Aanvraagformulier Uitgebreid VU 2024 HIA def

Aanvraag Vangnetuitkering Participatiewet over 2024 Versie: uitgebreid verzoek

Wat is een vangnetuitkering? Gemeenten ontvangen op grond van de Particpateeet budget voor bcjstandsuctkercngen en loonkostensubscdces. Dct budget eordt ook eel het BUIG-budget genoemd. Gemeenten dce een tekort hebben kunnen cn aanmerkcng komen voor een vangnetuctkercng. De vooreaarden op hoofdlcjnen zcjn: -

het tekort cs groter dan een bepaalde toegangsdrempel; het iollege verklaart maatregelen te hebben getrofen om te komen tot tekortreduite; het iollege geef een toelcihtng op deze verklarcng; de gemeenteraad stemt cn met de verklarcng van het iollege.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure? Het iollege dcent het aanvraagformulcer cn bcj de onafankelcjke oetscngsiommcssce vangnet Particpateeet. De iommcssce moet de aanvraag ucterlcjk op e5 augustus 2025 hebben ontvangen. Het cngevulde aanvraagformulcer dcent voor cnstemmcng aan de raad te eorden voorgelegd en eordt na ondertekencng aangeboden aan de iommcssce vca de eebscte.

Uitgebreid formulier Dct betref het uctgebrecde formulcer. Gemeenten dce over 2022 en/of 2023 ook een vangnetuctkercng hebben ontvangen, dcenen gebruck te maken van dct formulcer. Uctzondercng hcerop betref gemeenten tot 5.000 cneoners. Deze mogen te allen tjde gebruck maken van het bascsformulcer, ook als cn de voorafgaande jaren een vangnetuctkercng cs toegekend.

Aanpassingen in het format van de pagina’s met vragen en ondertekening niet toegestaan Voor de jucsthecd en de beoordelcng van de aanvraag cs het ncet toegestaan dat u het format van de pagcna’s met de vragen en ondertekencng aanpast.

Meer informatie Op de eebscte van de oetscngsiommcssce staat een verdere toelcihtng op dct formulcer: htps://eee.toetscngsiommcsscevp.nl/vangnetuctkercng-202i De toetscngsiommcssce heef een iheiklcst gemaakt voor gemeenteraadsleden. Het cs een handzaam lcjstje vragen en aandaihtspunten. Raadsleden kunnen dct lcjstje gebrucken bcj het beoordelen van de vangnetaanvraag van het iollege. Deze iheiklcst cs opgesteld cn sameneerkcng met raadsleden uct versihcllende gemeenten en de Nederlandse Verencgcng voor Raadsleden. De iheiklcst staat samen met andere cnformate op de eebscte van de VNG: htps://vng.nl/artkelen/vangnetuctkercng-particpateeet-cnformate-voor-raadsleden e

1. Verklaring college bij een uitgebreid verzoek Dct gedeelte bestaat de volgende onderdelen: -

Samenvatng van de verklarcng De besihrcjvcng van de ecjze eaarop de gemeenteraad cs geïnformeerd door het iollege A. Analyse van de oorzaken van het tekort B. Getrofen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduieren C. Beoogde efeit van de genoemde maatregelen D. Ondertekencng door het iollege

2

Samenvatting van de verklaring van het college De verklarcng van het iollege bestaat uct vcer subonderdelen: A) analyse van de oorzaken van het tekort, B) getrofen cnterne en externe maatregelen om het tekort verder te reduieren, C) beoogd efeit van de genoemde maatregelen & D) ondertekencng door het iollege. Het iollege geef hceronder een samenvatng van onderdeel A, B en C. Dce geef de gemeenteraad een kernaihtg overzciht, op bascs eaarvan het raadslcd kan vaststellen eaarmee hcj of zcj cnstemt. Voor het gemeenteraadslcd dat zcih ecl verdcepen cn de verklarcng van het iollege, eordt vereezen naar onderdelen A, B, C en D van het aanvraagformulcer. Rcihtlcjn voor de omvang van de samenvatng van de drce onderdelen cs cn totaal maxcmaal 300 à i00 eoorden.

A. Samenvatting onderdeel analyse van de oorzaken van het tekort Het iollege maakt cn dct onderdeel ducdelcjk eat het probleem cs. e. Hogere cnstroom doelgroep statushouders. 2. De afstand tot de arbecdsmarkt van de bcjstandsdoelgroep neemt toe 3. ekort BUIG: gemeente-speicfeke bcjzonderheden bestandsopboue i. oenemende kosten voor Loonkostensubscdce en BBZ. 5. Organcsateverandercng GR Soicaal en toenemende personele uctdagcngen cn de uctvoercng eaardoor moeclcjker aan de prestates kan eorden voldaan

B. Samenvatting onderdeel getrofen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren. Het iollege maakt cn dct onderdeel ducdelcjk dat dct pakket van maatregelen afdoende cs om de gesihetste problemen aan te pakken. e. Beperken van de cnstroom cn de bcjstand. 2. Bevorderen van uctstroom door eerk. 3. Bevorderen van doorstroom. i. Verbeteren van handhavcng op reihtmatghecd. 5. Gercihte cnzet op de doelgroep statushouders (eaaronder Uctvoercng Wet cnburgercng 202e cn de Dreihtsteden). 6. Verkenncng naar mogelcjkheden benuten cnfrastruituur WSW (GR Soicaal). 7. Deelname aan landelcjke neteerken en leergroepen. 8. Verkenncng van het verlagen van de kosten van de uctkercngen. 9. Speicfeke cnctateven bcnnen Hendrck-Ido-Ambaiht

C. Samenvatting onderdeel beoogd efect van de genoemde maatregelen Het iollege maakt cn dct onderdeel ducdelcjk dat dct pakket van maatregelen tezamen lecdt tot 3

tekortreduite, eaarbcj het efeit van deze maatregelen keanttatef dan eel kealctatef cs besihreven en cnzcihtelcjk cs gemaakt. Terugblik op doelstelling P-wet voor 2024: Bcj de Aanvraag Vangnetuctkercng P-eet 2023 eas de geformuleerde ambcte voor 202i dat het uctkercngsbestand Hendrck-Ido-Ambaiht per 3e deiember 202i zou dalen van 36i op 3e deiember 2023 naar 350 cneoners met een bcjstandsuctkercng op 3e deiember 202i. Deze dalcng cs ncet helemaal bereckt. Op 3e deiember 202i hadden Hendrck-Ido-Ambaiht 358 reiht op een uctkercng, eaarvan: - 3i6 cneoners met een uctkercng vanuct de Particpateeet - e0 cneoners met een IOAW-uctkercng - 2 cneoners met een IOAZ- uctkercng. Hcerbcj moet vermeld eorden dat, ondanks de aanhoudend krappe arbecdsmarkt cn 202i het bcjstandsbestand landelcjk met 0,8% steeg en dat cn gemeenten met mcnder dan 50.000 cneoners, zoals HendrckIdo-Ambaiht het bcjstandsbestand zelfs steeg met e,7% e nceuee uctkercngsgereihtgden. Hceruct ioniluderen ee, dat ondanks het fect dat ee de doelstellcng van een reduite naar 350 uctkercngsgereihtgden ncet hebben gehaald, ee met een krcmp naar 358 cneoners met een uctkercng ecnd 202i, nadrukkelcjk tegen de landelcjke trend cn beeegen.

Doelstelling in 2025 en verder: Ondanks de voor 202i ncet volledcg behaalde doelstellcng, cs voor 2025 een ambcte voor Hendrck-IdoAmbaiht geformuleerd om het bestand van 3i6 uctkercngsgereihtgden cn de P-eet op 3e deiember 202i, per 3e deiember 2025 terug te brengen naar 338 uctkercngsgereihtgden cn de P-eet. Deze beoogde dalcng cs onderdeel van de door de GR Soicaal geformuleerde regconale ambcte voor 2025 om het totale uctkercngsbestand van de Dreihtstedengemeenten met ei2 cneoners te verlagen, eaar het CPB cn de MEV 2025 een lcihte stjgcng van het aantal bcjstandsgereihtgden met 0,28% vereaiht.

e Jaarrapportage Dcvosa Benihmark Werk & Inkomen 202i

i

Op welke wijze heef het college de gemeenteraad geïnformeerd? In dct onderdeel besihrcjf het iollege op hoofdlcjnen hoe het de raad betrokken heef bcj het proies vanaf de scgnalercng van het tekort. Daarbcj gaat het om het proies van het bepalen en trefen van maatregelen tot aan het moment van het voorleggen van de verklarcng van het iollege aan de raad. Het iollege geef aan op eelke momenten het de gemeenteraad heef geïnformeerd. Het iollege dcent hcervoor een X te plaatsen bcj de betrefende onderdelen. In de onderste regels cs rucmte voor aanvullcngen. Op welke momenten werd de raad geïnformeerd over beleid, uitvoering en sturing van de Partiipatewet en meer speiifek over het tekort op de BUIG, de maatregelen en de beoogde efeiten daarvan? X X X X X X

Moment in het proces De kadernota, de begrotng. Voorjaars- en najaarsberciht en jaarrekencng. Maand-, keartaal- of halfaarrapportage. (ook eel genoemd urap, Marap eti) Belecdsplannen, strategce- of koersdoiumenten, plannen van aanpak of evaluates. Informate over bestandsonteckkelcngen of over de voortgang van maatregelen. Nceuesbrceven, bcjeenkomsten en/of presentates.

