Algemene beschouwing PRO Ambacht

Beschouwing PRO Ambacht op de Kadernota 2027-2030

Voorzitter, Voor ons ligt een beleidsarme Kadernota. Dat is begrijpelijk in een verkiezingsjaar. Toch geeft deze nota wel degelijk een richting aan. Niet alleen financieel, maar ook politiek. Want juist in tijden van financiële tegenwind worden de politieke keuzes zichtbaar, die wij als gemeente maken. PRO Ambacht kijkt met zorg naar de verslechterde financiële vooruitzichten. Waar vorig jaar nog sprake was van een positief meerjarenperspectief, zien we nu oplopende tekorten vanaf 2028. De belangrijkste oorzaak ligt niet bij lokale ambities, maar bij de steeds hogere kosten in het sociaal domein en de ontoereikende compensatie vanuit het Rijk. Juist daarom vinden wij het belangrijk om duidelijk uit te spreken waar voor PRO Ambacht de prioriteiten liggen. Voor ons is het sociaal domein geen kostenpost waarop eenvoudig kan worden bezuinigd. Het gaat hier om jeugdhulp, ondersteuning van kwetsbare inwoners, begeleiding van mensen met psychische problemen, hulp aan gezinnen en voorzieningen die ervoor zorgen dat mensen kunnen meedoen in onze samenleving. Wanneer hier niet de passende zorg voor wordt geregeld, ontstaan er grotere (ook financiële) problemen in de toekomst. De stijging van de kosten bij de GR Sociaal en de Jeugdhulp is fors.

Maar laten we eerlijk zijn, deze stijging wordt grotendeels veroorzaakt door prijsontwikkelingen, wettelijke verplichtingen en maatschappelijke vraagstukken waar gemeenten geen invloed op hebben. Het antwoord daarop kan niet zijn dat we ondersteuning aan inwoners gaan afbreken. PRO Ambacht zal zich daarom verzetten tegen bezuinigingen die direct ten koste gaan van inwoners die afhankelijk zijn van zorg, ondersteuning of begeleiding. Als er keuzes gemaakt moeten worden, dan verwachten wij dat eerst kritisch gekeken wordt naar de gemeentelijke organisatie zelf. Naar managementlagen, overhead, externe advieskosten en de hoeveelheid sturing en controle die in de organisatie is opgebouwd. De vraag moet niet zijn: ‘Waar kunnen we snijden bij inwoners?’, maar: ‘Waar kunnen we efficiënter organiseren?’. Daarnaast zien wij gelukkig ook positieve ontwikkelingen in deze kadernota. Wij nemen een constructieve houding aan, dan moeten wij ook benoemen wat volgens ons goed gaat. Wij ondersteunen de investeringen in verduurzaming van bedrijventerrein De Sandeling, de vergroening van de openbare ruimte en het warmtenet.

Klimaatverandering, hittestress en eventuele wateroverlast in de toekomst vragen om actie. Investeringen in duurzaamheid zijn geen luxe, maar noodzakelijk om onze gemeente leefbaar en toekomstbestendig te houden. Ook het mobiliteitsplan verdient onze steun. Investeringen in verkeersveiligheid, fietsverbindingen en leefbare wijken dragen direct bij aan de kwaliteit van leven en veiligheid van onze inwoners.

Voorzitter, PRO Ambacht staat voor een inclusieve samenleving. Dat betekent ook dat wij onze verantwoordelijkheid nemen bij de opvang van asielzoekers. Mensen die vluchten voor oorlog, geweld of vervolging verdienen een veilige plek. Wij vinden dat Hendrik-Ido-Ambacht daarin zijn bijdrage moet leveren. Niet vanuit verplichting alleen, maar vanuit menselijkheid en solidariteit. Goede opvang en goede begeleiding zorgen bovendien voor rust, duidelijkheid en draagvlak binnen de samenleving. Wanneer nieuwe inwoners een warm welkom krijgen, zullen zij ook beter integreren. Ik geloof heilig in het spreekwoord, onbekend, maakt onbemind. Daarom is het belangrijk om inwoners met elkaar te verbinden en niet veilig op eigen eilandjes te blijven zitten. Dit geldt voor nieuwkomers, net zo goed als voor geboren Ambachtenaren. Laten we elkaar ontmoeten en leren kennen! Iedere cultuur brengt iets moois mee, waar wij met zijn alle van kunnen leren. Zo creëren wij een inclusieve samenleving, waarin wij met elkaar leven en niet langs elkaar heen. Daarbij willen wij ook duidelijk verwijzen naar de wettelijke plicht vanuit de spreidingswet om te zorgen voor humane opvang. Naar onze mening is dit geen opvang op het water. Tot slot willen wij het college oproepen om bij de uitwerking van de aangekondigde ombuigingsmaatregelen nadrukkelijk de menselijke maat centraal te stellen.

Een sluitende begroting is belangrijk, maar mag nooit een doel op zich worden. Een financieel gezonde gemeente is uiteindelijk een gemeente die investeert in haar inwoners, kansen biedt aan jongeren, ondersteuning geeft aan wie dat nodig heeft en verantwoordelijkheid neemt voor de toekomst.

Dat is de koers waar PRO Ambacht voor staat: sociaal, duurzaam, inclusief en vooruitstrevend.

Dank u wel.