2023-03-08 Veiligheidsrapportage 2022 - vastgesteld B&W
Tekst van het document
Veiligheidsrapportage 2022
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 2
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 3
Voorwoord De afgelopen twee jaar stonden in het teken van de coronapandemie. Dit vroeg veel van de veerkracht van zowel het individu als onze organisatie. Begin 2022 lijkt het einde hiervan in zicht en lijken we terug te keren naar het normale leven. Maar niets is minder waar. Na de inval van het Russische leger in Oekraïne, ontstaat de volgende mondiale crisis. Met als gevolg een enorme stroom ontheemden die in de verschillende Europese landen moeten worden opgevangen. Met veel inspanning van onze medewerkers hebben we ook in Ambacht opvang voor mensen uit Oekraïne gerealiseerd. Bovendien komt ook het verzoek van het COA om bij te springen. Zij ondervinden grote problemen om asielzoekers op te vangen en te huisvesten. We hebben hiervoor noodopvang in de voormalige gymzaal aan de Weteringsingel ingericht. Een uitgebreid verslag van deze crisisopvang leest u in deze 20ste Veiligheidsrapportage. En uiteraard vindt u ook het jaarlijkse overzicht van de leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente in deze rapportage. Voor de laatste keer kan ik op deze plaats mijn grote dank en waardering uitspreken voor iedereen die ervoor zorgt dat Ambacht veilig is en blijft. In alle jaren als burgemeester zag ik de grote inzet van onze eigen medewerkers, de BOA's, de medewerkers van de brandweer, politie en GHOR.
En de vrijwilligers van Buurtpreventie, Buurtbemiddeling, Verkeersregelaars en EHBO die zich inzetten voor een veilig Ambacht. Maar ook de straatcoaches en jongerenwerkers verdienen waardering voor hun inzet en samenwerking met de andere partners. Met elkaar zorgen zij ervoor dat Hendrik-Ido-Ambacht een veilige en leefbare gemeente is en blijft om in te wonen en te werken. Dank jullie wel! Jan Heijkoop Burgemeester
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 4
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 5
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................... 4 Inhoudsopgave .......................................................................................... 6 Openbare Orde en Veiligheid ......................................................................... 7 Toezicht en handhaving .............................................................................. 14 Veiligheidsgevoelens .................................................................................. 19 Leefbaarheid ........................................................................................... 21 Buurtbemiddeling ..................................................................................... 27 Brandweerzorg......................................................................................... 30 Crisisbeheersing en Rampenbestrijding ............................................................ 41 Stuurgroep Veiligheid ................................................................................. 42 Opvang vluchtelingen ................................................................................. 44 Meldingen en inzetten 2022 ......................................................................... 48 Preventie ...............................................................................................
50 Buurtpreventie ........................................................................................ 52 Afkortingen ............................................................................................. 53 Colofon ................................................................................................. 54
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 6
Openbare Orde en Veiligheid Dit hoofdstuk gaat in op de ontwikkelingen op het gebied van openbare orde en veiligheid. Voor de cijfers van deze rapportage is de website www.data.politie.nl geraadpleegd. Ontbrekende categorieën zijn opgevraagd vanuit de politiesystemen. Woninginbraken en bedrijfscriminaliteit Het aantal woninginbraken in Hendrik-Ido-Ambacht is in 2022 opnieuw gedaald. Ten opzichte van het 5-jarig gemiddelde gaat het om een afname van 38%. Helaas zien we een kleine stijging in het aantal geslaagde woninginbraken. Een van de mislukte woninginbraken vond eind 2022 plaats. Dankzij de melding van een oplettende burger zijn vier personen op heterdaad aangehouden. Woningcriminaliteit
2018
2019
2020
2021
2022
Woninginbraken
41
38
33
22
19
Waarvan geslaagd:
24
25
25
12
14
Waarvan mislukt:
17
13
8
10
5
20
24
4
6
6
Schuur/berging
We zien in 2022 vooral veel inbraken in de wijk centrum, rondom de Reeweg, Antoniuslaan en Graaf Willemlaan. Vergeleken met 2021 zien we vooral een sterke daling in het aantal woninginbraken in de wijk Krommeweg. In De Volgerlanden hebben geen woninginbraken plaatsgevonden.
Hotzones woninginbraken
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 7
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -38%
-50%
Het aantal winkeldiefstallen is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte van vorig jaar. Hiermee zitten we weer op het gemiddelde van voor de coronapandemie. Het aantal diefstallen en inbraken bij bedrijven en instellingen is bijna verdubbeld. Bedrijfscriminaliteit
2018
2019
2020
2021
2022
Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen
11
14
3
6
11
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +22%
Winkeldiefstal
25
21
8
22
23
+16%
Voertuigcriminaliteit In 2022 zien we een stijging in het aantal diefstallen uit en vanaf motorvoertuigen. Een landelijke trend is de diefstal van navigatiesystemen, kentekenplaten en radarsystemen. De diefstal van radarsystemen kwam voornamelijk voor bij auto's van het merk Mercedes. We hadden te maken met mobiel banditisme. Hierbij rijden rondtrekkende bendes dorpen en steden af om zo in korte tijd veel autodiefstallen te plegen. Hierbij was in Hendrik-IdoAmbacht eind oktober en begin november een piek te zien. Ook buurgemeenten hebben hier in dezelfde periode mee te maken gehad. Voertuigcriminaliteit
2018
2019
2020
2021
2022
Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen
70
101
46
17
47
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -16%
Diefstal van motorvoertuigen
37
19
15
8
11
-39%
Diefstal van brom-,
103
75
64
44
47
-29%
Fietsen
94
68
60
38
36
Brom-, Snorfiets
9
7
4
6
11
snor-, fietsen
De diefstal van brom-, snor- en fietsen bleef als totaal ongeveer gelijk ten opzichte van 2021. Nadere specificatie van het aantal gestolen fietsen laat zien dat er vijf vanaf winkelcentrum De Schoof gestolen zijn, drie vanaf winkelcentrum Louwersplein en drie vanaf de Sophiapromenade.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 8
Overige vormen van criminaliteit Hier zien we bij de categorie horizontale fraude een positieve ontwikkeling. Vanuit de politie en gemeente wordt veel op ingezet om te voorkomen dat mensen slachtoffer worden van online criminaliteit. Denk hierbij aan voorlichting en communicatiecampagnes. Het is goed om te zien dat er minder mensen slachtoffer van worden. Overige
2018
2019
2020
2021
2022
Bedreiging
10
17
23
21
22
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +18%
Mishandeling
32
25
25
35
37
+20%
Straatroof
1
3
0
0
0
Overval
2
1
1
0
2
Zedendelicten
10
11
5
13
12
+18%
Horizontale fraude
86
138
199
191
161
+4%
Hennepkwekerijen
2
1
0
1
1
In andere categorieën is over het 5-jarig gemiddelde een stijging te zien welke we ook landelijk zien. Er zijn in 2022 2 overvallen gepleegd. Een daarvan vond plaats bij de Jumbo op winkelcentrum De Schoof. De daders hiervan zijn uiteindelijk gepakt dankzij het handelen van winkelpersoneel. Ook is in 2022 weer een hennepkwekerij aangetroffen in een woning. De politie trof bij binnentreden een zeer professionele hennepkwekerij met een grote hoeveelheid planten aan. Op basis van de bevindingen besloot de burgemeester het pand voor drie maanden te sluiten. Overlast De stijging van overlast door verwarde personen is sinds een aantal jaren weer afgenomen. Ook het aantal meldingen van jeugdoverlast is weer flink afgenomen. Drugsen drankoverlast nam in 2022 weer toe ten opzichte van vorig jaar. Om overlast van drugs en jeugd tegen te gaan wil de gemeente kijken naar de bestuurlijke mogelijkheden om dit in te perken. Hierbij moet gedacht worden aan een bestuurlijke last onder dwangsom voor zwaar overlastgevend gedrag of het dealen van drugs.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 9
Overlast
2018
2019
2020
2021
2022
Overlast door verward/overspannen persoon
91
113
131
171
140
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +8%
Melding overlast jeugd
174
211
389
333
271
-2%
Drugs/drankoverlast
23
18
26
16
24
+12%
Een fenomeen wat in 2021 de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht op grotere schaal bereikte was scooteroverlast1. Het ging hierbij om samenkomsten met grote groepen mensen, vaak jeugd, die de openbare weg gebruikten als racebaan en stuntterrein. Deze samenkomsten vonden vaak plaats op het bedrijventerrein Antoniapolder en zorgden voor veel overlast bij omwonenden en ondernemers. Om deze overlast tegen te gaan, is een samenscholingsverbod ingesteld op het bedrijventerrein. Dit resulteerde in een afname van scooteroverlast.
