Verslag raadsvergadering 13 juli 2021

Mevrouw Maráczi: Ik kan eigenlijk helemaal aansluiten bij de woorden van de heer Van Mare. De voorzitter: Anderen nog? Ja, de heer Van der Burgt. De heer Van der Burgt: Ja, ik zou geen stemverklaring af willen geven, maar de heer De Mare triggert mij. Wat de heer De Mare zegt is dat staan wij ook voor, juist geen vertraging creëren, maar het amendement dat kan gewoon leiden totdat er gewoon af en toe eens een keer met het college … De voorzitter: Nee, u moet een stemverklaring afgeven. De heer Van der Burgt: Dus we zullen voor het amendement zullen wij voor stemmen. De voorzitter: Ja. U bent mede-indiener. Nee, we gaan niet weer op elkaar stemverklaring reageren. Ik kreeg daar al een zwaai, maar dan zeg ik dat gaan we niet doen. Dus ik wachtte nog even tot de kern. Maar u bent ook mede-indiener, dus als indiener hoef je niet per se een stemverklaring te geven, want dat is heel helder dat je hier voor bent, anders dien je hem niet in denk ik. Oké. We gaan het amendement in stemming brengen. Ik ga eerst vragen wie voor het amendement is. Ik ga tellen, dus ik ga tellen. Dus de fractie Rieter, een. Dan CDA, twee, drie, vier. VVD is vijf, zes. Daar achter ook dacht ik. Zes, zeven, acht, negen. Dan Lokaal sterk, tien, elf. Dan plan!, twaalf. De heer Van Aert, 50PLUS. Dertien. De heer … Dertien, veertien. Dan de heer Rieter, Helder Helmond. Vijftien. Mevrouw Bach is zestien.

De heer Smit is zeventien. Wie mis ik? Wat zegt u? Ja, die heb ik erbij. De heer Dere heb ik er niet bij. Achttien met de heer Dere nog erbij. Mevrouw Janssen heb ik meegenomen. Jullie heb ik meegenomen. Dan zijn er achttien … De heer ook. Achttien. Het CDA zijn er vier. Achttien voor. Wie is tegen? De rest is tegen. Aanwezig zijn 33 mensen, dus dan zouden we … Ja, we moeten even goed tellen, want ik wil echt geen fout maken. Dan zijn er vijftien tegen. Dan is het amendement aangenomen. Met dit amendement aangenomen, breng ik het raadsvoorstel in stemming. Mevrouw …: Voorzitter? De heer Tuerlings: Voorzitter? Mevrouw …: Oh. De voorzitter: Ja? De heer Tuerlings: Dan zou ik graag even willen schorsen om te bespreken wat dit voor mijn fractie betekent. De voorzitter: Oké. Is prima. Hoeveel tijd heeft u nodig? Vijf minuten? De heer Tuerlings: Tien, denk ik. De voorzitter: Oké. Dan schors ik tien minuten de vergadering. Korte schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Ik heropen de vergadering. Neemt u uw plaatsen weer in. Ik heropen de vergadering. Ik vraag de heer Tuerlings, die heeft om een schorsing gevraagd, om het woord te voeren. De heer Tuerlings.

De heer Tuerlings: Ja. Dank u wel, voorzitter. We hebben binnen onze fractie beraadslaagd, als je dat werkwoord zo vervoegt. Wij zouden graag het voorstel puntsgewijs in stemming brengen, maar ik begreep dat dat onmogelijk is. Dat brengt ons tot de stemverklaring dat wij voor beslispunten 1, 2 en 3 stemmen en tegen beslispunt 4 en daarmee tegen het raadsvoorstel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog een stemverklaring? Ja, de heer De Mare. De heer De Mare: Dank u wel, voorzitter. Wij delen de overwegingen van GroenLinks. Wij vinden het erg zonde, dat is overduidelijk, want we hebben tegen gestemd, dat dat beslispunt 4 is toegevoegd, omdat we daar problemen mee verwachten, maar wij vinden dat niet zwaar genoeg om tegen het voorstel te stemmen, want wij begrijpen de juridische consequenties als het voorstel niet zou worden aangenomen. Dus wij zullen voor het voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Wij willen ons wel graag aansluiten bij de GroenLinks fractie. Voor ons is punt 4 wel erg zwaarwegend. De voorzitter: Oké. Anderen nog? Stemverklaring? Nee? Dan gaan wij over tot stemming. Wie is … Over het raadsvoorstel. Wie is voor het raadsvoorstel? Voor het raadsvoorstel is Michael Rieter, fractie Michael Rieter. Ja, ik moet er een beetje aan wennen. Maar ik moet er nu dertien, dus. Het CDA, de VVD, PvdA, Lokaal sterk. Jawel.

