvloed door: - de gezinssamenstelling Salleenstaand of anders). van de uitkeringsontvanger Sniet beïnvloedbaar). - het aantal werkende inwoners met loonkostensubsidie Sniet beïnvloedbaar). - inzet Bijzondere Bijstand Zelfstandigen Sniet beïnvloedbaar). - het aantal partme uitgestroomde bijstandsklanten Sdeels beïnvloedbaar)..

10

A3.

Gehanteerde bronnen die bij de analaryse (A1) zijn gebruikt.

Voor deze analyse zijn de klantbestanden van de GR Sociaal en het Regionaal Bureau Zelfstandigen geraadpleegd. Om te vergelijken met andere gemeenten gebruiken we voornamelijk de Divosa benchmark Werk en Inkomen maar ook de maandelijkse BUIG-vergelijking met grote gemeenten Sopgesteld door de gemeente Enschede is voor ons een bron).. Voor het bepalen van de doelstellingen raadplegen is het CPB een bron.

11

B. Getrofen interne en externe maatregelaren om het tekort verder te reduceren In dit onderdeel van de verklaring van het college wordt beschreven welke interne SB1). en externe maatregelen SB2). zijn getroffen om een bijdrage te leveren aan de verdere tekortreducte. Bij B2 wordt aan de hand van drie vragen beschreven hoe de consultate van de externe partj of externe bron heef geleid tot de getroffen externe maatregelen. Bij zowel B1 als B2 wordt onderscheid gemaakt of de maatregel al dan niet wordt voortgezet of nieuw is. B1.

Beschrijving getrofen interne maatregelaren

Beheersmaatregelen 2021-2023 Drechtstedenbreed Zoals eerder aangegeven zijn de collegebevoegdheden van de Drechtstedengemeenten gedelegeerd aan de GR Sociaal en voert het Dagelijks Bestuur van de SDD een geharmoniseerd beleid waar het ontwikkelen naar werk betref. De belangrijkste beleidskeuze binnen dit beleid lag in de jaren 2021-2023 bij de partcipatedoelstelling van de Partcipatewet. Bij de ontwikkeling van de Brede Visie Sociaal Domein is erkend dat de focus binnen de Drechtsteden moet worden verlegd van directe plaatsing van bijstandsklanten op de arbeidsmarkt naar het ontwikkelen van arbeidsmarktwaarde. Na afouw van de coronamaatregelen in het voorjaar van 2022 werd duidelijk dat de economie zich snel ler dan verwacht herstelde. Deze ontwikkeling heef geleid tot een grote krapte op de arbeidsmarkt die nog steeds aanhoudt. Dit heef op haar beurt een aanzienlijke weerslag op de samenstelling van het bijstandsbestand. De instroom van nieuwe uitkeringsgerechtgden met werkervaring stagneerde waardoor het bestand steeds meer werd gekenmerkt door een grote afstand tot de arbeidsmarkt een toename van inwoners in de hogere leefijdscategorie een groter aandeel van inwoners met een niet-westerse achtergrond en een oplopende verblijfsduur in de uitkering.

Op dit moment bevindt ruim 70% van de bijstandsgerechtgden van de Drechtsteden zich al langer dan twee jaar in het bestand waarvan bijna 50% langer dan vijf jaar en 25% langer dan ten jaar. Dit is iets hoger dan in Hendrik-Ido-Ambacht. Daarbij zien we ook dat de diverse maatschappelijke ontwikkelingen Swaaronder de infate). leiden tot meer onrust instabiliteit en stress bij de klanten waardoor een focus op werk uit een beter perspectef moeilijker is. Opvallend hierbij was ook dat vooral in het 2022 een relatef grote instroom ontstond van jongeren met meervoudige problematek die veroorzaakt was tjdens de coronaperiode. Door deze ontwikkeling bleek dat de inzet op ontwikkeling naar werk in intensiteit en trajectduur toenam. Uit een inventariserend onderzoek gestart in 2022 is gebleken dat het grootste deel van de doelgroep laag op de partcipateladder Streden 1 2 en 3). staat en dat met name gezondheidsproblematek Slichamelijk en mentaal). bij het overgrote deel van de inwoners het perspectef op ontwikkeling beperkt. Omdat de groep die een grote afstand heef tot de arbeidsmarkt binnen de bijstandspopulate steeds groter wordt en de vraagstukken waarmee bijstandsgerechtgden te maken krijgen steeds complexer 12

worden is het van belang om de huidige methodieken en het huidige instrumentarium meer en meer op deze doelgroep aan te passen. Het gaat buiten de groeiende groep statushouders Drechtstedenbreed om een grote groep van ca. 5.000 klanten met lichamelijke en/of psychische klachten. De instroom in de bijstand bestaat ook voor 24% uit inwoners die uitgevallen zijn uit werk of via het UWV afankelijk zijn geraakt van een bijstandsuitkering. De oorzaak hiervan is in veel gevallen gelegen in gezondheidsproblematek en veel inwoners hebben al een langdurig traject achter de rug hebben Sarbeidsongeschiktheidsstelsel).. Om de mogelijkheden van de groep met zwaardere problematek nader in kaart te brengen is in 2022 gestart met het uitvoeren van verdiepende analyses van het zitende bestand. Deze analyses zijn gericht op een aantal specifeke doelgroepen: · · · ·

een analyse van de doelgroep met lichamelijke klachten door een extern bureau; een scan naar het gebruik van voorliggende voorzieningen; een uitgebreide nadere analyse van de doelgroep van het jongerenteam; een gefaseerde analyse van de doelgroep statushouders vallend onder de Wet inburgering 2013.

