5. Realistisch Ambacht 2e termijn algemene beschouwingen APB avond 2

Algemene Politieke Beschouwingen

Voorzitter, Het is een mooie week, de zon gaat nu ook wereldwijd schijnen. Maandagavond jl. konden we eerst concluderen dat we in Ambacht weinig échte problemen hebben. Terwijl omliggende gemeenten geld bijeen moeten schrapen, kan in Ambacht bij de algemene beschouwingen worden gesproken over shampoo in het zwembad en fairtrade koekjes. Dan gisteren: toen werd de uitslag bekend van de Amerikaanse presidentsverkiezingen en ook die juichen wij als politieke partij toe. Je kan van alles vinden van beide kandidaten en van beide kampen, maar de winnaar is voor ons de meest realistische keuze - vooral omdat wij ervan overtuigd zijn dat de kans op wereldwijd escalerende conflicten nu afneemt in plaats van toeneemt. Hopelijk worden ook het globalistische en overdreven woke gedachtegoed en de groeiende drang om burgers te controleren nu afgeremd. Positief voor de democratie is sowieso dat er in de VS deze keer een ondubbelzinnig duidelijke uitkomst is, die hopelijk makkelijker voor iedereen te accepteren is. Maar terug naar het lokale perspectief van deze week: we mogen hier vanavond opnieuw met elkaar in gesprek over onze mooie gemeente. En morgenavond zien we elkaar ook weer om het begrotingstraject af te sluiten.

Afgelopen maandag is hier over de volle breedte van gemeentelijk beleid gesproken; vanavond willen wij als fractie op enkele zaken die ons na aan het hart liggen dieper ingaan. En we moeten uiteraard ook reageren op die ene ingediende motie, van de VVD. Daar begin ik meteen maar mee. Wij vinden dit een onbegrijpelijke en onlogische motie - die we desalniettemin van harte gaan steunen. Graag leggen we dat uit. Het recycletarief is in de kern niet-solidair. Het is gebaseerd op kostendekkendheid en op het principe ‘de vervuiler betaalt’ en helaas niet op ‘we brengen samen het geld op voor een voorziening die we allemaal gebruiken’. Coalitiepartij VVD heeft daar zelf mede voor gekozen. Hoe opmerkelijk is het dan om diezelfde VVD - terwijl we nog maar in het eerste jaar van het systeem zitten - al te horen pleiten voor extra steun aan gezinnen wegens onevenredige kosten door luiers, als gevolg van het recycletarief? Medisch incontinentiemateriaal, ja dát is onvermijdelijk afval waar helemaal niemand vrijwillig voor kiest. Maar luiers horen bij de prijzige aangelegenheid die kinderen nu eenmaal zijn.

Gaan we de kosten van het afvoeren van luiers beschouwen als een last die collectief moet worden gedragen, dan kan een volgende stap zijn dat we mensen met katten gaan steunen voor het weggooien van hun kattenbakkorrels; want een huisdier kan, bijvoorbeeld voor eenzame ouderen, tenslotte een basale, zingevende levensbehoefte zijn. Waarom gaan wij deze vreemde motie dan toch steunen? Omdat Realistisch Ambacht voorstander is van elke lastenverlaging voor burgers, ongeacht de aard daarvan. Daarnaast zien wij in de motie een stap terug naar meer solidariteit en daarmee wellicht een stap in de richting van afschaffing van het recycletarief; hoe eerder, hoe beter, vinden wij. Wethouder Lafleur ontraadde maandag de motie en zei daarbij: het college wil deze luiercontainers zelf ook, maar Papendrecht was ons net voor. Echter, als de motie niet baat, dan schaadt hij ook niet en dan is het hopelijk een stimulans om volgende keer meteen toe te slaan als de kans zich voordoet.

