Begroting 2026-2029 versie Raad gew. exp.

De informele zorg neemt af waardoor de druk op de Wmo toe zal nemen. Vanuit de Wmo wordt daarvoor gewerkt aan de bestuurlijke opdracht Wmo waarbij de focus ligt op toegang en mogelijkheden van technologie, blended care en Individuele Begeleiding waarbij de samenwerking wordt gezocht met de lokale teams.

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

62

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel Websites en documenten

Sturingsarrangement: risicoprofiel hoog

https://bestuur.socialedienstdrechtsteden.nl

GR Veiligheidsregio ZHZ Onze gemeente maakt deel uit van de veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. De gemeenschappelijke regeling VRZHZ is aangegaan met de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld- Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht. In de veiligheidsregio zijn de brandweertaak en de taken op het terrein van de GHOR (Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen) en Crisisbeheersing en Rampenbestrijding ondergebracht. Naam verbonden partij

GR Veiligheidsregio ZHZ

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

De regeling is opgericht voor de uitvoering van de Wet veiligheidsregio’s en stelt zich ten doel te allen tijde een gezamenlijke effectieve en efficiënt georganiseerde slagkracht voor incidentbestrijding, crisisbeheersing, rampenbestrijding, brandweerzorg en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen te kunnen leveren en een deskundig en betrouwbare veiligheidsadviseur te zijn.

Risico’s

De GR VRZHZ geeft de volgende risico’s op: • Een langdurige calamiteit; • Uitval middelen en ICT; • Deeltijdrichtlijn; • Kortstondige dienstverbanden vrijwilligers; • Eigen risicodrager WW; • C2000 randapparatuur; • Frauderisico's samenhangend met inkoop; • Oprichting Risk Factory ZHZ; • Continuïteit procesgang.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

De burgemeester zit in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio.

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Eind 2023 heeft het Algemeen Bestuur de opdracht gekregen een onderzoek te doen naar toekomstbestendige brandweerzorg in de regio Zuid-Holland Zuid. Deze opdracht is in 2024, gelet op het financieel perspectief van gemeenten, aangevuld met een opdracht onderzoek te doen naar de financiële ontwikkelingen en mogelijke reducering van kosten. De resultaten verwachten we inzichtelijk te hebben in 2026.

63

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel Websites en documenten

Sturingsarrangement: risicoprofiel midden

www.vrzhz.nl

GR Omgevingsdienst We participeren op Zuid-Holland Zuid-niveau in de GR Omgevingsdienst die voor ons de wettelijke milieu- en omgevingstaken uitvoert. De 10 gemeenten uit de regio Zuid-Holland Zuid zijn eigenaar, samen met de provincie Zuid-Holland.

Naam verbonden partij

GR Omgevingsdienst

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Uitvoeren van de wettelijke milieu- en omgevingstaken voor de 10 gemeenten van Zuid-Holland Zuid en een deel van de provincie ZuidHolland. •

Financiële druk – Mate waarin de fluctuatie in omzet opgevangen kan worden. Er is een algemeen financieel risico vanwege de dalende inkomsten uit het Gemeentefonds en de noodzaak tot bezuinigingen. Dit kan gevolgen hebben op de capaciteit en dienstverlening van OZHZ.

•

Afhankelijkheid van OZHZ – Eventuele vertragingen of kwaliteitsproblemen bij OZHZ beïnvloeden gemeentelijke projecten en naleving van wetgeving.

Risico’s

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid) en lid van de auditcommissie.

64

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

In 2026 werkt OZHZ de bestuursopdracht voor financiële ombuigingen verder uit en rapporteert hierover in de BURAPs. Daarnaast krijgt de kwaliteitsimpuls voor vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies (VTHA) prioriteit. Hierbij gaat het om het voldoen aan landelijke robuustheidseisen, de opvolging van het IBPVTH, intensievere samenwerking met Zuid-Hollandse omgevingsdiensten en de verdere uitvoering van de Nota VTH. Belangrijke inhoudelijke thema’s in 2026 zijn de aanpak van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), de effecten van de Omgevingswet, het regionaal uitvoeringsniveau voor bodemtaken, de Circulaire agenda en energiebesparing. Ook het onderwerp indirecte lozingen/ Kaderrichtlijn Water is toegevoegd. De in 2025 opgerichte unit Data & ICT wordt in 2026 verder doorontwikkeld, zodat data en digitalisering meerwaarde bieden voor zowel de uitvoering van VTHA-taken als bredere beleidsopgaven. Daarnaast wordt in Nederland (ODNL) en Zuid-Holland steeds vaker gezocht naar een gezamenlijke aanpak van ontwikkelingen.

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

Websites en documenten

Sturingsarrangement: risicoprofiel midden

www.ozhz.nl

GR Dienst Gezondheid & Jeugd Deze GR vormt de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) en is verantwoordelijk voor het uitvoeren van taken op het gebied van publieke gezondheid, maatschappelijke zorg, leerplicht en voortijdig schoolverlaten en jeugdhulp. Vanaf 1 juli 2024 is de DG&J naar buiten toe zichtbaar en herkenbaar in de domeinen GGD, Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS), Veilig Thuis (VT) en Serviceorganisatie Jeugd (SOJ). De SOJ zorgt namens de gemeenten in Zuid-Holland Zuid voor cliëntadministratie en ondersteuning enerzijds en voor inkoop en contractbeheer anderzijds.

Naam verbonden partij

GR Dienst Gezondheid & Jeugd

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling

65

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

De DG&J bewaakt, beschermt en bevordert in opdracht van de 10 gemeenten in Zuid-Holland Zuid de activiteiten die gericht zijn op het verkleinen van sociaaleconomische gezondheidsverschillen en het vergroten van de ontwikkelingskansen van onze inwoners. De taken van de SOJ hebben betrekking op inkoop, contractmanagement, cliëntadministratie, facturatie, advies en informatievoorziening. De beleidsontwikkeling en de aansturing van het lokale veld (inclusief de toegang voor jeugdhulp) ligt bij gemeenten. Voor de DG&J zijn de belangrijkste risico's: •

•

Taakstellende begroting bij een groeiend beroep op dienstverlening: Het beroep op de dienstverlening bij Veilig Thuis, OOGZ en Leerplicht is sterk gestegen. De DG&J heeft met de impactanalyses aangegeven meer middelen nodig te hebben om de stijgende vraag af te handelen of dat het aantal meldingen naar beneden moet worden gebracht. Bij bespreking van de kadernota en de impactanalyses op 19 december 2024 heeft het AB besloten de begroting 2025 als kaderstellend voor 2026 te hanteren. Gemeenten kunnen geen aanvullende middelen beschikbaar stellen voor 2025 en 2026, terwijl de aantallen sterk gegroeid zijn en een stijgende lijn laten zien. DG&J heeft een opdracht gekregen aan te geven hoe met de beschikbare middelen de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd en wat DG&J daarvoor nodig heeft van gemeenten en andere partijen. Bij niet (voldoende) invullen van de benodigde randvoorwaarden en onvoldoende effect van de bijsturingsmaatregelen kan mogelijk niet op een verantwoorde manier invulling aan de werkzaamheden worden gegeven en moeten mogelijk alsnog extra kosten worden gemaakt. COVID19: Het Ministerie van VWS is voornemens is om de vergoedingssystematiek te veranderen in een 'prijs per prik'. Dit betekent dat de vergoeding voor een GGD afhankelijk is van het aantal gezette prikken in de betreffende regio.

Op dit moment is nog niet zeker of de vergoeding op basis van een 'prijs per prik' definitief door zal gaan, maar dit zal naar verwachting wel ingevoerd gaan worden. Indien de vergoedingssystematiek wordt aangepast naar een prijs per prik en het prijsniveau lager ligt dan het kostenniveau tot op heden, dan moeten er mogelijkerwijs inhoudelijke keuzes worden gemaakt (bijvoorbeeld door niet of beperkt te prikken in de kleinere gemeenten in onze regio) en komt het financieel risico bij DG&J te liggen. Vanwege de concreetheid van de voornemens van VWS wordt het impactrisico van COVID-19 verhoogd van € 200.000 naar € 400.000.