Om deze ontwikkelingen het hoofd te kunnen bieden is bij de Sociale Dienst Drechtsteden in 2023 gestart met een veranderingsproces waarbij naast het inspelen op de veranderende samenstelling van het uitkeringsbestand ook werd voorgesorteerd op de landelijke voornemen tot wetswijziging volgens de sporen van Partcipatewet in Balans en Handhaving Sociale Zekerheid. Op het vlak van ontwikkelen naar werk werd de focus daarbij vooral gericht op de doelgroepen inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt jongeren en statushouders. Op uitvoerend vlak heef de Sociale Dienst Drechtsteden de organisatestructuur aangepast waarbij de focus verlegd is naar grotere gerichtheid op de deelnemende lokale gemeenten en de doelgroepen jongeren en statushouders. Verder is gewerkt aan de verdere organisatorische inbedding van het sociaal ontwikkelingsbedrijf Drechtwerk binnen de GR Sociaal. Sinds 1 januari 2023 maakt Drechtwerk al juridisch onderdeel uit van de GR Sociaal. Op beleidsmatg vlak zijn in de loop van 2023 een groot aantal initateven genomen om het bestaande instrumentarium op basis van de Partcipatewet verder aan te passen aan de veranderende behoefen van de inwoners. Binnen het bovengeschetste veranderingsproces gaan wij vervolgens in op de getroffen maatregelen ten behoeve van: 1. Het beperken van de instroom 13

2. 3. 4. 5.

Het bevorderen van de uitstroom naar werk Het bevorderen van doorstroom Verbeteren van handhaving op rechtmatgheid Gerichte inzet op statushouders Swaaronder uitvoering Wet Inburgering 2021 in de Drechtsteden). 6. Deelname aan landelijke netwerken en leergroepen 7. Verkenning van het verlagen van de gemiddelde prijs van de uitkeringen 8. Specifeke lokale initateven binnen Hendrik-Ido-Ambacht Ad1. Het beperken van de instroom Door de Sociale Dienst Drechtsteden zijn in de periode 2021 - eind mei 2023 de volgende regionale maatregelen genomen ten behoeve van het beperken van de instroom: · Voorafgaand aan deze periode is geconstateerd dat gewerkt moet worden aan de arbeidsmarktwaarde van bijstandsklanten. Directe plaatsing naar werk moeilijker door de uitdagendere doelgroep. Hiertoe is binnen leerontwikkelbedrijf Perspct een Werkft-aanpak ontwikkeld die inwoners direct vanaf de poort ondersteunt bij het behouden en verder ontwikkelen van arbeidsmarktwaarde. Perspct is later geïntegreerd met de ontwikkelafdeling Start en Groei van Drechtwerk om te komen tot nieuwe werkftprogramma’s gericht op specifeke doelgroepen. Zo is in 2023 gestart met de ontwikkellijnen. Een daarvan is het ontwikkelpad Kinderopvang. · Met sociale partners in de arbeidsmarktregio hebben we gedurende de coronaperiode het mobiliteitsplatorm Kickstart opgericht.

Na afoop van deze periode zijn we gestart om Kickstart in te bedden in het Regionaal Werkcentrum Drechtsteden. · Samen met de partners in de arbeidsmarktregio Drechtsteden hebben gewerkt aan het realiseren van het Regionaal Werkcentrum Drechtsteden. In 2023 zijn we gestart met pilots en het maken van samenwerkingsafspraken. · We schakelen in nauw verband met werkgevers die kandidaten uit de doelgroep loonkostensubsidie aan het werk hebben. Zo kan uitval worden voorkomen dat de kwetsbare doelgroep werkenden te maken zou krijgen met ontslag en indien nodig kan worden herplaatst. Voor deze doelgroep is heef het werkgeversservicepunt Baanbrekend een doorplaatsingsunit ingericht. En is er binnen de Drechtsteden ook een detacheringsfaciliteit ingericht. · Daarnaast hebben we ook nauw contact met werkgevers als het gaat over medewerkers met schulden. Wij vergroten de kennis rondom schulden bij werkgevers en werkgevers weten ook dat zij terecht kunnen in geval van signalen. Schulden zijn een belangrijke reden van uitval. · Binnen de Drechtsteden hebben als een van de eerste regio's ingezet op de doelgroep zelfstandigen. De rol van het Ondernemersloket was gericht op het benaderen van zelfstandigen die door de crisis wellicht hulp nodig hadden.

· We werken samen met de gemeente Dordrecht aan langjarige programma’s in kwetsbare gebieden zodat onder andere intergeneratonele problematek kan worden doorbroken. Vanaf 2024 gaat ook de gemeente Zwijndrecht aan de slag met een programma Veerkrachtge wijken. · We boden en bieden nazorg bij klanten die via de uitvoerende afdelingen uitstromen naar werk. Dit leidde in de afgelopen jaren tot een finke beperking van de her-instroom. 14

·

Daarnaast werken we verder aan reguliere taken zoals samenwerking met het UWV Smax WW reintegrate specifeke doelgroepen). doorbetalen van lonen via Baanbrekend detacheren samenwerken in jongerennetwerken multdisciplinair samenwerken voor dak en thuislozen en maatschappelijke zorg een poortproces gericht op het ontwikkelen naar werk goede voorlichtng toetsing en directe hulp waar nodig alsmede een specifeke jongerenaanpak. Ook deze taken zorgden ervoor dat de instroom in de bijstand beperkt is gebleven.