Ja, maar hey, ik ben een vrouw en ik kan meer dingen tegelijk doen. Helder Helmond, fractie Bach, Helmond Actief, 50PLUS, plan!. Wie is tegen dit voorstel? Tegen is GroenLinks, SP, D66. Daarmee is het voorstel aangenomen. Dank je wel. 18. 1e Bestuursrapportage 2021. Raadsvoorstel 48 De voorzitter: Dan gaan wij over tot agendapunt 18. Dat is de 1e Bestuursrapportage 2021. Raadsvoorstel 48. Het CDA heeft een technisch voorbehoud gemaakt. CDA. De heer Vervoort. De heer Vervoort: Wij kunnen het voorstel Bestuursrapportage in ieder gewoon voor stemmen, dus van ons … De voorzitter: Oké. Dat was het technische voorbehoud. Kan. Dat is afgehandeld. Zijn er nog andere inhoudelijk of wil iemand er nog een bijdrage aan leveren? Technisch afgehandeld. Nou, de heer Van der Burgt, wilt u nog iets toevoegen? Van de Brug. Ja, nee die zit daar. Nou, mag ik dan het voorstel in stemming brengen? Raadsvoorstel 48. Wie is voor dit voorstel? Wie is tegen? Dan is het unaniem aangenomen, de heer Van de Brug. Moties vreemd aan de orde van de dag De voorzitter: Dan tot slot is er een motie vreemd aan de orde van de dag en heeft de VVD gaat dat indienen. Ik geef de heer Manders daarvoor het woord. De heer Manders, aan u het woord. De heer Manders: Dank je wel, voorzitter. Criminelen in de raad geen bezwaar.

Lijkt een hele rare zin, maar voor raadsleden is het in tegenstelling tot wethouders niet verplicht om een VOG verklaring te hebben, een Verklaring Omtrent het Gedrag. Dat is namelijk in strijd, volgens mij, met het passieve kiesrecht wat in onze grondwet staat. Minister Ollongren heeft echter de partijen opgeroepen in het land om aan toekomstige raadsleden toch een VOG te vragen. Dat heeft natuurlijk ook te maken met iets wat we in een

podiumbijeenkomst al eens een keer besproken hebben, namelijk de ondermijning die dreigt. Vanuit deze gedachte heb ik een, ik denk al bijna twee maanden geleden, een voorstel van motie ingediend die ik eerst heb neergelegd bij de burgemeester om te kijken hoe zij daar tegenover stond en later is hij volgens mij ook met de fracties besproken. Ik heb hem gisteren ook nog een keer rondgestuurd. Waar het in die motie om gaat, is dat we een hindernis weghalen. Bij veel partijen, in ieder geval bij de VVD, is het in ieder geval al gebruikelijk voordat we een groslijst opstellen dat we tegen alle kandidaat-raadsleden zeggen: er moet een VOG komen. Krijgt een raadslid dat niet, dan komt zo’n potentieel raadslid niet bij ons op de lijst. Ik heb echter begrepen dat er best wel veel mensen zijn, ook binnen de VVD, die zeggen: ja, maar ik sta op nummer 20. Dit kost me meer dan 40 euro. Waar is dat allemaal goed voor? Om dat weg te nemen en om de drempel zo laag mogelijk te krijgen voor partijen om allemaal aan die potentiële raadsleden, toekomstige raadsleden te vragen een VOG en anders zo iemand niet op de lijst te zetten, is deze motie ingediend. Ik weet niet of ik hem helemaal moet voorlezen of alleen het … Ja? De gemeenteraad in Helmond is op 13 juli 2021 bij vergadering bijeen.

Constaterende dat ook de politiek te maken krijgt met ondermijning in de vorm van infiltratie in het gemeentebestuur en dit te lijf gegaan kan worden door als politieke partij een Verklaring Omtrent het Gedrag te eisen van kandidaat-raadsleden, een strafblad geen beletsel vormt om jezelf kandidaat te mogen stellen voor de gemeenteraad, veel partijen vanwege kostenoverwegingen nog geen verplichte VOG eisen van alle kandidaat-raadsleden op de kieslijst, ook personen laag op de kieslijst met voorkeursstemmen kunnen worden gekozen, overwegende dat we willen voorkomen dat criminelen in de politiek infiltreren, volksvertegenwoordigers vanwege hun voorbeeldfunctie van onbesproken gedrag behoren te zijn, er eigenlijk geen drempels moeten zijn bij politieke partijen om een verplichte VOG te vragen aan hun kandidaatraadsleden, verzoekt het college om de kosten voor het aanvragen van een VOG ten behoeve van de potentiële raadsleden op de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 op zich te nemen, dit te financieren uit de pot gemeentelijke bijdrage voor de gemeenteraadsverkiezingen of de gelden ter ondersteuning van de politieke partijen of de post onvoorzien. Gaat over tot de orde van de dag. Ondertekend door de fractie van de VVD, 50PLUS, CDA, Helmond Actief, Partij van de Arbeid, Helder Helmond en Bach Plus. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel.