66

•

Transitie bedrijfsvoering Drechtsteden: Voor de periode na 2025 wordt het zogenaamde 'Bosland project' uitgevoerd. Dit project moet resulteren in een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de (service-)gemeente Dordrecht. In dit project wordt een nieuw sturings-, diensten- en financieringsmodel tussen Bedrijfsvoering Drechtsteden en de afnemende partijen vormgegeven voor de bedrijfsvoeringstaken. Dit met het doel meer helderheid, transparantie en flexibiliteit te bewerkstelligen. De uitkomsten van het financieringsmodel zijn onzeker en brengen risico's mee ten aanzien van de kosten en risico's voor de DG&J. Voor het 'Bosland project' en de hogere eisen omtrent informatiebeveliging heeft de DG&J in haar risicoparagraaf een bedrag opgenomen van € 300.000.

Voor de SOJ zijn de belangrijkste risico's: •

Continuïteitsproblemen van aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren: Er zijn in de provincie Zuid-Holland twee aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren. Deze zijn financieel in de problemen gekomen als gevolg van het ingezette beleid het gebruik van gesloten jeugdhulp af te bouwen en vanwege overige bedrijfsvoeringsproblemen. Beide aanbieders hebben continuïteitsplannen opgeleverd. Tegelijkertijd worden door de accounthoudende regio's afdoende SPUK-middelen van het Rijk ontvangen van waaruit de uitvoering van de continuïteitsplannen bekostigd kunnen worden. De accounthoudende regio's nemen de afwikkeling hiervan verder ter hand. Naar verwachting zijn er geen verdere bijdragen vanuit onze regio nodig. Zeker is dit echter nog niet. Recentelijk zijn de tarieven voor gesloten plaatsingen naar boven bijgesteld. De impact hiervan is verwerkt in de concept begroting 2026 die ter zienswijze is voorgelegd. In de primaire begroting 2025 zijn deze nog niet verwerkt. De impact hiervan is sterk afhankelijk van het aantal jeugdigen met gesloten jeugdhulp. Dit aantal is sterk gedaald, maar kan ook weer stijgen.

•

Rentabiliteit en beschikbaarheid kleinschalige woonvoorzieningen en gesloten jeugdhulp. De rentabiliteit van kleinschalige woonvoorzieningen is kwetsbaar en het aanbod moet voldoende zijn vanwege de voorgenomen afbouw van gesloten plaatsingen. Er is een risico dat aanvullende vergoedingen moeten worden verstrekt en moet worden bijgesprongen bij bestaande en toekomstige kleinschalige woonvoorzieningen.

Risico’s

67

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid) en het Dagelijks Bestuur (collegelid).

•

Voor de GGD staat in 2026 onder andere de ontwikkeling van pandemische paraatheid op de agenda. Op het gebied van infectieziekte-bestrijding worden voor het jaar 2026 nog aanvullende middelen vanuit het Rijk ontvangen voor pandemische paraatheid. Het Rijk heeft aangekondigd dat deze middelen, via een afbouw, worden stopgezet per eind 2028. In 2026 zal de GGD de gevolgen hiervan inzichtelijk maken en daar waar keuzes gemaakt moeten worden, deze voorleggen. Veilig Thuis zal, afhankelijk van landelijke besluitvorming, een begin gaan maken met de vorming van het regionale veiligheidsteam Zuid-Holland Zuid.

•

Voor de SOJ zal in 2026 de focus liggen op het uitvoeren van het Verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp. Voor Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten (LVS) is in de begroting 2026 de begroting financieel bijgesteld op de uitkomst van de bestuursopdracht. Inhoudelijke gevolgen van deze keuze voor de uitvoering van de leerplichttaken worden op dit moment verkend.

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

Sturingsarrangement: risicoprofiel midden

Websites en documenten

www.dienstgezondheidjeugd.nl www.jeugdzhz.nl

68

Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde

Naam verbonden partij

Natuur- en Recreatieschap IJsselmonde

Vestigingsplaats

Rotterdam

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Het Natuur- en Recreatieschap heeft tot doel de natuur- en recreatiegebieden in de gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht efficiënt en effectief te beheren.

• • • Risico’s

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

De tekorten die voortkomen uit de lagere bijdragen van de Provincie Zuid-Holland en de gemeente Rotterdam zijn substantieel verminderd. Het niet behalen van de taakstelling. het verhogen van de inwonersbijdrage wanneer de taakstelling niet kan worden gehaald.

Wethouder Ruimtelijke Ordening is lid van het Dagelijks en Algemeen Bestuur van het NRIJ. Een raadslid is lid van het Algemeen Bestuur van het NRIJ.

69

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Bezuinigingen zijn al enkele jaren noodzakelijk omdat de gemeente Rotterdam en de Provincie Zuid-Holland uit het schap zijn getreden. Dit heeft geleid tot een aanzienlijk tekort. Beide partijen hebben wel aangegeven hun bijdrage aan het schap te zullen blijven leveren. Voor 2026 heeft NRIJ een sluitende begroting gepresenteerd. Dit is echter een gevolg van een stevige taakstellende bezuiniging van € 454.288. De realisatie van dit bedrag is nog onzeker. In 2021 is al besloten tot een taakstellende besparing oplopend tot € 453.000 vanaf 2025. De realisatie van deze taakstelling blijft echter fors achter bij de planning. Om tempo te kunnen maken en de taakstelling te kunnen beperken, heeft het schap het Programma Toekomstbestendig NRIJ opgestart. Daarmee moeten concrete voorstellen worden gedaan om kostenbesparingen te realiseren en nieuwe inkomsten te vinden. Om dit daadwerkelijk ten uitvoer te brengen, heeft het NRIJ in mei 2025 een programmamanager aangetrokken. Wanneer het NRIJ de taakstelling niet kan realiseren, kan dit in 2026 nog worden opgevangen uit de reserves. Voor de jaren daarna is het echt essentieel dat de taakstelling daadwerkelijk behaald wordt. De reserves zijn op de langere termijn niet toereikend om wederom in te zetten voor de taakstelling. Als deelnemende partij lopen we risico dat op termijn extra middelen bij ons worden opgehaald.

NRIJ heeft de samenwerking met Staatsbosbeheer geëvalueerd en besloten de samenwerkingsovereenkomst langdurig te verlengen. De afspraken worden herzien en aangescherpt.

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

Sturingsarrangement: risicoprofiel midden

Website en documenten

www.recreatiegebied-ijsselmonde.nl

GR Gemeenschappelijke Vuilverwerking Dordrecht en omstreken (Gevudo) De GR Gevudo bezit 14,3% van de aandelen van NV Huisvuilcentrale Noord-Holland, HVC te Alkmaar en behartigt en coördineert de belangen van de deelnemende gemeenten richting HVC. De huidige deelnemers aan de GR Gevudo zijn de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld- Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Zwijndrecht. In het verleden was de GR daadwerkelijk actief in het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Tegenwoordig zijn de doelen het verwerven, beheren en vervreemden van aandelen in het kapitaal van de N.V. Huisvuilcentrale Noord-Holland (HVC) en het partij zijn bij overeenkomsten tussen aandeelhouders van HVC. De GR staat naar rato van haar deelname in HVC garant voor het nakomen van de financiële verplichtingen die HVC is aangegaan; op basis van een met aandeelhouders overeengekomen ballotageovereenkomst. Hiervoor ontvangen wij een garantstellingsprovisie.

70

Naam verbonden partij

GR GEVUDO

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Het behartigen van aandeelhoudersbelangen van de deelnemers in NV HVC en daarbij uitoefenen van stemrecht in de aandeelhoudersvergaderingen van NV HVC. De laatste jaren neemt de omvang van het onderdeel 'warmte' van HVC toe. Ook voor onze gemeente zal HVC een warmtenet gaan aanleggen.

Onzekerheden

Een eventuele aanspraak door een bank op de gegarandeerde leningen betekent dat de deelnemers hun eigen aandeel dragen.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur (collegelid).

