Algemene beschouwing D66

Voorzitter, Voor u staat een trotse man. Een man die voor de eerste keer en waarschijnlijk ook de laatste keer de mogelijkheid heeft om deze algemene beschouwing bij de kadernota uit te mogen spreken. Want wie had gedacht, na de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026, dat voor D66 de kans zou komen om voor de eerste keer in de geschiedenis van politiek Ambacht deel te nemen aan een college van B&W. Ik in ieder geval niet maar door ons constructief en positief kritisch op te stellen is het gelukt. We hebben met de drie andere coalitiepartijen de tijd genomen om elkaar beter te leren kennen en te doorgronden. Het resultaat van de gesprekken en onderhandelingen worden later deze vergadering in een coalitieakkoord met u, voorzitter en raad, gedeeld. Vandaag bespreken we de kadernota van het vorige college. Een beleidsarme nota, zoals het college zelf schrijft: “Vanwege het verkiezingsjaar en het ontbreken van een nieuw college is de kadernota beleidsarm van opzet.” Ik begrijp die bestuurlijke voorzichtigheid, maar ik moet eerlijk zijn: als D66‑raadslid jeukt het dan wel. Want stilzitten kan niet, zeker niet met een kadernota waarin donkere wolken opkomen. Daarom is het goed dat aanstaande donderdag 9 juli een nieuw college wordt geïnstalleerd door deze Raad. We moeten vooruitkijken en het nieuwe college moet snel aan de slag, er is werk aan de winkel.

Want de financiële vooruitzichten zijn ronduit zorgelijk. De nota zegt het helder: “Het financiële perspectief is verslechterd, met name door ontwikkelingen binnen het sociaal domein en onzekerheden over rijksmiddelen.” En de jaren 2028–2030 laten negatieve saldi zien. Dat is geen detail. Dat is een signaal dat we moeten ingrijpen. Tegelijkertijd worden er wél noodzakelijke investeringen voorgesteld: € 400.000 voor verduurzaming van De Sandeling, € 600.000 voor Beschermd Wonen, € 700.000 voor het waterbusponton. Dat zijn verstandige keuzes — ze passen ook bij een gemeente die vooruit wil. Ik ben de politiek ingegaan omdat ik geloof in een gemeente die durft te vernieuwen. Een gemeente die investeert in mensen (ongeacht hun religie, hun culturele achtergrond, hun geaardheid). Ook een gemeente die investeert in duurzaamheid, in jongeren, in publieke gezondheid en in gelijke ontwikkelkansen. Een gemeente die niet alleen beheert maar ook bouwt aan de toekomst van inwoners, ondernemers en bedrijven.

1

En precies daarom kan ik deze kadernota niet alleen als een technisch document zien. Het is een verrekijker. Een verrekijker die laat zien dat we reageren en vooruit moeten kijken. Vz, ronduit zorgelijk is het dat de komende jaren de kosten met de verbonden partijen met ruim 30% toenemen. Het nieuwe college moet, ik heb het eerder gezegd, flink aan de bak…… Maar ik wil hier vandaag ook iets anders zeggen. Kritiek zonder verbinding is makkelijk. Kritiek mét verbinding is verantwoordelijkheid nemen. Want ondanks de financiële druk, ondanks de bestuurlijke overgang, ondanks de beleidsarme opzet: wij hebben samen de taak om de begroting 2027–2030 wél richting te geven. Daarom roep ik het college en mijn collega-Raadsleden op om deze kadernota te zien als een beginpunt. Een beginpunt voor keuzes die onze inwoners merken. Een beginpunt voor samenwerking die verder gaat dan coalitie of oppositie. Een beginpunt voor een gemeente die niet alleen problemen oplost maar deze vooral voorkomt, dus focus op preventie. Als D66‑fractie willen wij vooruit. Wij willen dat Hendrik‑Ido‑Ambacht durft te kiezen voor duurzaamheid, voor sociale zekerheid, voor een gezonde financiële huishouding en voor een bestuur dat transparant en toekomstgericht werkt.

En iedereen doet daarin mee: jong en oud, alleenstaanden en samenwonenden (al dan niet in een formeel partnerschap), werkenden en vrijwilligers, ga zo maar door, geen onderscheid. Kritisch waar het moet. Verbindend waar het kan. Dat is de weg die ik wil gaan — samen met u. Dank voor het college, dank voor de ambtenaren dank voor iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van deze kadernota. Vanavond nemen we afscheid van twee wethouders die niet terugkeren in het nieuwe college. Namens D66 wil ik een dankwoord uitspreken. Leo Platschorre: Leo, vanaf dat D66 in 2010 weer in de Raad van Ambacht terugkwam was jij prominent aanwezig namens de SGP-CU, je was soms dominant, wat hoekig en je empathisch vermogen was niet altijd even zichtbaar. Maar dat bleek slechts de buitenkant te zijn. Bij verschillende dossiers, bijv. de opvang van ontheemden en asielzoekers, reageerde je uit je hart. Dat sociale, dat hebben we als D66 met elkaar gemeen gehad en gekoesterd. Je voorspellende uitspraken als een motie van de oppositie werd ingediend vond ik altijd geweldig: “de motie klinkt sympathiek, is misschien ook wel sympathiek maar….” en dan kwam er weer een riedel waardoor ik wist: dat gaat hem niet worden met de SGP-CU. Eén keer hadden we een vervelende aanvaring (volgens mij in 2019) toen onder andere jij 2

demonstratief wegliep bij het overhandigen van de regenboogvlag aan de toenmalige burgemeester. Dat raakte mij en mijn fractie diep: op deze manier wekte je, voor ons althans, de indruk een minderheid uit onze samenleving uit te sluiten. Het sierde je dat je later je excuses aanbood omdat dit nooit je bedoeling was geweest. En zo hoort het te gaan in de plaatselijke Ambachtse politiek: hardgrondig met elkaar oneens zijn maar nooit op de persoon of personen spelen. Leo, bedankt voor je jarenlange inzet voor ons Ambacht als Raadslid en als wethouder, je laat een financieel solide Ambacht achter, chapeau. Ralph Lafleur: Ralph, 8 jaar geleden kwam je als onervaren politicus binnen als wethouder namens GB. Zo mooi dat GB eindelijk eens kon toetreden tot het college als opvolger van de PvdA. Mijn fractie zag dat je het in het begin niet makkelijk had: vele onbekende dossiers en allerlei criticasters om je heen. Zo kan ik me uit die tijd herinneren dat, ik was toen raadslid en lid van de rekenkamercommissie, dat je de adviezen van die rekenkamer niet altijd even fijn en makkelijk vond. Soms worstelde je daar zichtbaar mee. Ralph, dat sierde je, je gaf daarmee aan dat je moeite had met sommige voorstellen en je afvroeg of dit voor de gemeente de juiste adviezen waren. Juist dat nadenkende en reflecterende maakte dat jij een prima wethouder bent geweest.

En het summum was natuurlijk het resultaat m.b.t. het recycletarief, het verminderen van het aantal kg restafval en de gele zakken. Wat heb je dat ongelooflijk goed aangepakt. Ik denk dat je daarmee echt geschiedenis hebt geschreven voor Ambacht. Ralph, bedankt voor je inzet als wethouder de afgelopen 8 jaar, het ga je goed!

Voorzitter, dit was het in 1e termijn.

3