Ik geef hem in bespreking. De heer Stevens en dan de heer Van Lierop. De heer Stevens: Ja, voorzitter. In de eerste plaats dan denk je: joh, dat is eigenlijk best wel sympathiek, maar aan de andere kant denk ik: we hebben passief kiesrecht. Als iemand gezeten heeft voor iets, bijvoorbeeld ik heb een belastingschuld gehad en ik kon het niet betalen, ik noem maar wat, en ik heb een week moeten zitten, twee weken, maakt niet uit, iemand in ieder geval met een strafblad mag gewoon als die gezeten heeft, heeft die zijn schuld aan de maatschappij in die zin afgelost en stel dat dat jaren geleden is geweest, dan zou die dus eigenlijk niet meer in de raad mogen zitten, maar dat vind ik te ver gaan, dat is mijn persoonlijke mening. Want ik denk dat bijna niemand in dit leven van onbesproken gedrag is, alleen de een die heeft de pech dat die gepakt is en de ander niet. Ja. Maar het gaat hier om of de VOG betaald moet worden door de gemeente. Nou, dat is de beslissing die hier ligt. Of je een VOG vraagt aan dat is de partij, ja, de selectieprocedure van elke partij zelf, dus als een partij zegt: wij gaan geen VOG vragen, want we hebben een andere procedure, wij doen een eigen onderzoekje of maakt niet uit wat, dan hoef je dat ook niet … Die VOG hoef je dan ook niet te vragen. Dus op het moment dat je zegt: nou, we gaan dat allemaal laten betalen dor de gemeente, dat vind ik niet goed.

Dan moet als u zegt: de VOG is een onderdeel van onze selectieprocedure, dan zorg je maar dat of degene die erin wil, op de lijst wil hem zelf betaalt of dat de partij hem betaalt voor hem. Punt. Ik vind het een beetje bühnepolitiek als ik eerlijk ben. Want natuurlijk willen wij geen criminelen in de raad, dat snap ik ook wel, maar dit helpt daar niet bij. Ik laat het hierbij even. Tot zover, voorzitter.

De voorzitter: Dank je wel. De heer Van Lierop. De heer Van Lierop: Dank je wel, voorzitter. Voorzitter, beste collega’s en kijkers online, de motie lezende was onze eerste reactie: wie kan nu tegen het eisen van een VOG zijn voor kandidaat-raadsleden? Ook wij vinden dat we ondermijning in de vorm van infiltratie door criminelen in het gemeentebestuur te allen tijde moeten voorkomen, maar de vraag is: voorkom je met een VOG datgene wat de inhoud van deze motie probeert te voorkomen? Criminele infiltratie en ondermijning gaan zo gehaaid te werk dat een potentieel infiltrerend kandidaat-raadslid zeer waarschijnlijk een VOG moeiteloos kan verkrijgen. Daarnaast stelt de motie dat de volksvertegenwoordigers vanwege hun voorbeeldfunctie van onbesproken gedrag zouden moeten zijn. Ook daarvan zou onze eerste reactie zijn: wie kan het hiermee oneens zijn? Maar wat is onbesproken gedrag? Hebben wij een garantie dat alle huidige raads- en collegeleden van onbesproken gedrag zijn? Natuurlijk willen we de motie graag in haar geest lezen in plaats van naar de letter, maar dan nog geldt dat je een kandidaat-raadslid die geen VOG kan verkrijgen vanwege het passieve kiesrecht dat in de grondwet verankerd is niet uitgesloten kan worden. Wij zijn van mening dat het aan partijen zelf is om een goede screening op te zetten.