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

HVC is financieel robuust, ook op de middellange termijn. De bedrijfsvoering van HVC is adequaat, uitgaande van de financiering met gegarandeerde leningen. HVC heeft in de afgelopen jaren gewerkt aan verdere solvabiliteitsopbouw. Echter, we zien dat HVC haar strategie herijkt voor de periode 2025-2030. Zowel aan de afval- als aan de energiekant wil HVC komende jaren investeren. Om aan deze financieringsbehoefte te voldoen heeft de directie samen met de raad van commissarissen besloten de maximale garantstelling op te hogen. Onze gemeente stond per begin 2025 nog garant voor circa € 5,5 miljoen. De verwachting is dat de gegarandeerde financiering zal toenemen vanwege de eerdergenoemde strategie. Zolang de verbrandingsinstallaties voldoende aanbod van onder andere de gemeentelijke klanten en waterschappen behouden en HVC de risico's blijft beperken, is het risico voor gemeenten beperkt. Het jaarresultaat van de onderneming en daarmee de solvabiliteitsopbouw kan altijd beïnvloed worden door ontwikkelingen rondom de energielevering door HVC evenals andere omstandigheden. Sturingsarrangement: risicoprofiel laag

71

Bureau Openbare Verlichting Naam verbonden partij

Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede

Vestigingsplaats

Hardinxveld-Giessendam

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Kerntaak van deze organisatie is het uitvoeren van het beheer van de openbare verlichting en de centrale aansturing en bewaking op de uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden hieraan. Bureau OVL fungeert op dit terrein ook als het kenniscentrum voor de deelnemers en voert in opdracht projecten voor de gemeenten uit.

Onzekerheden

•

Er worden geen risico’s genoemd.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur

Toekomstperspectie f en ontwikkelingen

Bureau OVL is bezig geweest met het verbeteren van hun beheer. Zo hebben ze al hun documenten geüpdatet. Daarnaast zijn ze bezig de installatieverantwoordelijkheid op zich te nemen voor de openbare verlichtingsinstallaties.

Sturingsarrangemen t gekoppeld aan risicoprofiel

Sturingsarrangement: risicoprofiel midden

72

B. Deelnemingen

ROM-D De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij is de grondontwikkelingsmaatschappij van de Drechtsteden. ROM-D is een publiek-privaat samenwerkingsverband van de gemeenten in de Drechtsteden, de Provincie Zuid-Holland en het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam. De belangrijkste opgave is het versterken van de regionale economie met als belangrijkste activiteiten: • de uitgifte van kavels (voor bedrijven); • de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen; • de revitalisering van bestaande bedrijventerreinen; • de promotie van de regio Drechtsteden. Naam deelneming

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden (ROM-D)

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

De structuren na invoering van de doorontwikkeling: • ROM-D Holding N.V. • ROM-D Beheer N.V. • ROM-D Capital B.V. • ROM-D C.V.

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Het versterken van de economische ontwikkeling van de Drechtsteden.

Financieel belang van de gemeente

Kapitaaldeelname ROM-D Dordtse Kil III CV: Commanditair kapitaal: 140.989 (1,5%) ROMD Holding NV: Kapitaal: 109.216 (2,4%)

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Bestuurlijk: de wethouder Economie heeft zitting in de Holding N.V..

ROM-D werkt op een proactieve manier samen met ondernemers en grondeigenaren met inzet van kapitaal en een eigen revolverend kapitaalfonds. De ROM-D gaat daarbij zelf actief op zoek naar nieuwe ontwikkelingen. De komende jaren werkt ROM-D onder andere aan het Dolderman project (Dordrecht), Dordtse Kil, Veerweg (Hendrik-Ido-Ambacht) en het Nedstaal-terrein (Alblasserdam).

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

Sturingsarrangement: risicoprofiel laag

73

Stedin Holding

Naam deelneming

Stedin Holding N.V.

Vestigingsplaats

Rotterdam

Rechtsvorm

N.V.

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Waarborg energievoorziening

Financieel belang van de gemeente

De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht bezit in totaal 24.367 aandelen in Stedin Holding N.V. (circa 0,40%). Het betreft 22.495 gewone aandelen en 1.872 cumulatief preferente aandelen.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Als aandeelhouder

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

De eerdere druk op de financiering van de investeringen bij Stedin Holding N.V. is grotendeels afgenomen. Belangrijke oorzaken hiervan zijn de toetreding van de Nederlandse Staat in december 2023 en de toetreding van een aantal decentrale overheden in maart 2024. Hierdoor is er geen sprake meer van een acute kapitaalbehoefte bij Stedin. Wij verwachten dat de toegenomen dividendopbrengsten zich in 2026 voortzetten. Hier hebben wij in deze begroting 2026 rekening mee gehouden.

Sturingsarrangement: risicoprofiel laag

Oasen Naam deelneming

Oasen Zuid-Holland

Vestigingsplaats

Gouda

Rechtsvorm

N.V.

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Het verzorgen van drinkwater voor onze inwoners.

Financieel belang van de gemeente

21 van de 748 uitgegeven aandelen (3%), met een boekwaarde van circa € 10.000. De laatste jaren hebben wij geen dividend ontvangen.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Als aandeelhouder

74

Bij onze deelneming Oasen N.V. zien we dat de resultaten onder druk komen te staan. Dit geldt ook voor de noodzakelijke investeringen die Oasen N.V. beoogt. Het kost steeds meer moeite om de drinkwatervoorziening voor de toekomst veilig te stellen. Het watersysteem loopt tegen zijn grenzen aan door de gevolgen van droogte op de kwaliteit van de bronnen, verzilting en een toenemende watervraag door een groeiende bevolking, regionaal stedelijke uitbreiding en economie. Daarnaast verslechtert de kwaliteit van drinkwaterbronnen door vervuiling van landbouw, industrie en huishoudens. Om te zorgen voor voldoende drinkwaterbronnen in 2030 en later, heeft Oasen samen met de provincies Zuid-Holland en Utrecht het Regionaal Actieplan Beschikbaarheid Drinkwaterbronnen opgesteld. In dit actieplan zijn afspraken gemaakt om gezamenlijk een tekort aan drinkwater te voorkomen. In de provincie Utrecht werkt Oasen aan de uitbreiding van de bestaande winning in Vianen. In Zuid-Holland zoekt Oasen naar een nieuwe locatie in de Alblasserwaard en/of Krimpenerwaard.

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

Sturingsarrangement: risicoprofiel laag

BNG De gemeente heeft een financieel belang in de Bank Nederlandse Gemeenten. Naam deelneming

Vestigingsplaats Rechtsvorm Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Den Haag N.V. De Bank Nederlandse Gemeenten, opgericht in 1914, is een bank van en voor de overheid. De bank biedt financiële diensten aan, zoals kredietverlening, betalingsverkeer en advisering. De BNG heeft de hoogste rating voor kredietwaardigheid (AAA-status).

Financieel belang van de gemeente

De gemeente heeft 25.818 aandelen (0.05%) in haar bezit, met een boekwaarde van € 59.000. In deze begroting houden wij rekening met ongeveer € 64.000 aan dividendinkomsten.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Als aandeelhouder neemt de gemeente deel aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Geen bijzonderheden.