5

Samenvatting van de opvattingen van de gemeenteraad In de samenvatng van de opvatngen van de gemeenteraad staat op hoofdlcjnen op eelke ondereerpen de raad heef gereageerd op de verklarcng van het iollege. De onderdelen van de verklarcng zcjn vaak al eerder cn de raad besproken. Het gaat dus om het gehele proies vanaf de scgnalercng van het tekort. Verder betref het hcer alleen ondereerpen dce cn de raadsbeslucten zcjn opgenomen, dce afecjkend zcjn van het raadsvoorstel. Om de besihrcjvcng zo eenvoudcg mogelcjk te houden eordt gebruck gemaakt van een iheiklcst dce kan eorden aangevuld. Het verzoek cs om aan te krucsen eelke ondereerpen cn de raadsbeslucten zcjn opgenomen. Nadat de behandelcng cn de gemeenteraad heef plaatsgevonden plaatst het iollege een X voor de betrefende onderdelen. In de onderste regels cs rucmte voor aanvullcngen. X

Typering van de reacties die in de raadsbesluiten zijn opgenomen gedurende het gehele proces Explcicet goedkeurend, eaardercng over analyse en maatregelen uctgesproken Implcicet goedkeurend, cs behandeld als hamerstuk Afeurend en gevraagd het plan te herzcen Verzoek om onderdelen van de globale analyse te herzcen of aan te vullen Verzoek om bepaalde maatregelen te sihrappen of aanvullend maatregelen te trefen. Verzoek om het tempo van cnvoercng en/of uctvoercng van maatregelen te versnellen. Verzoek om extra cnformate over maatregelen Verzoek om meer cnformate t.a.v. de beoogde efeiten van maatregelen Verzoek om gerealcseerde efeiten te monctoren en terug te koppelen Mote om een andere belecdsmaatregel te trefen

NB: bovenstaande tabel dient pas te worden ingevuld nadat de behandeling in de gemeenteraad heef plaatsgevonden.

A. Analyse van de oorzaken van het tekort In dct onderdeel dcent het iollege een analyse op te nemen van de oorzaken van het tekort (Ae). Deze analyse dcent speicfek cn te gaan op de sctuate cn de ecgen gemeente of de ecgen arbecdsmarktregco. Ook dcent het iollege een analyse op te nemen van de efeiten van de getrofen maatregelen cn voorgaande jaren, zoals dce zcjn besihreven cn de aanvraag voor een vangnetuctkercng over 2022 en/of 2023 (A2). 6

A1.

Analyse van de oorzaken van het tekort van de gemeente

Gemeenten met mcnder cneoners dan i0.000 cneoners (zoals Hendrck-Ido-Ambaiht) krcjgen deels een budget op bascs van hcstorcsihe gegevens (gerealcseerde uctgaven BUIG van twee jaar eerder) en deels op bascs van eerdergenoemde, jaarlcjks bcjgestelde objeiteve ircterca. Scnds 2022 eorden de uctgaven ten bate van loonkostensubscdces hcstorcsih verdeeld cn plaats van objeitef. Oorzaken voor eventuele tekorten op de BUIG kunnen – cn theorce – zoeel eorden gevonden cn (de iomponenten van) de verdeelsleutel, als cn de onteckkelcng van het bestand aan bcjstandsgereihtgden, de gemcddelde kosten voor een uctkercng en het aantal cneoners dat loonkostensubscdce ontvangt ten opziihte van de landelijke trend in het betrefende jaar. Klecnere gemeenten zoals Hendrck-Ido-Ambaiht zcjn cn de praktjk gevoelcger voor deze landelcjke onteckkelcngen dan grote mutates, aangezcen klecne mutates cn het uctkercngenbestand bcj hen relatef grotere cmpait hebben. In de praktjk eordt het tekort op BUIG-mcddelen veelal veroorzaakt door een iombcnate van becde faitoren (verdeelmodel en bestandsonteckkelcng), eaarbcj de cn het verdeelmodel gelegen faitoren zo goed als ncet te keantfieren zcjn.

Wel opvallend cn dct kader cs, dat het bcnnen de Dreihtsteden jucst de klecnere gemeenten zcjn, eaaronder Hendrck-Ido-Ambaiht en Hardcnxveld-Gcessendam, dce cn de percode 2022 - 202i tegen relatef hoge budgetoversihrcjdcngen aanlopen. Omvang van het tekort Voor de gemeente Hendrck-Ido-Ambaiht bedraagt het tekort (d.e.z. het versihcl tussen cnkomsten en uctgaven) voor het jaar 202i op de BUIG-mcddelen, € 57i.3e6,--. Het tekort betref 9% van het ontvangen Rcjksbudget. In 202i cs het tekort afgenomen ten opzcihte van de voorgaande jaren, eel met de kantekencng dat de BUIG-lasten ten opzcihte van 2023 gestegen zcjn met € 6ei.070,-- en de baten met € 7i0.25e,--. Voor de hcstorcsihe onteckkelcng van het tekort eordt vereezen naar onderstaande tabel.

Lasten BUIG Baten BUIG Tekort voor VU

2022

2023

2024

5.5e5.0i9 i.9e3.290 -60e.759

6.3ii.e37 5.6i3.6i0 -700.i97

6.958.207 6.383.891 -574.316

Rol en informateeooite college De iollegebevoegdheden cn het kader van de Particpateeet (en de eerdergenoemde aanpalende eeten) zcjn gedelegeerd aan de GR Soicaal/Soicale Dcenst Dreihtsteden (SDD). Formele cnformateverstrekkcng over de voortgang van de uctvoercng gesihcedt vca de regulcere begrotngs- en vcermaandelcjkse veranteoordcngsiyilus, maar ook vca ambtelcjke afstemmcng. Het fectelcjke tekort op de BUIG-mcddelen voor 202i cs bepaald bcj het opmaken van de jaarrekencng 202i door de GR Soicaal.

7

Ambtelcjk zcjn de Dreihtstedengemeenten als geheel (vca het regconaal iontrollersoverleg) cn november 202i op de hoogte gesteld dat een aantal van hen mogelcjk zou voldoen aan de ircterca voor het aanvragen een vangnetuctkercng. Op bascs van de resultaten lopende het jaar 202i eas dct nog ncet voorzcen. Verder cs het voor iollege en ambtenaren scnds 2022 mogelcjk om vca het Poeer Bc gemeentedashboard gegevens rondom Werk en Inkomen ambtelcjk en bestuurlcjk te raadplegen. Hcerdoor kan goed eorden gemonctord hoe het uctkercngsbestand zcih qua aantallen en opboue onteckkelt en eelke faitoren daarbcj een rol spelen. Ook cs cn 2023 cs gestart met een bestuurlcjk en ambtelcjk overleg eaarcn de bestandsonteckkelcng en bcjpassende maatregelen cn Hendrck-Ido-Ambaiht ondereerp van gesprek zcjn. In het overzciht van maatregelen van deze aanvraag gaan ee hcerop cn. enslote heef de dcreiteur van de SDD cn oktober 202i cn een raadsiommcssce WOS de raadsleden bcjgepraat over alle eerkzaamheden van de SDD. Rol en informateeooite Dagelijko Beotuur RR cociaal Zoals eerder gesteld zcjn de iollegebevoegdheden gedelegeerd aan de GR Soicaal en belegd bcj het Dagelcjks Bestuur van de SDD. Dct betref ook het belecd en de sturcng op de resultaten. Het belecd op het gebced van de Particpateeet cs geharmoncseerd en daarmee voor alle gemeenten gelcjk.

In cnicdentele gevallen (bcjvoorbeeld ten aanzcen van pclots) eordt gemeente speicfek belecd eorden gevoerd. Voor de gemeente Hendrck-Ido-Ambaiht cs hcertoe de pclot van de Particpateioaih voor de particpate van statushouders cn 202i verlengd. Bcnnen de SDD cs de afgelopen jaren de cnformateposcte versterkt, met de onteckkelcng van een onlcne dashboard dat realtme de bestandsonteckkelcng eeergeef. Hcerdoor kan goed eorden gemonctord hoe het uctkercngsbestand zcih qua aantallen en opboue onteckkelt en eelke faitoren daarbcj een rol spelen. Dct geldt zoeel voor de cnstroom als de uctstroom. ot op heden cs dct eihter nog ncet gekoppeld aan realtme fnanicële monctorcng. Fcnanicële monctorcng vcndt percodcek plaats cn de vcermaandelcjkse rapportageiyilus. Daarnaast cs deze cnformatevoorzcencng scnds 2023 uctgebrecd met teeejaarlcjkse aiiountgesprekken. Sturcng op de cn de begrotng vastgestelde doelen en de geionstateerde voortgang vond cn 202i en de voorgaande jaren – mede gezcen het geharmoncseerde belecd en de onderlcggende fnanicële afspraken – prcmacr plaats op Dreihtstedenncveau.

