Algemene beschouwingen november 2021 SGP CU

Begroting 2022-2025 Voorzitter, Inleiding en terugblik Dit is alweer de laatste begrotingsbehandeling van deze collegeperiode. De periode van ‘Gewoon Ambacht’ loopt ten einde. Wij gaan de balans opmaken en ons voorbereiden op de verkiezingen van maart volgend jaar. Maar eerst een terugblik. Evenals 2020 was ook 2021 een jaar wat grotendeels in het teken stond van de corona-crisis. De discussie over de maatregelen die het Kabinet genomen heeft wordt steeds scherper gevoerd. Daarmee neemt de polarisatie ook toe. Het einde van de coronapandemie leek in zicht te zijn maar helaas zien wij weer een toename van het aantal besmettingen en daardoor weer een grotere druk op de zorg door meer ziekenhuisopnames. Het is verheugend dat ondanks de coronapandemie, zoveel als mogelijk, de voornemens uit het coalitieprogramma zijn uitgevoerd: -

Het preventieplan is vastgesteld en de uitvoering is gestart Wij hebben het Integraal Huisvestingsplan vastgesteld Er wordt gewerkt met het actieplan Duurzaamheid Wij hebben een nieuw actieplan Lokale Economie Ook de Participatienota is vastgesteld Er wordt al volop gebouwd bij het Waterbusplein Ook het circulaire bedrijventerrein Ambachtsezoom is al volop in ontwikkeling De bouw in de Volgerlanden gaat door en de grondexploitatie ziet er steeds beter uit.

Hebben wij dan niets meer te wensen? Zeker wel, daar zullen wij in de loop van de algemene beschouwingen nog op terugkomen. De financiën geven een onzeker beeld, door Europees (CO2-reductie), landelijk (aardgasvrij en Omgevingswet) en regionaal beleid (nieuwe samenwerking). De inkomsten uit het gemeentefonds lijken tegen te vallen. Gelukkig is door het degelijke beleid van de afgelopen jaren, de financiële positie van de gemeente nog steeds gezond. Maar er tekenen zich mogelijk donkere financiële wolken af voor de komende jaren. Zoals wij vorig jaar hebben opgemerkt, laat de coronapandemie onze afhankelijkheid zien: Niet alles is maakbaar zoals sommige mensen en vooral politici lijken te denken. Een minuscuul virus legt bijna heel de wereld lam. Daarom bidden wij om wijsheid en Gods Zegen over ons beleid en over de verdere maatregelen die genomen worden om de coronapandemie tot stoppen te brengen.

Algemene Beschouwingen begroting 2022-2025

1

Programma 1 Sociaal, welzijn en educatie Jeugdzorg Onze bijdrage van vorig jaar zouden wij hier weer kunnen herhalen. De kosten van de Jeugdzorg lopen op en dat is al een aantal jaren zo. Jaar op jaar worden de budgetten overschreden. Rapportages laten forse tekorten zien, de begroting is niet realistisch, bezuinigingstaakstellingen worden niet gehaald. Gedeeltelijk worden de tekorten gedekt door incidentele hogere rijksbijdragen. Het komend jaar is het laatste jaar dat de solidariteit tussen de gemeenten nog van kracht is. Vanaf 2023 gaan wij alleen nog de kosten betalen die in onze eigen gemeente worden gemaakt. Dat vraagt een strakke sturing op alle niveaus: van intake tot zorgverlening. Zijn wij hier voldoende op voorbereid en betekent dit dat wij er dan financieel beter voorstaan met betrekking tot de jeugdzorg. Wij horen graag hier een reactie op van de portefeuillehouder. Verder pleiten wij ervoor dat identiteitsgebonden zorg bereikbaar blijft voor ouders en kinderen die hiervoor willen kiezen. Landelijk wordt gewerkt aan toekomstscenario’s voor de jeugdzorg. Na de nieuwbouw van 6 jaar geleden (de decentralisatie in 2015) gaan wij nu weer verbouwen. Ik hoop dat wij geleerd hebben van de ervaringen van de afgelopen jaren en nieuwe valkuilen kunnen vermijden.

