Bijlage 1 bij Raadsvoorstel 7.3 Evaluatie Camerahandhaving HIA 2020-2024

Evaluatie camerahandhaving SOPHIAPROMENADE EN SOPHIAPARK 2020-2024

Juli 2024 Team Leefbaarheid en Veiligheid

Inhoud 1. Aanleiding ........................................................................................................................................................... 3 2.

3.

4.

Eerdere observaties en ontwikkelingen .................................................................................... 3 2.1.

Eerste verkeerstelling 2019 (nulmeting) ......................................................................... 3

2.2.

Tweede verkeerstelling 2020 ................................................................................................ 3

2.3.

Derde verkeerstelling 2021 .................................................................................................... 3

Bevindingen .............................................................................................................................................. 5 3.1.

Waarschuwingen en sancties ................................................................................................. 5

3.2.

Type voertuigen ............................................................................................................................ 6

3.3.

Routes................................................................................................................................................. 8

3.4.

Overige opvallende bevindingen .......................................................................................... 8

Conclusie .................................................................................................................................................... 9

2

1. Aanleiding In augustus 2020 is rondom de Sophiapromenade en het Sophiapark gestart met camerahandhaving en deze is nu 4 jaar in werking. Het gebied is een voetgangersgebied waar fietsers zijn toegestaan. Dit betekent dat het verboden is voor auto's, snor- en bromfietsen. Om de leefbaarheid in het gebied te waarborgen en te zorgen voor een 24/7 handhaving binnen het gebied is voor camerahandhaving gekozen. Deze manier van handhaven richt zich op kentekens en neemt geen live beelden op. Zodra de camera een kenteken herkent, wordt hier een foto van gemaakt. Deze foto's worden beoordeeld door de BOA's, waarna een bekeuring vanuit het CJIB volgt. In 2021 is een eerste evaluatie opgesteld met de bevindingen van het eerste jaar camerahandhaving. In november 2022 volgde een raadsinformatiebrief, waarin voornamelijk de fysieke aanpassingen in het gebied om de effecten van camerahandhaving te verbeteren werden benoemd. Conform afspraak met de gemeenteraad wordt u deze tweede evaluatie gepresenteerd. Hiermee wordt u op de hoogte gebracht van waar we staan en welke effecten de camera's hebben gehad de afgelopen jaren en of dit middel passend is om de komende jaren voort te zetten.

2. Eerdere observaties en ontwikkelingen 2.1. Eerste verkeerstelling 2019 (nulmeting) De eerste verkeerstelling is uitgevoerd voordat de camera's geplaatst zijn. Tijdens deze telling is gelet op het aantal verkeersbewegingen en welke routes het meest gereden werden. De resultaten van deze meting is bepalend geweest voor de locaties en posities van de camera's. 2.2. Tweede verkeerstelling 2020 In het najaar van 2020 heeft een tweede telling plaatsgevonden, een half jaar na de invoering van camerahandhaving. Het aantal voertuigen uit deze telling is toen naast de geregistreerde voertuigen in het camerasysteem gelegd. Op deze manier werd de effectiviteit van de camera's gemeten. 2.3. Derde verkeerstelling 2021 Deze verkeerstelling heeft plaatsgevonden na een jaar camerahandhaving, ten behoeve van een jaarevaluatie. Door vele (overlast)meldingen over het ontwijken van de camera's door o.a. sluiproutes is tijdens deze telling op meer plekken geteld. Op deze manier verkregen wij een beter beeld van de sluiproutes, en andere manieren waarop het verkeer de camera's omzeilt.

3

2.4. Raadsinformatiebrief 2022 Vervolg camerahandhaving Eind 2022 is een raadsinformatiebrief verzonden waarbij de nodige fysieke aanpassingen zijn benoemd om de effectiviteit van camerahandhaving te vergroten. Een van de aanpassingen is het verplaatsen van een camera (van middenin het park, naar de Perengaarde), zie Figuur1. Bij deze aanpassing is de grote accu-unit onderaan de mast vervangen voor een klein kastje in de mast, zie Figuur 2 en 3.