Bijotandobeotand in relate tot innoneroaantal In de percode van 2022 tot en met 202i cs het cneonersaantal cn Hendrck-Ido-Ambaiht lciht gestegen, van 3e.663 cneoners cn 2022 naar 32.689 cneoners ecnd 202i. De prcmacre groec van het aantal cneoners cs te vcnden cn de toename van lokaal eoncngaanbod vaneege de realcsate van nceueboueecjk De Volgerlanden, cn iombcnate met de krapte op de regconale eoncngmarkt, eaardoor cneoners uct andere eoonplaatsen naar Hendrck-Ido-Ambaiht zcjn verhucsd.

8

Op 3e deiember 202i earen er 358 cneoners met een bcjstandsuctkercng (cnil. IOAW: e0 cneoners; en IOAZ: 2 cneoners). Het aantal IOAW en IOAZ-uctkercngen cs cn de afgelopen jaren nagenoeg ionstant gebleven. Het uctkercngsbestand bedraagt hcermee cn 202i e,e0% van de totale bevolkcng. Het perientage bcjstandsgereihtgden ten opzcihte van de totale bevolkcng cs hcermee cn de afgelopen jaren lciht afgenomen: cn 2022 en 2023 betrof dct respeitevelcjk e,ei% en e,e3%. In onderstaande tabel van Dcvosa staat nadere cnformate over het bcjstandsbestand van de Hendrck-IdoAmbaiht.

Informatie bijstandsbestand Hendrik-Ido-Ambacht:

Bron: Divosa

ONDERDEEL VERKLARING TEKORT 1e verklaring tekort BUIR-middelen: hoge inotroom otatuohoudero In 202i zcjn 66 cneoners cngestroomd cn de bcjstand, terecjl er 72 cneoners uctgestroomd zcjn. De meest voorkomende reden voor een bcjstandsaanvraag cs het verkrcjgen van een verblcjfsvergunncng. 9

In 202i earen hcervan e8 statushouders. Deze cnstroom cs lager dan voorgaande jaren. Bcj de lagere cnstroom van statushouders heef de besihckbaarhecd van gesihckte eoonrucmte voor statushouders, de afgelopen percode een belangrcjke rol gespeeld. Hendrck-Ido-Ambaiht heef ten opzcihte van de regco Dreihtsteden hcervoor relatef mcnder gesihckte eoncngen besihckbaar. Het aandeel statushouders bcnnen het bestand van uctkercngsgereihtgden cs cn Hendrck-Ido-Ambaiht toegenomen cn de afgelopen jaren. Omdat het om een relatef klecne gemeente gaat met een beperkt aantal bcjstandsgereihtgden, heef een toename van het aantal statushouders een dcreite cnvloed op zoeel het totale bcjstandsbestand als op de bcjbehorende kosten. Dct efeit strekt zcih bovendcen uct over de langere termcjn, aangezcen een deel van deze groep moeclcjk uctstroomt en mcnder kans heef om aitef deel te nemen aan de samenlevcng. We zcen dct ook terug cn de bevolkcngsopboue van Hendrck-Ido-Ambaiht eaarbcj het aandeel cneoners van bucten Europa gelecdelcjk stjgt (van ee,2e% cn 2022 naar e2,95% cn 202i). Statushouders vallen ncet alleen onder de Particpateeet, maar ook onder de Wet cnburgercng. De uctvoercng van deze eet vraagt vooral cn het begcn veel aandaiht, eaardoor de foius nog ncet lcgt op het bevorderen van uctstroom naar eerk of oplecdcng.

Een bcjkomende uctdagcng cs het tekort aan kcnderopvang cn de afgelopen jaren. Dct belemmert het verloop van cnburgercngstrajeiten, eat zoeel door de kandcdaten als door de gemeente als belemmerend eordt ervaren. In het algemeen lecdt een hogere cnstroom cn de bcjstand vaak ook tot een hogere uctstroom. Door het relatef grote aandeel statushouders cn Hendrck-Ido-Ambaiht gaat deze regel hcer ncet op. Dct verklaart ook eaarom de uctstroom cn deze gemeente lager lcgt dan het landelcjke gemcddelde. De totale uctstroom cn Hendrck-Ido-Ambaiht van 72 cneoners cs als volgt verdeeld: Uctstroomreden Aantallen

Werk 28

Siholcng i

Handhavcng e3

Exogeen 27

e0

2e verklaring tekort BUIR: de afotand tot de arbeidomarkt van de bijotandodoelgroee neemt toe

Figuur Ontwikkeling bijstand, Wsw en Wajong (Nederland)

De bovenstaande grafek laat zcen dat de samenstellcng van de bcjstandspopulate scnds 20e5 aan het veranderen cs. Mensen dce voorheen cn aanmerkcng keamen voor regelcngen als de Wajong of de WSW, vallen nu vaak terug op de bcjstand als zcj er ncet cn slagen zelfstandcg eerk te vcnden. Door de toenemende maatsihappelcjke iomplexctect en de cnstroom van meer nceuekomers groect het aantal mensen dat afankelcjk cs van bcjstand gestaag. Wanneer deze afankelcjkhecd langdurcg eordt, vergroot dat de afstand tot de arbecdsmarkt. Om deze cneoners efeitef te begelecden rcihtng eerk, cs cntensceve ondersteuncng noodzakelcjk. De ioronaircscs en andere reiente onteckkelcngen dce voor extra stress zorgen – zoals de dalende koopkraiht en de energceircscs – hebben de sctuate voor veel mensen verder versleihterd en hun kansen op eerk nog klecner gemaakt. 3e verklaring tekort BUIR-middelen: gemeenteoeecifeke bijzonderheden beotandooeboun Wat opvalt cn Hendrck-Ido-Ambaiht ten opzcihte van andere Dreihtstedengemeenten, cs het relatef hoge aandeel bcjstandsgereihtgden dat valt onder de gehuedennorm. In Hendrck-Ido-Ambaiht betref dct 3i% terecjl het gemcddelde cn de regco Dreihtsteden uctkomt op gemcddeld 29%. Hcerdoor lcggen de gemcddelde uctkercngsbedragen per hucshouden cn deze gemeente aanzcenlcjk hoger.

Daarnaast bestaat de bcjstandspopulate cn Hendrck-Ido-Ambaiht voor een groot deel uct mensen dce al langdurcg afankelcjk zcjn van een uctkercng: icria 70% ontvangt al meer dan teee jaar bcjstand. Veel van deze mensen hebben een aanzcenlcjke afstand tot de arbecdsmarkt, eaardoor uctstroom naar regulcer of gesubscdceerd eerk op korte termcjn ncet haalbaar cs. Verder cs de maatsihappelcjke particpate van keetsbare cneoners sterk afgenomen. Volgens de monctor Soicaal Dreihtsteden Hendrck-Ido-Ambaiht, gepublcieerd cn julc 2022, cs onder meer eenzaamhecd onder deze doelgroep met 39% gestegen. Vooral mensen met een langdurcge uctkercng hebben scndsdcen moecte om opnceue aansluctng te vcnden bcj de samenlevcng.

ee

4e verklaring tekort BUIR-middelen: toename kooten loonkootenouboidie en Bbz. Naast de onteckkelcngen bcnnen de bcjstandspopulate zcjn cn 2022 de uctgaven voor loonkostensubscdce gestegen, terecjl het aantal ontvangers vrcjeel gelcjk bleef. Deze stjgcng hangt grotendeels samen met een eetsecjzcgcng dce op e januarc 2022 cs cngegaan en gerciht cs op het vereenvoudcgen van de loonkostensubscdce. Scndsdcen blcjf de gemeente bcj zcekte van een eerknemer de loonkostensubscdce doorbetalen aan de eerkgever. Dct lecdt tot hogere kosten dan cn voorgaande jaren, eaarcn gemeenten bcj zcekte ncet doorbetaalden en eerkgevers hun loonkosten bcj het UWV moesten deilareren. Daarnaast eordt de loonkostensubscdce scnds de eetsecjzcgcng automatsih uctgekeerd, cn plaats van vca deilarate. Hoeeel dct de admcncstrateve lasten vermcndert, zorgt het ook voor hogere uctgaven. Aangezcen de Dreihtsteden – eaaronder Hendrck-Ido-Ambaiht– al langere tjd rucm cnzeten op de Banenafspraak en dus relatef veel gebruckmaken van loonkostensubscdce, cs het efeit van deze ecjzcgcng cn deze regco sterker merkbaar. Vooral cn klecnere gemeenten komt dct extra tot uctng. Ook de kosten voor Bbz-uctkercngen lceten cn 2022 een opvallende beeegcng zcen. Dct keam door de cnvoercng van de tjdelcjke versoepelde Bbz-regelcng, ook eel Bbz-lcght genoemd, cn het eerste keartaal van 2022.

Deze regelcng eerd door het Rcjk cngevoerd als overgangsmaatregel na het beëcndcgen van de oZo-regelcng. De kosten stegen hcerdoor ducdelcjk cn 2022, maar daalden vervolgens sterk cn 2023. In 202i zcjn deze kosten eihter eeer aanzcenlcjk gestegen.