Sturingsarrangement gekoppeld aan risicoprofiel

Sturingsarrangement: risicoprofiel laag

75

C. Samenwerkingsovereenkomst

Servicegemeente Dordrecht In 2019 hebben de gemeenten in de Drechtsteden, mede naar aanleiding van het rapport van de commissie Deetman, de behoefte uitgesproken om de regie meer op lokaal niveau te beleggen en daarbij de goede onderlinge samenwerking te behouden. Om dit te realiseren is een nieuw sturingsmodel ingericht. Daarbij zijn het Servicecentrum Drechtsteden, Gemeentebelastingen Drechtsteden en het Onderzoekcentrum Drechtsteden ondergebracht bij de gemeente Dordrecht, die als Servicegemeente (SGD) voor de overige gemeenten binnen de regio uitvoering en waar gewenst vernieuwing en innovatie van producten uitvoert. In 2023 is gewerkt aan een evaluatie en voorstel voor de doorontwikkeling van de (governance) van de SGD inclusief een transparante dienstverlening en financieringsmethodiek. Op basis daarvan kunnen deelnemers ook toewerken naar eigen besluitvorming over het voortzetten van de overeenkomst na de eerste vierjaars-periode, na 2025. We zijn als deelnemer/afnemer goed betrokken bij de evaluaties en uitkomsten daarvan en zijn ons bewust van onze eigen verantwoordelijkheden binnen de overeenkomst met de SGD. We zijn alert op kostenontwikkeling en daar waar ruimte voor maatwerk is binnen de overeenkomst, wegen wij kosten en opbrengst altijd zorgvuldig af. Naam

Servicegemeente Dordrecht

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Samenwerkingsovereenkomst gemeente Dordrecht - gemeente Hendrik-IdoAmbacht, op basis van de Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten De Servicegemeente Dordrecht voert bedrijfsvoeringstaken uit voor de deelnemende gemeenten.

76

De Drechtstedengemeenten zijn al enige jaren deelnemer in de Regeling onderlinge samenwerking Drechtstedengemeenten (de “lichte GR”); die geldt voor onbepaalde tijd. Deze vormt de juridische basis voor de samenwerking in de servicegemeente. De gemeente Dordrecht en de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht zijn in december 2021 een samenwerkingsovereenkomst aangegaan voor een periode van vier jaar, die nu verlengd is met nog een jaar. Hendrik-Ido-Ambacht neemt een basispakket aan bedrijfsvoeringsdiensten van de Servicegemeente Dordrecht af, net als de andere gemeenten in de Drechtsteden. Deze taken worden zoveel mogelijk uniform geleverd. Naast dit basispakket zijn wij in de gelegenheid diensten van de gemeente Dordrecht af te nemen op het gebied van inkoop, personeelsadvies, communicatie en juridische zaken. De Servicegemeente Dordrecht levert daarnaast taken die voorheen werden uitgevoerd door GBD en OCD, namelijk: het innen en heffen van belastingen, taken in het kader van de wet WOZ, bezwaar en beroep op dit gebied, basisregistraties RO, ruimtelijke informatievoorziening, onderzoek en centrale datavoorziening. Om de taakuitvoering van de gemeente Dordrecht goed, efficiënt en rechtmatig te laten verlopen, zijn aanvullende besluiten genomen. Het gaat om een verwerkersovereenkomst en een mandaatbesluit voor enkele hierboven genoemde taken.

Ook de Archiefverordening en de Beheerregeling informatiebeheer zijn aangepast. Risico’s

Deze samenwerking met de gemeente Dordrecht moet zich nog vormen. Eventuele risico's zijn er als de gemeente Dordrecht mogelijk niet de kwaliteit van dienstverlening kan leveren die we eerder gewend waren.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Er is geen bestuurlijk belang. De Servicegemeente valt geheel onder verantwoordelijkheid van de gemeente Dordrecht en valt ook binnen de begroting van deze gemeente. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht heeft een rol als afnemer. Bij onderwerpen van strategisch belang is er een ambtelijke adviesrol via het Strategisch Afstemmingsberaad (SAB)

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

De samenwerkingsovereenkomst gold voor een periode van vier jaar: 2022- 2025 en is verlengd tot 2027. In 2026 geldt een proefperiode voor een nieuwe wijze van samenwerken en waarin de gemeenten zich kunnen beraden op hun wensen en eisen voor de nieuw af te sluiten samenwerkingsovereenkomst. Mogelijk heeft deze heroverweging effect op onze bijdrage aan de SGD en onze eigen bedrijfsvoering door verschuiving van taken. Als dat aan de orde is, informeren we de raad hierover of vragen indien nodig om besluitvorming.

77

Dienstverlening Drechtsteden Naam

Dienstverlening Drechtsteden

Vestigingsplaats

Dordrecht

Rechtsvorm

De samenwerking is gebaseerd op een dienstverleningsovereenkomst en heeft een juridische basis in een gemeenschappelijke regeling Onderlinge samenwerking Drechtsteden.

Doel (openbaar belang dat wordt behartigd)

Risico's

Het verzorgen van de gemeentelijke dienstverlening rond de producten van de gemeentewinkel (paspoort, rijbewijs, adreswijziging, naturalisatie, e.d.), de receptie, de verkiezingen en het KlantContactCentrum (telefonie, webcare). Door de bezuinigingsopgave in Dordrecht wordt ook gekeken naar de dienstverlening. Bekend is dat de daadwerkelijke opgave beperkt is gebleven. Echter, een aantal tijdelijke inkomstenbronnen vanuit Dordrecht die de afgelopen jaren aan dienstverlening waren toegekend vallen nu weg. De werkdruk is vrij hoog door verschillende factoren als (de voorbereidingen op) de verhuizing naar het regiokantoor en een krappe arbeidsmarkt als het gaat om specialisten. Door de overgang naar een KPN datacenter zijn er nog steeds regelmatig problemen met de applicaties die door Dienstverlening Drechtsteden gebruikt worden. Dit leidt vooral tot een hogere werkdruk. De combinatie van krappere financiën en hogere werkdruk in vergelijking tot voorgaande jaren, kan leiden tot risico's die de kwaliteit van de dienstverlening beïnvloeden.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente

Toekomstperspectief en ontwikkelingen

Er vindt periodiek een portefeuillehoudersoverleg plaats.

Tot 2029 zitten we in de zogeheten 'paspoortenpiek'', die is ontstaan door de invoering van de langere geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaart vanaf 2014 (gebaseerd op een rekenmodel van BZK). De piek vraagt o.a. meer inzet van personeel. Zoals op meer vakgebieden is goed personeel moeilijk te vinden. De kosten van inzet van meer personeel voor de paspoortenpiek compenseren we door hogere inkomsten van de leges. Er is krapte op de markt voor vakspecialisten, zoals burgerlijke stand en BRP (basisregistratie personen). In het personeelsbeleid wordt waar mogelijk hierop geanticipeerd. Er wordt gekeken naar verdere digitalisering voor verhoging van de klanttevredenheid, vermindering foutgevoeligheid en efficiënt en effectief werken. Ook wordt onderzocht welke mogelijkheden AI biedt op het gebied van dienstverlening.

78

Paragraaf 7. Bedrijfsvoering Inleiding Een goede bedrijfsvoering is een voorwaarde voor het uitoefenen van onze primaire taken en processen. Binnen onze organisatie werken we continu aan een moderne en toekomstbestendige bedrijfsvoering. Een bedrijfsvoering die mee beweegt met de eisen die de samenleving stelt aan het college, de raad en onze eigen professionaliteit. Dit past bij een zelfbewuste en zelfstandige gemeente met een eigen organisatie. Personeel & Organisatie Talentprogramma-Traineeprogramma In 2026 starten we met ons vierde traineeprogramma. De eerdere edities zijn succesvol gebleken: veel trainees hebben zich blijvend aan onze organisatie verbonden. We blijven investeren in organisatieontwikkeling, waarbij we inspelen op veranderende behoeften en ambities binnen het team. Strategische personeelsplanning Strategische personeelsplanning krijgt in 2026 een prominente rol, mede in het kader van het nieuwe werving- en selectiebeleid. Hierin maken we afspraken over individuele loopbaanpaden, zodat medewerkers gericht kunnen werken aan hun professionele ontwikkeling. Samen voor Ambacht In 2025 zijn we van start gegaan met ons programma voor organisatieontwikkeling “Samen voor Ambacht”. In 2026 werken we verder aan de pijlers uit dit programma. Dat zijn : Betrokkenheid en verbinding, Eigenaarschap en leiderschap, Ontwikkeling en mobiliteit en De basis op orde.