Figuur 1: verplaatsing camera van Sophiapark naar Perengaarde

Figuur 2: Situatie met grote accu-units onderaan de mast

Figuur 3: situatie met kleine accu-unit in de mast

4

3. Bevindingen 3.1.

Waarschuwingen en sancties

Aantallen

In Tabel 1 zijn de waarschuwingen en Totaal aantal sancties en sancties weergegeven waarschuwingen van 1 juli 2020 t/m 1 1500 juli 2024. Dat betekent dat 2020 en 1000 611 2024 gegevens bevatten van 6 59 743 500 724 571 maanden. De 618 571 154 141 139 aantallen van 2021 0 2020 2021 2022 2023 2024 t/m 2023 betreffen wel de data van een Jaartallen heel kalenderjaar. sancties waarschuwingen In 2023 is een stijging in overtredingen te Tabel 1: overzicht aantal sancties en waarschuwingen 2020-2024 zien. Deze stijging komt door de verplaatsing van de camera van het Sophiapark naar de Perengaarde in mei 2023. Na deze periode zijn er op de nieuwe locatie veel overtredingen geregistreerd. In 2024 zijn wij, op advies van het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (hierna CVOM), gestopt met het waarschuwen wanneer iemand voor de eerste keer een overtreding begaat. Bij de implementatie van camerahandhaving hanteerden wij (op advies van het CVOM) om altijd bij een eerste overtreding te waarschuwen. In juni 2023 heeft er aanpassing in de rechtspraak geweest. Het Hof geeft aan dat wanneer een gemeente waarschuwingen stuurt bij een overtreding, zij met een verzendadministratie moet bewijzen dat de betrokkene eerst een waarschuwing heeft ontvangen.

Dit is een verzwarend proces voor de gemeente en het CVOM en tevens zijn de waarschuwingsbrieven een financiële belasting voor de gemeente, waardoor het CVOM adviseert om bij aanpassingen (zoals een camera op een nieuwe locatie) een waarschuwingsperiode te hanteren en na deze termijn over te gaan tot verbaliseren bij overtredingen. De nieuwe situatie bij de Perengaarde heeft geleid tot een hoger aantal sancties in het eerste half jaar dan voorgaande jaren. Het aantal waarschuwingen zijn daarentegen lager dan voorgaande jaren. Waarschuwingen worden nu enkel nog verstuurd in uitzonderlijke gevallen waarbij twijfel is over de situatie/context. Zoals bijvoorbeeld bij een voertuig dat bij het passeren van de camera direct omkeert en zijn handeling wil herstellen.

5

De verwachting is dat het totaal aantal registraties (waarschuwing + sanctie) na 2024 afneemt. Men wordt nu bij een eerste overtreding al bekeurd en dat maakt herhaling minder aantrekkelijk.

3.2.

Type voertuigen

3.2.1. Geregistreerde overtredingen

aantal overtredingen

In Tabel 2 zijn de aantal Aantal overtredingen per registraties per type voertuigcategorie voertuig weergegeven. Waar 1400 de eerste jaren vooral de 1200 overtredingen werden 1000 begaan door brom- en 803 800 snorfietsen is dit in 2023 en 254 240 600 224 2024 verschoven naar auto's 121 148 412 400 (hieronder vallen ook 210 167 522 477 200 bestelbusjes). De 'nieuwe’ 114 276 259 104 0 locatie aan de Perengaarde 2020 2021 2022 2023 2024 is een plek waar veel Jaartallen bezorgdiensten ingang vinden naar de snorfiets bromfiets auto Sophiapromenade. Vóór de verplaatsing reed men door op de Perengaarde totdat zij de eerste camera troffen Tabel 2: Aantal geregistreerde overtredingen per voertuigcategorie op de Sophiapromenade. In de huidige situatie wordt het voertuig al bij de toegang van het gebied (Perengaarde) geregistreerd en gesanctioneerd. De bebording op deze plek voldoet aan de eisen van het CVOM en maandelijks houden de boa's een schouwronde in het gebied voor een controle op de bebording waarna een rapportage volgt naar het CVOM. Bij het verplaatsen van de camera is op de Perengaarde een nieuwe situatie ontstaan. Uit coulance en volgens het advies van het CVOM hebben wij 2 maanden waarschuwingen verstuurd naar overtreders op specifiek deze plek. Voor de zorgvuldigheid: de inkomsten uit de overtredingen komen niet bij de gemeente binnen maar bij het CJIB.

