Algemene beschouwingen november 2021 CDA

Algemene Beschouwingen 2021, eerste termijn CDA

Verbeter de wereld, begin bij jezelf, begin nu! LAUDATO SI, 'Wees geprezen', de encycliek uit 2015 van Paus Franciscus die nog in geen enkel opzicht aan actualiteit heeft ingeboet. Het gaat over de zorg voor onze aarde, onze gemeenschap. Het spoort iedereen aan om 'beschermer van de schepping' te zijn. Een 'cultuur van verspilling' heeft ons ongevoelig gemaakt voor de verkwisting van grondstoffen, zegt de Paus; een schreeuwend onrecht tegen de achtergrond van armoede en honger in de wereld. Het is een indringend en confronterend document want niet alleen regeringsleiders worden verantwoordelijk gesteld voor het milieu, maar ieder mens in zijn eigen omgeving. Verbeter de wereld, begin bij jezelf, begin nu... En dat in het besef dat we als mensen één grote familie zijn, mensen verbonden met elkaar en verantwoordelijkheid dragend jegens elkaar. Als CDA-er had ik het niet mooier kunnen zeggen… , raak in deze Nationale Klimaatweek. Kort samengevat handelt de encycliek over dé hoofdthema’s van deze tijd, urgenter dan ooit: - Klimaatverandering en daaraan gekoppeld de energie- en warmtetransitie - Grondstoffen-schaarste en daaraan gekoppeld afvalscheiding en recycling - Onderlinge verbondenheid en daaraan gekoppeld de groeiende ongelijkheid en eenzaamheid.

En natuurlijk is er meer, spelen ook hier in Ambacht de wooncrisis, zorgcrisis en politieke crisis in Den Haag door, naast de gevolgen van de Coronapandemie. (Daarvoor verwijzen we naar ons verkiezingsprogramma). De voorliggende begroting laat inzet zien op alle genoemde thema’s, inzet die we als CDA van harte ondersteunen. Een koers die ons de afgelopen periode veel heeft gebracht: vrijwel alle punten uit het huidige coalitieprogramma zijn gerealiseerd, iets waar we als CDA trots op zijn. Zichtbare resultaten zijn de verdere voltooiing van De Volgerlanden, nieuw zwembad, skateen fitnesspark, inrichting Waterbusplein, Circulair bedrijventerrein Ambachtse Zoom, aanpak verkeersknooppunten en nieuwbouw van scholen en Jeugdspeelpark. Komende maanden staan verdere verbetering van de verkeersveiligheid o.a. op de laan van Welhorst nog op het programma, en ook de bouw van woningen voor ouderen en jongeren in het centrum, vernieuwing van Cascade, inrichting van het speelpark aan de Schildmanstraat, en de aanplant van de laatste van de 500 extra bomen in ons dorp. Maar zeker zo belangrijk zijn de behaalde resultaten die níet op elke straathoek zichtbaar zijn, maar wel voelbaar achter vele voordeuren: bereikbare en beschikbare zorg voor iedereen die dat nodig heeft, van jong tot oud.

Onze wethouder Steven van Die heeft hier de nek voor uitgestoken, tegen de stroom in, veel bereikt en is niet voor niks regioportefeuillehouder voor de jeugdzorg geworden. Gaat het dan zo goed in Ambacht? Ja, we doen het beter dan veel andere gemeenten. En nee, er moet nog veel gebeuren. Afgelopen jaren is de basis gelegd met het opzetten van

stabiele samenwerkingsverbanden, ruimte voor professionals en het sportakkoord, en voor inwoners direct zichtbaar: Huizen van de Wijk, Parentshouses, Buurtgezinnen, Ambachtse Maatjes en de Ambacht Actief App om er een paar te noemen. Om dit belangrijke werk voort te zetten wordt in voorliggende begroting flink budget uitgetrokken samengevat onder de noemer ‘preventieplan’. Als CDA staan we hier pal achter en willen er graag mee door gaan: voorkomen is beter dan genezen. Terug naar Laudato Si, de indringende oproep om met respect en eerbied om te gaan met de aarde en medemens, om onze leefstijl aan te passen. Als eerste: Leefstijlverandering om het milieu te sparen, goed te zorgen voor de aarde. Ons doel: Ambacht circulair in 2030! Als iedereen zou leven als de gemiddelde Nederlander hebben we 2,8x de aarde nodig, 2,8x … We verbruiken dus grondstoffen van anderen, sterker nog: putten de aarde volledig uit. Wat voor wereld willen we doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen? Horen we de schreeuw van de aarde om onze ecologische voetafdruk te verminderen? U begrijpt: het CDA staat volledig achter de energietransitie, zo veel mogelijk los komen van fossiele brandstoffen. Maar wel op doordachte wijze, gebruikmakend van nieuwe technologische ontwikkelingen – ook als dat wat langer tijd vraagt -, en zonder de rekening klakkeloos door te schuiven naar de inwoners.