Arbeidsmarkt Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt lijkt af te nemen, blijft het van groot belang om te blijven investeren in onze mensen. Opleidingen en een gezonde doorstroom binnen de organisatie dragen bij aan een toekomstbestendige en wendbare organisatie. Duurzame inzetbaarheid Tot slot blijft duurzame inzetbaarheid een belangrijk speerpunt voor ons. Ook in 2026. We zetten ons in voor een werkomgeving waarin medewerkers vitaal, betrokken en productief kunnen blijven, nu en in de toekomst. Dienstverlening SGD In 2026 bekijken we kritisch alle diensten die we afnemen op het gebied van bedrijfsvoering en ondersteuning van de Servicegemeente Dordrecht. We letten daarbij op drie dingen: de kwaliteit van de dienstverlening, de kosten, en in hoeverre we die kosten kunnen beïnvloeden. Op basis daarvan maken we keuzes. Sommige diensten blijven we afnemen zoals ze zijn. Andere passen we aan, bijvoorbeeld door op- of af te schalen. Soms stoppen we met het afnemen van een dienst en kiezen we voor een andere manier van uitvoeren. Denk daarbij aan het zelf doen binnen de organisatie, of het onderbrengen bij een andere partner. Bij deze afwegingen houden we ons aan de kaders uit de Nota Verbonden Partijen.

Informatisering Bedrijfsvoering Drechtsteden heeft in 2025 een extern onderzoek laten doen over de organisatie van het I-domein en de ontwikkelingen die de komende jaren van belang zijn. De resultaten hiervan zijn op het moment van schrijven nog niet bekend. Ze kunnen effect hebben op de plannen van dit jaar.

79

AI AI gaat een steeds grotere rol spelen. Ook in Hendrik-Ido-Ambacht spelen we hierop in. Medewerkers worden getraind, we leren van elkaar om er slim gebruik te maken en maken gebruik van een (veilige) AI-applicatie. Bedrijfsvoering Drechtsteden onderzoekt mogelijkheden om met gebruik van AI processen efficiënter te maken. Informatiebeveiliging Informatiebeveiliging wordt steeds belangrijker. In 2025 zijn de eerste stappen gezet om een Information&Security Management System (ISMS) in te richten en een Business Continuïteitsplan (BCP) op te stellen. Dit jaar zal het accent liggen op de realisatie hiervan. Bij het opstellen van het BCP worden, waar van toepassing, verbetermaatregelen gedefinieerd, wat zal leiden tot een vervolgplan voor de uitvoering van deze maatregelen. Daarnaast wordt de aandacht voor het belang van veilig werken bij de medewerkers voortgezet en vindt ook dit jaar weer een Ensiaverantwoording plaats. Met deze maatregelen zetten we mooie stappen om de informatieveiligheid naar een hoger plan te tillen en gesteld te staan mocht er een ongewenste situatie ontstaan. Het zorgt er ook voor dat we voldoen aan de vereisten van de nieuwe Cybersecuritywet. Communicatie Goede communicatie vinden we belangrijk voor een sterke relatie tussen gemeente en samenleving. We zorgen voor verbetering van de directe communicatie met onze inwoners.

Zoals het behandelen van berichten en vragen vanuit inwoners of organisaties. Ook zorgen we ervoor dat inwoners weten wat we doen, waarom we dat doen en hoe ze mee kunnen praten, denken of meedoen. Dit doen we allemaal in heldere en duidelijke taal. Hiervoor besteden we nog meer aandacht aan ons programma helder schrijven om de kwaliteit van al onze communicatie verder te verbeteren. Onze informatievoorziening sluit aan bij het coalitieprogramma en de organisatievisie. Samen met het college en de organisatie werken we doorlopend aan een duidelijke koers en een herkenbare stijl van communiceren. We verbeteren de gebruiksvriendelijkheid en digitale toegankelijkheid van onze website, zodat iedereen ons goed kan vinden en begrijpen. Participatie Het betrekken van onze inwoners blijft belangrijk. Voor de zomer van 2025 is de Ambachtse Aanpak voor participatie ambtelijk en bestuurlijk geëvalueerd. Op basis van de leerpunten uit de evaluatie komt in de 2e helft van 2025 een voorstel met aanbevelingen om participatie in de organisatie verder te borgen en door te ontwikkelen. Als deze aanbevelingen door de raad worden overgenomen, zullen we deze in 2026 effectueren. Facilitair De afgelopen twee jaar is een aantal aanpassingen gedaan in het gemeentehuis. Vanaf 2026 zetten we vooral in op onderhoud.

Dit in afwachting van de keuzes tot een eventuele verbouw of nieuwbouw van het gemeentehuis. In het nog te schrijven facilitair meerjarenplan wordt hier ook rekening mee gehouden. Overhead Op grond van art 12b van de verordening art 212 van onze gemeente, hebben we met betrekking tot de overhead ervoor gekozen deze bij de grex'en wél in rekening te brengen en bij de investeringen niet (tenzij levering aan derden, zoals CAI). De overhead wordt berekend over de directe kosten van personeel en ingeleend personeel. Voor De Volgerlanden geldt een aparte regeling voor de managementkosten. Voor de kostprijs van rechten en heffingen geldt dat we de overhead niet op de taakvelden boeken, maar de overhead in de verplichte dekkingsopstelling voor de tarieven wél meetellen. Zie de paragraaf lokale heffingen.

80

Paragraaf 8. Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo heeft als doel een meer transparante en actief openbaar makende overheid. De wet bestaat uit twee onderdelen: openbaarmaking uit eigen beweging (actieve openbaarmaking) en openbaarmaking op verzoek (passieve openbaarmaking). • •

Passieve openbaarmaking is het openbaar maken van informatie van de gemeente naar aanleiding van een Woo-verzoek. De actieve openbaarmaking betreft een inspanningsverplichting van de gemeente om uit eigen beweging informatie openbaar te maken aan de hand van 17 informatiecategorieën via www.overheid.nl, de website van de gemeente Hendrik- Ido-Ambacht en de Woo-index. Aan de elementen van actieve openbaarmaking is een intensief implementatietraject verbonden. Actieve openbaarmaking is meer dan het alleen online publiceren van informatie. Het maakt deel uit van een verandering naar een meer open en transparante organisatiecultuur.

De gemeente besteedt in de jaarlijkse begroting aandacht aan de beleidsvoornemens over de uitvoering van deze wet en doet in de jaarlijkse verantwoording verslag van de uitvoering ervan. Stand van zaken in onze organisatie De verplichting tot actieve openbaarmaking op grond van de Woo wordt gefaseerd ingevoerd, verdeeld over vier tranches. De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht bevindt zich momenteel in de afrondende fase van de projectmatige voorbereidingen om aan de vereisten van de Woo te voldoen. Het Woo-implementatieproject bestaat uit twee onderdelen. Het eerste onderdeel betreft het uitvoeren van een impactanalyse, waarmee inzicht wordt verkregen in de gevolgen van de Woo voor de organisatie. Het tweede onderdeel richt zich op het opstellen en vaststellen van een implementatieplan. Op basis van de resultaten van de impactanalyse wordt dit plan uitgewerkt, inclusief een planning voor het actief openbaar maken van de informatiecategorieën zoals voorgeschreven in de Woo. De gemeente publiceert al documenten die vallen onder de tweede tranche, zoals raads- en collegestukken, jaarplannen en jaarverslagen. Verder wordt gewerkt aan een centrale webpagina voor de publicatie van adviezen, Woo-verzoeken en -besluiten. Met deze ontwikkeling wordt in belangrijke mate tegemoetgekomen aan de vereisten van de tweede tranche.

Tot slot wordt, ter voorbereiding op de toekomstige verplichtingen rond actieve openbaarmaking, een inventarisatie uitgevoerd van de informatiecategorieën die zijn opgenomen in de derde en vierde tranche. Hierbij wordt onder meer gekeken naar het aantal documenten, de vindplaats en de bijbehorende proceseigenaren. Aantal Woo-verzoeken Onderstaand is het aantal verzoeken vanaf september 2024 tot en met augustus 2025 weergegeven. Een verzoek kan alleen als Woo-verzoek worden behandeld indien het gaat om publieke informatie die neergelegd is in één of meer documenten. Indien de gevraagde informatie niet is vastgelegd in documenten, niet is aangetroffen of niet bekend is bij onze gemeente wordt beoordeeld of het verzoek kan worden opgevat als informatieverzoek. Wanneer dit het geval is, wordt het verzoek afgehandeld als een regulier informatieverzoek.