Ons doel is dan ook veel meer het voorkomen van overlast dan het genereren van inkomsten. De verwachting is dat de situatie rondom de nieuwe situatie normaliseert en daarmee het aantal sancties van auto's afneemt.

6

3.2.2. Aantal getelde motorvoertuigen

Aantallen

De telmomenten in 2024 vonden plaats op donderdag Getelde motorvoertuigbewegingen 13 juni (08:00-19:00) en 80 67 zaterdag 15 juni (09:0065 64 63 60 16:00). De telmomenten in 45 40 2021 hebben op dezelfde 29 40 27 weekdagen plaatsgevonden 16 14 20 1 0 voor vergelijkbaarheid. In 0 beide jaren zaten de 2019 2020 2021 2024 waarnemers op 5 Jaartallen observatielocaties. Zowel in 2019, 2020, 2021 en 2024 Tabel 3: Aantal getelde motorvoertuigen 2020, 2021, 2024 snorfiets 2019, bromfiets auto hebben de waarnemers de afgelegde routes van scooters, brommers en (vracht)auto's vastgelegd. Deze tellingen geven een goede indicatie van de situatie binnen het gebied, wat niet zichtbaar is op de camerabeelden of door korte surveillancerondes van de boa's. De tellingen blijven momentopnamen en afwijkingen ten opzichte van andere momenten blijven mogelijk. In Tabel 3 is een afname te zien in het aantal getelde snorfietsen in 2024. Er is tijdens de telling in 2024 geen enkele snorfiets geteld. Een verklaring kan de helmplicht zijn, die per 1 januari 2023 is ingevoerd voor snorfietsen, waardoor het minder aantrekkelijk is om een snorfiets te bezitten. Ook het aantal auto's dat de Sophiapromenade bereikt, is afgenomen. Toch valt het op dat in Tabel 2 en Tabel 3 de auto's overtredingen blijven begaan bij de Perengaarde. Het komt voor dat voertuigen herhaaldelijk worden geregistreerd.

Er is zelfs een geval geweest waarbij één bestelbusje bijna 100 keer is geregistreerd door de camera op de Perengaarde. Met deze overtreder is meermaals contact opgenomen, maar hij bleef weigeren om de bebording na te leven. Deze vele overtredingen door één kenteken zijn van grote invloed op de cijfers. Als we de 100 registraties niet meerekenen, lijkt het erop dat we in totaal minder sancties zullen opleggen dan in 2023. Een nieuw fenomeen zijn de fatbikes, e-steps en bakfietsen die binnen het gebied rijden. Voorgaande jaren kwamen ze niet of nauwelijks voor en zijn daarom ook niet meegenomen in de telling. In 2024 zijn er 41 fatbike bewegingen, 17 E-step bewegingen en 11 bakfiets bewegingen geteld. Vooralsnog vallen de fatbikes en E-steps onder de categorie e-bikes (fietsen) en dat is binnen het gebied toegestaan. Deze e-bikes hebben geen kentekenplicht en kan ook (nog) niet ondervangen worden door de camera's. Het is belangrijk om de ontwikkelingen rondom fatbikes en e-steps te volgen en camerahandhaving mogelijk in de toekomst, als er wellicht een kentekenplicht wordt ingesteld, hierop aan te laten sluiten.