Lasten LKS Lasten BBZ

2022

2023

2024

356.535 105.079

429.481 8.958

602.558 36.947

5e verklaring tekort BUIR-middelen: Organioateverandering en toenemende eeroonele uitdagingen in de uitvoering naardoor moeilijker aan de ereotateo kan norden voldaan. Zoals cn alle eerksoorten kampen ook gemeenten en Soicale Dcensten met personele uctdagcngen. Daarbcj komt dat de GR Soicaal cn september 2023 te maken heef gehad met een organcsatorcsihe ecjzcgcng en zcjn (eorden) verandercngen aangebraiht cn het eerk. De organcsateverandercng lecdt tot overdraihtsmomenten en nceuee proiessen. Dat heef gevolgen gehad voor de produite cn 2023 en 202i. A2.

Analyse van het efect van getrofen maatregelen in voorgaande jaren

Ondanks alle cnspanncngen zcen ee dat de geeenste dalcng ncet helemaal cs behaald. Met name de hoge cnstroom en het relatef grote efeit op het bestand spelen cn deze gemeente een belangrcjke rol. De uctstroomfaitor eaarop ee het meeste kunnen sturen, namelcjk de uctstroom naar eerk, eordt mcddels een grote set aan aitvctecten gestmuleerd. Deze set blcjven ee steeds verder onteckkelen. In 2023 heef eihter ook een organcsateverandercng bcnnen de GR Soicaal plaatsgevonden. Er cs dan ook goede hoop dat de komende jaren cets betere uctstroomresultaten kunnen eorden behaald. Hcerboven ionstateerden ee al dat de gemcddelde prcjs per uctkercng relatef hoog lcgt. Dce kosten eorden beïnvloed door de gezcnssamenstellcng (ncet beïnvloedbaar), aantal eerkende cneoners met e2

loonkostensubscdce (ncet beïnvloedbaar), cnzet BBZ (ncet beïnvloedbaar) en het aantal partme uctgestroomde bcjstandsklanten (deels beïnvloedbaar).

B. Getrofen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren In dct onderdeel van de verklarcng van het iollege eordt besihreven eelke cnterne (Be) en externe maatregelen (B2) zcjn getrofen om een bcjdrage te leveren aan de verdere tekortreduite. Onder een externe maatregel eordt verstaan: een maatregel dce tot stand cs gekomen met een ducdelcjk herkenbare cnbreng van externen (dus personen of organcsates bucten de ecgen gemeente). Bcj B2 eordt aan de hand van drce vragen besihreven hoe de ionsultate van de externe partj of externe bron heef gelecd tot de getrofen externe maatregelen. Indcen maatregelen tot stand komen zonder cnbreng van externen eorden deze als cntern aangemerkt. Bcj Be (besihrcjvcng getrofen cnterne maatregelen) en B2 (Besihrcjvcng getrofen externe maatregelen) mag het iollege cngaan op eerder getrofen maatregelen dce cn 202i zcjn voortgezet. Ook kan het iollege cngaan op maatregelen dce na evaluate zcjn stopgezet en op maatregelen dce vanaf 202i nceue zcjn getrofen. Het iollege dcent bcj Be mcncmaal één cnterne maatregel en bcj B2 mcncmaal één externe maatregel te benoemen. Verecste hcerbcj cs dat deze maatregelen vóór e5 augustus 2025 zcjn getrofen. B1.

Beschrijving getrofen interne maatregelen

Beheeromaatregelen 2022-2024 RR cociaal Zoals eerder aangegeven, zcjn de bevoegdheden van het iollege overgedragen aan de Gemeensihappelcjke Regelcng Soicaal (GR Soicaal), eaarbcj het Dagelcjks Bestuur van de Soicale Dcenst Dreihtsteden (SDD) een geharmoncseerd belecd voert. ussen 202e en 2023 lag de foius van dct belecd met name op de particpatedoelstellcngen bcnnen de Particpateeet. Bcj het onteckkelen van een brede vcsce op het soicaal domecn cs door het Dagelcjks Bestuur erkend dat de nadruk cn de Dreihtsteden moet versihucven van dcreite plaatscng van bcjstandsgereihtgden naar het vergroten van hun arbecdsmarkteaarde. Deze verandercng eerd extra relevant toen de ioronamaatregelen cn het voorjaar van 2022 eerden afgeboued en de eionomce zcih snel herstelde. Dct herstel lecdde tot krapte op de arbecdsmarkt, eat de samenstellcng van het bcjstandsbestand fcnk beïnvloedde. De cnstroom van eerkzoekenden met reiente eerkervarcng nam af. Dct resulteerde cn een bcjstandsbestand dat steeds meer gcng bestaan uct mensen met een grotere afstand tot de arbecdsmarkt, oudere bcjstandsgereihtgden, een groter aandeel mensen met een ncet-eesterse aihtergrond en klanten dce al langdurcg een uctkercng ontvangen. Daarnaast zorgden voortdurende fuituerende energceprcjzen en prcjscnfate voor meer stress en onzekerhecd bcj deze groep, eat het vcnden van eerk verder bemoeclcjkte.

Opvallend eas ook de relatef grote cnstroom vanaf 2022 van jongeren met iomplexe problematek, vaak ontstaan tjdens de e3

ioronapandemce. Dct lecdde tot een cntenscever en langdurcger begelecdcngstrajeit rcihtng eerk. Uct een cn 2022 gestart verkennend onderzoek bleek dat het merendeel van de doelgroep zcih bevcndt op de onderste treden van de particpateladder (treden e, 2 en 3). Gezondhecdsproblemen – zoeel fyscek als mentaal – blcjken daarbcj een grote belemmercng te vormen voor onteckkelcng rcihtng eerk. Momenteel zct rucm 70% van de uctkercngsgereihtgden cn de Dreihtsteden al langer dan teee jaar cn de bcjstand; bcjna de helf zelfs langer dan vcjf jaar. Aangezcen de groep met een grote afstand tot de arbecdsmarkt bcnnen de bcjstand cn de afgelopen percode steeds groter eerd en de problematek iomplexer, eerd het noodzakelcjk om bestaande methodceken en cnstrumenten hcer beter op af te stemmen. Bucten de toename van statushouders gcng het cn de Dreihtsteden om zo’n 5.000 mensen met lcihamelcjke en/of psyihcsihe klaihten. Om meer cnzciht te krcjgen cn deze doelgroep, cs cn 2022 begonnen met verdcepende analyses van het bcjstandsbestand. Deze onderzoeken rcihten zcih op:    

een analyse van mensen met lcihamelcjke klaihten (uctgevoerd door een extern bureau); een cnventarcsate van het gebruck van voorlcggende voorzcencngen; een dcepgaande analyse van jongeren bcnnen het jongerenteam; een gefaseerde analyse van statushouders onder de Wet cnburgercng 20e3.

Om op deze onteckkelcngen te anticperen, cs cn 2023 een verandertrajeit gestart dat cn 202i cs voortgezet. Dct trajeit sluct zoeel aan op de veranderende samenstellcng van het bcjstandsbestand als op de landelcjke plannen voor herzcencng van de Particpateeet (Particpateeet cn Balans en Handhavcng Soicale Zekerhecd). De nadruk bcj dct trajeit lcgt op cneoners met een grote afstand tot de arbecdsmarkt, jongeren en statushouders. Verder heef GR Soicaal de organcsatestruituur aangepast met meer aandaiht voor de deelnemende gemeenten en de eerdergenoemde doelgroepen. Ook eordt geeerkt aan de cntegrate van het soicaal onteckkelcngsbedrcjf Dreihteerk bcnnen de GR Soicaal. Scnds e januarc 2023 maakt Dreihteerk hcer jurcdcsih al onderdeel van uct. enslote zcjn er belecdsmatg dcverse cnctateven gestart om het cnstrumentarcum van de Particpateeet beter te laten aanslucten bcj de veranderende behoefen van cneoners. Bcnnen het eerdergenoemde verandertrajeit cs cngezet op: e. 2. 3. i. 5. 6.

Het beperken van de cnstroom cn de bcjstand; Het stmuleren van uctstroom naar eerk; Het bevorderen van doorstroom bcnnen eerktrajeiten; Handhavcng van de reihtmatghecd van uctkercngen; Gercihte ondersteuncng van statushouders; Verkenncng van mogelcjkheden om de gemcddelde uctkercngskosten te verlagen; ei

7. Speicfeke beheersmaatregelen per gemeente.

Ad1. Het beeerken van de inotroom in de bijotand De regconale maatregelen dce tussen 2022 en 202i door de SDD zcjn genomen om de cnstroom cn de bcjstand te beperken, omvaten onder meer het volgende:  Voorafgaand aan deze percode eerd ducdelcjk dat dcreite plaatscng van bcjstandsgereihtgden op de arbecdsmarkt steeds lastger eerd vaneege de iomplexctect van de doelgroep. Daarom eerd cngezet op het vergroten van hun arbecdsmarkteaarde. Bcnnen het leer- en onteckkelbedrcjf Perspit cs hcervoor de ‘Werkft-aanpak’ onteckkeld. Deze aanpak ondersteunt cneoners vanaf het begcn bcj het behouden en verder versterken van hun poscte op de arbecdsmarkt. Later eerd Perspit samengevoegd met de onteckkelafdelcng Start en Groec van Dreihteerk, eaarmee nceuee programma’s zcjn opgezet, gerciht op speicfeke doelgroepen. In 2023 zcjn bcjvoorbeeld versihcllende onteckkelpaden gestart, eaaronder een trajeit rcihtng eerk cn de kcnderopvang. Vanaf 202i cs ook een aanvang gemaakt met onteckkelpaden cn de rcihtng van andere bedrcjfsseitoren.  In sameneerkcng met soicale partners cn de arbecdsmarktregco cs het mobclctectsplatorm Kcikstart opgerciht. Inmcddels cs gestart met de cntegrate van Kcikstart cn het Regconaal Werkientrum Dreihtsteden.  Samen met regconale partners cs geeerkt aan de opboue van het Werkientrum Dreihtsteden.