81

Onderwerp verzoek

Type

Afhandelingswijze

Grootte

Aandachtsbouwstoffen

Woo-verzoek

Toegekend

M = 5-10 uur

Inzage omgevingsvergunning Cascade

Woo-verzoek

Ingetrokken door verzoeker

S = tot 5 uur

Coronaboetes

Informatieverzoek

Doorverwezen naar VRZHZ

M = tot 5 uur

Noodverordeningen

Informatieverzoek

Informatieverzoek gedeeltelijk beantwoord en deels doorverwezen naar VRZHZ

M = 5-10 uur

Bezwaar en beroep

Informatieverzoek

Informatieverzoek beantwoord

S = tot 5 uur

Uithuisplaatsingen, zwarte lijsten en hulp aan gedupeerden Tijdelijke warmtecentrale Jacobuslaan Tijdelijke warmtecentrale Van Kijfhoekstraat

Informatieverzoek

Informatieverzoek beantwoord

S = tot 5 uur

Woo-verzoek

Ingetrokken door de verzoeker

S = tot 5 uur

Woo-verzoek

Toegekend

L = 10-30 uur

Vaststellingsbesluit college

Woo-verzoek

Toegekend

S = tot 5 uur

Vervangende locatie tijdelijke warmtecentrale Jacobuslaan

Woo-verzoek

Nog in behandeling

XXXL = 100+ uur

Samenvatting klachten Sophia Sociaal Team

Woo-verzoek

Toegekend

L = 10-30 uur

Communicatie met defensie

Woo-verzoek

Afgewezen i.v.m. geen aangetroffen documenten

S = tot 5 uur

Toepassing artikel 13 rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers 2014

Deels Woo-verzoek en deels informatieverzoek

Gedeeltelijk toegekend en deels afgewezen i.v.m. geen aangetroffen documenten

M = 5 tot 10 uur

Omgevingsvergunning Paulusweg

Deels Woo-verzoek en deels informatieverzoek

Gedeeltelijk toegekend en deels in afwachting van een reactie van de verzoeker

S = tot 5 uur

82

Paragraaf 9. Duurzaamheid Deze paragraaf geeft inzicht in de begroting voor het Programma Duurzaamheid 2024-2030. Dit programma is essentieel voor het realiseren van onze duurzaamheidsambities uit het Coalitieprogramma 2022-2026 ‘Samen voor Ambacht’. Duurzaamheid is een integrale opgave die vraagt om de inzet van alle afdelingen binnen onze gemeente en om samenwerking met ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties. Ons doel is om Hendrik-Ido-Ambacht om te vormen tot een toekomstbestendige, gezonde en groene gemeente. Wij zetten in op projecten die bijdragen aan de vermindering van CO2-uitstoot, de bevordering van biodiversiteit, en de toegankelijkheid van betaalbare duurzame energie voor iedereen. Ook verbetering van de luchtkwaliteit speelt hierin een rol, omdat schone lucht direct bijdraagt aan gezondheid en leefbaarheid. Hierin richten wij ons zowel op de korte termijnprojecten die direct toepasbaar zijn, als de lange termijnprojecten. De Regionale Energiestrategie 1.0 en de Groeiagenda 2030 vormen hierbij strategische kaders voor onze energietransitie en ruimtelijk-economische ontwikkeling.

De meeste uit te voeren maatregelen zijn ondergebracht onder de hierboven genoemde opgavelijnen. Een aantal activiteiten overstijgt echter deze opgavelijnen. Dit zijn overkoepelende acties of acties op het gebied van communicatie en bewustwording. Deze staan hieronder genoemd. Wat gaan we hiervoor doen? Fairtrade gemeente doorontwikkelen en faciliteren Inwonersparticipatie (meedoen), informeren en stimuleren Duurzaamheidsadvies: Maatwerk per project Goede voorbeeld geven in gemeenteprojecten- en bedrijfsvoering, stimuleren en informeren en meedoen Natuur- en Milieueducatie samen met HI5 Gemeentelijke Investeringslening Duurzaamheid continueren Organiseren van de KinderKlimaatTop 2026

83

We moeten de verandering van het klimaat tegengaan door de uitstoot van CO2 te verlagen. In de vorige bestuursperiode zijn de Regionale Energie Strategie (RES) en de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Deze vormen de basis van onze aanpak. Wij voeren de RES en de TVW uit. Voor duurzame opwek van energie zetten wij ons vooral in op zonnepanelen. Daken van grote bedrijven en van gemeentelijk vastgoed zijn daarbij kansrijk. We onderzoeken de mogelijkheden om het warmtenet daar waar mogelijk in te zetten als eerste energiebron. Het is belangrijk dat een duurzame warmtebron voor het warmtenet wordt gerealiseerd.

Voor de opgavelijn Energietransitie en CO2-reductie, willen we: • • •

55% CO2-reductie ten opzichte van 1990. 20% besparing in het energieverbruik ten opzichte van 2020. Een CO2-neutrale gemeentelijke organisatie.

Wat gaan we hiervoor doen? Uitvoeren Lokale Aanpak Isolatie vanuit Nationaal Isolatie Programma tranche 1, 2 en 3 Energiearmoede bestrijden met o.a. inzet Energiehulp, adviseurs DrechtseStromen, inzet extra middelen lokale aanpak isolatie Energiebesparing bij particulieren door een onafhankelijk advies door de energiecoaches van DrechtseStromen Inwonersparticipatie (meedoen) informeren en stimuleren aan de hand van de perspectiefkaart warmteprogramma en de actualiteiten Samenwerken met OZHZ aan Energie-agenda Inzet op ontzorgingsprogramma’s in samenwerking met OZHZ en/of provincie Continueren van Soorten Management Plan voor gebouw minnende soorten, als vleermuizen, mussen, e.d. voor het verkrijgen van gebiedsgerichte vergunning, zodat woningeigenaren isolatiemaatregelen aan de bouwschil kunnen laten uitvoeren. Inzetten op regionale samenwerking vanuit Smart Delta Drechtsteden op: - Energiebesparing - Energie opwek en – systemen - Aardgasvrij Luchtkwaliteit integreren: onze acties verbinden met het Schone Lucht Akkoord (SLA) binnen het programma duurzaamheid. Opstellen van het wijkuitvoeringsplan voor de buurten Kruiswiel en Oostendam. De aardgasvrije transitie vormgeven, uitvoeren, en stimuleren, op basis van het warmteprogramma.

84

Waar staan we nu? CO2 uitstoot in ton

Gemiddeld elektriciteitsverbruik woningen in kWh

85

Percentage kantoorgebouwen met een groen label (A-C)

Aantal bedrijfsdaken met zonnepanelen

CO2 besparing door Gemeentelijke Investeringslening Duurzaamheid in kg per jaar, cumulatief

86

In een circulaire economie gebruiken we grondstoffen steeds opnieuw. Bestaande materialen worden zo lang mogelijk opgeknapt, gerecycled en weer hergebruikt. In een circulaire economie maken we ook gebruik van hernieuwbare energiebronnen. In de vorige bestuursperiode is het recycletarief vastgesteld. Daarnaast nemen we als gemeente onze voorbeeldrol serieus wanneer het gaat om duurzaam inkopen en afvalscheiding. We zetten ook in op circulair bouwen. Bij circulair bouwen worden zo min mogelijk nieuwe grondstoffen gebruikt, vindt zo min mogelijk vervuiling plaats tijdens de bouw en zijn de gebruikte materialen te zijner tijd herbruikbaar. Voor Grondstoffen & circulariteit willen we afvalscheiding van 48% naar 75% verhogen en daarmee gaan naar maximaal 100kg restafval per inwoner per jaar. Daarnaast willen we werken aan een circulaire economie door bijvoorbeeld de uitgangsprincipes van de Ambachtsezoom als leidraad te gebruiken bij alle nieuwbouw-, verbouwen sloopprojecten. Wat gaan we hiervoor doen? Circulair bouwen toepassen op projectbasis Circulair bouwen borgen in de organisatie & beleid Circulair bouwen meetbaar maken d.m.v.