Kanteeeningen De afgelopen jaren vertoonde het bestand een lichte daling. Met de verdere daling van de instroom valt echter op dat de instroom die zich in de loop van 2022 en 2023 heef gemeld juist kampt met een relatef grotere problematek en een toegenomen afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast bestaat de instroom als gevolg van de oplopende huisvestngstaakstelling in toenemende mate uit statushouders. Doordat deze doelgroep een meerjarig inburgeringstraject en vanaf 2022 onder de nieuwe Wet inburgering 2021 moeten volgen zijn de statushouders niet in staat om op korte termijn uit te stromen. Ad2. Het bevorderen van uitstroom naar werk Door de Sociale Dienst Drechtsteden zijn in de periode 2021 - eind mei 2023 de volgende regionale maatregelen genomen ten behoeve het bevorderen van de uitstroom: · · ·

·

·

We richten de arbeidstoeleiding op kansrijke sectoren en maatschappelijk verantwoorde ondernemingen. Op basis van uitgebreide arbeidsmarktanalyses zeten we in op de volgende kansrijke beroepssectoren: Zorg Logistek Retail Vervoer Bouw Afvalverwerkende Industrie en het Groen. We hebben ingezet op de arbeidsmarktwaardeontwikkeling van inwoners en te investeren in intensieve begeleiding na bemiddeling. Binnen het leerontwikkelbedrijf Perspct werden in verschillende leerlijnen inwoners ontwikkeld en begeleid naar betaald werk middels een integraal en methodisch dienstverleningsconcept gericht op de mogelijkheden van de inwoner en relate tot de beschikbare kansen op de arbeidsmarkt.. Deze capaciteit is dankzij de programma's Perspectef op Werk en de Regiodeal vergroot. Op dit moment wordt er gewerkt aan nieuwe ontwikkelpaden. We zeten relatef veel loonkostenssubsidie ingezet. Deze Drechtstedelijke inzet op de loonkostensubsidie maakt dat de Drechtsteden landelijk koploper waren en dat dit voor de komende jaren een fnancieel voordeel zal opleveren omdat de fnancieringsgrondslag met ingang van 2022 ten gunste de Drechtsteden is veranderd Sop basis van realisate in plaats van op basis van objectef).. In 2021 zijn we met een meerjarige pilot gestart bij twee ontwikkelbedrijven SStroomlijn en Opnieuw & Co)..

De pilot is bedoeld voor extra inzet op extra ondersteuning Scoaching en buddy’s). voor kandidaten die het zonder ondersteuning niet zelfstandig redden op de arbeidsmarkt. Van deze specifeke groep is gebleken dat de gebruikte leerlijnen wel helpen bij de ontwikkeling van de kandidaat maar dat de stap naar regulier werk nog steeds te groot is. De inzet van de extra ondersteuning richt zich op een breder aandachtsveld dan alleen de werknemersvaardigheden. Momenteel wordt ook gewerkt een aan leerlijn zorg en een ontwikkelpad kinderopvang. In Dordrecht en Sliedrecht wordt bovendien ook gewerkt aan een leerlijn in de energietransite. Daar plukken alle Drechtsteden vruchten van. 15

· ·

· ·

·

·

Voor de groep partme uitgestroomde bijstandsgerechtgden hebben we een project ingezet met als doel deze groep fulltme te laten uitstromen. Daarnaast hebben we in 2023 ook extra geïnvesteerd in de opzet van een pilot om partme werk als doorstroommogelijkheid naar volledige uitstroom. De opzet van deze pilot is gericht op inkomensvrijlatng Svan een deel van de inkomsten). en toepassing van een bufferbudget in het kader van de aanstaande wetswijziging van de Partcipatewet SPartcipatewet in Balans). waarmee negateve fuctuates in het maandelijkse totaalinkomen worden voorkomen. Door de vertraging van het beoogde wetsvoorstel zijn we nog niet gestart met de daadwerkelijk uitvoering van de pilot Om de kansen voor alleenstaande ouders te vergroten hebben we vanuit de Opgave Ontwikkelen naar Werk een groepsgerichte aanpak voor alleenstaande ouders opgericht. In het kader van professionalisering van de ondersteuning bij beschut werk en andere doelgroepen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt richten hebben we een team ontwikkelcoaches bij Drechtwerk opgericht. Naast een functegerichte begeleiding op werknemersvaardigheden staan wij hierbij een meer integrale benadering voor waarbij een team van ontwikkelcoaches zich richt op bijsturing op leefgebieden/leefstjlen. Denk hierbij aan leefstjlcoach voedingscoach beweging tjdens het werk en dergelijke.

Hierbij wordt ook aangesloten op de sensiteve dienstverlening. Tot slot wordt hierbij meer geïnvesteerd in het aanbieden van opleidingen op het vlak van taal rekenen digitale vaardigheden specifeke werknemersvaardigheden en budgetbeheer. Om de uitstroom naar werkgevers eenvoudiger te maken hebben we in 2023 de tariefstelling voor werkbegeleiding gestandaardiseerd. Dit ter vervanging van de voorgaande systematek waarbij de tariefstelling was gekoppeld aan de loonwaardemetng. Met de standaardisate is op voorhand voor werkgevers duidelijker welke vergoeding zij krijgen en is de administrateve belastng hierbij aanzienlijk gereduceerd. Deze maatregel geldt als een eerste stap in het doorontwikkelen van de instrumenten van werkbegeleiding en jobcoaching in de richtng van de veranderde behoefen van de inwoners binnen het bijstandsbestand. Deze inzet sluit aan bij het streven om werkbegeleiding een meer op ontwikkeling gericht karakter te geven waarbij de werknemers begeleid worden door ontwikkelingscoaches. In de loop van 2023 zijn we een pilot gestart voor een bredere toepassing van het instrument loonkostensubsidie voor niet-geïndiceerde uitkeringsgerechtgden.

Kanteeeningen Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt en de inspanningen uitstroom naar betaalde arbeid te bevorderen valt op dat gedurende 2022 de uitstroom een daling vertoont. Als wordt gekeken naar de doelgroep die uitgestroomd is in 2022 en 2023 valt op dat betrokkenen allemaal relatef lang een uitkering ontvingen namelijk gemiddeld 29 maanden. Dit zegt iets over de intensievere dienstverlening die – met het zwaarder worden van het bestand – nodig is om inwoners te actveren en te ontwikkelen naar werk. Daarbij valt ook op dat de toegenomen onrust rond de energie- en koopkrachtontwikkelingen leidt tot meer instabiliteit en stress bij de klanten. Daarnaast is er door corona en de toeslagenaffaire ook sprake van een toegenomen wantrouwen in de richtng van de overheid. Deze verzwaring van de problematek heef zowel gevolgen voor de inwoners als de inzet vanuit de dienstverlening. 16

Werkgevers in de Drechtsteden worden zich steeds meer bewust worden van de sociale impact die zij kunnen maken door bijvoorbeeld inwoners met een bijstandsuitkering een kans te bieden in hun bedrijf. Dit was al zichtbaar doordat in deze regio zoveel inwoners met loonkostensubsidie bij regulier werkgevers aan de slag zijn maar dit besef verspreidt zich inmiddels verder. Werkgeversservicepunt Baanbrekend Drechtsteden stmuleert deze beweging door de jaarlijkse uitreiking van de Social Impact Award. Ad3. Bevorderen van doorstroom

In de afgelopen periode is ten behoeve doorstroom door de Sociale Dienst Drechtsteden bij de maatregelen ingezet op twee sporen: -

Bestaanszekerheid bevorderen Ontwikkelen naar werk.