In 2023 zcjn hcervoor pclots gestart en zcjn afspraken gemaakt over sameneerkcng. Ecnd 202i cs het Regconaal Werkientrum Dreihtsteden operatoneel geeorden.  Met behulp van het Regconaal Werkientrum Dreihtsteden eordt van 2025 ook cngezet op doelgroepen bucten de Particpateeet, zoals Ncet Uctkercngsgereihtgden zonder cndciate (Nuggers). Vanuct de SDD eordt op deze doelgroep cngezet als de betrefende cneoners alsnog voor een dergelcjke cndciate cn aanmerkcng komen. In dce zcn eerkt deze aanpak preventef voor een cnstroom cn de Particpateeet op een later tjdstp.  Er cs cntenscef samengeeerkt met eerkgevers dce mensen met loonkostensubscdce cn dcenst hebben. Zo kan vroegtjdcge uctval eorden voorkomen en kunnen medeeerkers cndcen nodcg eorden herplaatst. Het WerkgeversServciepunt Baanbrekend heef hcervoor een doorplaatscngsunct opgezet, en bcnnen de regco cs een detaihercngsfaiclctect cngerciht voor deze doelgroep.  Ook op het gebced van sihuldenproblematek cs nauee sameneerkcng met eerkgevers gezoiht. Zcj zcjn beter geïnformeerd over sihulden en eeten eaar zcj tereihtkunnen bcj scgnalen. Sihulden zcjn cmmers een veelvoorkomende oorzaak van eerkuctval.  In de Dreihtsteden cs als een van de eerste regco’s aitef cngezet op zelfstandcgen als doelgroep. Het Ondernemersloket heef zelfstandcgen benaderd dce mogelcjk hulp nodcg hadden door de gevolgen van de ioronaircscs.

 Om de kansen voor alleenstaande ouders te vergroten cs door de SDD vanuct het programma Onteckkelen naar Werk een groepsgercihte aanpak voor alleenstaande ouders opgerciht.  In sameneerkcng met de gemeente Dordreiht zcjn door de SDD langlopende programma’s opgezet cn keetsbare ecjken cn Dordreiht, om onder meer cntergeneratonele problematek aan e5

 

te pakken. Vanaf 202i start ook de gemeente Zecjndreiht samen met de SDD met het programma ‘Veerkraihtge ecjken’ en eorden cnctateven genomen cn meerdere gemeenten bcnnen de Dreihtsteden. Voor klanten dce vca de uctvoerende afdelcngen aan het eerk gaan, cs nazorg geboden. Dct heef de afgelopen jaren gelecd tot een aanzcenlcjke dalcng van de hercnstroom cn de bcjstand. De SDD cs daarnaast aitef gebleven cn haar regulcere taken, zoals sameneerkcng met UWV (bcjvoorbeeld voor klanten met een afopende WW-uctkercng of speicfeke re-cntegratebehoeften), het vca Baanbrekend detaiheren van eerknemers, sameneerkcng cn neteerken voor jongeren, multdcsicplcnacre ondersteuncng van dak- en thucslozen en maatsihappelcjke zorg, een poortproies gerciht op onteckkelcng rcihtng eerk, heldere cnformatevoorzcencng, en dcreite ondersteuncng eaar nodcg. Ook cs er een gercihte aanpak voor jongeren. Al deze cnzet heef bcjgedragen aan het beperken van de cnstroom.

Hoeeel het totale aantal bcjstandsgereihtgden de afgelopen jaren lciht cs gedaald, valt op dat de cnstroom cn de afgelopen jaren vaker bestond uct mensen met zeaardere problematek en een grotere afstand tot de arbecdsmarkt. Bovendcen neemt het aantal statushouders cn de cnstroom toe, mede door een stjgende hucsvestngstaakstellcng. Deze groep volgt een meerjarcg cnburgercngstrajeit en valt scnds 2022 onder de nceuee Wet cnburgercng 202e, eat betekent dat zcj ncet snel kunnen uctstromen naar eerk. Ad2. Het bevorderen van uitotroom naar nerk In de percode 2022 -202i cs door de SDD de uctstroom naar eerk bevorderd door:  Arbeidsmarktgericht toeleiden: De SDD heef zcih gerciht ons op kansrcjke seitoren zoals zorg, logcstek, retacl, vervoer, boue, afvalvereerkcng en groenvoorzcencng. Arbecdsmarktanalyses vormen hcervoor de bascs. Daarbcj eordt ook zoveel mogelcjk de aansluctng gezoiht met de onteckkelpaden naar de dcverse bedrcjfsseitoren.  Ontwikkeling arbeidsmarktwaarde: De cnzet op onteckkelcng cs door de SDD verlegd van het voormalcge het leeronteckkelbedrcjf Perspit naar de opzet van een Werkonteckkelpunt (WOP) bcj Dreihteerk. Hcerbcj eorden cneoners vca leerlcjnen begelecd naar eerk. Deze aanpak cs versterkt dankzcj programma’s als Perspeitef op Werk en de Regiodeal.

Bcj de opzet van nceuee leerroutes onteckkeld, eordt eveneens aangesloten op de onteckkelpaden naar versihcllende bedrcjfsseitoren (o.a. kcnderopvang, boue, teihncek).  Inzet loonkostensubsidie: Vca het toekennen van loonkostensubscdce cs door de SDD cn de afgelopen percode een forse cmpuls gegeven aan de uctstroom naar eerk.  Pilot loonkostensubsidie voor niet-geïndiceerden: Ecnd 2023 cs gestart met een pclot om ook mensen zonder oficële cndciate kansen te bceden vca deze regelcng. Gedurende 202i bleek dat deze pclot nog een beperkt efeit had, eaardoor de opzet eordt herzcen.  Begeleiding met extra ondersteuning: Scnds 202e draact een pclot bcj onteckkelbedrcjven als Stroomlcjn doelgroepenvervoer en de krcngloopbedrcjven van Opnceue & Co, eaar cntensceve ioaihcng en buddy-systemen eorden cngezet voor mensen dce anders ncet duurzaam aan het eerk raken. e6





 



Ontwikkelcoaches bij Drechtwerk: Voor mensen met een grote afstand tot de arbecdsmarkt cs een team van ioaihes opgezet, dce ook aandaiht besteden aan leefstjl, voedcng, beeegcng en bascsvaardcgheden. Pilot parttime werk: Door de SDD cs geeerkt aan de opzet van een pclot om mensen dce partme eerken, volledcg te kunnen laten uctstromen uct de uctkercng. Deze cs gekoppeld aan cnkomensvrcjlatng en buferbudget, maar vaneege vertragcng van eetsecjzcgcngen nog ncet gestart. Ondersteuning voor alleenstaande ouders: Door de SDD cs gestart met groepsgercihte trajeiten om alleenstaande ouders betere kansen op eerk te geven. Eenvoudigere tariefstructuur: In 2023 cs de vergoedcngsstruituur voor eerkbegelecdcng vereenvoudcgd en losgekoppeld van looneaardemetngen. Dct vermcndert de admcncstrate voor eerkgevers en stmuleert duurzame eerkrelates. Begeleidingsvergoeding beschut werk: Met cngang van 202i cs de begelecdcngsvergoedcng bcj Dreihteerk of de regulcere eerkgevers voor besihut eerk verhoogd om de cnstroom en doorstroom voor deze doelgroep te optmalcseren.

Ondanks de krapte op de arbecdsmarkt en de cnzet van de SDD op uctstroom, daalde het aantal uctstromers cn de afgelopen percode. De mensen dce uctstroomden, zaten gemcddeld 26 maanden cn de bcjstand, eat ecjst op de toegenomen zeaarte van het bestand en de cntenscevere begelecdcng dce nodcg cs. Ook stress door cnfate, energceprcjzen, iorona en de toeslagenafacre spelen hcercn een rol. Het vertroueen cn de overhecd cs gedaald. Posctef cs dat onder eerkgevers cn de regco het beeustzcjn om soicaal bcj te dragen. Steeds meer eerkgevers bceden mensen met een uctkercng een kans. Dct eordt gestmuleerd vca het Werkgeversservciepunt Baanbrekend Dreihtsteden en de jaarlcjkse Soiial Impait Award. Ad3. Het bevorderen van de doorotroom In de percode 2022 – 202i heef de foius van de SDD gelegen bcj: e. Vergroten van bestaanszekerheid Het vergroten van bestaanszekerhecd verlaagt stress en vergroot het toekomstperspeitef. We onteckkelen daarom iheiks eaarmee cneoners kunnen zcen eelke hulpregelcngen (ook van de Belastngdcenst of SVB) op hen van toepasscng zcjn. Deze eorden cn 202i verder uctgerold. Ook eorden alle medeeerkers getracnd cn motverende gespreksvoercng en stress-senscteve benadercng. 2. Ontwikkelen naar maatschappelijke participatie Op het gebced van particpate cs scnds 2022 de veranteoordelcjkhecd voor particpateplekken overgedragen aan de gemeenten.