Hotzones meldingen overlast jeugd Als we kijken naar de meldingen van overlast jeugd zien we verschillende hotspots binnen de gemeente. Dit zijn bedrijventerrein Antoniapolder, winkelcentrum Reeweg, winkelcentrum Louwersplein, het Baxpark en de Sophiapromenade. Op deze locaties is ook in 2022 ingezet door politie, handhaving, jongerenwerk en straatcoaches. Rond december kwam de Tesselschadestraat als nieuwe overlastlocatie naar boven. Door werkzaamheden
1 Scooteroverlast wordt door de politie gemuteerd als 'melding overlast jeugd'
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 10
aan de flats konden jongeren toegang krijgen tot het complex, wat zorgde voor overlast bij bewoners. Verkeersongevallen Op het gebied van verkeersongevallen zien we een kleine stijging in het aantal verkeersongevallen met letsel. Dit letsel kan uiteenlopen van een verzwikte enkel tot zwaar gewond. Uit analyse blijkt dat het vaak gaat om zeer gering letsel. Op de Laan van Welhorst zijn in 2022 vier verkeersongevallen geweest met letsel. Deze vonden allemaal plaats op de rotondes. Helaas heeft er één ongeval plaatsgevonden met dodelijke afloop. Verkeersongevallen2
2018
2019
2020
2021
2022
Verkeersongeval met letsel
36
28
28
28
35
Verkeersongeval dodelijke afloop
0
0
1
0
1
Verlaten plaats ongeval
101
100
113
121
99
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % +13%
-7%
Opvallende stijgingen/dalingen Vernielingen van en aan auto's is weer flink afgenomen. De forste toename in 2021 kwam door een bandesteker die nu niet meer actief is. Ook het aantal registraties van parkeerproblemen nam af. De wijkagenten zijn hier in 2022 heel actief mee geweest, wat ervoor heeft gezorgd dat er in 2022 minder foutparkeerders zijn geconstateerd. Opvallend heden
2018
2019
2020
2021
2022
Vernielingen van/aan auto Afsteken vuurwerk Parkeerproblemen Brandstichting
60
50
48
80
42
66 76 2
56 61 1
108 92 0
215 161 14
98 77 6
+/- t.o.v. 5-jarig gemiddelde in % -25% -10% -18%
In 2022 waren er zes brandstichtingen in Hendrik-Ido-Ambacht. Dit is een afname ten opzichte van 2021, maar nog steeds relatief hoog in vergelijking met de jaren daarvoor. Voor deze brandstichtingen heeft de politie geen verdachte aangehouden. Het aantal meldingen van vuurwerkoverlast nam in 2022 flink af. Naar aanleiding van de enorme overlast in 2021, zijn we rond september 2022 al gestart met een preventieve 2 Dit betreft enkel de verkeersongevallen waarbij de politie ter plaatse of betrokken is geweest.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 11
aanpak van vuurwerkoverlast. Deze aanpak is samen met politie, jongerenwerk en straatcoaches uitgevoerd. In het hoofdstuk leefbaarheid delen we hier meer over. Ondermijning Sinds 2020 is de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht vooral incidenteel en repressief bezig geweest met de aanpak van ondermijning. Ondermijning is landelijk echter een groeiend probleem, wat steeds meer aandacht nodig heeft. Om de georganiseerde criminaliteit tegen te gaan, is een effectieve en structurele aanpak van ondermijning nodig. Op dit moment is de capaciteit van de organisatie onvoldoende om deze structurele aanpak te realiseren. Daarom is ondermijning in 2022 ook opgenomen in het Beleidsplan integrale veiligheid en leefbaarheid 2022-2025. Komende jaren staat in het teken van het versterken van de organisatie zodat we samen met andere partners ondermijnende criminaliteit in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht aan kunnen pakken. Vernielingen en vandalisme Het schadebedrag door vernielingen en vandalisme aan gemeentelijke eigendommen was in 2022 € 10.750,00. Voor wat betreft de schade aan gemeentelijke eigendommen hebben we voor € 3.909,00 verhaald.
Schades 2011 - 2021 50000
Euro's
40000 30000 20000 10000 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Schade
Verhaald
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 12
Ontwikkeling inwoneraantal Het is van belang de bovengenoemde cijfers te beschouwen in relatie tot de groei van onze gemeente. In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van het inwoneraantal in kaart gebracht. Het inwoneraantal steeg in 2022 per 31 december naar 32.181 inwoners.
Aantal inwoners per 31 december
Ontwikkeling inwoneraantal 32000 30000 28000 26000 24000 22000 2004
2008
2012
2014
2016
2018
2020
2022
Doelstelling vanuit het collegeprogramma is handhaven van het veiligheidsniveau. We kiezen ervoor om te sturen op gelijkblijvende cijfers per feit, dus op absolute aantallen (100 misdrijven in 2010 zijn ook 100 misdrijven in 2022). Maar zetten we dit af tegen de groei over de afgelopen 10 jaar, dan is het inwoneraantal met ruim 12% toegenomen, Met andere woorden: als het absolute aantal misdrijven in 10 jaar gelijk blijft, is er feitelijk sprake van een verbetering in het veiligheidsniveau. Het inwonersaantal is immers gegroeid.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 13
Toezicht en handhaving De Ambachtse BOA's betrekken we al jaren via een dienstverleningsovereenkomst van de gemeente Dordrecht. Dordrecht voorziet ons van een vast koppel. Zij zijn ondergebracht bij ons team leefbaarheid en veiligheid. Bij behoefte aan extra capaciteit of vervanging bij ziekte of vakanties levert Dordrecht directe ondersteuning. Ook bij evenementen worden extra BOA`s vanuit Dordrecht ingezet.
Doelstelling De doelstelling van de gemeente is dat de BOA's zoveel mogelijk (>80%) aanspreekbaar zijn in de buitenruimte. Zij doen dit zoveel mogelijk op de elektrische fiets en leggen jaarlijks duizenden kilometers af in onze gemeente. Hiermee proberen we een situatie te creëren waarbij de BOA's voor onze burgers en ondernemers ook eenvoudig te benaderen zijn. Voor extreme weersomstandigheden of snelle interventies hebben de BOA`s de beschikking over een voertuig. Smartphones met de nodige applicaties vereenvoudigen het werk van de BOA's. Ze kunnen hiermee gegevens opvragen, waarschuwingen vastleggen of zo nodig PV's uitschrijven. Deze gegevens zijn ook zichtbaar en te raadplegen als collega's uit Dordrecht bijstand leveren. Daarnaast zijn de BOA's ook op social media te vinden. Enerzijds om benaderbaar te zijn voor burgers en ondernemers en anderzijds om bijvoorbeeld een oproep te doen bij een aangetroffen dumping en achtergelaten afval bij de ondergrondse containers.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 14
Samenwerking Handhaving werkt intensief en integraal samen met de politie, Staatsbosbeheer (dit laatste voor gebied De Sandelingen) en buurtpreventie. Handhaving is ook vaste deelnemer aan het periodiek handhavingsoverleg. Meldingen In het onderstaande overzicht staan de meldingen van de afgelopen jaren. Ook in 2022 is weer een toename te zien in het aantal meldingen. Deze toename is vooral zichtbaar in de categorieën afval, honden en verkeer. Categorie Afval Honden Overlast Verkeer Overige Totaal
2018 209 70 363 83 725
2019 249 45 503 131 928
2020 268 69 463 178 978
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 15
2021 302 75 609 148 1.134
2022 350 89 760 180 1.379
FIXI Het doorgeven van meldingen kan sinds 2019 met de FIXI-app (www.fixi.nl). Met FIXI kunnen inwoners makkelijk een melding maken van een probleem in de openbare ruimte. Ook kan de gemeente de melding eenvoudig koppelen aan de juiste behandelaar, zodat de melding snel kan worden opgelost. Het grootste deel van de meldingen in FIXI voor het domein handhaving wordt afgehandeld door handhaving zelf, een klein deel door de politie (in verband met het ontbreken van bevoegdheden bij handhaving) of door Inspectie bouw (voorheen Bouw- en Woning Toezicht), omdat de omschreven situatie te maken heeft met bijvoorbeeld bouwregelgeving. Het doel bij alle meldingen is zoveel mogelijk in gesprek gaan met de veroorzaker, maar ook met de melder. Helaas worden meldingen in toenemende mate anoniem gedaan. Het aantal anonieme meldingen in 2021 lag nog op 34,2 %, maar in 2022 was dit gestegen tot 38,9 %! Een anonieme melding heeft tot gevolg dat handhaving niet in gesprek kan gaan met de melder. Ze kunnen geen nadere vragen stellen of terugkoppeling geven over de melding.