Door de bestaanszekerheid te vergroten verwachten we dat stress reduceert en perspectef vergroot. Om die reden werken we aan het ontwikkeling van de bestaanszekerheidschecks waarbij niet alleen de gemeentelijke fnanciële tegemoetkomingen worden gecheckt maar ook van andere partjen zoals toeslagen bij de belastngdienst. In 2024 wordt dit verder doorontwikkeld. Daarnaast werken we in het ‘Samenwerkplein’ aan het betrekken van nieuwe partners zoals de Belastngdienst SVB etc. Dit wordt doorontwikkeld in 2024. Bovendien worden alle medewerkers van de GR Sociaal getraind in motverende gespreksvoering en stress sensitef werken. Bij ontwikkelen naar werk gaat het om meebewegen met de veranderende behoefen onder invloed van de krapper wordende arbeidsmarkt. De maatschappelijke partcipate is door de diverse crises fors afgenomen. Dit openbaarde zich vooral bij de meest kwetsbare doelgroepen die daardoor meer geïsoleerd raakten binnen de samenleving. Om de maatschappelijke partcipate beter aan te laten sluiten bij de lokale situate hebben we de verantwoordelijkheid voor maatschappelijke partcipateplekken per 1 januari 2022 overgedragen van de regio naar de individuele gemeenten. Gezien de zware problematek van een deel van de bijstands-gerechtgden lijkt er vanuit de Partcipatewet meer aandacht nodig voor ondersteuning die niet direct gericht is op de uitstroom naar regulier betaald werk.

In de Drechtsteden gaan wij daarbij uit van iedereen kan werken. Onder werk verstaan wij in dit geval ook mantelzorg vrijwilligerswerk partcipateplekken of andere vormen van onbetaald werk met grote maatschappelijke waarde. De inzet van deze vormen van werk voorziet in het bieden van een stabiele situate voor de inwoner van waaruit nadere ontwikkelingsmogelijkheden en uitbreiding van het persoonlijke netwerk en de sociale en fysieke weerbaarheid kunnen worden geboden. In dit kader is in de loop van 2023 hebben we de Ik Doe Mee-premie geïntroduceerd als eenduidig instrument van waardering bij inzet op vrijwilligerswerk en partcipateplekken. Vanaf medio 2022 hebben we extra inzet gepleegd op de begeleiding van statushouders die vallen onder de Wet Inburgering 2013. Ook de uitvoering van de Wet inburgering 2021 is medio 2022 in de 17

praktjk van start gegaan. Met de toegenomen bevoegdheden van gemeenten in de nieuwe wetgeving en de toename van het volume van de totale aantal statushouders is bij de aanpassing van de organisatestructuur voor deze doelgroep een aparte afdeling ingericht waarbij ook gestart is met de ontwikkeling van partcipatetrajecten naast de inburgeringstrajecten. Voor inwoners die zich ontwikkelen naar werk is wordt sinds 2020 gewerkt aan diagnostek in het arbeidsonderzoekscentrum SAOC).. Met de start van de uitvoering van de Wet inburgering 2021 voert het AOC ook de uitgebreide leerbaarheidstoets uit voor de doelgroep statushouders. Deze diagnostsche methodiek levert de inwoner veel inzicht over zichzelf op waarna gewerkt kan worden aan een passend plan van aanpak met een realistsch en duurzaam arbeidsmarktperspectef. Inmiddels worden zowel de aandacht voor stress-sensiteve dienstverlening als de ontwikkelaanpak van de SDD als landelijk voorbeeld beschouwd. Onder de doelgroep van ontwikkelen naar werk zijn we in 2022 ook een onderzoek gestart naar mogelijke onderbenutng van voorliggende voorzieningen. Dit zorgt voor beperking van de uitkeringslasten wanneer blijkt dat klanten recht hebben op andere voorziening. De ingezete organisateverandering heef in september 2023 geleid tot verschuivingen in de organisate van de Sociale Dienst Drechtsteden.

Inmiddels is het stof rondom de organisateverandering gedaald en zijn vacatures grotendeels ingevuld. Dit maakt het mogelijk om verder te ontwikkelen. Ad4. Verbeteren handhaving op rechtmatigheid

In 2022 en 2023 zijn geen aanvullende handhavingsmaatregelen genomen om de uitstroom naar werk te bevorderen. Dit was een gevolg van de vooruitlopend op de nieuwe koers van de Partcipatewet wijziging in het karakter van de aanpak waarbij handhaving in de afgelopen jaren geleidelijk is veranderd van streng naar meer zorgzaam en gericht op het realiseren van publieke waarde. De handhaving heef hiermee een meer preventef gericht karakter gekregen. Mede door deze omslag is de uitstroom door handhaving dan ook lager dan in voorgaande perioden. Ad5. Gerichte inzet op statushouders

