Algemene beschouwing SGP-ChristenUnie

Vz. Algemene Beschouwingen bij de kadernota is een mooie gelegenheid om kaders mee te geven voor de begroting 2027 en meerjarenbegroting voor de komende jaren. Dit jaar jaar hebben onze algemene beschouwingen de titel meegekregen ‘Met dankbaarheid terugkijken en met onzekerheid vooruit’. Bij de kadernota kijken we terug, maar ook vooruit. Het afgelopen jaar was een bijzonder jaar voor onze gemeente. Er waren zorgen over stijgende kosten, maatschappelijke spanningen en politieke onzekerheid. Toch mogen wij als SGP-ChristenUnie met dankbaarheid terugzien op het afgelopen jaar. Alle voorzieningen zijn overeind gebleven, plannen zijn verder gebracht en de financiële positie van Ambacht is redelijk gezond gebleven. Tegelijkertijd kijken wij ook met onzekerheid vooruit. Er ligt nog geen nieuw collegeakkoord, de beoogde nieuwe coalitie heeft nauwelijks een meerderheid, de verhoudingen zijn ingewikkeld en het ontbreekt bij formerende partijen op onderdelen aan homogeniteit. Dat blijkt ook uit de recente bijdragen in de Brug. Juist daarom is betrouwbaar bestuur belangrijker dan ooit. Ambities zijn mooi, maar alleen geloofwaardig wanneer zij financieel, bestuurlijk en maatschappelijk uitvoerbaar zijn. Helaas kunnen we nog geen kaders aangeven vanuit de plannen van het nieuwe college omdat het coalitieakkoord nog niet openbaar is.

De titel ‘verantwoord vernieuwen’ schept grote verwachtingen, maar wat ons betreft is niet iedere vernieuwing een verbetering. Toch zullen we enkele kaders meegeven voor het nieuwe college. Deze zijn bedoeld op weg naar de begroting 2027 en navolgende jaren. Financieel Konden we vorig jaar nog stellen dat vanwege het financiële vooruitzicht we tegenvallers op konden vangen zonder pijnlijke keuzes te hoeven maken. Daarnaast was er voor de nieuwe raadsperiode voldoende investeringsruimte voor nieuwe ambities. Goed dat we dit jaar voldoende ruimte hebben om het huidige collegeprogramma grotendeels uit te kunnen voeren. Voor de komende jaren ziet het perspectief er minder rooskleurig uit. Op basis van de meerjarenprognose moeten we vanaf 2028 de broekriem aanhalen. Het huidige college bereidt bezuinigingsmaatregelen voor die het nieuwe college moet vertalen naar de begroting. De keuzes die het nieuwe college maakt zullen wij kritisch toetsen op financiële houdbaarheid, uitvoerbaarheid en het belang van onze inwoners. Met de meicirculaire zien we dat het financiële perspectief iets gunstiger wordt, maar er nog steeds geen positieve meerjarenverwachting is. De noodzaak tot scherp aan de wind zeilen blijft dus aanwezig. Daarom is ook de vraag of het nieuwe college zich bewust is dat er weinig ruimte is voor extra ambities als er geen financiële ruimte gecreëerd wordt.

In dit kader pleiten wij er ook voor om terughoudend te zijn met het

1

afschaffen van de hondenbelasting, omdat hierdoor de financiële opgave groter i.p.v. kleiner gemaakt wordt. De signalen uit de formerende partijen stemmen ons niet gerust. Grote ambities zijn eenvoudig uitgesproken, maar zonder financiële dekking worden verwachtingen gewekt die uiteindelijk niet waargemaakt kunnen worden. Relatieloket Hoewel Ambacht financieel nog altijd scherp voor de wind zeilt, zal de investeringsruimte verder afnemen. Dat vraagt om zorgvuldige afwegingen. Voor de SGPChristenUnie is daarbij helder dat bezuinigingen niet terecht mogen komen bij zorg en ondersteuning. Kwetsbare inwoners mogen daarvan niet de gevolgen dragen. Wij pleiten er daarom voor om bij eventuele bezuinigingen de inwoners te ontzien die het zelf niet redden en ondersteuning van de gemeente nodig hebben. In het verlengde hiervan willen wij extra in blijven zetten op preventie, waardoor zorg zoveel mogelijk voorkomen kan worden. Wij kijken daarom liever kritisch naar de bedrijfsvoering van gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden, waar doelmatigheid nog verbeterd kan worden. Daarnaast blijven wij ons inzetten voor een sterke en betrokken samenleving. Gezinnen vormen daarvan het fundament. Daarom vinden wij het belangrijk dat het relatieloket structureel gefinancierd wordt.