We erkennen dat ncet elke cneoner meteen klaar cs voor betaald eerk. Daarom zcen ee ook vrcjecllcgerseerk, mantelzorg en andere maatsihappelcjke bcjdragen als voleaardcg eerk dat onteckkelcng en stabclctect bcedt. Hcervoor cs de Ik doe meepremie cngevoerd cn 2023, als eaardercng voor cnzet op dct vlak. In voorberecdcng op Particpateeet cn Balans zeten ecj cn op cntenscvercng van sameneerkcng tussen lokale en regconale dcenstverlencng bcj de vormgevcng van de maatsihappelcjke particpate. e7

3. Extra begeleiding van statushouders en diagnostiek Vanaf 2022 cs extra begelecdcng gestart voor statushouders onder de oude en nceuee Wet cnburgercng. Er cs een aparte afdelcng opgezet en particpatetrajeiten eorden onteckkeld naast cnburgercng. Vca het Arbecdsonderzoeksientrum (AOC) eordt geeerkt met leerbaarhecdstoetsen en planvormcng om duurzame eerktoelecdcng mogelcjk te maken. Deze aanpak geldt cnmcddels landelcjk als voorbeeld. Vanaf 202i zcjn de particpatemogelcjkheden uctgebrecd met eerkfttrajeiten en de cnzet van speicfeke onteckkelioaihes bcj Dreihteerk. i. Beter benuten voorzieningen Er loopt een onderzoek naar het mogelcjk onderbenuten van andere voorzcencngen, zodat bcjstand alleen eordt cngezet als het eiht nodcg cs. 5. Organisatorische doorontwikkeling van de eigen organisatie Scnds september 2023 cs de organcsatestruituur van de SDD aangepast en zcjn de meeste vaiatures cngevuld, eaardoor verdere onteckkelcng nu mogelcjk cs. Met de aanpasscng cs voorzcen cn een meer gebcedsgercihte ecjze van uctvoercng eaardoor beter cngezet kan eorden op iombcnates van de lokale en regconale cnfrastruituur rondom Onteckkelen naar Werk. Bcnnen de GR Soicaal eordt daarbcj ook geeerkt aan de verdere cntegrate van de dcenstverlencng van de onderdelen SDD en Dreihteerk. Ad4.

De handhaving oe rechtmatgheid In de percode 2022 - 202i nam het aantal uctkercngen dat beëcndcgd eerd als gevolg van handhavcngsmaatregelen gelecdelcjk af. Deze afname cs toe te sihrcjven aan een verandercng cn de mancer van handhaven. Hcercn cs cn lcjn met de vereaihte nceuee Particpateeet een versihucvcng zcihtbaar van een strengere benadercng naar een meer zorgzame en op publceke eaarde gercihte aanpak. Dankzcj deze nceuee, cntegrale eerkecjze eordt onderlcggende problematek sneller herkend en aangepakt. Hcerdoor heef handhavcng een meer preventeve funite gekregen. Deze koersecjzcgcng heef er dan ook toe gelecd dat het aantal beëcndcgcngen van uctkercngen door handhavcng lager uctvcel dan cn eerdere jaren. Vooructlopend op het Wetsvoorstel Handhavcng Soicale Zekerhecd cs ook een aanvang gemaakt voor het opstellen van een belecdsplan Soicaal Handhaven. Ad5. De gerichte inzet oe otatuohoudero Met de cnvoercng van de nceuee Wet inburgering 2021 per e januarc 2022, keam de nadruk cn de begelecdcng van statushouders te lcggen op het aanslucten bcj regulcer (beroeps)onderecjs. Aan de hand van uctgebrecde dcagnostek van leerbaarhecd en iompetentes door het Arbecdsonderzoeksientrum (AOC) eorden passende cnburgercngstrajeiten aangeboden. Particpate en eerk eorden hcerbcj ondersteunend cngezet aan het cnburgercngsproies.

Bcnnen de Dreihtsteden zcjn de afzonderlcjke gemeenten veranteoordelcjk voor de uctvoercng van het cnburgercngsbelecd voor statushouders. De regce lcgt bcj de GR Soicaal, dce cn nauee sameneerkcng met de gemeenten zorgt voor onder meer:



het organcseren van maatsihappelcjke begelecdcng; e8

   

het opstellen van afspraken met soicale teams; de regce op het cnburgercngsproies; het maken van cnkoopafspraken met onderecjscnstellcngen; de onteckkelcng van een passend eelkomstprogramma en klantrecs voor cnburgeraars

Hoeeel de nceuee eet op e januarc 2022 van kraiht eerd, starte de daadeerkelcjke cnstroom van statushouders pas cn de zomer van dat jaar, en gcngen de cnburgercngstrajeiten cn september van start. Hcerdoor vcel een deel van de cnstroom cn 2022 nog onder de oude eetgevcng (Wet cnburgercng 20e3), eat de uctvoercng iomplexer maakte. Statushouders hebben gemcddeld genomen een klecnere afstand tot de arbecdsmarkt dan andere bcjstandsgereihtgden, maar vragen vaneege speicfeke uctdagcngen eel om een andere benadercng. Daarom cs bcnnen de GR Soicaal een aparte afdeling Inburgering opgerciht. In 2023 cs gestart met de ucteerkcng van de landelcjke aanpak "Statushouders aan het eerk", eaarbcj particpate en toelecdcng naar eerk eorden versterkt. Suiies cs mede afankelcjk van de berecdhecd van eerkgevers, dce ncet altjd over de mcddelen of tjd besihckken om mee te eerken. Om dce brug te slaan:  cs een regionale verbinder aangesteld;  cs de bemcddelcng vca Baanbrekend Dreihtsteden (BBD) en het D-team van Randstad uctgebrecd en ondergebraiht bcj de afdelcng Inburgercng.

De regconale verbcnder speelt een ientrale rol bcj:  het verkrcjgen van cnzciht cn de dcversctect bcnnen de doelgroep en het bceden van maateerk;  het aanslucten op en verbeteren van leereerktrajeiten;  het cnzeten van jobioaihcng voor ece dat nodcg heef;  het opzeten van duale trajeiten met eerkgevers, gerciht op vaardcgheden en eerkgedrag;  het ondersteunen van cnburgeraars zonder uctkercng (bcjvoorbeeld gezcnsmcgranten);  het verbcnden van deze aanpak met het Regconaal Werkientrum. Daarnaast zcjn er nceuee methodceken cn gang gezet, zoals:  een speicfeke aanpak voor genaturalcseerde statushouders;  een Werkfit-programma bcj Dreihteerk, gerciht op kenncsmakcng met beroepen, eerknemersvaardcgheden en soicale omgang op de eerkvloer;  het onteckkelen van bcjpassende oplecdcngsmogelcjkheden bcj dct trajeit;  het aanstellen van speicfek op de doelgroep gercihte onteckkelioaihes. Ook eordt aansluctng gezoiht bcj bestaande pclotprojeiten zoals Parttime Werk en de bredere cnzet van loonkostensubsidie. Ad 6. Verkenning van de mogelijkheden om de gemiddelde erijo van de uitkering te verlagen. Uct de analyse en de benihmark Werk en Inkomen blcjkt onder meer dat de gemcddelde kosten per uctkercng cn de Dreihtsteden relatef hoog zcjn. Dct eordt voornamelcjk veroorzaakt door faitoren dce e9

moeclcjk te beïnvloeden zcjn, zoals het gebruck van loonkostensubscdces, de Bcjzondere Bcjstand voor Zelfstandcgen (BBZ), de gezcnssamenstellcng van uctkercngsgereihtgden en het aandeel mensen dat sleihts partme uctstroomt uct de bcjstand. Omdat deze hoge gemcddelde kosten een aanzcenlcjke cmpait hebben op het fnanicële tekort van de gemeente, cs het belangrcjk om nader te onderzoeken of en hoe hcer toih cnvloed op uctgeoefend kan eorden. Daarbcj eordt vooral geeerkt aan het stmuleren van partme eerk, eaarbcj eordt voorgesorteerd op de hercjkcng van de Particpateeet.

Ad 7. ceecifeke beheeromaatregelen 2022-2024 gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Speicfek voor Hendrck-Ido-Ambaiht geldt dat gemeente, SDD en Vluihtelcngeneerk Nederland naue sameneerken. Zo cs cn de gemeente een mooc eelkomstprogramma voor statushouders cngerciht en cs er naue iontait over de knelpunten dce de nceuee eetgevcng met zcih meebrengt. De gemeente Hendrck-Ido-Ambaiht heef cn de afgelopen percode geeerkt aan het preventeplan 'De kraiht van Ambaiht'. De gemeente en haar partners (eaaronder SDD) hebben hcercn de foius gelegd op op prevente en vroegscgnalercng. Hceruct cs bcjvoorbeeld het Ambaihts Verbond Vroegscgnalercng en de Ambaihtse Bond opgerciht. en behoeve van vroegscgnalercng van mult-problematek (cnkomen, eerk en soicaal) van keetsbare cneoners, cs de afgelopen percode een cntegraal ionsulent van de SDD aangesloten op het lokale Sophca Soicaal eam. In het kader van gemeentegercihte dcenstverlencng hebben SDD ionsulenten tegeneoordcg enkele fexeerkplekken cn het gemeentehucs en houden medeeerkers van klantiontait van de SDD een eekelcjks spreekuur cn Hucskamer van de Wcjk Wcelstaete. Ook heef de gemeente cn de afgelopen percode heef de gemeente een particpateioaih aangesteld voor de begelecdcng van de statushouders naar vrcjecllcgerseerk en eerk. Verder cs cn het Aiteplan lokale eionomce 2023-2026 de dooronteckkelcng van lokale particpateplekken opgenomen.