De doelgroep statushouders kent een relatef kortere afstand tot de arbeidsmarkt binnen het totaal van het bijstandsbestand maar kent wel een deels andere problematek Staalachterstanden Nederlandse normen waarden en gebruiken). waardoor een meer specifeke aanpak is vereist. Binnen de Drechtsteden zijn de individuele gemeenten verantwoordelijk voor de inburgering van statushouders. De GR Sociaal voert namens de gemeenten de regie over het inburgeringsproces. Om deze taak goed te kunnen uitvoeren werken gemeenten en de GR Sociaal nauw samen. Binnen de organisatestructuur van de GR Sociaal is hiervoor dan ook een aparte afdeling Inburgering gevormd. Ondanks de invoering van de Wet inburgering 2021 per 1 januari 2022 blijkt dat statushouders onder het regime van de nieuwe wet feitelijk pas vanaf de zomer 2022 zijn ingestroomd. De bijbehorende inbur18

geringstrajecten zijn daarbij pas vanaf september 2022 van start gegaan. De instroom gedurende het jaar 2022 bestaat hierdoor nog voor een deel uit statushouders vallend onder de Wet inburgering 2013 en daarmee qua uitvoering onder Impuls statushouders. Dit heef de uitvoering gecompliceerd. Doorlopende maatregelen van voorgaande jaren: · In de afgelopen periode is de focus bij de inzet op statushouders meer verschoven naar individuele begeleiding. Hierdoor zijn de nadelige gevolgen voor de statushouders zoveel mogelijk beperkt. ·

Met de invoering van de nieuwe Wet Inburgering 2021 met ingang van 1 januari 2022 is de prioriteit bij de aanpak van de doelgroep statushouders vooral gericht op het vinden van aansluitng op het reguliere Sberoeps).onderwijs.

·

Op basis van de leerbaarheid en het competenteniveau die uitvoerig worden gediagnostseerd binnen het AOC zijn verschillende inburgeringstrajecten ingezet. De toeleiding naar partcipate en werk is daarbij zoveel mogelijk ondersteunend te zijn aan de inburgeringstrajecten.

·

Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt over de maatschappelijke begeleiding Sin opdracht van gemeenten). over de samenwerking met sociale teams en over de regievoering op inburgering SGR Sociaal).

·

Om de aansluitng op het werkgeversnetwerk te realiseren is voor de inzet van statushouders een regionaal verbinder aangesteld. De regionale verbinder vervult een spilfuncte in de regio en richt zich op actviteiten als: o o

o o

o o

·

inzicht krijgen in de verschillende doelgroepen/natonaliteiten onder statushouders en de maatwerkaanpak die dit vraagt in relate tot bestaande of nog te ontwikkelen instrumenten; aansluitng maken op het huidige aanbod aan leerwerktrajecten en de inzet op verbetering van het aanbod voor specifeke doelgroepen dit is een belangrijk aspect van partcipate en arbeidsmarktntegrate; inzet van jobcoaching voor statushouders die dat nodig hebben; aansluitng met werkgevers maken om betere kansen te creëren op de arbeidsmarkt o.a. via het ontwikkelen van duale trajecten. Voor statushouders ligt de focus op skills vaardigheden en omgangsvormen minder op diploma's; dit ook ontwikkelt voor de inburgeraars zonder uitkering Sgezinsmigranten).; dit op termijn koppelt aan het Regionaal Werkcentrum Szie ook paragraaf 4.4 Onbenut arbeidspotenteel)..

De bemiddeling van statushouders vanuit zowel Baanbrekend Drechtsteden SBBD). als het D-team van Randstad voor de doelgroep is uitgebreid en ondergebracht bij de afdeling Inburgering van de Sociale Dienst Drechtsteden

19

·

Voor statushouders is gestart met een aantal nieuwe methodieken: o Gerichte aanpak van genaturaliseerden; o Start van een Werkftprogramma bij Drechtwerk waarin aandacht is voor een praktjkoriëntate van mogelijke beroepen werknemersvaardigheden en de sociale omgangsvormen op de werkvloer; o Ontwikkeling opleidingsmogelijkheden in aansluitng op het Werkftprogramma.

·

Tot slot wordt aansluitng gerealiseerd bij de inzet op eerder beschreven pilotprojecten als Part-tme werk en Verbreding inzet loonkostensubsidie.

Nieuwe maatregelen in 2023: · Vanwege de toegenomen bevoegdheden van gemeenten in het kader van de nieuwe wetgeving rondom inburgering en de toename van het aantal statushouders is bij de aanpassing van de organisatestructuur voor Inburgering een aparte afdeling ingericht waarbij gestart is met de ontwikkeling van partcipateplekken naast de inburgeringstrajecten · Voor partcipate en toeleiding naar werk voor statushouders is vanaf 2023 gewerkt aan de vormgeving volgens het landelijke Plan van aanpak Statushouders aan het Werk. Gemeenten zijn daarbij afankelijk van de bereidheid van werkgevers om hieraan mee te werken. Werkgevers hebben niet altjd de tjd capaciteit en fnanciën om mee te werken. Ad 6 Deelname aan landelijke netwerken en leergroepen Wij nemen actef deel aan landelijke netwerken en leergroepen zoals VNG Cedris Divosa en andere gelegenheidscoalites om van elkaar te leren. Ad 7. Verkenning van de mogelijkheden om de gemiddelde prijs van de uitkering te verlagen. Onder andere uit de analyse en de benchmark Werk en Inkomen blijkt dat de gemiddelde prijs van de uitkering in de Drechtsteden relatef hoog ligt. De oorzaak hiervan is te vinden aan beperkt beïnvloedbare factoren Sloonkostensubsidie BBZ gezinssamenstelling en aandeel partme uitgestroomden)..