Prioriteiten en werkzaamheden Speerpunt voor de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht is de leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte met daarbij de volgende prioriteiten: Overlast gevende groepen en personen Overlast gerelateerd aan honden Rommel en afval op straat Overlast door verkeer
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 16
Andere taken zijn: Evenementen Winkeluitstallingen Alcoholwet Onvoorziene zaken, meldingen, klachten of verzoeken om handhaving Digitaal Opkopers Register Ondermijning Fietsenregistratie (wrak- en weesfietsen) Camerahandhaving Inzet Omdat we de onderverdeling in waarschuwingen en daadwerkelijk een proces-verbaal al maakten voor de categorie verkeer, besloten we in 2017 ook voor de andere categorieën dit onderscheid te maken. We zien dat in 2022 zowel het aantal waarschuwingen als het aantal PV's enigszins meer is, vergeleken met 2021. Aard Waarschuwingen Afval PV's Afval Waarschuwingen Honden PV's Honden Waarschuwingen Verkeer PV's verkeer Waarschuwingen APV PV's APV Totaal
2018 10 29 6 17 122 887 3 4 1078
2019 3 19 5 12 223 1.116 2 11 1391
2020 5 2 6 9 269 987 30 9 1317
2021 1 13 9 3 152 708 14 25 925
2022 2 21 5 13 355 699 2 23 1.120
Fietsenregistratie Handhaving heeft ook een taak als het gaat om wrak- en weesfietsen. Zij voorzien deze fietsen van een label. De wrakfietsen worden na 14 dagen verwijderd, de weesfietsen na 28 dagen. Hierna gaan ze naar het door de gemeente aangewezen fietsdepot. Handhaving heeft in 2022 in totaal 75 weesfietsen voorzien van een label. Na 14 dagen waren 25 fietsen inmiddels al verwijderd, de overigen zijn door de gemeente verwijderd.. Dit aantal is meer als in 2021. DHW-toezicht – Hendrik-Ido-Ambacht overzicht 2021 Sinds april 2014 verricht handhaving de controle op de naleving van de Drank- en Horecawet (DHW). Deze DHW is per 1 juli 2021 vervangen door de alcoholwet.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 17
De "alcoholverstrekkers" in de gemeente bezoeken zij regelmatig. Naast de controle op de naleving van de regelgeving wordt ook informatie verstrekt. In 2022 vonden 61 controles plaats. Dat zijn meer controles dan het jaar ervoor, maar dit heeft te maken met de periodes in 2021 dat sportclubs en horeca vanwege coronamaatregelen gesloten waren. Camerahandhaving Op 20 juli 2020 is de camerahandhaving van start gegaan. In het Sophiapark, op de Druivengaarde en de Sophiapromenade zijn in totaal vier camera`s geplaatst om de leefbaarheid in het voetgangersgebied te vergroten. Met deze camera`s kunnen we handhaven op voertuigen die buiten de venstertijden en zonder ontheffing in het voetgangersgebied rijden. Brom- en snorfietsen zijn in het geheel niet toegestaan op de Sophiapromenade. In 2022 zijn 800 overtredingen geconstateerd. Hiervan zijn 665 afgedaan met een waarschuwing en 135 bestuurders ontvingen een proces-verbaal. Diegene die een procesverbaal ontvingen, overtraden de regels voor tenminste een tweede keer. Vanuit het CVOM (Centrale Verwerking Openbaar Ministerie) zijn we verplicht om bij een eerste overtreding eerst een formele waarschuwing uit te sturen. Pas bij een volgende overtreding mogen we een proces-verbaal sturen. Alhoewel het aantal waarschuwingen hoog is, kunnen we hieruit wel opmaken dat het aantal overtreders dat opnieuw in de fout gaat, gelukkig beperkt is.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 18
Veiligheidsgevoelens De cijfers van het veiligheidsgevoel komen uit de Veiligheidsmonitor die eind 2021 is gehouden. Deze monitor is landelijk het instrument om de veiligheid in een gemeente te meten. Hierdoor ontstaan éénduidige cijfers, wat vergelijking met andere gemeenten makkelijker maakt. Rapportcijfer veiligheid
8 7,8 7,6 7,4 7,2 7 6,8 6,6 6,4 6,2 6 Cijfer
2010
2012
2013
2015
2017
2019
2021
De inwoners van Hendrik-Ido-Ambacht gaven een 7.6 als rapportcijfer voor veiligheid. Dit is een kleine daling ten opzichte van vorig jaar (-0,1) maar is nog steeds hoger dan in de rest van de eenheid Rotterdam van de Politie (7,1). Op leefbaarheid scoort Hendrik-IdoAmbacht ook goed. Inwoners gaven een 7,7 als rapportcijfer voor leefbaarheid tegenover een 7,3 in de rest van de eenheid.
Fysieke verloedering Verkeersoverlast Slachtofferschap Functioneren gemeente
2017 17%
2019 19%
2021 17,3%
31% 11% 49%
34% 9% 57%
30% 13,3% 56,8%
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 19
Vergeleken met 2019 zien we een positieve ontwikkeling op fysieke verloedering en verkeersoverlast. Het aantal mensen wat overlast van fysieke verloedering ervaart, is gedaald naar 17,3%. Ook het aantal mensen dat overlast ervaarde van verkeersoverlast is gedaald naar 30%. Helaas zien we ook een toename in het aantal mensen dat slachtoffer was van criminaliteit. Dit steeg van 9% in 2019 naar 13,3% in 2021. Ook het aantal mensen dat tevreden is over het functioneren van de gemeente in de aanpak van leefbaarheid & veiligheid is iets gedaald naar 56,8% (57% in 2019). In 2023 wordt er weer een nieuwe meting uitgevoerd. We hopen in de volgende Veiligheidsrapportage daarover te kunnen rapporteren.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 20
Leefbaarheid Het is belangrijk dat het voor iedereen fijn wonen, werken en recreëren is in Hendrik-IdoAmbacht. Daarmee zeggen we dat het dus belangrijk is dat de leefbaarheid goed moet zijn. Ook dit jaar heeft team leefbaarheid, samen met interne en externe partners gewerkt aan een veilige, schone en sociale gemeente.