In 2015 is de jeugdzorg overgegaan van de provincies naar de gemeenten met het argument dat gemeenten meer maatwerk zouden kunnen bieden. Maar in de praktijk werd de ontwikkeling van het beleid voor de jeugdzorg neergelegd bij een regio (mini provincie) met alle gevolgen van dien. Preventieplan Het preventieplan is in 2020 vastgesteld en wordt nu uitgevoerd. Wij zijn er benieuwd naar of de evaluatie die wordt uitgevoerd, concrete resultaten zichtbaar maakt. Onderwijs Het Integraal Huisvestingsplan wordt uitgevoerd en dit jaar is weer een prachtig schoolgebouw gereedgekomen. De voorbereiding voor de volgende nieuwbouw loopt al. Ook een punt uit het coalitieprogramma dat wordt uitgevoerd. Wij hebben het al eerder gezegd: Goede schoolgebouwen dragen bij aan de kwaliteit van het onderwijs. Bibliotheek Vorig jaar zijn wij al behoorlijk kritisch geweest over de ontwikkelingen bij de bibliotheek. Wij zouden graag zien dat de bibliotheek zich concentreert op haar kerntaak. Zeker gezien de ontlezing die bij kinderen en jeugd plaatsvindt. Wij constateren dat scholen en kerken in staat zijn ondanks beperkte openingstijden en zonder subsidie, succesvol boeken uitlenen. Dan zou de bibliotheek dat toch ook moeten kunnen. In plaats daarvan zoekt men het in allerlei andere activiteiten die mogelijk ook concurreren met andere organisaties (Mediawijsheid en taalonderwijs).

Die vervolgens wel door de gemeente worden gesubsidieerd. Wij zullen hier in ons verkiezingsprogramma zeker op terugkomen.

Algemene Beschouwingen begroting 2022-2025

2

Programma 2 Ruimtelijke ordening, Economie en wonen Omgevingswet Mogelijk dat in juli 2022 de Omgevingswet wordt ingevoerd. Volgens sommigen een ongelukkig moment zo kort na de verkiezingen van 2022. Dat betekent dat een nieuwe gemeenteraad allerlei belangrijke beslissingen moet nemen. De aanwezige kennis staat of valt met de continuïteit van de raad. Ook is de digitale omgeving voor de Omgevingswet niet klaar. Daarom wordt van verschillende kanten aangedrongen om opnieuw invoering van de wet uitstellen. Overigens kan ook zonder de Omgevingswet de vergunningverlening worden verbeterd en de afstemming van verschillende afdelingen worden verbeterd. Projecten Zoals wij al in de inleiding hebben genoemd wordt er voortvarend gewerkt aan verschillende projecten in onze gemeente. Wij zien mooie ontwikkelingen aan de Ambachtsezoom en het Waterbusplein. De uitvoering van het centrumplan zal in de nieuwe collegeperiode gaan plaatsvinden. Maar er ligt in elk geval een mooi plan. De verdere herontwikkeling van de zogenaamde witte vlekken loopt naar ons idee minder voorspoedig. Graag horen wij van de portefeuillehouder wat de stand van zaken is. Wonen Er doen zich forse knelpunten voor op de woningmarkt. Er is een grote vraag naar sociale huurwoningen en naar betaalbare koopwoningen. In de plannen van Rhiant in de Margrietstraat e.o. komen meer sociale huurwoningen terug dan er nu staan.