Iedere scheiding die vorkomen kan worden, voorkomt persoonlijk leed, hoge maatschappelijke kosten en beroep op extra woonruimte, die als schaars is. Inmiddels kiezen ook grote steden, waaronder Amsterdam, voor structurele inzet op relatieondersteuning en echtscheidingspreventie. Hieraan gekoppeld horen wij graag van het college wanneer wij de toegezegde evaluatie van het relatieloket tegemoet kunnen zien. Geen koopzondag Ook de toekomst van onze detailhandel vraagt aandacht. Voordat besluiten worden genomen over openstelling van winkels op zondag, moet wat ons betreft eerst de retailvisie worden geactualiseerd. Recente koopstroomonderzoeken, maatschappelijke ontwikkelingen en vooral de wensen van lokale ondernemers en bewoners moeten daarbij centraal staan. Als we participatie door onze inwoners en lokale ondernemers serieus nemen, kunnen we niet alleen luisteren naar de oproep van enkele landelijke grote winkelketens. Naar onze mening wordt de impact van de mogelijkheid tot winkelopenstelling op zondag onderschat en onterecht genegeerd. De Ambachtse identiteit kenmerkt zich onder andere door ruimte en groen, maar zeker ook door rust. Veel huidige inwoners en toekomstige inwoners hechten hieraan. Dat willen wij graag in stand houden, inclusief de rust op zondag. De zondag is voor veel inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht een bijzondere dag.

Wij willen benadrukken dat deze dag niet alleen vanwege het christelijke karakter van groot belang is, maar ook vanwege de belangrijke maatschappelijke en sociale waarde. Iedereen is gebaat bij een collectief rustmoment in de week. Dit gunnen we onze inwoners, maar ook onze winkeliers en ondernemers. 2

Voor de SGP-ChristenUnie blijft de zondag een collectieve rustdag. Juist in een samenleving die steeds drukker en onrustiger wordt, is rust van grote waarde. Opvallend genoeg klinkt die oproep tegenwoordig ook breder in de samenleving. Zelfs de Raad voor Volksgezondheid wees recent op de noodzaak om grenzen te stellen in een hypernerveuze samenleving. Lokale economie In de kadernota is ruimte opgenomen voor revitalisering van bedrijventerrein Sandelingen. Dat ondersteunen wij van harte. Ambacht is gebaat bij een goed ondernemersklimaat. Daarom is de actualisatie van de Retailvisie (eerder detailhandelsvisie genoemd) ook belangrijk. Laten we daarbij vooral ook oog hebben voor onze lokale ondernemers die mede de motor van onze economie zijn. Leefomgeving Wij blijven aandacht vragen voor een schone en leefbare woonomgeving. Uit de fractiebijdragen in de Brug concluderen wij dat het ondergronds brengen van gele zakken voorlopig niet aan de orde is, maar dat verbetering van de afvalinzameling eerst om onderzoeken vraagt. Wat ons betreft kan het systeem van de gele zakken binnen de huidige opzet snel beter worden georganiseerd, bijvoorbeeld door andere ophaaldagen en extra inzet op handhaving. Kleine ergernissen hebben immers grote invloed op de leefbaarheid van wijken. Ook voor het groenonderhoud vragen wij extra aandacht.