JOP Op 5 oktober 2022 heeft het college ingestemd met het realiseren van een JOP (Jongeren Ontmoetingsplek) tussen de Laantjes en de Straatjes in De Volgerlanden. Met de realisatie van de JOP krijgen jongeren een formele verwijsplek in de gemeente erbij en wordt een vindplek gecreëerd voor welzijn- en handhavingspartners. Samenwerking Intern Jeugd In 2020 is de brug geslagen tussen team leefbaarheid en de interne beleidsmedewerker jeugd om samen een betere regie te voeren op jeugd(problematiek) in de gemeente. Deze samenwerking is afgelopen jaar voortgezet. Beide domeinen trekken regelmatig samen op en houden elkaar op de hoogte van ontwikkelingen. Zorg en Veiligheid Met de samenvoeging van het Zorg- en Veiligheidshuis is het zorg en veiligheidsdomein, in het kader van zware probleemcasuïstiek, nog nauwer aan elkaar verbonden. We zien de verbondenheid en overlap tussen beiden domeinen als een kans om hierin samen op te trekken. Team leefbaarheid en veiligheid en het sociaal domein hebben een eerste samenwerkingsstructuur opgezet om vinger aan de pols te houden en met elkaar aankomende ontwikkelingen vorm te geven. Deze samenwerking is eind 2022 gestart en vraagt nog verdere uitwerking om tot een optimaal resultaat te komen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 21
Samenwerking Extern Zorg- en Veiligheidshuis Het Zorg- en Veiligheidshuis heeft toenadering gezocht bij de gemeenten voor een betere samenwerking. Er zijn afspraken gemaakt over de verstrekking van informatie en documentatie, aanspreekpunten, betrokkenheid, werkwijze en financiering. Team leefbaarheid en veiligheid wordt nu frequenter betrokken bij casuïstiek en is een partner aan de gesprekstafels. Op deze manier wordt bij een casus ook de medewerking van de gemeente opgenomen in het plan van aanpak. Zwijndrecht Begin 2022 is Zwijndrecht gestart met een zogeheten Brede aanpak. Deze aanpak op probleemjeugd bestaat uit een groepsanalyse en vervolgtraject en komt tot stand door een integrale samenwerking tussen de netwerkpartners zoals; politie, straatcoaches, jongerenwerk, scholen, wooncorporatie etc. Omdat we op het gebied van jeugd intensiever willen samenwerken met onze buurgemeente en omdat Ambachtse jeugd zich ook in de Zwijndrechtse buitenruimte begeeft, sluiten wij aan bij de Zwijndrechtse overleggen waarin de aanpak wordt uitgerold. Tot op heden zijn in deze overleggen geen Ambachtse jeugdigen aan bod gekomen. Wanneer dit wel het geval is, nemen we de jeugdige op in onze jeugdaanpak. Onze aanpak is vrijwel gelijk aan die van Zwijndrecht, maar behoeft geen structureel karakter. Als er een casus is, pakken de netwerkpartners deze adequaat op en werken dit verder uit.
Ons leefbaarheids- en handhavingsoverleg is een plek waar we in een vroeg stadium (escalerende) problematiek bespreken. Buurtbon Leefbaarheid richt zich ook op het bevorderen van de sociale cohesie. De buurtbon is een bijdrage die inwoners kunnen aanvragen voor een initiatief in straat of buurt. Op deze manier stimuleren we inwoners om zelf activiteiten te organiseren of initiatieven uit te voeren. In 2022 is de buurtbon 23 keer aangevraagd waarbij de aanvraag 19 keer is goedgekeurd. Er zijn diverse evenementen georganiseerd zoals buurtbarbecues, AEDtraining, burendag en de Nieuwjaarduik. Buurtkerstboom Ook in 2022 hebben we buurtkerstbomen uitgereikt voor een beetje sprankeling tijdens de feestdagen. De vraag (64) was opnieuw groter dan het aanbod (35). Eén boom kreeg een speciale plek voor het gemeentehuis, maar de mooiste boom stond dit jaar aan het Banckertplein. Bewoners van het Banckertplein
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 22
versierden de buurtkerstboom met houten schijfjes met daarop hun naam/wensen voor 2023. Zij wonnen de prijs voor mooiste boom en ontvingen allerlei lekkernijen voor alle bewoners. Vervolg camerahandhaving Sophiapark/Sophiapromenade In november 2021 is een RIB opgesteld over het voorgenomen vervolg van de camerahandhaving. Dit naar aanleiding van een evaluatie uit 2020, die voornamelijk bestond uit constateringen, zonder vervolgstappen. Een van de concrete maatregelen uit de RIB is het verplaatsen van één camera. Team leefbaarheid en veiligheid voert dit uit. Het verplaatsen van deze camera in het gebied moet leiden tot een hoger rendement op de handhaving van de verkeersovertredingen. Begin 2023 zal hierover een voorstel gaan naar het college om over te gaan tot uitvoering.
Straatcoaches Straatcoaches, oftewel adviseurs jeugd in de buitenruimte, richten zich op de aanwezige jeugd en werken samen met de jeugd en netwerkpartners naar fijne plekken voor jeugd om samen te komen. Waar jeugd samenkomt, kan sprake zijn van overlast of het aantrekken van problematische personen of situaties. De staatcoaches ondersteunen, sturen en begeleiden jeugd naar het rechte pad, in samenwerking met netwerkpartners zoals politie, jongerenwerk, school en gemeente. Zij brengen personen/groepen en problemen in kaart, volgen trends en bewegingen om vroegtijdig hierop in te spelen en werken een aanpak uit samen met de genoemde partners. In 2022 zijn zij ingezet op de problemen rondom de scooteroverlast op bedrijventerrein Antoniapolder, jeugdoverlast op de winkelcentra en vuurwerkoverlast.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 23
Scooteroverlast Eind 2021 heeft een groep jongeren zich gevestigd aan de Nijverheidsweg, onder het afdakje van Bolidt. De overlastmeldingen bestonden uit o.a. vervuiling, geluid, vuurwerk, straatraces, en het acrobatisch gebruik van scooters op de openbare weg. De straatcoaches spraken van een zorgelijke groep en een verwachting van escalatie in gedrag en groepsgrootte. Begin 2022 vond een scootermeeting plaats met een snelle escalatie qua aantal bezoekers. Dit leidde tot chaos, ongevallen en hard optreden van de politie. Door o.a. inzet van de straatcoaches is de meeting in een vroeg stadium beëindigd. Een soortgelijke grote meeting bleef uit, maar de locatie bleef aantrekkelijk om met scooters en auto's samen te komen. Van 1 mei tot en met 31 oktober 2022 gold een samenscholingsverbod. Straatcoaches zijn met de jeugd in gesprek gebleven. In november is opnieuw een samenscholingsverbod ingesteld vanwege de vele overtredingen en overlast. Ook nu zien straatcoaches de jeugd op plekken elders in de gemeente en houden zij hun activiteiten nauwlettend in de gaten. Winkelcentra In de zomer van 2022 hebben de straatcoaches zich gericht op de jeugd(overlast) op de winkelcentra. Samen met de winkeliers is een plan van aanpak opgesteld waarbij de straatcoaches werkten aan een fijne omgeving voor jeugd, bewoners en winkelend publiek.
Door samen op te trekken kregen winkeliers handvatten om met jeugd om te gaan en is het onderling contact makkelijker te vinden wanneer problemen zich voordoen. Sophiapark Na de zomervakantie leek de jonge jeugd de Sophiapromenade en park gevonden te hebben als plek om samen te komen. In korte tijd nam de overlast van geluid, vervuiling, vernieling, baldadigheid, bedreiging en samenscholen in grote getalen toe. Samen met straatcoaches, jongerenwerk, BOA's en politie is hierop snelle inzet gepleegd. Naast de gesprekken die gevoerd zijn met de jeugd, is ook vuurwerk in beslag genomen, doorverwezen naar Halt, bekeurd en ontvingen de jongeren een burgemeestersbrief. Vuurwerkoverlast Naar aanleiding van vele overlastmeldingen rondom vuurwerk is in 2021 tot de jaarwisseling intensief inzet gepleegd. Als vroegtijdige en preventieve aanpak is in 2022
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 24
besloten om begin september al inzet te plegen op vuurwerk. Aan het begin van het vuurwerkseizoen, dat ieder jaar eerder lijkt te beginnen, zijn straatcoaches ingezet. Voor inzicht in de meldingscijfers rondom vuurwerk verwijzen wij u naar de paragraaf vuurwerk. Meldingen In 2022 ontving team leefbaarheid 139 meldingen. Dit waren 36 meldingen meer dan in 2021. De overlastmeldingen bestonden voornamelijk uit jeugd- en vuurwerkoverlast en burengeschillen. Aan de hand van het type melding wordt de passende samenwerkingspartner benaderd om deze op te pakken. Denk hierbij aan straatcoaches, jongerenwerk, politie, buurtbemiddeling of wooncorporaties. Vuurwerk In 2022 zijn we preventief in september al gestart met de inzet van straatcoaches op vuurwerk. In week 50 is een blog gepost door de burgemeester over vuurwerk(overlast). Inwoners die zich hier niet in konden vinden, lieten hun stem horen. Opmerkelijk is dat na de blog, de FIXI-meldingen stegen, maar de politiemeldingen minimaal bleven. Deze meldingen leken meer een stem te laten horen naar de gemeente toe, dan dat zij daadwerkelijk om handhavend optreden vroegen. Over het algemeen kan gesproken worden van een daling in meldingen in 2022. In onderstaande figuur is een vergelijking te zien tussen het totaal aantal meldingen over de jaren 2021 en 2022 (FIXI- en politiemeldingen bij elkaar opgeteld).