Ook in het centrumplan is voorzien in een aantal sociale huur en koopwoningen maar dat zal niet voldoende zijn voor de vraag naar deze woningen. Dit wordt deels veroorzaakt door het zogenaamde ‘scheefwonen’ maar naar onze mening ook doordat wij lokaal weinig invloed hebben op de toewijzing van die woningen. Wat ons betreft gaan wij onderzoeken of daar wat aan te doen valt. Graag zouden wij ook zien dat er meer regelingen komen die het starters mogelijk maakt om een koopwoning te kopen. Signalen dat starters studieschulden verzwijgen om aan een hogere hypotheek te kunnen komen zijn niet goed. Ook is er grote vraag naar levensloopbestendige woningen waar ouderen, ook al krijgen zij een hulpvraag, zelfstandig kunnen blijven wonen. De crisis op de woningmarkt vraagt veel creativiteit voor de komende collegeperiode.

Duurzaamheid De bijbel vraagt ons om als rentmeester met de aarde om te gaan. Goed rentmeesterschap begint bij de burger en het bedrijfsleven door: Energie besparen en maatregelen nemen om zorgvuldig om te gaan met onze grondstoffen, afval scheiden enz. Wij zijn van mening dat het getuigt van onverantwoordelijk gedrag als wij ervoor zorgen dat voor ons nageslacht de aarde steeds minder bewoonbaar wordt, door geen maatregelen te nemen tegen de klimaatverandering. De opvatting: klimaatverandering, och dat is al eeuwen aan de gang, is een vorm van struisvogelpolitiek. Wij zijn blij met de nuchtere aanpak van de Regionale Energie Strategie. De SGP-ChristenUnie is hier tevreden over gezien de inzet op energiebesparing en de

Algemene Beschouwingen begroting 2022-2025

3

terughoudendheid ten opzichte van windmolens. Dat strookt met ons lokaal verkiezingsprogramma en met het coalitieakkoord. Onlangs werd bekend dat in Arnhem een geslaagd experiment is gedaan met oplaadpunten voor EV’s in lantaarnpalen. Graag zouden wij zien dat onderzocht wordt of dit ook in onze gemeente toegepast kan worden. Programma 3 Buitenruimte

Openbaar groen De groene openbare ruimte leent zich dankbaar als onderwerp waar burgers een mening over hebben. Je ziet het om je heen en vindt er wel wat van. De geluiden die je het meest hoort is dat de kwaliteit van het onderhoud op verschillende plaatsen te wensen overlaat. Wij zijn blij om te lezen dat er in 2022 extra geld beschikbaar is voor onderhoud en renovatie. Wij zijn benieuwd naar het concrete plan van aanpak om dat geld goed te gaan besteden. De fractie is van mening dat er ook nog wat te winnen valt met de huidige manier van groenonderhoud. Ook periodieke communicatie over de verschillende niveaus van onderhoud en het ecologisch beheer zal kunnen bijdragen aan meer begrip voor het groenonderhoud. Wat nog steeds een bron van ongenoegen is, is de overlast van hondenpoep. Ondanks de uitbreiding van het aantal afvalbakken en het verstrekken van afvalzakjes, is er nog steeds veel overlast van hondenpoep bijvoorbeeld op plaatsen waar kinderen spelen. Ook in het handhavingsbeleid zien we geen toename van het bestraffen ervan. Wat ons betreft mag het terugdringen van overlast van hondenpoep nog intensiever door middel van communicatie en handhaven. Is het college hiertoe bereid?

Afval Binnenkort mogen wij een voorstel verwachten van het college over ons afvalbeleid. Wij gaan ervanuit dat dit voorstel in lijn ligt met het coalitieakkoord. De invoering van het recycletarief zal de nodige uitleg vragen aan onze burgers. Positief is dat er een duidelijke financiële prikkel komt om afval te scheiden. Wij zullen er wel op toezien dat daarmee de lasten niet ongelijk worden verdeeld.