Gezien de hoge invloed van de prijs op het tekort van de gemeente vraagt dit om nader onderzoek naar de mogelijkheden om dit toch te beïnvloeden. Ad 8. Beheersmaatregelen 2021-2023 gemeentespecifek In Hendrik-Ido-Ambacht wordt door gemeente SDD Sconsulent Werk en Inkomen en consulent Inburgering). Sociaal Team Financieel Hulphuis en Vluchtelingenwerk Nederland nauw samengewerkt. Alle disciplines hebben onderdak in het gemeentehuis waardoor de lijnen kort zijn. Voor wat betref gemeentespecifeke beheersmaatregelen ten behoeve van alle aspecten in het kader van Ontwikkelen naar Werk heef de gemeente het volgende gedaan: Doorlopende maatregelen uit voorgaande jaren: · Het in stand houden van 13 lokale partcipateplekken

20

· ·

· · · ·

·

Het in samenspraak met de hulp- en ondersteuningsorganisates stchtng jeugdteams en stchtng Sociale Basis en Sociale Dienst Drechtsteden opzeten van Sophia Sociaal Team 0 - 100 Het inzeten van het vroegsignaleringsnetwerk Ambachts Verbond de fnancieel ondersteuner van het Financieel Hulphuis en Ambachtse Bond en de laagdrempelige inloopvoorziening Huiskamers van de Wijk in het kader van het lokaal preventeplan Sociaal Domein Het koppelen van een integraal consulent Sociaal Domein aan het Sociaal Team voor integrale hulpen ondersteuningsvraagstukken Het inzeten van klantcontact van de Sociale Dienst Drechtsteden in een van de Huiskamers van de Wijk voor vragen rondom werk en inkomen Het faciliteren van consulenten van de Sociale Dienst Drechtsteden in het gemeentehuis voor laagdrempelige contacten met cliënten in het kader van Ontwikkelen naar Werk Het opzeten van een welkomstprogramma voor statushouders ingericht en is er nauw contact over de knelpunten die de nieuwe wetgeving met zich meebrengt. Het opnemen van de doorontwikkeling van lokale partcipateplekken en bijgaande actes in het Acteplan Lokale Economie S2023 – 2026).

o Met ondernemers die ervaring en afniteit hebben met het geschikt maken van werkplekken en partcipateplekken voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt vormen we een klankbordgroep o Het inventariseren van banen en werkplekken die we kunnen koppelen aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt o Het aanbieden van meewerkdagen voor werkzoekenden middels stages en werkervaringsplekken o Het bekend maken van de behoefe aan vrijwillige inzet en het inventariseren van vrijwilligers/partcipateklussen

Nieuwe maatregelen: · We zeten lokaal een partcipatecoach statushouders in vanuit stchtng VluchtelingenWerk met ingang van 2024 om de partcipate van statushouders te bevorderen. · We trachten private partjen zoals de Vereniging Ambachtse Ondernemers SVAO). en statushouders bij elkaar te brengen om deze groep aan betaald werk te helpen of de stap hiernaartoe te verkleinen.

21

Ad7 Aanvullende regionale beheersmaatregelen om het tekort in 2024 te reduceren Getroffen maatregelen om het tekort in 2024 te reduceren

Het is een blijvende zoektocht om doorstroom op de partcipateladder en uitstroom van het bijstandsbestand te vergroten. Ook het voorkomen van instroom blijf aandacht hebben. In het voorgaande hebben we een aantal maatregelen op een rij gezet waarvan we effect in 2024 verwachten. Buiten deze maatregelen treffen we de volgende aanvullende maatregelen: 1. Voortjdig Si oolverlaten Het aantal voortjdig schoolverlaters neemt toe. Hoewel het percentage jongeren S18 – 27 jaar). met een bijstandsuitkering in de Drechtsteden S9 7%). lager ligt dan het landelijke gemiddelde S11 3%). is er de afgelopen jaren sprake van een relatef hoge stjging van de instroom van deze doelgroep. Uit analyse van de doelgroep blijkt dat er duidelijke verzwaring heef plaatsgevonden in de problematek van jongeren. In veel situates gaat de hulpvraag van de jongere dus verder dan alleen een inkomen en/of begeleiding naar werk. De doelgroep is kwetsbaar en kampt vaak met problemen op meerdere leefgebieden waaronder veel psychische klachten. Om de kansengelijkheid van de jongeren zonder startkwalifcate jongeren met maximaal een mbo-2 opleiding en jongeren met een gezondheidsbeperking te bevorderen hebben de ministeries van OCW en SZW gezamenlijk het wetsvoorstel 'van School naar duurzaam werk' in voorbereiding. Het wetsvoorstel verplicht het mbo SDa Vinci College / Yuverta).

het Doorstroompunt ZHZ en de Sociale Dienst Drechtsteden tot afspraken te komen die worden vastgelegd in het regionaal programma Voortjdig Schoolverlaten. 2. Simpel Switi en Het landelijke project 'Simpel Switchen in de Partcipateketen' heef als doel om mensen de stappen op de partcipateladder makkelijker te laten zeten. Het gaat om drempels wegnemen om aan het werk te gaan en het mensen makkelijker maken om een stapje terug te doen als het even niet lukt. Zo kan uiteindelijk iedereen mee doen op de plek die op dát moment het beste bij diegene past of dat nou Svrijwilligers).werk beschut werk of dagbesteding is. Met of zonder Sgedeeltelijke). uitkering. De SDD geef uitvoering aan verschillende interventes in het kader van Simpel Switchen. Hierbij gaat het om: - Een extra focus op bestaanszekerheidsvraagstukken als een inwoner een stap zet op de partcipateladder; - Het bieden van de mogelijkheid voor inwoners om gebruik te maken van verschillende verrekenmethodes bij het partme werken; - Het verminderen van administrateve processen rondom het Sher).aanvragen van een bijstandsuitkering. In de praktjk wordt hierbij vooral gekeken naar de hierbij te onderscheiden overgangen op de partcipateladder. - Het opstarten van een werkgroep rondom dagbesteding en beschut werk als verbinding tussen de opgave Ontwikkelen naar Werk en de opgave Zorgen voor Ondersteuning. 22

-

Pilot Part-tme werken vanuit de bijstand Daarnaast zijn we bezig met de voorbereiding van een pilot om het voor inwoners makkelijker en lonender te maken partme te werken vanuit de bijstandsuitkering.