de inzet van een meetinstrument zoals bijvoorbeeld Het Nieuwe Normaal Afvalbeheer verduurzamen bij maatschappelijke organisaties zoals scholen, (sport-) verenigingen en kerken Afvalbeheer verduurzaming stimuleren bij bedrijven Circulair ondernemen stimuleren Circulair inkopen toepassen op projectbasis Reparatie en hergebruik stimuleren d.m.v. een repair café, circulair ambachtscentrum en/of materialenhub Afvalscheiding stimuleren door het toegankelijker te maken d.m.v. een mobiele milieustraat, kleine milieustraten bij winkelcentra bijvoorbeeld

Waar staan we nu? Afvalscheidingspercentage huishoudens

87

Hoeveelheid restafval in kg per inwoners per jaar

We zetten in op meer duurzame vormen van vervoer. We faciliteren het elektrisch rijden met behulp van nieuwe innovaties. Onze regio staat bekend om het openbaar vervoer over water. Deze duurzame vorm van OV stimuleren we met vraaggericht personenvervoer over water. Ons hoofddoel, vanuit het programma duurzaamheid 2024-2030, voor Duurzame mobiliteit is, 50% minder CO2-uitstoot door verkeer en vervoersbewegingen (exclusief autosnelwegen).

Wat gaan we hiervoor doen? Duurzame mobiliteit meenemen in de regionale samenwerking GroeiAgenda Invulling geven aan het mobiliteitsplan 2021-2030 Het STOMP-principe toepassen. Hiermee stimuleren we o.a. fiets- en OV-gebruik. (Stappen) en vervolgens de fietser (Trappen), OV en Mobility-as-a-service (deelmobiliteit, bijvoorbeeld fietsen en auto's), als laatste de Privé-auto. De groeiende vraag naar (snel)laadvoorzieningen voor personen- en goederenvervoer faciliteren. Waterstofvulpunt faciliteren Waar staan we nu? CO2-uitstoot in ton

88

Aantal geregistreerde hybride en electrische personenauto’s

Totaal aantal geregistreerde laadpunten

Klimaatverandering uit zich in extreem weer, zoals hevige regenbuien en hittegolven. We moeten ons aanpassen aan het veranderende klimaat. Dit doen we onder andere door ons openbaar gebied duurzaam en klimaatadaptief in te richten en door te zorgen voor meer groen. Daarbij zoeken we naar een optimale mix van beeldkwaliteit, gebruiksgemak en maatregelen voor klimaatadaptatie. Zo zorgen we voor zoveel mogelijk groene, klimaatadaptieve schoolpleinen en stimuleren we inwoners om hun eigen tuinen klimaatadaptief in te richten. Ons hoofddoel, vanuit het programma duurzaamheid 2024-2030, voor Klimaatadaptatie is, een klimaatadapatieve en waterrobuuste gemeente in 2050 zijn.

89

Wat gaan we hiervoor doen? Werken aan de Regionale Uitvoeringsagenda Het Convenant Klimaatadaptief Bouwen toepassen in nieuw- en verbouwprojecten Verminderen van functieloze verharding in de gemeente Halfverharding op parkeervakken Onderzoeken van opzetten subsidieregeling vanuit het budget Water en rioleringsplan Invulling geven aan het Water en rioleringsplan, Wegenplan en Groenbeleidsplan

Waar staan we nu? Er was begin 2024 in Hendrik-Ido-Ambacht 5.784 m2 aan grasbeton tegels. Dit is in 2024 toegenomen naar een totaal van 13.097m2. Grasbetontegels hebben een positieve bijdrage aan klimaatadaptatie om problemen bij extreme regenval te voorkomen en hittestress tegen te gaan. Grasbeton (in m2) cumulatief

Uitbreiding groen (in m2)

90

Daar waar mogelijk vergroten we de biodiversiteit van onze openbare ruimte. Biodiversiteit zorgt voor schone lucht, fris water, bestuiving van gewassen en een goede bodemkwaliteit. Het helpt ook om klimaatverandering te bestrijden. Biodiversiteit mag niet ten koste gaan van beeldkwaliteit en veiligheid. We bekijken daarom goed welke plekken geschikt zijn om ruimte te geven aan biodiversiteit. Deze plekken kiezen we zorgvuldig. Ons hoofddoel, vanuit het programma duurzaamheid 2024-2030, voor Biodiversiteit is, het versterken van het lokale ecosysteem, door een hogere soortendiversiteit.

Wat gaan we hiervoor doen? Buitenruimte biodivers inrichten Natuurinclusief bouwen stimuleren via het convenant Klimaatadaptief bouwen Uitbreiding bijenlinten De principes van ecologisch beheer continueren “Natuurvriendelijke oevers, tenzij”-principe Waar staan we nu? Er is in Hendrik-Ido-Ambacht 99.003 m2 bloemrijk gras wat ecologisch beheerd wordt. In 2024 gestegen naar 180.350m2. Ook is er 8.467 m2 nieuw bloemenlint aangelegd. Oppervlakte bloemenlint (groenvakken t.b.v. bijen)

Groen is belangrijk voor onze gezondheid en het milieu. Het speelt een belangrijke rol bij het filteren van fijnstof en het zet CO2 om in zuurstof. Groen verkoelt en zorgt voor de berging van water. We hebben in Hendrik-Ido-Ambacht veel groen. De bestaande groenstructuren behouden we en verbeteren we daar waar dat kan. Ons hoofddoel, vanuit het programma duurzaamheid 2024-2030, voor Groen is, bestaand groen behouden en versterken.

91

Wat gaan we hiervoor doen? De 3-30-300-regel inzetten als de norm voor de inrichting van de wijken in de gemeente. Groen compenseren Juiste bomen op juiste plek Invulling geven aan het groenbeleidsplan Waar staan we nu? Per 1-1-2025 staan er in Hendrik-Ido-Ambacht 12.993 bomen die onder beheer vallen van de gemeente, maar nog niet overgedragen hoeven te zijn zoals op Ambachtsezoom en De Volgerlanden. Eind 2024 is er in Hendrik-Ido-Ambacht 13.889 m2 aan vaste planten, ten opzichte van 11.515 m2. Figuur: Aantal bomen

92

Overige gegevens

93

Bestuurlijke structuur d.d. 13 augustus 2025 College Burgemeester en Wethouders P. van der Giessen (burgemeester) L.P. Platschorre R.J. Lafleur J. Oelfke-ten Seldam S. van Die SGP-ChristenUnie Ing. P. Boudewijn (fractievoorzitter) J.C. Bezemer J.E. Dorst-Langerak B.P. van Ginkel E. van Hartingsveldt Drs. K. van der Laan MEd Ir. C.W. Timmers Gemeente Belangen M.N.P. Vogelaar-Korpershoek (fractievoorzitter) H.H.F. van der Lei A. Mol M. Nugteren BPM VVD D. van den Wollenberg (fractievoorzitter) Drs. A. Ouwerkerk K.E.A.M. Verlijsdonk Realistisch Ambacht O. Doevendans (fractievoorzitter) F.G.A. van de Elsen CDA R.M. Calkhoven (fractievoorzitter) Drs. W.P. van der Hee-Pasterkamp PvdA E. van der Wulp (fractievoorzitter) P. Libregts D66 M.C.G. Gommans-Dane (fractievoorzitter) M. de Groot Echt voor Ambacht (E.V.A.) Mr. A. Scheurwater (fractievoorzitter)

94

Burgerraadsleden W. Allijn (Gemeente Belangen) J. Lieben (Gemeente Belangen) R.M. Stoopman (Gemeente Belangen) B.J. Bakker (Realistisch Ambacht) F.W. de Jong (Realistisch Ambacht) H.M. de Waard (CDA M.J.H. van den Heuvel (PvdA) N. Safaye (PvdA) A.L. Scheurwater (PvdA) M.W. van Herpen (D66) E.G.A. Lips (D66) Mr. J.P. Neijman (D66) T.M. Janssen (E.V.A.) H.A. Stam (E.V.A.)