Onze observatie is dat ondanks het vastgestelde kwaliteitsniveau en de extra ter beschikking gestelde middelen de kwaliteit van het groenonderhoud terugloopt i.p.v. verbeterd. Graag horen we van het college of onze observatie klopt en wat de redenen hierachter zijn. Asielzoekers en Oekraïners Op dit moment moeten we nadenken over de opgave hoe de asielopvang vorm te geven na medio 2027. In de Bijbel wordt vaak aandacht gevraagd voor de zwakkeren en expliciet ook voor de vreemdelingen in de samenleving. Daarom komen wij op voor zwakkeren in de samenleving die onze ondersteuning nodig hebben. Naast het mooie werk dat kerken en instellingen verrichten in ons dorp, moeten we ook als gemeente blijvend aandacht hebben voor deze mensen. Wat ons betreft geldt dit ook de opvang van asielzoekers en Oekraïners. De veiligheid voor onze inwoners moet hierbij niet uit het oog verloren worden. De kaders die we eerder als raad hebben gesteld, zijn wat ons betreft leidend. Nieuw college Wat betreft onderwerpen als woningbouw, jeugdzorg, WMO en samenwerking in de regio hebben wij in de verkiezingscampagne onze visie gegeven. Omdat de kadernota beleidsarm is, heeft het op dit moment niet zoveel nut om hier op in te gaan. Dat zullen we zeker doen bij onze reactie op het coalitieprogramma. Ambacht staat er nog steeds redelijk goed voor.

Dat is niet vanzelfsprekend, maar het resultaat van beleid en betrokken inwoners. Laten we samen blijven bouwen aan een sterke, groene en sociale gemeente. Toch zijn er ook zorgen. Toenemende politieke instabiliteit, meer polarisatie en het verlaten van Bijbelse waarden gaat ook helaas niet aan Ambacht voorbij. 3

Laten wij in Ambacht zien hoe een zorgzame samenleving eruit kan zien, waar ondanks verscheidenheid de eenheid overheerst. Deze tijd van onrust en instabiliteit vraagt om stabiliteit, koersvastheid en richting geven en daarvoor zijn goede verstandhoudingen essentieel. Er zit veel weerstand en ongenoegen in de samenleving. Wij ervaren weerstand tegen ethische posities en zien dat het leven vanuit Bijbels principes niet meer vanzelfsprekend is. Soms lijkt het onbespreekbaar en het stuit vaker op onbegrip. Voorzitter, onze gemeente is op haar mooist wanneer we naar elkaar omzien en niemand in de kou laten staan. Vanuit een rijke traditie van christelijke normen en waarden, wil ik ons allen oproepen om vast te houden aan het principe van omzien naar elkaar. De Bijbel roept ons ook hiertoe op. Een bekende Bijbeltekst is ‘'Draag elkaars lasten, want zo wordt de wet van Christus vervuld.' (Galaten 6:2). Dat betekent dat we bij elk besluit dat we hier nemen – of het nu gaat om armoedebeleid, de inrichting van onze wijken of de zorg – onszelf de vraag stellen: wat is het beste voor de meest kwetsbaren in ons midden? Laten we ons in deze raad laten leiden door barmhartigheid en gerechtigheid. Laten we elkaars lasten lichter maken.

Niet als exclusief gedachtegoed, maar als een positief fundament dat ons allen verbindt in het bouwen aan een warme, leefbare en bloeiende gemeente.” Deze oproep tot solidariteit vormt de kern van de christelijke normen en waarden die ons land en onze gemeenschap hebben gevormd. Het herinnert ons eraan dat we er in deze raad niet alleen zitten voor de grote getallen of de abstracte regels, maar voor de mensen achter het beleid. Tot slot Voor onze fractie is de Bijbel het kompas waar wij ons door laten leiden. Dat biedt ons houvast en wij zijn ervan overtuigd dat het houden van Gods geboden tot zegen leidt. Wij wensen college en de ambtelijke organisatie wijsheid en Gods zegen toe bij het opstellen van de begroting binnen de kaders die we als raad vaststellen.

4