7

3.3.

Routes

De meest populaire route in 2024 is in Figuur 4 weergegeven met een gele kleur. De meest voorkomende routes in 2021 is aangegeven met een blauwe kleur. Opvallend is dat de toegang van en naar de Druivengaarde niet terugkomt in de telling van 2024, waar voornamelijk snor- en bromfietsen gebruik van maakten. De gele route wordt het meest gereden door auto's en Figuur 4: Afbeelding met populaire routes 2021 en 2024 tegelijkertijd door de marktkooplui op de zaterdag. Zij hebben een ontheffing om het gebied te betreden met hun voertuig(en) en worden dus niet geregistreerd door het systeem maar zijn wel genoteerd tijdens de tellingen. Door de fysieke aanpassingen/verbeteringen die zijn uitgevoerd in 2022, naar aanleiding van een raadsinformatiebrief lijkt het minder aantrekkelijk voor scooters en niet vergunde auto's om het gebied te betreden. De route met de meeste bewegingen wordt afgelegd door auto's (vergunninghouders), in plaats van scooters.

3.4.

Overige opvallende bevindingen

Naast de beschreven bevindingen zijn tijdens de tellingen een aantal andere zaken opgevallen; - Het komt nog steeds voor dat scooters de camera's ontwijken of bewust er voorbij rijden met afgeschermd kenteken. Dit is moeilijk te voorkomen aangezien het een open gebied is en er uitwijkmogelijkheden zijn door bijvoorbeeld over het gras te rijden, een route te rijden waar geen camera staat of een hand voor het kenteken te houden.

-

Het aantal fatbikes, E-steps en bakfietsen nemen toe binnen het gebied. Passanten geven aan dat hun rijgedrag en het feit dat je ze niet hoort aankomen de grootste ergernissen zijn. We blijven nadenken over andere manieren om dit te verminderen maar onze mogelijkheden lijken op dit moment beperkt.

8

4. Conclusie De registraties laten zien dat er nog altijd overtredingen plaatsvinden binnen het gebied en dat de hoeveelheid registraties dat door de camera's wordt verwerkt, niet behaald zouden kunnen worden door middel van inzet door boa’s. Door te blijven monitoren, tellen en meten kunnen wij adequaat inspelen op de ontwikkelingen in het gebied en de camera's optimaal inzetten. De verplaatsing van een camera in 2023 is een goed voorbeeld van het vergroten van de effectiviteit van het systeem. Ook de gedwongen aanpassing in werkwijze (geen waarschuwingen meer) heeft invloed op de situatie in het gebied en de cijfers. De grafieken laten een toename zien in sancties (voornamelijk auto's bij de Perengaarde), maar als we de aantallen van de veelpleger in mindering brengen, is de verwachting dat we minder sancties opleggen in 2024 dan in 2023. De 'nieuwe situatie' is niet nieuw meer en het lijkt inmiddels meer algemeen bekend dat het verboden is om het gebied te betreden met een motorvoertuig. Zowel uit de tellingen als de registratiecijfers blijkt dat het aantal scooters (brom- en snorfietsen) is afgenomen binnen het gebied, en daarmee ook de overlast van deze voertuigcategorie. Dit heeft een positief effect op de leefbaarheid. Helaas hebben de scooters plaatsgemaakt voor de fatbikes, E-steps en bakfietsen.

De bezoekers van het gebied ervaren hier overlast van en zien grote risico's in het rijgedrag. De landelijke ontwikkeling rondom, voornamelijk, fatbikes blijven wij volgen. Graag zetten wij camerahandhaving voort om de leefbaarheid binnen het gebied te waarborgen. Het stoppen met camerahandhaving zou betekenen dat de pakkans van overtreders drastisch afneemt omdat er onvoldoende capaciteit is om handhavend op te treden. Het is denkbaar dat dit tot (veel) meer ongewenst verkeer zou leiden en de leefbaarheid en veiligheid in het geding komt.

9