Collectieve aanpak en slimme financiële constructies kunnen hierbij helpen. Nieuwe, groene energiebronnen als zonnepanelen worden steeds meer gemeengoed. Mooi. Vanuit de gemeente wordt aanschaf ook gestimuleerd. Maar wat als ook bij ons het net de hoeveelheid opgewekte stroom niet meer aankan? Het CDA wil meer focus op betaalbare opslagmogelijkheden van energie nabij woonwijken en bedrijven. Is hier zicht op binnen afzienbare termijn? Voor windmolens ziet het CDA geen ruimte in ons dorp, maar voor warmtenetten en gebruik van groene waterstof op termijn wel; eerst voor bedrijven en later ook voor het verwarmen van woningen. Behoud van de gasleidingen-infrastructuur is daarvoor essentieel. Daarnaast is het CDA het geheel eens met het college om eerst in te zetten op die zaken waar snel winst te behalen valt. En dat is vooral isoleren van oudere woningen, zodat het energieverbruik naar beneden kan. Alleen samen met maatschappelijke partners en inwoners kunnen we de energietransitie tijdig en betaalbaar vormgeven. Goed zorgen voor de aarde betekent ook materialen hergebruiken, recycling, en sowieso minder afval produceren. Ook dat vraagt aanpassing van leefstijl. Ons afval-scheiden moet en kan beter zodat alle papier, PMD en GFT-gerecycled kunnen worden.

Met goede scheiding kan ons gemiddelde van 277 kg restafval per persoon per jaar teruggebracht worden tot 30 kg, de norm in 2030. Als CDA zijn we groot voorstander van beloning van goed scheiden met een lagere afvalstoffenheffing; een heffing die nu vanwege de torenhoge kosten voor de verbranding van het vele restafval juist extra stijgt. Ons principe: de vervuiler betaalt, tenzij er medische noodzaak is. En, als dat haalbaar is, zonder extra kliko’s bij de huizen.

Naast zorgvuldig scheiden staat voorkomen van afval hoog op onze wensenlijst. Met de VVD bereiden we daarom een motie voor om papierverspilling tegen te gaan, bijvoorbeeld met een opting-in systeem, ‘ja-stickers’ voor ongeadresseerd reclame-drukwerk. Deze zal ingediend worden bij de behandeling van de nieuwe APV volgende week. Aan alle collega’s: voel u vrij om hierbij aan te sluiten. Daarnaast juichen we initiatieven toe als de ‘To good to go’-boxen van supermarkten en restaurants, dit in het kader van het voorkomen van voedselverspilling. Tenslotte: Leefstijlverandering is ook nodig om zo lang mogelijk gezond te blijven én de zorg betaalbaar en bereikbaar te houden voor iedereen die het echt nodig heeft. 60% van de vragen aan huisartsen is een gevolg van maatschappelijke problematiek, zoals stress, schulden of eenzaamheid. Bovendien kan een gezonde leefstijl veel klachten van chronische ziekten verminderen of deze zelfs voorkomen. Meer bewegen, gezond eten en sociale ontmoeting als vanzelfsprekend inbouwen in ons dagelijks leven, is essentieel. Onderwijs en Ambachtse verenigingen spelen daarbij een belangrijke rol: bewustwording, gezond eten omdat het lekker is, sporten niet omdat het moet maar omdat het leuk is en je anderen leert kennen.

Hoe belangrijk waren de verenigingen in de afgelopen periode bij het tegengaan van eenzaamheid? In Ambacht zijn de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet, zoals met Hi5-Ambacht als stimulator van sport en spel van 0 tot 100, het sportakkoord, opening van het eerste Huis van de Wijk, dementievriendelijke ondernemers, en voorlichting over gezonde voeding. Hierbij past een oproep: Hi5-Ambacht verdient het omgevormd te worden tot zelfstandige organisatie met structurele bekostiging om stabiliteit te garanderen. Dat is van belang voor de spin in het web van de brede samenwerking die geleid heeft tot het sportakkoord, en dat ook zal zijn voor het nieuw te formuleren sportbeleid in 2022. Als CDA willen we de buitenruimte met groene wandelpaden nog aantrekkelijker maken voor wandelen, joggen en hardlopen. Met de door het CDA gewenste vernieuwing van Cascade is dit straks hét ontmoetingscentrum van ons dorp met gezellig terras aan het water.

De vraag hierbij is wel: Is er voldoende ruimte in de begroting om Cascade te transformeren op een kwalitatief hoog niveau? Misschien zelfs met een doorsteek naar het Ticheltplantsoen? Kortom: Het CDA pleit voor volle inzet op preventie, om de zorg te ontlasten en daarmee de kosten in de hand te houden, maar vooral om het levensgeluk van ons allen te vergroten: niemand, en zeker jongeren niet, zit te wachten op hulpverlening als het niet echt noodzakelijk is. Het CDA verwacht dan ook dat niet bezuinigd gaat worden op de gelden voor preventie als de gemeentefinanciën onder druk komen te staan, sterker nog: dat meevallers gebruikt worden om het preventiebudget aan te vullen. Kunt u dat toezeggen? Dezelfde toezegging vragen we uiteraard als CDA voor de budgetten voor verenigingen, vrijwilligers en mantelzorgers.

Voorzitter, Het CDA feliciteert het college met de sluitende begroting, een knappe prestatie gezien de financieel lastige tijd en de onzekerheden over de inkomsten in de komende jaren. Afsluitend nogmaals terug naar Laudato Si, het dringende beroep dat op ons wordt gedaan om onze leefstijl aan te passen, samen en ieder voor zich, in het belang van het milieu, onze gezondheid en sociale samenleving. Als gemeente kunnen we stimuleren en faciliteren, maar zoals de Paus treffend stelt: Verbeter de wereld, begin bij jezelf, begin nu! Dank voor uw aandacht.