95

Gebruikte afkortingen AB ALD APV AWBZ BAG BBP BGT BDU BIE BNG Bofv BOVL BTW CAI CBS CEP CJG CMK COELO CROW

Algemeen bestuur Algemene dienst Algemene plaatselijke verordening Algemene wet bijzondere ziektekosten Basisregistratie Adressen en Gebouwen Bruto binnenlands product Basisregistratie Grootschalige Topografie Brede Doeluitkering Bouwgrond in exploitatie Bank Nederlandse Gemeenten Bestuurlijk overleg financiële verhoudingen Bureau Openbare Verlichting "Lek-Merwede" Belasting toegevoegde waarde (omzetbelasting) Centrale Antenne Inrichting Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal economisch plan Centrum voor jeugd en Gezin Cultuur met kwalitieit Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden Onafhankelijke kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte en verkeer & vervoer CPO Collectief particulier opdrachtgeverschap CZG Collectieve Zorgverzekering Gemeenten DB Dagelijks bestuur DCMR Milieudienst Rijnmond DGJ Dienst Gezondheid en Jeugd DPO Distributieplanologisch onderzoek DRIS Digitaal Reis Informatie Systeem DSB Drechtsteden bestuur DUO Dienst Uitvoering Onderwijs ECB Europese centrale bank EN Economisch nut EU Europese Unie Euribor Euro interbank offered rate Fido Wet financiering decentrale overheden GBD Gemeentelijke belastingen Drechtsteden GDU Gebundelde doeluitkering Gevudo Gemeenschappelijke vuilverwerking Dordrecht en omstreken GGD Gemeenschappelijke gezondheidsdienst GGZ Geestelijke gezondheidzorg GHOR Geneeskundige hulp bij

ongevallen en rampen GSMD Gemeentelijke monitor sociaal domein GOW Gecoördineerd ouderenwerk GPR Gemeentelijke praktijk richtlijn GR Gemeenschappelijke regeling GRP Gemeentelijk rioleringsplan GRD Gemeenschappelijke regeling Drechtsteden Grex Grondexploitatie

96

GVVP GZH HIA HKG Hof HOVD HR HRM HVC I&A IHP ICT IRS ISV JOP KLPD LAB LAP LISA

Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Groenservice Zuid Holland Hendrik-Ido-Ambacht Huisvesting Kwetsbare Groepen Houdbare overheidsfinanciën Hoogwaardig Openbaar Vervoer Drechtsteden Human resources Human resources management Huisvuilcentrale Informatie en automatisering Integraal huisvestingsplan Informatie- en communicatietechnologie Intrest rate swap Investeringsfonds stedelijke vernieuwing Jongerenontmoetingsplek Korps Landelijke Politiediensten Lokaal Ambachts bedrijf Landelijk afval beheersplan Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen

LNG LVG MIP MKB MN MT Nb NIEGG nnb NRIJ NUP NV OCD OV OZB OZHZ PALT P&C P&O PM RAS RAV RCP RIVM RO ROM-D RUD RWS SCD SDD

Liquid Natural Gas Licht verstandelijk gehandicapten Meerjaren-investeringsplan Midden- en kleinbedrijf Maatschappelijk nut Managementteam Niet bekend Niet in exploitatie genomen gronden nog nader bepalen Natuur- en recreatieschap IJsselmonde Nationaal uitvoeringsprogramma Naamloze vennootschap Onderzoekscentrum Drechtsteden Openbare verlichting Onroerendezaakbelasting Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid Prestatieafspraken Lange Termijn Planning en control Personeel en organisatie pro memorie Regionale agenda samenleving Regionale ambulancevoorziening Regionaal Crisis Plan Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ruimtelijke ordening Regionale ontwikkelingsmaatschappij Drechtsteden Regionale Uitvoerings Dienst Rijkswaterstaat Servicecentrum Drechtsteden Sociale Dienst Drechtsteden

97

SE Fulltime SW’er SJOP Stimuleren jongerenontmoetingsplek SKB Schatkistbankieren SoVo Sociale voorzieningen SPP Strategische personeelsplanning SW Sociale werkvoorziening TNO Toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek TOO Toekomstige onvoorziene ontwikkelingen UvW Unie van Waterschappen VAO Vereniging ambachtse ondernemers VHV Volkshuisvesting VINEX Vierde nota ruimtelijke ordening extra VJI Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel V&J Veiligheid & justitie VNG Vereniging Nederlandse Gemeenten VOC Volgerlanden Ontwikkelings combinatie VPb Vennootschapsbelasting VRZHZ Veiligheidsregio Zuid Holland Zuid VTA Visual Tree Assessment Wabo Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wajong Wet Arbeidsgeschiktheid Jongeren WBW Wijk- en buurtgericht werken WMO Wet maatschappelijke ondersteuning WOZ Wet waardering onroerende zaken WSW Waarborgfonds sociale woningbouw Wsw Wet sociale werkplaatsen Wtcg- Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten & arbeidsongeschikten CER Compensatieregeling Eigen Risico Wvg Wet voorkeursrecht gemeenten WW Werkloosheidsuitkeringen WWB Wet werk en bijstand Wwnv Wet werken naar vermogen ZHZ Zuid-Holland Zuid

98

Beleidskader

Programma

Onderwerp

2

Actieplan Lokale economie

2

Adviesrecht onder de Omgevingswet

3

Implementatievoorstel recycletarief

3

Algemene Plaatselijke verordening 2022

1

Algemene subsidieverordening gemeente Hendrik-Ido-Ambacht 2016

2

Archeologiebeleid

4

Archiefverordening gemeente Hendrik-Ido-Ambacht

3

Baggerplan 2019

3

Beleidsplan toegankelijke buitenruimte

3

Begraafplaatsenbeleidsplan 2020-2030

3

Beheer- en onderhoudsplan oeverbeschermingen 2018-2026

4

Beheerplan Groepsrisico Kijfhoek

2

Beleid Bed & Breakfast

1

Beleidskader Veranderopgave Inburgering

1

Beleidskaders voor CZM aanbesteding 2024

1

Beleidsnotitie Harmonisatie van peuterwerk in HIA

4

Beleidsplan Integrale Veiligheid.

1

Beleidsplan Jeugdhulp

3

Beleidsplan Openbare Verlichting 2020 - 2024

3

Beleidsplan wegen 2025-2034

1

Beleidsrijk regionaal transitie arrangement (BRTA)

2

Bestemmingsplan Achterambachtseweg 49

2

Bestemmingsplan Bedrijvenpark Ambachtsezoom

2

Bestemmingsplan Bedrijventerrein Antoniapolder +

2

Bestemmingsplan Centrum

2

Bestemmingsplan Centrumgebied, Graaf Willemlaan

2

Bestemmingsplan De Volgerlanden-Oost

2

De Volgerlanden-Oost, 1e partiële herziening 7.10

2

Bestemmingsplan De Volgerlanden-Oost, zone Rietlaan-Oost

2

Bestemmingsplan De Volgerlanden-West

2

Bestemmingsplan Grotenoord 2

2

Bestemmingsplan Het Jaagpad 1

2

Bestemmingsplan Kas Langeweg 97

2

Bestemmingsplan Koetsverhuurbedrijf Energieweg 1

2

Bestemmingsplan Krommeweg

2

Bestemmingsplan Langeweg 101

2

Bestemmingsplan Langeweg 77-85

2

Bestemmingsplan Margrietstraat e.o.

2

Bestemmingsplan 'Niet-bestemde locaties'

2

Bestemmingsplan Noordoevers Fase 1

2

Bestemmingsplan Onderdijk 126-128

2

Bestemmingsplan Plattelandswoning Langeweg 97

2

Bestemmingsplan Rijksstraatweg 42b e.o.

2

Bestemmingsplan Sandelingen

2

Scholencluster Kruiswiel

2

Bestemmingsplan Sophiapolder

2

Bestemmingsplan Veersedijk.

2

Bestemmingsplan Vrouwgelenweg 58

VERORDENINGEN & BELEIDSSTUKKEN

99