De groene lijn (2022) laat positief resultaat zijn. De piek naar de jaarwisseling past binnen de verwachtingen en was in beide jaren gelijk.
Vuurwerkmeldingen vergelijking 2021-2022 80
Aantal meldingen
70 60 50 40 30 20 10 0 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52
weeknummers Meldingen 2021
Meldingen 2022
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 25
1
2
Het cirkeldiagram in onderstaande figuur geeft de verspreiding weer van de vuurwerkmeldingen over de wijken. De meeste meldingen kwamen uit de wijk Krommeweg, gevolgd met een gedeelde plek door De Volgerlanden en Centrum. Uit de rest van de gemeente kwam een minimaal aantal meldingen. De schijf 'Algemeen' zijn de vuurwerkmeldingen die geen locatie aanduiden zoals: " Er is vuurwerk", "Vuurwerk in de gemeente".
Totaal FIXI meldingen per wijk 2022 2% 2%
6% 28%
34%
28%
Centrum
De Volgerlanden
Krommeweg
Sandelingen-Ambacht
De Oevers
Algemeen
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 26
Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling is een vaste samenwerkingspartner voor team leefbaarheid en veiligheid en is ook operationeel in de buurgemeenten Zwijndrecht, Dordrecht en Sliedrecht. Buurtbemiddeling biedt de mogelijkheid om zelf, met wat hulp van de buurtbemiddelaars, de verantwoordelijkheid te nemen voor een prettig woon- en leefklimaat. Het is een succesvolle manier om vroegtijdig bij te dragen aan een oplossing voor (dreigende) conflicten tussen buren. Dankzij buurtbemiddeling wordt een bijdrage geleverd aan het creëren van een beter en veiliger leefklimaat. De dienstverlening voldoet aan de landelijke kwaliteitseisen van het Centrum voor Criminaliteit en Veiligheid (CCV). Het CCV beheert de aanpak en waarborgt de kwaliteit van buurtbemiddeling. Het centrum is ook het landelijke aanspreekpunt voor organisaties die buurtbemiddeling aanbieden. Buurt- en burenproblemen Een burenruzie kan het woonplezier behoorlijk aantasten: wat begint met een kleine irritatie over bijvoorbeeld geluidshinder of vermeend storend gedrag, kan soms in korte tijd enorm uit de hand lopen. Buurtgenoten praten niet meer met elkaar en erger nog: ze luisteren niet meer naar elkaar. Waar beide partijen mee geholpen zijn, is iemand die de druk van de ketel haalt en beide partijen weer met elkaar in gesprek brengt.
Buurtbemiddelaar Mensen met buurt– of burenproblemen kunnen neutrale bemiddelaars van Buurtbemiddeling inschakelen om een vastgelopen conflict bespreekbaar te maken. Buurtbemiddelaars zijn speciaal getrainde en onafhankelijke vrijwilligers; inwoners die zich inzetten voor andere inwoners om de leefbaarheid in een wijk te bevorderen en in stand te houden. Een buurtbemiddelaar richt zich op het aanhoren van beide partijen en probeert hen met elkaar in gesprek te brengen op een neutrale locatie. Een bemiddelaar beschikt daartoe over goede sociale vaardigheden, hij of zij kan onbevooroordeeld naar anderen luisteren en in een conflict onpartijdig blijven. In 2022 waren voor de vier gemeenten 38 buurtbemiddelaars actief. Dat is één persoon meer dan in 2021. Bemiddelingen in 2022 In Hendrik-Ido-Ambacht heeft buurtbemiddeling 22 bemiddelingszaken behandeld. Deze 22 bemiddelingen leverden de volgende resultaten op: • vier meldingen zijn opgelost na contact met- of bemiddeling door de coördinator of bemiddelaars;
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 27
•
•
•
•
één bemiddeling is niet opgelost met een bemiddelingsgesprek. Tijdens het gesprek bleek dat de bewoners niet tot een oplossing kwamen en deze wilden zoeken in het juridisch kader. zes meldingen waarbij de bemiddeling is gestopt. Hier bleek het in twee situaties weer rustig te zijn, bij twee zaken waren bewoners niet tot een gesprek bereid en in een laatste zaak ging een partij verhuizen. negen meldingen zijn afgesloten na één of meerdere adviesgesprekken met de coördinator. Deze gesprekken zijn erop gericht om met de bewoner een aanpak te bedenken waar de bewoner mee verder kan, gericht op een oplossing of verbetering van de situatie. twee meldingen zijn nog in behandeling.
Aantal bemiddelingen per jaar 30 25
23
25 22
22 19
20 15 10 5 0 2018
2019
2020
2021
2022
Van de 22 meldingen in 2022 kwam de helft van de meldingen op initiatief van inwoners tot stand. Bewoners die zelf hebben gemeld zijn vaak over buurtbemiddeling geïnformeerd door een organisatie. Vaak was dit de gemeente, maar ook de politie en een aantal keer een woningcorporatie. Andere bewoners vonden buurtbemiddeling zelf door het raadplegen van google of de website problemenmetjeburen.nl. De andere 11 meldingen zijn direct aangemeld door de gemeente, politie en woningcorporaties. Van het totaal aantal aanmeldingen in 2022 is 18% positief afgesloten na inzet van coördinator en/of bemiddelaars. In 2021 was dit 16%. Het percentage meldingen waarbij adviesgesprekken is gevoerd bleef ongeveer gelijk, 41% in 2022 tegenover 48% in 2021. Er is in die gesprekken door de coördinator met de bewoner bekeken hoe deze zelf een verbetering van de situatie zou kunnen bereiken. Als zij er vervolgens niet uit komen, kunnen zij alsnog rekenen op de ondersteuning van de bemiddelaars. Een dergelijke zaak
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 28
wordt in de registratie van buurtbemiddeling op dat moment omgezet van advies naar bemiddeling. Van de meldingen in 2021 is 9 % in behandeling tegenover 16% in 2022, dit heeft te maken met toenmalige coronamaatregelen die nadelige gevolgen hadden voor het uitvoeren van de bemiddelingen. Type meldingen De meeste meldingen lagen op het terrein van geluidsoverlast (veertien meldingen). Daarna is de meest genoemde oorzaak pesterij/bedreiging (zeven meldingen). De overige meldingen betroffen tuingeschil (twee meldingen), rookoverlast, dierenoverlast, parkeeroverlast en rommel (allen één keer genoemd). Er zijn vijf zaken binnengekomen waarin meerdere oorzaken werden genoemd. Hier was meestal sprake van een combinatie van pesterij en een andere oorzaak zoals een tuingeschil, geluidsoverlast of rommel.