3. Bevorderen maatsi appelijee partiipate en maatsi appelijee meerwaarde Buiten partme werk gaan we meer focus leggen op maatschappelijke partcipate. Daarmee lopen we niet alleen vooruit op de aanstaande wijziging van de Partcipatewet Sin het wetsvoorstel is momenteel nog een partcipateplicht opgenomen). maar vooral omdat partcipate voor deze doelgroep cruciaal wordt geacht als een eerste stap richtng herstel van perspectef en zelfvertrouwen en het opbouwen van een Snieuw). netwerk. Het benuten en versterken van de structuren en initateven op lokaal niveau en de aansluitng hiervan op regionale mogelijkheden is daarbij van groot belang. Om te zorgen dat de eerste stappen naar werk dichtbij de inwoner plaatsvinden intensiveren we de samenwerking met lokale werkgevers en maatschappelijke organisates en we benuten de lokale welzijns- en werkgelegenheidsinitateven. Ook de aansluitng op de lokale sociale teams vormt hierin een belangrijke factor. In 2024 worden de periodieke overleggen tussen de Sociale Dienst Drechsteden en de individuele gemeenten verder uitgediept op basis van de specifeke doelgroepen binnen het bestand van de betreffende gemeente. 4. Verbreden van de mogelije eden tot toepassing van looneostensubsidie In 2023 zijn wij gestart met een pilot verbreding toepassing loonkostensubsidie voor een proefperiode van drie jaar.

Voor de doelgroep van 50 personen gaan wij uit van inwoners die al langer gebruik maken van de bijstand Songeveer 2 jaar of langer). maar nog niet plaatsbaar zijn vanwege hun instabiele situate. Door het bieden van een werkplek met LKS bieden wij hen een mogelijkheid om hun posite te stabiliseren door het bieden van regelmaat en een inkomen op WML-niveau. Met de pilot willen wij meer inzicht krijgen op het effect van de inzet van LKS op de doelgroep met een grote afstand tot de arbeidsmarkt als gevolg van complexe sociale en fnanciële problematek. De doelstelling van de pilot naast de realisate van uitstroom binnen de pilot is gelegen in het ontwikkelen van richtlijnen voor het toepassen van LKS voor de brede doelgroep binnen de Partcipatewet zonder indicate voor de Banenafspraak of beschut werk. Naast de pilot voor verbreding van de doelgroep voor de inzet van LKS wordt door de GR Sociaal in de loop van 2024 gestart met de maatschappelijke kosten- batenanalyse voor loonkostensubsidie. Met deze rekentool die door Cedris en Divosa is ontwikkeld kan per gemeente worden berekend wat het maatschappelijk kost en oplevert als er extra mensen aan de slag gaan met loonkostensubsidie. 5. Inzet No Rise Polis De no-riskpolis is een regeling voor werkgevers een werknemer met een ziekte of handicap in dienst nemen.

Hierbij krijgt de werkgever een Ziektewetuitkering voor de werknemer als deze ziek wordt en hoef de werkgever geen hogere premie te betalen voor de Ziektewet of als de werknemer een WIAuitkering krijgt. Momenteel is deze regeling alleen beschikbaar bij inwoners met een indicate voor de Banenafspraak en Beschut werk. Al enige tjd wordt gewerkt aan de opzet voor een pilot om de No-risk polis ook in te zeten voor langdurig bijstandsgerechtgden. Dit betref een landelijke pilot die 23

geïniteerd door het Ministerie SZW wordt begeleid door bureau De Beleidsonderzoekers. Doordat er vanuit de werkgevers in de Drechtsteden behoefe was aan een dergelijk instrument heef de GR Sociaal zich hiervoor aangemeld. Door vertraging in de ontwikkeling van de landelijke pilot gaan we ervan uit dat een daadwerkelijke start pas in de loop van 2024 kan beginnen. 6. Loseoppelen inzet van werebegeleiding van de individuele loonwaardemetng en uniformering vergoeding aan weregevers voor werebegeleiding. In het kader van het Breed offensief heef het Rijk middelen beschikbaar gesteld om de werkbegeleiding bij beschut werk verder te stmuleren. In dit kader gaan we aan de slag met voorstellen waarbij ook wordt gekeken naar een bredere inzet dan alleen beschut werk. Deze inzet sluit aan bij het streven om werkbegeleiding een meer op ontwikkeling gericht karakter te geven waarbij de werknemers begeleid worden door ontwikkelingscoaches. Ook de inzet op jobcoaching en de harmonisate met de inzet van jobcoaches van het UWV worden hierin betrokken. 7. Verbreden en intensiveren begeleiding Besi ut Were Beschut werk is een belangrijk instrument voor inwoners met een arbeidsbeperking die veel begeleiding of aanpassingen aan het werk nodig hebben. Door het beschikbaar stellen van extra middelen vanuit het Rijk wordt het mogelijk om de begeleiding hiervan verder te verbreden en te intensiveren.

Naast de inzet op werknemersvaardigheden richten wij ons daarbij op de ontwikkeling van een sociaal netwerk en de versterking van de sociale en fysieke weerbaarheid van de inwoners. Door deze versterking van de persoonlijke ontwikkelmogelijkheden wordt het welbevinden en potenteel van de inwoners versterkt waardoor de kansen op doorstroom naar gedetacheerd werk of bij reguliere werkgevers worden vergroot. 8. Were als beste zorg Binnen de aanpak Werk als beste zorg is ingezet op de begeleiding van inwoners met een psychische beperking naar werk. Momenteel is het bereik van deze inzet nog beperkt en wordt gezocht naar een passende wijze om deze doelgroep te verbreden en de samenwerking met de GGZ-instellingen te verbeteren. 9. Opzet nieuwe ontwieeelafdeling Drei twere Voor inwoners binnen de Partcipatewet zonder specifeke indicate voor beschut werk of de banenafspraak wordt door de GR Sociaal een nieuwe ontwikkelafdeling opgezet door een samenvoeging en herinrichtng van de bestaande afdelingen Start en Groei en Perspct. Dit programma beoogt door het bieden van meer maatwerk en variate in het werkaanbod om het potenteel van inwoners te stmuleren en door te ontwikkelen in de richtng van zo regulier mogelijk werk en reguliere werkgevers.