Fietsenstalling De bewaakte fietsenstalling bij de Schoof is een punt uit het coalitieakkoord en een initiatief van een of meer politieke groeperingen. Wij zijn benieuwd naar het voorstel van het college. Wat ons betreft is het wel of niet bewaken geen ‘must’. Het gaat erom dat een fiets beveiligd tegen diefstal kan worden gestald, daar zijn tegenwoordig ook innovatieve oplossingen voor. Programma 4 Veiligheid, dienstverlening, bestuur en middelen CAI fonds In 2022 worden de laatste projecten (mede)gefinancierd door het CAI fonds afgerond. Is er nog overleg met het CAI fonds over de besteding van de resterende gelden. Overigens zijn wij enthousiast over de projecten die door het CAI fonds mogelijk zijn gemaakt. Regionale samenwerking Wij begrijpen uit de toelichting op de begroting dat er nog in deze collegeperiode gestart wordt met de actualisatie van de nota verbonden partijen en de visie op de regionale samenwerking. De nieuwe manier van samenwerken in de Drechtsteden maken die actualisatie noodzakelijk. Overigens was dit ook een punt uit het coalitieakkoord. De uitvoering van het beleid in het Sociale Domein gaat vanaf volgend jaar via een klassieke

Algemene Beschouwingen begroting 2022-2025

4

gemeenschappelijke regeling. Het zal wennen zijn aan een voor ons nieuwe structuur. Ook het opheffen van de Drechtraad en het Drechtstedenbestuur is dan een feit. Of dat verlies of winst is zal moeten blijken. Hoe het komt dat het landelijk voorbeeld van regionale samenwerking in zo korte tijd in de prullenmand is gegaan lijkt ons een nadere studie waard. Misschien een mooi onderwerp voor een afstudeerscriptie of een promotieonderzoek? Participatie De participatienota ‘De Ambachtse aanpak’ hebben wij dit jaar vastgesteld. Wij zijn benieuwd naar de eerste ervaringen in dit kader. Is deze aanpak al bij een project toegepast? Financieel beleid De begroting is sluitend maar met nog grote onzekerheden en risico’s. Dat kan betekenen dat er nog forse ombuigingen plaats moeten vinden de komende jaren. Zoals wij al zeiden in onze inleiding: er dreigen mogelijk donkere wolken voor de gemeentelijke financiën. Een nieuw college zal dus mogelijk direct moeten starten met het maken van beleid om de exploitatie van de gemeente sluitend te krijgen. Dat zal ook een rol gaan spelen in de verkiezingen. Politieke groeperingen die gouden bergen beloven, kan je dan als burger beter kritisch benaderen. In 2022 stijgt de Onroerend Zaak belasting met de inflatiecorrectie.

Het voorstel voor de stijging van de afvalstoffenheffing is hoger dan oorspronkelijk afgesproken maar onze fractie kan hiermee instemmen gezien de financiële situatie van de gemeente en in het bijzonder de dekking van het afvalstoffenbeleid. Uitvoering coalitieprogramma Zoals ook in de inleiding is vermeld zijn veel projecten uit het coalitieprogramma geheel of gedeeltelijk uitgevoerd. Met een aantal projecten starten wij nog in deze collegeperiode. Dat stemt tot tevredenheid en dankbaarheid. De projecten hebben bijgedragen aan de identiteit van onze gemeente waar het fijn wonen is. Tenslotte In onze inleiding ging het over de polarisatie die toeneemt. In de sociale media woeden hevige discussies die niet altijd op een beschaafde manier worden gevoerd. De apostel Jakobus wijst ons erop dat de wijsheid van Boven komt. Mensen die deze wijsheid hebben, leven in vrede, zijn geduldig en gehoorzaam, ze zijn goed voor anderen. Ze behandelen alle mensen gelijk en zijn eerlijk. Die wijsheid van boven wensen wij u toe. Dank en wens De fractie van de SGP-ChristenUnie dankt allen die meegewerkt hebben aan de totstandkoming van deze begroting. Wij wensen het college, ambtenaren en de raad voor het komende jaar bij de uitvoering van deze begroting veel wijsheid en Gods zegen toe.

Algemene Beschouwingen begroting 2022-2025

5