Overzicht overlastmeldingen 16 14 12 10 8 6 4 2 0
2017
2018
2019
2020
2021
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 29
2022
Brandweerzorg In dit hoofdstuk krijgt u vanuit de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid inzicht in de werkzaamheden die voor en vanuit de post Hendrik-Ido-Ambacht worden uitgevoerd. Algemeen in de organisatie Ook in een flink deel van 2022 was de Covid-pandemie van invloed op de organisatie. Landelijk zien we dat de aandacht verlegd is naar andere zaken maar op de achtergrond is Covid nog niet weg uit de procedures. Binnen de post hebben we in 2022 vijf nieuwe vrijwilligers mogen begroeten. Eén van hen was in het bezit van diploma’s en kon dus snel instromen in de paraatheid. De andere volgen inmiddels de opleiding en hebben al meerdere gedeelten afgerond. We namen van twee personen afscheid in het afgelopen jaar. Brandweerzorg Volgens het dekkingsplan levert de post Hendrik-Ido-Ambacht de brandweerzorg in de gehele gemeente Hendrik-Ido-Ambacht en in de wijk Walburg in Zwijndrecht. Vorig jaar is al gemeld dat er een nieuw dekkingsplan gemaakt moet worden. Hiervoor is een landelijke handreiking gekomen en alle Veiligheidsregio’s moeten in 2023 een nieuw dekkingsplan opleveren. Een projectgroep binnen de Veiligheidsregio is hier inmiddels mee gestart. Dit zal de nodige inspanning vragen van alle betrokkenen. De kazerne Hendrik-Ido-Ambacht heeft binnen het huidige dekkingsplan de status BASIS+ post.
Deze term wordt gehanteerd voor de grotere posten binnen de regio waar meerdere tankautospuiten en specialismen gestationeerd zijn. We verwachten niet dat deze status in het nieuwe dekkingsplan wijzigt.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 30
In de kazerne zijn twee tankautospuiten gestald voor de basisbrandweerzorg. Daarnaast is er het specialisme OVR (Oppervlakte Redding) en een WTS systeem op een haakarmchassis. Dit WTS systeem is eind 2022 vervangen en op dit moment is men bezig met het vakbekwaamheidsprogramma voor de nieuwe eenheid. Verder staat er een quad met aanhanger voor de hulpverlening in de Sophiapolder en andere lastig bereikbare gebieden. Er worden geen belangrijke wijzigingen verwacht in de basisbrandweerzorg of de specialismen van de kazerne Hendrik-Ido-Ambacht Operationele Zaken Oefenen Het afgelopen jaar is het vastgestelde oefenprogramma weer doorlopen. Elke maandagavond zijn de vrijwilligers bijeen en worden de verschillende vaardigheden beoefend. Begin 2022 was dit nog in aangepaste vorm door de Covid-beperkingen maar gelukkig is dat achter de rug. In het oefenschema is ook ruimte om nieuwe objecten, zoals langs de Ambachtsezoom te bezoeken en op meerdere plaatsen zijn we ook welkom om te oefenen. Daarnaast is ook een bezoek gebracht aan het schip wat ligt afgemeerd voor de opvang van vluchtelingen. In voorkomende gevallen is er dan enige bekendheid over het schip en de gebruiken ter plaatse.
Enscenering bij oefeningen
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 31
Opleidingen Op dit moment zijn vier personen bezig met de leergang tot manschap. Daarnaast is één collega gestart met de leergang tot bevelvoerder. Kijkend naar de paraatheid zijn ook voor 2023 weer diverse opleidingen voorzien.
Materieel De voertuigen in de kazerne voldoen uitstekend en verkeren in goede staat. Het WTS systeem is vervangen aan het einde van 2022. Zodra het vakbekwaamheidsprogramma is afgerond, wordt de oude unit ingeleverd. Gebouw De kazerne en het omliggende terrein van de post Hendrik-Ido-Ambacht zijn in goede staat. Vooralsnog is er geen groot onderhoud nodig. De werkplekken worden zeer regelmatig gebruikt door leden van de post die ook werkzaam zijn bij de Veiligheidsregio. Hiermee borgen we voor een deel de paraatheid. Daarnaast zijn er ook werkplekken beschikbaar voor vrijwilligers die “thuiswerken” en hiervoor in de kazerne aan het werk gaan. Verder wordt de kazerne regelmatig gebruikt voor regionale vergaderingen en scholingen.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 32
Repressieve Brandweerzorg Voor de inwoners van de gemeente is de brandweer toch vooral zichtbaar tijdens de incidentbestrijding. In het afgelopen jaar heeft de post Hendrik-Ido-Ambacht in totaal 220 alarmeringen verwerkt. Dat is zo’n 10% meer dan het jaar 2021. Dit heeft ook zeker te maken met het volledig operationeel zijn van het OVR-team (Oppervlakteredding). Dit team heeft 33 alarmeringen verwerkt, waarbij vooral buiten de gemeente assistentie is verleend. TYPE Brand Hulp- en dienstverlening Waterongeval IBGS en stankmeldingen
Aantal 2022 96 65 33 26
We zien dat de rapportage iets algemener is geworden maar nu is ingedeeld op de kerntaken van de basisbrandweerzorg: Brandbestrijding, Technische Hulpverlening, Waterongevallen en Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS). In de tabel hieronder ziet u de wijze waarop in het verleden werd gerapporteerd.
Type Brand (*1) Autom.brandalarm Ongeval (*2) Dienstverlening (*3) Gezondheid Totaal
2017
2018
2019
2020
2021
84
71 28 19 88
73 29 24 64
74 28 15 56 13
85 18 22 60 15
206
190
186
200
83
167
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 33
Risicobeheersing Bureau risicobeheersing beschikt over veel kennis en expertise over brand-, omgevings- en evenementenveiligheid. Samen met diverse andere partners zetten we in op het verhogen van het veiligheidsbewustzijn en het veiligheidsniveau in Hendrik-Ido-Ambacht. Veiligheid voor inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en hulpverleningsdiensten staat hierbij voorop. Het werk van de afdeling richt zich onder andere op: Inventariseren, analyseren en duiden van risico’s; Informeren en bieden van een handelingsperspectief aan inwoners, ondernemers en organisaties over deze risico’s; Adviseren van het bevoegd gezag over (brand)veiligheid3; Toezichthouden op het brandveilig gebruik van risico-objecten; Het informeren van onze uitrukdienst en hulpverleningspartners, zodat zij veilig en daadkrachtig kunnen optreden bij incidenten. De inzet van Risicobeheersing richt zich op: Minder incidenten / branden Minder slachtoffers Minder schade De afdeling is betrokken bij een breed scala aan activiteiten in de fysieke leefomgeving. Aan de hand van de onderstaande processen is de afdeling georganiseerd. In deze paragraaf is per proces een samenvatting opgenomen van de inspanningen en resultaten in het jaar 2022. Veilige evenement en
Risico analyse Programma's Projecten
Veilige omgeving
Industriële Veiligheid
Veilig leven
Veilig gebruiken
Veilig bouwen & installaties
3 Veiligheidsadviezen worden verstrekt op gebied van ruimtelijke ordening, omgevingsveiligheid, industriële veiligheid, brandveilig bouwen & installaties, brandveilig gebruik, veilige evenementen en brandveilig leven. Waarbij ook gekeken wordt naar o.a. de bereikbaarheid, bluswatervoorziening en de inzetmogelijkheden van hulpdiensten.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 34
Jaarplan Risicobeheersing 2022 Aan de hand van het Regionaal Risicoprofiel en het beleidsplan van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid is in de aanloop naar 2022 een jaarplan opgesteld. Het is gepresenteerd en besproken met enkele vertegenwoordigers van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht. Algemene terugblik 2022 Het jaar 2022 verliep niet zoals vooraf verwacht. Nog voor het afronden van de Covidpandemie volgde begin 2022 de Oekraïne- en vluchtelingencrisis. Ook vanuit Risicobeheersing is een forse inspanning geleverd in de coördinatie, de brandveiligheidscontroles voor een verantwoorde crisis- en noodopvang en bijkomende taken, zoals monitoring en het uitvoeren van omgevingsanalyses. Daarnaast waren we ook genoodzaakt om keuzes te maken door de bezuinigingen en de vacaturestop in 2022. Ook zien we door onder andere een toename in de werkdruk meer personeelsverloop. En we constateren dat het op de huidige arbeidsmarkt lastig is om geschikte kandidaten te vinden voor met name de specialistische functies. De ambities voor 2022 zijn daarom gedurende het jaar bijgesteld. Hierover is in 2022 gerapporteerd in de Burap I & II. Op de volgende pagina volgt een overzicht van welke werkzaamheden zijn uitgevoerd (groen), gedeeltelijk zijn uitgevoerd (oranje) en niet zijn uitgevoerd (rood).