1

Algemene Politieke Beschouwingen

Er staat overigens in de motie nog een kennelijke verschrijving in de eerste zin, namelijk dat het recycletarief in 2022 is ingevoerd. In de eerste helft van dat jaar was de VVD er zelf nog verklaard tegenstander van. Dit moet wellicht nog worden gecorrigeerd naar 2024. We willen graag nog even doorpraten over afval. Ondanks onze grote bezwaren tegen het recycletarief en de uitwassen daarvan, zijn ook wij tevreden met de gedragsverandering onder de Ambachters in het afgelopen jaar. Die laat zien dat er wel degelijk intrinsieke bereidheid was en is om verantwoord met herbruikbaar materiaal om te gaan, zeker wanneer we met z'n allen kunnen zien waar we het precies voor doen. Om daar nog veel beter inzicht in te krijgen, missen wij nog altijd een stuk van het verhaal en van het totaalbeeld. Daar hebben we al meermalen indringend om gevraagd en afgelopen maandag heeft de PvdA-fractie diezelfde vragen opnieuw nadrukkelijk gesteld. We hebben het dan over de geldstroom achter het afval. Ik combineer de bijdrage van de heer Van der Wulp van deze week nog een keer losjes met de onze: - Als er sprake is van een dalende hoeveelheid restafval, en als de verwerking van dat restafval geld kost, dan dalen dus de kosten voor de gemeente. Zeker als je ook nog minder containers aanbiedt.

- En, als er dan tegelijk sprake is van een stijgende hoeveelheid pmd-afval, en als dat afval geld oplevert, dan stijgen dus de inkomsten voor de gemeente. Zeker als ons pmd-afval van zo ongewoon hoge kwaliteit is. Dit is geen hogere algebra. Net als de PvdA vragen wij opnieuw aan het college: maak voor onze inwoners de bedragen die hierbij horen zichtbaar; en daarmee ook de collectieve, concrete gevolgen van ons gedrag. Als je dat over 2023 en 2024 naast elkaar zou doen, dan past dat in een kleine, overzichtelijke tabel van kosten en opbrengsten. De wethouder zei maandag dat de vraag niet duidelijk was en nodigde de PvdA uit om hier 1 op 1 over verder te praten. Realistisch Ambacht denkt dat verder praten niet nodig is wanneer het college die paar cijfers openbaart, bijvoorbeeld meteen zodra 2024 ten einde is. Dan hebben we ook iets bruikbaars op tafel liggen wanneer we komend jaar moeten gaan praten over het verlengen van het contract met HVC. HVC zei enkele weken geleden in deze zaal dat het bedrijf zowel expert is in brongescheiden verwerking, als in nascheiding; maar dat het de voorkeur geeft aan bronscheiding, omdat dit nauwkeuriger is en meer oplevert. Die argumentatie zegt ons niets, zolang we de bedragen niet zien en deze dus niet kunnen vergelijken met het verleden en ook niet met andere methoden.

Voor wie is bronscheiding beter? Wat levert het Ambachtse pmd-afval eigenlijk op, op de pmd-markt? Wie vangt dat geld? Voor wie willen we afvalinzameling en -verwerking maximaal aantrekkelijk maken? Wat ons betreft voor de Ambachtse huishoudens. De kreten ‘goed voor het milieu en uw portemonnee’ zeggen niets inhoudelijks. HVC erkende trouwens bij diezelfde gelegenheid dat de kosten voor de burgers van afvalverwerking nooit meer gaan dalen, ongeacht hoeveel beter we nog afval gaan scheiden. Dat was van een verfrissende openheid waaraan wat ons betreft nog veel meer behoefte is. We blijven nog even bij de portefeuille van dezelfde wethouder. Maandag beloofde de heer Lafleur te zullen uitzoeken wat de aard is van de huidige werkzaamheden en de rij met containers in de Van Kijfhoekstraat. Weet hij dat nu en kan hij de bezorgde omwonenden geruststellen dat het nog niet om de bouw van de tijdelijke gasketel voor het warmtenet gaat? 2

