Bijlage 1 bij GR OZHZ Toelichting

Toelichting GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) (risicoprofiel midden) Ondersteuning van het voorstel om het overschot aan te wenden voor het weerstandsvermogen De keuze van OZHZ om het positieve resultaat van 2024 toe te voegen aan het weerstandsvermogen past binnen eerder gemaakte bestuurlijke afspraken en draagt bij aan een financieel robuuste organisatie, zonder aanvullende bijdragen van de deelnemers. Financieel sturen De zienswijze gaat in op concrete besparingsmogelijkheden en de inzet op efficiëntie. Daarmee laat de gemeente zien actief mee te denken over financiële houdbaarheid. OZHZ voorziet voor 2026 een tariefverlaging van 2,7% en vanaf 2027 een extra verlaging van 0,5%. Deze verlaging draagt bij aan de beheersbaarheid van gemeentelijke lasten. Door dit expliciet te betrekken in de zienswijze, onderstrepen we het belang van kostenefficiënte samenwerking en van voortzetting van deze positieve lijn. Ontwerpbegroting 2026 Tariefontwikkeling en indexering 2026 Het Algemeen Bestuur (AB) heeft de volgende besluiten genomen over de tarieven en indexering: - Indexering uurtarief 2026 met 3,04%, gecombineerd met een besparing van 2,7%, wat resulteert in een netto tariefontwikkeling van slechts 0,34%. - Het uurtarief voor 2026 komt daarmee uit op € 112,83.

- Zowel de budgetten voor wettelijke taken (jaarprogramma’s) als de inwonerbijdrage worden geïndexeerd met 0,34%. Begrotingsontwikkeling 2026 In de voorliggende begroting hanteert OZHZ de nieuwe beleidslijn om vanaf 2026 standaard 70% van de incidentele omzet als structureel te beschouwen. Deze keuze is bedoeld om de begroting realistischer en betrouwbaarder te maken en ruimte te creëren voor het verminderen van externe inhuur en het aantrekken van vaste medewerkers. Wij kunnen ons niet vinden in de keuze om 70% van de incidentele omzet van 2025 als structureel te bestempelen voor 2026. Hoewel wij het belang begrijpen van het streven naar een realistischer en betrouwbaarder begrotingsbeeld, achten wij deze benadering te generiek en onvoldoende afgestemd op de specifieke context van onze gemeente. Onze structurele taken zijn al scherp en doelmatig ingeregeld, en de incidentele taken die wij in ons jaarprogramma opnemen, zijn daadwerkelijk incidenteel van aard en specifiek bedoeld voor het betreffende begrotingsjaar. Wij hanteren al geruime tijd het principe om jaarlijks te evalueren welke incidentele taken in aanmerking komen voor structurele opname, en voeren deze wijziging dan ook zorgvuldig en onderbouwd door. Een concreet voorbeeld hiervan is de structurele opname van klimaatadaptatietaken vanaf 2026.

Ook bij offertetaken hanteren wij het uitgangspunt dat structurele terugkeer over meerdere jaren reden is om deze taken structureel op te nemen. Met andere woorden: wij werken in de geest van de systematiek die OZHZ nu voorstelt, maar doen dat op maat en met oog voor de feitelijke praktijk. De keuze om deze 70%-systematiek nu breed en zonder differentiatie toe te passen, komt voor ons onverwacht. Het wekt de indruk van een eenzijdige beleidswijziging, waarover vooraf geen afstemming heeft plaatsgevonden. Daarnaast voorzien wij dat deze keuze op termijn kan leiden tot een structureel begrotingsoverschot na 2026, wat haaks