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 35
Veilige omgeving Binnen het proces Veilige omgeving adviseren we over de veiligheidsaspecten in het kader van een goede ruimtelijke ordening. In een vroegtijdig stadium wordt vooroverleg gevoerd en advies verstrekt over ruimtelijke initiatieven, zoals bijvoorbeeld de Omgevingsvisie Hendrik-Ido-Ambacht, bestemmingsplannen (3 stuks in 2022), het integrale omgevingsplan en andere ruimtelijke initiatieven. In de advisering worden o.a. de thema’s externe veiligheid, bluswater, bereikbaarheid, maatregelen in het kader van de klimaatadaptatie, overstromingsrisico en energietransitie betrokken. De adviezen over risico’s en maatregelen dragen bij aan een veilige en gezonde inrichting van de fysieke leefomgeving. Industriële veiligheid Binnen het proces industriële veiligheid wordt geadviseerd over de risico’s bij inrichtingen en is de aanwijzing, het toezicht en de handhaving op de bedrijfsbrandweeraanwijzing ondergebracht. Veilig bouwen & Installaties Binnen het proces veilig bouwen en installaties adviseren we over de brandveiligheid van bouwwerken. De adviezen hangen veelal samen met een aanvraag voor een omgevingsvergunning die valt in de matrix ‘complexe gebouwen / inrichtingen’. Daarnaast wordt ook geadviseerd over brandbeveiligingsinstallaties, bluswatervoorzieningen en meldingen- en omgevingsvergunningen brandveilig gebruik.
Voor grotere complexere bouwaanvragen wordt vooroverleg gevoerd. Tijdens de realisatie van de bouwwerken houden we samen met de gemeente toezicht op de realisatie. De accounthouder overlegt regelmatig over nieuwe aanvragen omgevingsvergunning, de voortgang van de controle op de bouwwerken, kleinschalige aanvragen en algemene vragen met het team vergunningverlening en handhaving. Veilig gebruiken Het brandveiligheidstoezicht wat de brandweer uitvoert, vindt haar basis in het beleidsplan 2022–2025 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid. Daarbij is in het jaarplan 2022 een verdere uitwerking gegeven wat concreet wordt gedaan. In de loop van het jaar is dit bijgesteld en is de focus verlegd naar de brandveiligheid van opvanglocaties. In 2022 zijn in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in totaal 21 objecten gecontroleerd:
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 36
Functie Basisscholen, incl. KDV/PSZ/BSO (33% in 2022 regio breed) Woonfunctie met zorg Woongebouwen met inpandige gangen Sophia spoortunnel Opvanglocaties Bijeenkomst publiek > 500 personen Logiesfunctie > 50 personen Risico relevante bedrijven
Aantal 4 5 4 3 5 0 0 0
Naast regelgerichte controles (waarbij de landelijke handhavingsstrategie steeds meer wordt toegepast) gaan we ook regelmatig in gesprek over risico’s in een gebouw. Een gebouw dat voldoet aan de regels is niet altijd per definitie een veilig gebouw. Veel hangt samen met het gebruik en de aanwezige voorzieningen. Het specifiek benoemen van risico’s en het bieden van een handelingsperspectief draagt in veel gevallen bij aan het veiligheidsbewustzijn en de brandveiligheid van een gebouw. In bijzonder voor de opvanglocaties voor vluchtelingen en de crisis noodopvang is een risicogerichte aanpak noodzakelijk. In de meeste gevallen zijn de betreffende gebouwen niet bestemd voor een logies- of woonfunctie. Met behulp van de handreiking van brandweer Nederland en het kenmerkenschema waarin gekeken wordt naar gebouw-, brand-, mens-, omgevings-, en interventie kenmerken wordt bepaald of een gebouw geschikt is of gemaakt kan worden voor de opvang van vluchtelingen. (Brand)veilig leven Het jaar 2022 stond in het teken van de rookmelderplicht in woningen. Al jaren roept de brandweer “Rookmelders redden levens, plaats daarom een rookmelders in huis voor je eigen veiligheid”. In 2022 zijn veel vragen ontvangen over rookmelders en wij hebben de indruk dat de rookmelderplicht een goede drijfveer is geweest om rookmelders te plaatsen.
Hopelijk gaan we zien dat er minder slachtoffers vallen en branden eerder gemeld worden. Eerder en sneller melden betekent ook dat de schade bij brand kleiner wordt.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 37
In 2020 hebben wij al met woningcorporatie Rhiant over de aankomende rookmelderplicht gesproken. Rhiant is toen aan de slag gegaan met deze grote en uitdagende klus. Goed om te melden is dat hun woningen nu zijn voorzien. Helaas ondervindt Rhiant hinder van bewoners die geen rookmelder willen en de deur niet open willen doen. Voor ons is dat onbegrijpelijk! Brandveiligheidscheck Cijfers laten zien dat de meeste slachtoffers of zelfs doden als gevolg van brand, thuis vallen. In combinatie met de rookmelderplicht hebben wij een pilot gedaan om een brandveiligheidscheck aan te bieden aan VvE’s van woongebouwen. VvE’s konden zich hier vrijwillig voor aanmelden. In Hendrik-Ido-Ambacht hebben wij 2 woongebouwen bezocht. Deze bezoeken beginnen met een informerend gesprek aan de eettafel. Veel onderwerpen en vragen worden besproken, zoals wat als ik niet meer weg kan, of er is een bewoners die slecht kan lopen, blusmiddelen, rookverspreiding, veiligheidstips enz. Een mooie constatering van onze brandweer-collega die op zijn navigatiesysteem hopeloos aan de verkeerde kant van het woongebouw terecht kwam. Het zou wel spannend zijn als er brand zou zijn op dat adres en de brandweerwagen aan de verkeerde kant zou staan. Gelukkig bleken de navigatiesystemen in de brandweervoertuigen wel het juiste aan te geven. De pilot heeft het nut van deze check laten zien.
In 2023 gaan we daarmee door, dus we roepen VvE's op om zich aan te melden op de website ZHZVeilig.nl of via het mailadres Veiligleven@vrzhz.nl. Brandveiligheid tips Facebook en Instagram na een incident Via Facebook en Instagram worden bewoners na een incident benaderd met brandveiligheidstips. Gebleken is dat bewoners meer interesse hebben in veiligheidstips als in hun buurt een incident heeft plaatsgevonden. In 2022 zijn we begonnen tips te plaatsen na een incident over: Zonnepanelen Keukenbrand Opladen Elektronica Rookmelders
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 38
Koolmonoxidemelder Schoorsteenbrand Vluchten Gaslekkage Wat te doen bij CO Alarm
We houden brandmeldingen bij en proberen informatie uit de gegevens van de hulpdiensten te halen zodat we een gerichte advertentie met tips kunnen plaatsen. Brandweer op school De ontwikkeling heeft niet stilgestaan. Brandweer op school is aangesloten bij de digitale omgeving “Lesson Up“ waar docenten bekend mee zijn. Na uitvoerig testen, zullen de scholen in 2023 kennis maken met de voor hun vertrouwde omgeving. Deze ontwikkeling is voor docenten een grote verbetering om Brandweer op school te gaan gebruiken in de klassen. Heel fijn was het dat we weer gastlessen mochten geven op de scholen. Met een voorzichtige start gaven we op 5 scholen een gastles.