Met lokaal ondernemers, dce ervarcng hebben cn het gesihckt maken van eerkplekken- en eellciht als onderdeel daarvan ook particpateplekken, cs cnmcddels een klankbordgroep Soicaal Ondernemersihap gestart. In de klankbordgroep eordt gekeken naar: • Banen/eerkplekken dce ee kunnen koppelen aan mensen met afstand tot de arbecdsmarkt • De mogelcjkheden tot meeeerkdagen (stages, ervarcngsplekken) enslote heef de gemeente een bcjeenkomst gehouden voor organcsates dce met vrcjecllcgers eerken, om te kcjken eelke vraagstukken er leven rondom vrcjecllcge cnzet cn de gemeente.

20

B. Getrofen interne en externe maatregelen om het tekort verder te reduceren In dct onderdeel van de verklarcng van het iollege eordt besihreven eelke cnterne (Be) en externe maatregelen (B2) zcjn getrofen om een bcjdrage te leveren aan de verdere tekortreduite. Bcj B2 eordt aan de hand van drce vragen besihreven hoe de ionsultate van de externe partj of externe bron heef gelecd tot de getrofen externe maatregelen. Getrofen maatregelen om het tekort in 2025 te reduceren Voortgang op participatie en uitstroom uit de bijstand Het blcjf een voortdurende uctdagcng om cneoners verder te helpen op de particpateladder en zo de uctstroom uct de bcjstand te vergroten. egelcjk blcjf het voorkomen van nceuee cnstroom een belangrcjk aandaihtspunt. Eerdergenoemde maatregelen zullen naar vereaihtng cn 2025 hun efeit laten zcen. Daarnaast zcjn cn 202i nog de volgende aanvullende aites ondernomen: 







Toename voortijdig schoolverlaters: Hoeeel het aandeel jongeren (e8–27 jaar) met een bcjstandsuctkercng cn de Dreihtsteden laag cs ten opzcihte van het landelcjke beeld, cs er vanaf 2022 toih een relatef sterke stjgcng zcihtbaar cn de cnstroom van deze groep. De jongeren kampen vaak met meervoudcge problemen, eaaronder psyihcsihe klaihten. Om hun kansen op de arbecdsmarkt te vergroten, eerken het mbo (Da Vcnic College/Yuverta), het Doorstroompunt ZHZ en de Soicale Dcenst Dreihtsteden samen onder het eetsvoorstel ‘Van Sihool naar duurzaam werk’. De voorberecdcng op dct eetsvoorstel cs cn 202i gestart en gerciht op een cmplementate per e januarc 2026. Project ‘Simpel Switchen’: Dct landelcjke cnctatef helpt mensen soepel stappen te zeten op de particpateladder en verlaagt drempels om te eerken. Bcnnen de SDD zcjn onder andere maatregelen genomen zoals fexcbele verrekenmethodes voor partme eerk, mcnder admcncstrateve lasten en betere ondersteuncng bcj cnkomenszekerhecd. Er cs ook een eerkgroep gestart dce dagbestedcng en besihut eerk verbcndt aan regulcere eerktrajeiten. Voorbereiding pilot parttime werk vanuit de bijstand: In 202i cs geeerkt aan een pclot om het aantrekkelcjker te maken om partme te eerken met behoud van uctkercng. Door de vertragcng van het eetsvoorstel Particpateeet cn Balans, eaarcn o.a.

de vrcjlatng van cnkomsten en het buferbudget eorden bepaald, cs deze pclot nog ncet gestart. De vereaihtng cs dat dct cn 2025 eél mogelcjk eordt. Focus op maatschappelijke participatie: Naast betaald eerk eordt maatsihappelcjke betrokkenhecd belangrcjker, zeker voor cneoners dce ver van de arbecdsmarkt staan. Denk aan vrcjecllcgerseerk, particpateplekken of dagbestedcng. Lokale sameneerkcng met eerkgevers, maatsihappelcjke organcsates en ecjkteams eordt geïntenscveerd. Daarbcj eordt uctgegaan van een bredere benadercng, eaarbcj de aanpak gerciht eordt op meerdere levensdomecnen (gezondhecd, soicale neteerken en vaardcgheden) cn plaats van alleen eerk en cnkomen. Bcj de ondersteuncng van cneoners cs daarbcj de cnzet nodcg vanuct het brede siala bcnnen het soicaal domecn (WMO, Jeugdeet, maatsihappelcjke particpate en eelzcjnseerk). In 2025 eordt dct nader uctgeeerkt cn overleg tussen GR Soicaal en de cndcvcduele gemeenten. 2e



 









Pilot loonkostensubsidie: Er cs cn 2023 gestart met een opzet voor een beperkte doelgroep. Doordat deze pclot gedurende 202i cn beperkte mate tot resultaten heef gelecd eordt de opzet hcervan herzcen en doorgetrokken cn 2025. No-riskpolis uitbreiding: De beoogde landelcjke pclot op dct vlak cs ncet doorgegaan. In 2025 eorden de mogelcjkheden van cnzet van een dergelcjk cnstrument nader bezcen. Versterking werkbegeleiding: Door extra Rcjksmcddelen cs de begelecdcng van mensen cn besihut eerk uctgebrecd. Dct rciht zcih ncet alleen op eerkvaardcgheden, maar ook op soicale en persoonlcjke onteckkelcng, eat de kans op doorstroom naar regulcer eerk vergroot. Dct heef cn 202i sleihts cn beperkte mate gelecd tot extra plaatscngen van geïndcieerden. In 2025 eordt de cnzet op besihut eerk verder geïntenscveerd. Startbanen: Dct betref een nceue cnctatef voor cneoners met particpateeet uctkercng dce eerkft zcjn en cn prcnicpe klaar zcjn om te starten met een betaalde baan, maar eaar door ucteenlopende redenen nog geen gesihckte baan voor cs gevonden of eaarbcj nog een klecne onteckkelcng noodzakelcjk cs. Dreihteerk bcedt een arbecdsovereenkomst voor 7 maanden, alle eerksoorten en afdelcngen zcjn hcervoor besihckbaar en cn totaal zcjn er 25 plekken besihckbaar.

In deze percode kunnen mensen eerkervarcng opdoen, eorden afspraken gemaakt over dooronteckkelcng en gaat de gezamenlcjke zoektoiht naar een passende baan onvermcnderd door. In 202i zcjn er e2 mensen gestart cn de betaalde baan en hcermee ook uctgestroomd uct de uctkercng. Het projeit loopt ook cn 2025 door. Nieuwe ontwikkelafdeling: In 202i cs gestart met een nceue onteckkelprogramma bcj Dreihteerk, gerciht op cneoners bcnnen de Particpateeet zonder speicfeke cndciate voor besihut eerk of de banenafspraak. Dct programma beoogt door het bceden van meer maateerk en varcate cn het eerkaanbod om het potenteel van cneoners te stmuleren en door te onteckkelen cn de rcihtng van zo regulcer mogelcjk eerk en regulcere eerkgevers. Hcerbcj rcihten ecj ons op een aantal kansrcjke seitoren cn de regco, dce zcih aan het onteckkelprogramma ecllen (ver)bcnden. Deze bedrcjven voeren eerkzaamheden uct cn de eerksetng bcj Dreihteerk. De doelstellcng voor 202i eas daarbcj gesteld op een deelname aan dct programma van e00 cneoners. Dct doel cn behaald door een deelname van 8i cneoners aan het volledcge programma en het volgen van cndcvcduele modules door e03 cneoners. Voor 2025 eorden de gerealcseerde volumes verder opgevoerd.

Social Return on Investment (SRoI): In de Dreihtsteden cs de SROI als arbecdsmarktnstrument gedelegeerd aan de GR Soicaal, eaarbcj eordt aangesloten op de regconale uctvoercngsagenda van de arbecdsmarktregco. Om het belecd op de onteckkelcngen op de arbecdsmarkt aan te passen cs cn de loop van 202i een gedegen evaluate uctgevoerd dce cn 2025 nader eordt uctgeeerkt tot ionirete belecdsvoorstellen. Versterken bestaanszekerheid: In lcjn met de Vcsce Soicaal Domecn Dreihtsteden krcjgt bestaanszekerhecd een grotere plek cn de dcenstverlencng van GR Soicaal. Denk aan fnanicële voorlcihtng, betere benutng van regelcngen en ondersteuncng op het gebced van eonen, gezondhecd en veclcghecd.

22





B1.