staat op het uitgangspunt van een sluitende en reëel onderbouwde begroting en de bestuursopdracht. Nog door te voeren wijziging op het jaarprogramma De gemeente overweegt een wijziging van het jaarprogramma 2026 n.a.v. eerdere afstemming OZHZ en de toezending van de voorjaarsnota, wat naar verwachting een aanvullende kostenbesparing zal opleveren. Deze wijziging is nog niet verwerkt in de voorliggende begroting en zal naar verwachting leiden tot een structurele bescheiden kostenbesparing en een incidentele toename van de kosten in 2026. Jaarstukken 2024 Bestemming positief rekeningresultaat 2024 Het positieve resultaat van € 604.106 over 2024 wordt voorgesteld toe te voegen aan het weerstandsvermogen van OZHZ. Deze keuze voorkomt aanvullende bijdragen van de deelnemers in de toekomst en draagt bij aan financiële stabiliteit. Het op peil brengen van het weerstandsvermogen vergroot de financiële wendbaarheid en robuustheid van OZHZ, wat in het belang is van alle deelnemers. Wij kunnen ons dan ook volledig vinden in dit voorstel.

Algemene toelichting bij het raadsvoorstel over de zienswijzen Inleiding Een belangrijk sturingsinstrument voor de raad is de begroting van een verbonden partij. In onze Nota Verbonden Partijen is opgenomen dat het college de gemeenteraad in de gelegenheid stelt om zienswijzen op begrotingen in te dienen. In april hebben de gemeenschappelijke regelingen Sociaal, DG&J, OZHZ en BOVL hun concept begroting 2026 (incl. voorjaarsbrief 2025 in het geval van de GR Sociaal) en concept jaarstukken 2024 aan ons toegestuurd. Via voorliggend raadsvoorstel leggen wij deze stukken in één keer, met één raadsvoorstel aan u voor, voor zover van toepassing vergezeld van een concept zienswijze. Voor de gemeenschappelijke regeling VRZHZ ligt een apart raadsvoorstel voor. De GR NRIJ stuurt de stukken op een later moment toe. Over de GR GEVUDO heeft reeds besluitvorming plaatsgevonden. Om het raadsvoorstel overzichtelijker te maken, hebben wij de algemene opmerkingen een toelichting per verbonden partij in deze bijlage opgenomen. Algemeen Risicoprofiel Er is veel variatie in financiële en bestuurlijke belangen bij de verbonden partijen. Daardoor kan de wijze en de mate van sturing per verbonden partij verschillen. In dat kader is in de Nota Verbonden Partijen gekozen voor een methodiek waarbij door een risicoanalyse per partij een risicoprofiel wordt bepaald.

Dit risicoprofiel vormt de basis voor het sturingsarrangement dat we inzetten. Hoe groter het risico, des te hoger onze intensiteit van sturing. Hierop zijn wij nader ingegaan in de Nota Verbonden Partijen. Deze nota hebben wij in 2024 herzien en in oktober 2024 met de gemeenteraad besproken. Met deze herziening hebben wij ook de risicoprofielen van de verbonden partijen herzien. Deze zijn daarom in het geval van de GR DG&J en de GR BOVL veranderd. Respectievelijk van hoog naar midden en van laag naar midden. Begrotingen 2026 De ons toegezonden documenten van de GR Sociaal, de GR DG&J en de GR OZHZ geven aanleiding om een zienswijze kenbaar te maken. Dit is niet het geval bij de GR BOVL. De effecten van de begrotingen worden in de gemeentelijke begroting 2026 verwerkt. Het is

mogelijk dat er specifiek bij de raad wordt teruggekomen met nadere besluitvorming of informatie, zoals bij geactualiseerde begrotingen. Jaarstukken 2024 De jaarstukken kunnen een voorlopige status hebben, bijvoorbeeld in verband met afrekeningen of herverdelingsvraagstukken die nog spelen. Ook uit de accountantscontrole kunnen nog wijzigingen naar voren komen waardoor de jaarstukken moeten worden aangepast. De vaststelling van de jaarstukken is aan het algemeen bestuur van de GR. Indien er bijzonderheden over de jaarstukken zijn, is dit als extra onderwerp verwerkt in de zienswijzebrief.