Veilige evenementen Per eind maart 2022 vervielen de coronamaatregelen en mochten evenementen weer georganiseerd worden. Dit zorgde ervoor dat van april tot en met december weer diverse activiteiten plaatsvonden. Van klein tot groot zijn dat er in Hendrik-Ido-Ambacht in totaal 57 geweest. 41 hiervan betroffen evenementenmeldingen, 14 waren laag risico evenementen (classificatie A) en 2 hadden een verhoogd risico (classificatie B). Voor deze laatste twee evenementen is vanuit de afdeling Risico- & Crisisbeheersing advies uitgebracht vanuit de disciplines brandveiligheid en gezondheid. De evenementen zijn zonder incidenten verlopen. Voor 2023 staan er op dit moment 13 A-evenementen en 5 B-evenementen op de evenementenkalender. Overzicht van activiteiten / producten in de afgelopen jaren In onderstaand tabel een overzicht van de geleverde producten in de jaren 2020, 2021 en 2022.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 39
* Incidentele kleinschalige adviezen op vragen Bouw, Milieu en BRZO zijn niet geregistreerd in bovenstaande getallen. * Controles in de realisatiefase betreffen meerdere controlemomenten, gezamenlijk uitgevoerd met de toezichthouders van de gemeente (team vergunningverlening en handhaving). Deze zijn niet afzonderlijk meegeteld.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 40
Crisisbeheersing en Rampenbestrijding Stand van zaken crisisorganisatie In 2022 is veel aandacht besteed aan het onderhouden van de crisisorganisatie. Waar nodig werden nieuwe functionarissen geworven en opgeleid. Daarnaast besteedden we aandacht aan het vakbekwaam houden van collega's in de crisisorganisatie. Op 22 maart vond een gemeente-brede crisisoefening plaats. Een grote oefening waarbij de crisisorganisatie (binnen de gemeente) volledig werd opgeschaald.
Het scenario betrof een gekantelde tankauto tijdens Koningsdag met uiteraard de nodige effecten waardoor alle gemeentelijke processen ingezet moesten gaan worden. Naast de inhoudelijke kant komt er bij een dergelijk scenario en inzet van alle processen druk te staan op de coördinatie en snelheid van het onder controle krijgen van het incident. Met gesimuleerde (social) mediaomgevingen werd een hoog realiteitsgehalte gecreëerd waardoor de deelnemers ook echt het gevoel kregen dat zij bezig waren met het bestrijden van een incident. Uiteraard is deze oefening ook geëvalueerd. De conclusie is dat we een goede organisatie hebben staan, maar dat deze op details nog wel wat verbeterd kan worden.
Alarmeringscomputer Naast de gebruikelijke telefoonboom hebben we regionaal samen met de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond en Zuid-Holland Zuid een alarmeringscomputer om gemeentelijk personeel in één keer te kunnen alarmeren bij een groot incident. Deze alarmeringscomputer loopt technisch op het einde. Om die reden is in 2022 landelijk een aanbesteding gelopen via de LMO (Landelijke Meldkamer Organisatie) voor een nieuw systeem. Dit systeem wordt in 2023 geïmplementeerd.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 41
Stuurgroep Veiligheid De stuurgroep veiligheid is het overlegorgaan waarin gemeente en externe partners grofweg eens per zes weken veiligheidsissues bespreken. Ook in 2022 kwam de stuurgroep regelmatig bijeen. De stuurgroep bestaat uit: senior veiligheidsadviseur (voorzitter), vertegenwoordigers van brandweer, politie, handhaving, Ambulancedienst, Omgevingsdienst, afdeling BOR en een notulist. Optioneel is deelname van de burgemeester en vertegenwoordigers van de GHOR, afdeling B&O en afdeling De Volgerlanden. En zo nodig ook externe betrokkenen. De senior veiligheidsadviseur treedt op als voorzitter van de stuurgroep. De voorzitter leidt de vergadering en zorgt voor het maken van heldere afspraken. In ‘conflicterende situaties’ heeft de voorzitter doorzettingsmacht. Bij externe partners houden de deelnemers uiteraard rekening met elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De voorzitter stemt regelmatig af met de burgemeester. De voorzitter handelt in de lijn die de burgemeester voorstelt. De burgemeester maakt zelf aan de hand van de agenda de keuze om al dan niet aanwezig te zijn bij de vergadering van de stuurgroep. Het doel van de stuurgroep is: het adviseren van de (gemeentelijke) organisaties; het vooraf onderkennen van potentieel onveilige situaties; en het realiseren en onderhouden van een veilig Hendrik-Ido-Ambacht.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 42
Naast de reguliere agendapunten heeft de stuurgroep in 2022 specifiek gesproken over: de ontwikkeling van het nieuwe meerjarig Beleidsplan integrale veiligheid en leefbaarheid 2022-2025; de veiligheidsrapportage 2021; de realisatie van een nieuwe JOP (Jongeren Ontmoetings Punt) in de Volgerlanden (zie tekening hieronder); de bouw van het nieuwe veer Sophiapolder. Het veer wordt ingezet voor de hulpdiensten bij hulpverlening op de Sophiapolder (zie afbeelding hieronder); de vooraankondigingen van evenementen in 2023; ontwikkelingen Kijfhoek.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 43
Opvang vluchtelingen Aanleiding Begin 2022 lijkt het einde van de coronapandemie eindelijk in zicht. Na een periode van twee jaar waarin de veerkracht van zowel het individu als onze organisatie op de proef is gesteld, neemt de ernst van de ziekte af. De terugkeer naar het normale leven blijkt echter van korte duur. Wanneer het Russische leger in februari 2022 Oekraïne binnen valt, dient de volgende crisis zich aan. Al snel na de start van het oorlogsgeweld kwam er een vluchtelingenstroom op gang vanuit Oekraïne naar de omliggende Europese landen. Ook in Nederland werden we kort na het uitbreken van de oorlog met de komst van de eerste vluchtelingen geconfronteerd. In de weken die volgen bleek de vluchtelingenstroom van ongekende proporties te zijn en het realiseren van voldoende opvangcapaciteit was voor de Rijksoverheid een onmogelijkheid. De Rijksoverheid roept de noodtoestand uit en vraagt in februari aan de veiligheidsregio’s en gemeenten om te hulp te komen en voor minimaal 2000 personen per regio crisisnoodopvang te organiseren. Opschaling crisisstructuur Om aan deze landelijke opgave te voldoen bleek een gecoördineerd samenspel tussen veiligheidsregio en gemeenten noodzakelijk. De veiligheidsregio besloot daarom op te schalen naar GRIP 2, om op die manier de samenwerking te structureren.
Met deze opschaling werd het bevolkingszorgproces publieke zorg in stelling gebracht. De veiligheidsregio nam een coördinerende en faciliterende rol op zich, waarbij het de verantwoordelijkheid werd van de gemeenten om op zoek te gaan naar geschikte opvanglocaties en deze in gereedheid te brengen. Om de opschaling van het proces publieke zorg mogelijk te maken is een beroep gedaan op de regionale crisisorganisatie van Bevolkingszorg. Diverse collega's met een regionale crisisfunctie zijn opgeroepen en ingezet. Zo is uit onze organisatie een collega als informatiecoördinator bij het regionale Team Bevolkingszorg ingezet.
Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Veiligheidsrapportage 2022 | 44
Om deze processen lokaal in goede banen te leiden, is er ook in Hendrik-Ido-Ambacht een crisisteam samengesteld. Binnen dit team, de ambtelijke werkgroep Oekraïne, werd een breed scala aan disciplines vertegenwoordigd onder leiding van de gemeentesecretaris. Het technisch voorzitterschap en de coördinatie op de uitvoering werd verzorgd door de adviseur crisisbeheersing. Regionale opgave In de eerste maand van de vluchtelingencrisis lag de focus van zowel de gemeenten als de veiligheidsregio voornamelijk op het organiseren van voldoende crisisnoodopvang. Hierbij heeft de veiligheidsregio vanuit het oogpunt van efficiëntie ervoor gekozen om binnen onze regio een aantal grote, centrale noodopvanglocaties in te richten. Op deze manier is het gelukt om de eerste golf vluchtelingen op te vangen en te voorzien van bed bad en brood. Omdat de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht niet beschikt over een geschikte noodopvanglocatie van deze ordegrootte, heeft de gemeente in deze periode geen vluchtelingen opgevangen. Toen de eerste toestroom van vluchtelingen onder controle was, verschoof de focus van de veiligheidsregio: naast crisisnoodopvanglocaties ging men op zoek naar zogenaamde longstay locaties. Dit zijn locaties waar vluchtelingen voor minimaal zes maanden opgevangen kunnen worden in relatieve luxe.