Berkelland VNG magazine

Rol van de raad bij invoering Omgevingswet – Berkelland

Politieke kleur aan de kant, gemeenschappelijk belang telt Nieuwe raad, nieuwe leden, nieuwe Omgevingswet… Als álles nieuw is voor iedereen, hoe kan de raad dan een goede ambassadeur zijn voor inwoners en ondernemers? Welke impact heeft de Omgevingswet op de rol van de raad? De gemeenteraad van Berkelland beet zich vast in deze vraagstukken en kwam met een innovatieve aanpak. De verkiezingen achter de rug, raad en college geïnstalleerd en daarna handen uit de mouwen. Aan de slag met de voorbereidingen voor de Omgevingswet! Maar waar begin je dan? Voor de gemeenteraad van Berkelland is het kennisniveau op gelijk niveau brengen prioriteit nummer één. Bijna allemaal nieuwe raadsleden die moeten groeien in hun functie als raadslid en zich daarnaast moeten inlezen en verdiepen in de Omgevingswet en wat daar allemaal bij komt kijken. Een wet die voor iedereen nieuw is. Hoe pak je dat aan? Samen optrekken De raad van Berkelland koos ervoor het ‘uit het politieke te halen’. En zo ontstond het idee voor een

werkgroep invoering Omgevingswet. Elke fractie stuurde een betrokken afgevaardigde, verder schoven de raadsadviseur, de programmamanager en projectleider Omgevingswet aan. Deze club trok samen intensief op met als doel: werken aan het omgaan met de nieuwe wet, het proces, de eigen rol. Hans Pelle, voorzitter van de werkgroep vertelt: ‘Om onze kennis op peil te brengen ging de hele werkgroep naar een cursus over de Omgevingswet. Heel leerzaam, ook om ervaringen uit te wisselen met raadsleden van ander gemeenten. Zij vertelden dat hun raad nog niet bij de Omgevingswet betrokken was. Bij ons was dat dus wel zo, omdat wij die rol zelf gepákt hebben. Zonder dat wij ons daarvan bewust waren, bleken wij eigenlijk al heel ver te zijn.’ Interactief Het is natuurlijk niet de bedoeling dat de kennis in de werkgroep blijft hangen. Ook de rest van de raad wordt meegenomen en krijgt dezelfde informatie om actief mee te oefenen. Dat gebeurt via drie interactieve informatieavonden, onder leiding van Pascale

Georgopoulou van de VNG. Er komt van alles langs: een introductie Omgevingswet, oefeningen met casussen, en discussies over waarom je sommige dingen wel en sommige dingen niet wilt, en: wat is maatwerk? Raadsadviseur Marina Stel, vertelt: ‘Zeker driekwart van de raad was aanwezig, collegeleden en de medewerkers, van álle domeinen en de politieke kleuren werden aan de kant gezet: dat is echt bijzonder. Dit interactieve programma was vooral gericht op de brede dialoog; de Omgevingswet is niet alleen een thema voor ruimtelijke ordening. Iedereen deed mee!’ Houvast Maar wat hebben die sessies uiteindelijk opgeleverd? Hans: ‘Het bleek dat we duidelijk behoefte hebben aan richting en kaders. Zo ontstond het idee voor een ambitiedocument voor de raad. Daar hebben we de afgelopen tijd hard aan gewerkt. Het is in feite de bestuurlijke opdracht aan het college. Er staat in wie doet wat, wat laten we los, waar zijn we controlerend, kortom: de kaders waarbinnen wij - de raadsleden dus – en college en ambtenaren kunnen opereren. Dat helpt ons koers te houden, het geeft houvast. Kijk, de raad heeft een richtinggevende functie, het ambitiedocument heeft diezelfde functie.’ Hoe verliep het samenspel tussen raad en college? Marina: ‘De basis was wederzijds vertrouwen en een gevoeld gemeenschappelijk belang, dat is ook wel

cruciaal. Een bijzondere ervaring, die enorm veel energie gaf.’ Oefenen! En nu? Hoe helpt het ambitiedocument de raad nu verder op weg? Hans legt uit: ‘De Omgevingswet brengt flink wat uitdagingen met zich mee, het ambitiedocument geeft ons richting en vertrouwen dat het goed zal gaan. Communicatie met burgers is bijvoorbeeld zo’n uitdaging. Hoe gaan we participatie organiseren, hoe informeren we inwoners en ondernemers over de Omgevingswet? De situatie dat we iedereen erbij betrekken maar tegelijkertijd ook moeten loslaten is nog wennen. Het is ingewikkeld en nieuw voor iedereen, daarom moeten we goed communiceren, de buurt in gaan en het vooral laagdrempelig maken. We denken nu na over de beste aanpak en de spelregels daarbij. De raad heeft het vertrouwen gekregen van de inwoners maar dat moeten we wel blijven verdienen. Noaberschap is belangrijk hier; je helpt elkaar. Punt.’ Tot slot nog een Marina: ‘Goede voorbereiding is het halve werk. Wat echt helpt: ga heel veel oefenen, sámen! Wij gaan bijvoorbeeld oefenen via pilots met open of gesloten normen. En: neem je verantwoordelijkheid als raad! Natuurlijk is elke gemeente weer anders maar pak je rol, stel kaders, het is zó 2021!’ Maart 2019