Algemene Politieke Beschouwingen

Mede met het oog op de kort geleden aan hem overhandigde petitie zou het ook fijn zijn als hij vanavond concreet kan aangeven wanneer het college een beslissing gaat nemen op de door HVC aangevraagde vergunning voor die warmtecentrale; en wanneer de omwonenden - die zich begrijpelijkerwijs zeer storen aan de radiostilte - in staat worden gesteld hierop te reageren. Over het warmtenet hebben we ook een vraag aan wethouder Van Die, naar aanleiding van zijn beantwoording in eerste termijn. Hij zei te verwachten dat het vernieuwde en verbouwde Cascade eind 2025 in gebruik kan worden genomen. Eerder, bij het behandelen van de verbouwplannen van Cascade, meldde de wethouder dat deze oplevering idealiter inclusief aansluiting op het warmtenet zou zijn. Is dat nog steeds de bedoeling, wat wordt hiervan de bron, is die duurzaam (het antwoord is hoogstwaarschijnlijk nee), waar komt de bron te staan en hoe gaat de inspraak verlopen? Het zou fijn zijn als daar meer participatie plaatsvindt dan bij de Van Kijfhoekstraat. Voorzitter, ik kom bij een laatste onderwerp en dat is de opvang van asielzoekers. Portefeuillehouder Platschorre rekende ons maandag voor dat we op dit moment in Ambacht vrijwel precies het aantal asielzoekers opvangen dat ons in het kader van de Spreidingswet is toebedeeld. En niet, zoals wij in eerste termijn stelden, dat we er nu al méér opvangen.

De 200 Oekraïners tellen formeel niet mee. Dank voor die rechtzetting. We zullen ons punt vanavond correcter formuleren. Het college is voornemens aan de raad te vragen om uitbreiding van de capaciteit op de ‘Ter Apelboot’. Maar als we kijken in het zeer recent verschenen regioplan van Commissaris der Koning Kolff aan de minister, waarin Kolff rapporteert wat de provincie Zuid-Holland het Rijk kan bieden, dan zien we dat onze gemeente daarin 200 plekken aanbiedt tot begin 2026. Dat is dus waar het Rijk vanuit ons op kan rekenen - mits wij daar als gemeenteraad mee instemmen - en dus ook waar ons college zelf tot aan 2026 van uitgaat. Dat is vrijwel conform de opgave uit de Spreidingswet. Waarom zouden we dit aantal plekken nu uitbreiden, als de Spreidingswet naar verwachting van tafel gaat en er bovendien een landelijke beweging gaande is van noodopvang (zoals op de twee Ambachtse schepen) naar structurele opvang. Die vraag moet wat ons betreft onderdeel zijn van een langeretermijnvisie waar wij eerder ook al om vroegen. Gemeenten kunnen naar ons idee niet eindeloos plekken leveren aan een Rijksoverheid die de instroom niet verkleint. Dan kun je blijven uitbreiden, totdat in het hele land op alle maatschappelijke gebieden maximale congestie is ontstaan. Ik wil onze bijdrage in tweede termijn gaan afronden.

De onderliggende vraag bij deze avond is natuurlijk of we als raad akkoord gaan met de gepresenteerde begroting. Wij hebben als Realistisch Ambacht eerder aangegeven dat we de stijging van de lokale lasten voor inwoners een pijnpunt vinden. Er is maandag diverse malen door het college gesteld dat indexering met 2,8 procent nu eenmaal onvermijdelijk is. Maar effectief is de lastenstijging 8,4 procent en dat is toch echt drie keer zo veel. Wees ook daar eerlijk in, is onze oproep. Zeg het zoals het is. Toch hebben wij, zoals eerder aangegeven, er ook oog voor dat het rondkrijgen van het financiële plaatje lastiger wordt, waarbij we er gelukkig relatief goed voor staan. Hiervoor willen we het college een compliment geven, evenals iedereen die het college ondersteunt én de voorgaande colleges. Realistisch Ambacht zal vanavond instemmen met de begroting. We zullen niet instemmen met het uitvoeringsprogramma subsidies. Daarbij herhalen we onze oproep van eerdere jaren om subsidies en met name de overlap daartussen kritischer tegen het licht te houden. Wanneer op een gemeentebegroting van 109 miljoen euro 8,5 miljoen euro opgaat aan 3

Algemene Politieke Beschouwingen

subsidies, is er naar ons idee iets structureel uit balans. Wij gaan hier vanavond nog nader op in. Tot zover onze bijdrage, voorzitter.

4