Hierbij is een keuze gemaakt voor een aantal kansrijke sectoren in de regionale arbeidsmarkt die zich aan het ontwikkelprogramma willen Sver).binden. Deze bedrijven voeren werkzaamheden uit in de werksetng bij Drechtwerk waarbij het productef vermogen varieert in een productviteit van 0 tot 100%. In 2024 maken 100 klanten met behoud van uitkering gebruik van het nieuwe ontwikkelprogramma.

24

10. Soiial Return on Investment Social Return on Investment is het stmuleren van arbeidspartcipate voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt door in aanbestedingen van leveringen diensten en werken te eisen dat de winnende aanbieder banen leerwerkplekken stageplekken ervaringsplaatsen of andere maatschappelijke actviteiten biedt aan doelgroepen werkzoekenden. Binnen de Drechtsteden passen we SRoI toe op gemeentelijke én regionale aanbestedingen toegepast. WSP Baanbrekend Drechtsteden adviseert over de invulling van SRoI en bewaakt de uitvoering ervan. Het SRoI beleid en de invulling in de praktjk wordt momenteel geëvalueerd. Aan de hand van de resultaten van deze evaluate worden in 2024 nadere beleidswijzigingen voorgesteld. 11. Bundeling organisates voor werezoeeenden- en weregeversdienstverlening in regionaal Wereientrum Drei tsteden In januari 2024 is de Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 vastgesteld. Deze uitvoeringsagenda is gericht op de totstandkoming van een het Werkcentrum Drechtsteden. Per 1 juli 2024 werken de huidige drie organisates voor werkzoekenden- en werkgeversdienstverlening SKickstart het Leerwerkloket en het WerkgeversServicepunt Baanbrekend Drechtsteden). samen binnen het Werkcentrum Drechtsteden.

Op dezelfde datum opent ook de eerste fysieke proefocate minimaal één extra locate in 1 van de 6 andere gemeenten kan bestaande locates van partners informate verstrekt worden over het Werkcentrum Drechtsteden en is de website van het Werkcentrum Drechtsteden ook online bereikbaar. 12. Inzet Melba We verbeteren het methodisch werken door de inzet van Melba. Dit instrument ondersteunt bij de ontwikkeling naar werk. 13. Inzet instrumentengids Eva We zorgen voor beter inzicht in het instrumentarium ten behoeve van ontwikkelen naar werk door de inzet van instrumentengids Eva. 14. Prominentere plaats voor bestaanszeeer eid in de dienstverlening van de Soiiale Dienst Drei tsteden Daarnaast zal conform de Visie sociaal domein Drechtsteden de komende jaren het versterken van bestaanszekerheid Sin de brede zin). een meer prominente plaats krijgen in de dienstverlening van de GR Sociaal door passende fnanciële voorlichtng het optmaal benuten van fnanciële voorzieningen en aandacht voor issues op het gebied van veiligheid gezondheid en wonen. Daarbij wordt zoveel mogelijk aangesloten op de maatregelen uit het wetsvoorstel Partcipatewet in Balans.

25

Voor 2023 getrofen maatregelaren1 die zijn voortgezet: Alle benoemde maatregelen in 2023 zijn maatregelen uit voorgaande jaren die zijn voortgezet. Al zijn we ons bewust dat we van de steeds veranderende dynamiek en omstandigheden en het belang van maatwerk. Ook wordt het voortzeten van de maatregelen beïnvloed door de beschikbaarheid van personeel. Maatregelaren die na evalaruatie niet meer worden voortgezet: Perspct wordt niet voortgezet. De actviteiten en de geleerde lessen worden ingepast in het Werk en Ontwikkelcentrum Drechtwerk. Maatregelaren die nieuw zijn getrofen: · We hebben het Regionaal Werkcentrum ontwikkeld · We werken hard aan het beperken van de stress door bestaanszekerheidsproblematek. Deze stress ligt vaak ten grondslag aan het gebrek aan ontwikkelvermogen van klanten. · De Sociale Dienst Drechtsteden neemt deel aan het Natonaal Programma Leefaarheid en Veiligheid Dordt West en het programma Veerkrachtge buurten in Zwijndrecht. Deze programma bieden leerkansen die bijdragen aan de gehele regio.

26

B2.

Beschrijving getrofen externe maatregelaren

Elke getroffen maatregel wordt beschreven met de naam van de maatregel een omschrijving van de maatregel en gevolgd door de antwoorden op elk van de volgende drie vragen t.a.v. die maatregel: a). Wat is Szijn). de externe bronSnen). Spartj of ‘schrifelijke’ informate). voor deze maatregel geweest? b). Welk inzicht bij de gemeente is gekregen door die externe partj of externe ‘schrifelijke’ informate? c). Welke externe maatregel is getroffen naar aanleiding van de conclusieSs). uit deze consultate?

Ad a. In 2022 is het externe bureau Competensys ingeschakeld om analyse te maken van de doelgroep uit het uitkeringenbestand met lichamelijke klachten. Het eindrapport hiervan is in juli 2023 gepresenteerd. Ad b. Hieruit is het volgende inzicht gekregen: o

o o

Competensys constateerde na dossieronderzoek dat de huidige invulling van de dossiers in Suite niet volledig is. Voor een groot gedeelte wordt dit veroorzaakt door het feit dat de Sook door compentensys geconstateerde). goede gespreksvoering en uitgebreide verslaglegging in het FOverslag niet op de juiste manier wordt overgenomen/vertaald in de Suite. Het tweede leerpunt tjdens dit is dat de ontwikkeling van het bestand op dit moment onvoldoende meetbaar kan worden geregistreerd in Suite. Het derde leerpunt is dat de werkinstructe verouderd is en dat in de loop van de tjd nieuwe consulenten hun eigen werkwijze hebben gecreëerd afankelijk van de collega die het inwerken voor zijn/haar rekening nam.