Werkcentrum Drechtsteden: Per januarc 202i cs de uctvoercngsagenda voor het Werkientrum vastgesteld. Doel cs om meer cneoners duurzaam aan eerk te helpen vca sameneerkcng tussen overhecd, bedrcjfsleven en onderecjs. Vanaf julc 202i zcjn het WerkgeversServciepunt Baanbrekend, Leereerkloket en Kcikstart gaan sameneerken onder één dak eaarmee het Werkientrum Dreihtsteden operatoneel cs geeorden. In de afgelopen percode zcjn er cn Dordreiht en Alblasserdam teee servciepunten geopend. In 2025 eordt naar de mogelcjkheden gekeken om meerdere vestgcngen van het Werkientrum Dreihtsteden te openen cn versihcllende gemeenten. Leren en kennisdeling: De regco cs aitef bcnnen landelcjke neteerken zoals VNG, Dcvosa, Cedrcs en dcverse leergroepen om van andere gemeenten en organcsates te leren en zo de ecgen aanpak te verbeteren.

Beschrijving getrofen interne maatregelen

Voor 2024 getrofen maatregelen, die zijn voortgezet: Vrcjeel alle maatregelen eorden voortgezet. Al zcjn ee ons beeust dat ee van de steeds veranderende dynamcek en omstandcgheden en het belang van maateerk. Ook eordt het voortzeten van de maatregelen beïnvloed door de besihckbaarhecd van personeel. De cnbeddcng van de maatregelen past goed cn de organcsateverandercng dce vanaf 2023 cs cngezet en op bascs van de ervarcngen cn 202i eorden dooronteckkeld. Voor 2024 getrofen maatregelen die na evaluatie niet meer worden voortgezet: De landelcjke pclot voor een bredere cnzet van de No-rcsk polcs cs ncet doorgegaan. Eventuele mogelcjkheden voor dct cnstrument op regconaal ncveau eorden cn 2025 nog nader onderzoiht. Nieuwe maatregelen in 2024: In het laatste keartaal van 202i cs een aanvang gemaakt met de cnzet van Startbanen. Gezcen de poscteve ervarcngen met dct cnstrument eordt deze cnzet cn 2025 geiontnueerd. Het Werkientrum Dreihtsteden cs cn 202i (formeel per e januarc 2025) operatoneel geeorden. In 2025 eordt cngezet op uctbrecdcng van de loiates cn de regco en eorden de volgende ondereerpen nader onteckkeld:    

De mcsmatih op de arbecdsmarkt en het gebruck van AI op dct vlak; De dcenstverlencng aan nuggers en de versihcllende belangen dce hcerbcj spelen; Kansen bcj eerkgevers, de toepasscng van onteckkelpaden en de ontsluctng O&O fondsen; Kansen bcj aansluctng op de Wetsecjzcgcng ‘van Sihool naar Duurzaam eerk (VSNDW), VSV en matihmakers.

De gebcedsgercihte aanpak van de GR Soicaal vca het Natonaal Programma Leefaarhecd en Veclcghecd Dordt West en het programma Veerkraihtge buurten cn Zecjndreiht heef poscteve ervarcngen opgeleverd. In lcjn hcermee eorden cn 2025 de mogelcjkheden voor uctbrecdcng van een dergelcjke aanpak op meer loiates bcnnen de regco Dreihtsteden nader bekeken. 23

B2.

Beschrijving getrofen externe maatregelen

Elke getrofen maatregel eordt besihreven met de naam van de maatregel, een omsihrcjvcng van de maatregel en gevolgd door de anteoorden op elk van de volgende drce vragen over dce maatregel: a) Wat cs (zcjn) de externe bron(nen) (partj of ‘sihrcfelcjke’ cnformate) voor deze maatregel geeeest? b) Welk cnzciht bcj de gemeente cs gekregen door dce externe partj of externe ‘sihrcfelcjke’ cnformate? i) Welke externe maatregel cs getrofen naar aanlecdcng van de ionilusce(s) uct deze ionsultate? Maatregelen 2024 Analyse interne werkproiessen en formuleren verbetervoorstellen in werkwijze en werkproiessen Soiiale Dienst Dreihtsteden door bureau Highberg In 202i cs door het externe bureau Hcghberg gestart met de uctvoercng van een analyse van de cnterne eerkproiessen en het formuleren van verbetervoorstellen op dct vlak. Deze cnzet komt voort uct het fect dat organcsateecjzcgcng van de GR Soicaal op bascs van het veranderende bestand en behoefen van de cneoners vooral eas uctgegaan van de struituur van de organcsate. Hcerbcj earen de aanpasscngen cn de (cnterne) organcsateproiessen nog ncet meegenomen. De foius eerd hcerbcj gelegd bcj een cnventarcsate van de eerste klantiontaiten met de dcreite vervolgproiessen en de analyse van verbeterpunten bcnnen het re-cntegrateproies.

In becde ondereerpen cs daarbcj gestart met het heronteerpen van het nceuee proies volgens de volgende onderdelen:      

Bcnnenkomst; Kenncsmaken; Matihen; Inhoudelcjk helpen & besihckken; Leren & herovereegen; Afsihecd & nazorg.

Voor de uctvoercng van deze opdraiht cs een gemengde eerkgroep gevormd met zoeel medeeerkers van Hcghberg en de GR Soicaal. De looptjd van de externe cnzet van Hcghberg lcep daarbcj van maart tot en met deiember 202i, eaarna de eerkgroep en opdraiht cntern geiontnueerd zcjn bcnnen de GR Soicaal. Herontwerp en doorontwikkeling werkproiessen In 202i cs de bascs gelegd cn het heronteerp van de cnterne eerkproiessen. Deze eorden cn 2025 verder doorgetrokken. 2i

Als onderdeel van deze aanpak zcjn op deelondereerpen cn 202i al een aantal qucik ecns gerealcseerd:     

De valcdate van stukken voor sihuldhulpverlencng; Optmalcsate van erugvalgroepen; Wmo-sireencng; Gebruck van Guestplan voor bezoekers; Verbetercngen uctkercngsspeicfiates;

De benoemde qucik ecns zcjn cn 202i geïmplementeerd en lopen door cn de komende jaren. Nieuwe indeling re-integratedoelgroepen Op het vlak van re-cntegrate cs o.a. een nceuee cndelcng opgesteld voor de versihcllende doelgroep dce vanuct de GR Soicaal eorden bedcend:

In 202i cs daarbcj een deel van het bestand van de GR Soicaal al volgens deze cndelcng benoemd en eordt de rest cn de loop van 2025 volgens dct patroon cn kaart gebraiht. De voorstellen ten aanzcen van re-cntegrate eorden eveneens de komende jaren geiontnueerd en eorden daarbcj geiombcneerd met de cn de eerdere hoofdstukken benoemde maatregelen. Ontwikkeling nieuwe KPI's Daarnaast cs een bascs gelegd voor de onteckkelcng van nceuee krcteke prestate-cndciatoren (KPI’s), dce vanaf 2025 cn de P&C-iyilus eorden gehanteerd. Maatregelen voorgaande jaren die zijn getrofenen en zijn voortgezet Alle benoemde maatregelen cn voorgaande jaren eorden voortgezet. Al zcjn ee ons beeust dat ee van de steeds veranderende dynamcek en omstandcgheden afankelcjk zcjn. Daarnaast blcjf maateerk van groot belang. Ook eordt het voortzeten van de maatregelen beïnvloed door de besihckbaarhecd van personeel. Maatregelen die na evaluatie niet meer worden voortgezet 25

Geen. Maatregelen die nieuw zijn getrofen De ecjzcgcngen cn de proiessen eorden verder geiombcneerd volgens de hoofdlcjnen van de organcsateonteckkelcng.

C. Beoogd efect van de genoemde maatregelen op de tekortreductie In dct onderdeel van de verklarcng van het iollege eordt het beoogde efeit besihreven van de genoemde (aanvullende) cnterne en externe maatregelen dce een bcjdrage leveren aan de verdere tekortreduite (Ce). Het gaat hcerbcj om een cnsihatng van het beoogde efeit. Ook eordt aangegeven hoe het efeit van de maatregelen eordt gemonctord (C2). Het efeit van de maatregel eordt zoveel mogelcjk gekeantfieerd (Ce). Indcen het keantfieren van het efeit van maatregelen sleiht of ncet mogelcjk cs, kan het iollege volstaan met een kealctateve toelcihtng. C1. Beoogd efect van de getrofen maatregelen op de verdere tekortreductie. De doelstellcng voor het bcjstandsbestand cn de jaarlcjkse begrotng van de GR Soicaal cs om ten aanzcen van de landelcjke trend fnaniceel cn de pas te blcjven, op bascs van de meest reiente Mairo Eionomcsihe Verkenncng (MEV, versihcjnt jaarlcjks cn september) van het Centraal Planbureau (CPB). In de begrotng 202i van de GR Soicaal cs hcertoe voor het eerst gekozen om ten aanzcen van het aantal bcjstandsgereihtgden ambcteuzer cn te zeten dan de CPB-norm. Op bascs van de jaarstukken 202i cs geionstateerd dat de GR Soicaal eelcseaar de gestelde CPB-norm heef gerealcseerd, maar dat de hoger gestelde ambcte ncet cs bereckt.