We hebben daar in het verleden al hulpmiddelen van de gemeente voor gehad en zullen die ongetwijfeld blijven krijgen. Daarnaast leggen kandidaten die als raads- of commissielid worden benoemd een eed of gelofte af. In dit kader kun je bediscussiëren wat de waarde daarvan is, maar we zouden een gelijksoortige discussie kunnen voeren over de waarde van een VOG in relatie tot het passieve kiesrecht. We hebben daarnaast ernstige twijfels of het doel dat wij zeker omarmen met een VOG bereikt wordt. Daarnaast schatten we in dat de kosten die hiermee gemoeid zijn en waarvan voorgesteld wordt die ten laste van de gemeenschap te brengen zo’n 9.000 tot 12.000 euro kunnen bedragen. De vraag is of wij achter die kosten kunnen staan als we geen garantie hebben dat de inhoud van de motie voorkomt wat het beoogt te voorkomen. We vragen ons af hoe degene die de motie ingediend hebben hier tegenaan kijken en zien hun reactie graag tegemoet. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over naar de heer Tuerlings, dan de heer Rieter senior, dan junior. Tuerlings. De heer Tuerlings: Dank u wel, voorzitter. Ja, voorzitter, ook ik, mijn fractie hebben tweeledige gevoelens bij deze motie. Aan de ene kant vragen we van al onze vrijwilligers in Helmond een VOG: voor de sportclub, voor het werken met kinderen, voor het werken met ouderen, voor het werken met kwetsbare inwoners.

Dat vinden we met z’n allen super logisch. Zoals de heer Van Lierop ook aangeeft: het zou dan ook niet meer dan logisch moeten zijn dat we dat ook van onze politici en volksvertegenwoordigers verwachten, maar anderzijds is de werkelijkheid veel weerbarstiger. Dat is ook al genoemd: iedere inwoner in Nederland heeft het recht zichzelf verkiesbaar te stellen, dat noemen ze passief kiesrecht, met of zonder VOG. Het is een keuze van het partijbestuur om die VOG wel of niet mee te laten wegen in de eventuele kandidatuur. Deze motie stelt slechts voor de kosten van een VOG-aanvraag door de gemeente te laten dekken. Nou krijgen we als fracties krijgen we allemaal jaarlijks een budget ter ondersteuning. Ik zou het zelf heel mooi vinden als partijen dit daaruit zouden kunnen dekken, omdat er dan nog steeds een keuze is aan de partij met het eigen budget. Daar zou de verordening eventueel op moeten worden aangepast. Als dat niet zou kunnen of een brug te ver is, dan zouden wij nog kunnen instemmen met deze motie wanneer het wel gedekt zou kunnen worden uit de reserve die is ontstaan naar aanleiding van beslispunt 10 geloof ik van vanavond, raadsvoorstel 39, maar daar wil ik nog twee kanttekening bij plaatsen.

Die zijn ook reeds benoemd: het verplicht stellen van een VOG stelt het passief kiesrecht niet buiten werking en de woordkeuze in de overweging is nogal stigmatiserend en dat vind ik jammer.

De voorzitter: Oké. Dank je wel. Rieter senior. De heer M.P.J. Rieter: Dank u wel, voorzitter. Laat ik er vanuit gaan, voorzitter, dat ik als voorbeeld dat ik persoonlijk voor een VOG zou zijn. De VOG, als de helft van de politieke partijen een VOG aanvraagt en de andere helft niet, dan is het natuurlijk een wasse neus als de ene helft wel een VOG heeft en de andere helft niet als we daarmee de ondermijning willen tegengaan. Ik wil dat ook zelfs los zien van de kosten. Ik denk dat de hamvraag zou moeten zijn: het zou moeten mogelijk zijn bij wijze van spreken als je een VOG zou willen hebben, moet iedereen een VOG aanvragen. Dat is in het verlengde wat de heer Tuerlings ook stelt: dat verwachten wij ook van onze vrijwilligers, enzovoorts. Maar dat kan en mag blijkbaar niet. Dat antwoord zou ik graag willen hebben van de burgemeester. Als dat zo is, ja dan wordt het een heel moeilijk verhaal en dan praat ik niet eens over de kosten, want daar vind ik als stad het enige is dat we hier vanavond praten over de kosten.

Het gaat meer om de waarde die een VOG geeft, want dat betekent ook nog eens dat je naar buiten toe dadelijk weet waarschijnlijk of we weten het niet misschien, misschien dat partijen het niet vertellen, als niemand vertelt: wij doen aan een VOG onderzoek en de andere partij doet het niet, dan weet de stad het niet, maar als een aantal partijen zegt: wij hebben een VOG, dan heb je dus twee categorieën mensen in deze raad waarvan je niet weet of ze wel of niet geschikt zouden zijn volgens de regels die we wel eisen van vrijwilligers, enzovoorts. Dat vind ik heel erg moeilijk en dat zou ik wel willen weten of dat zou kunnen en dat staat ook los van de kosten. De voorzitter: Oké. Een interruptie van mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ja, ik haak effen aan op dat we dan dadelijk ook nog de vraag krijgen: moeten we dan allemaal met een VOG gaan werken of niet? Want anders is het een wasse neus. Maar we hebben volgens mij net ook al aangegeven dat een VOG niet altijd alles zegt, dus het blijft een wasse neus en een schijnveiligheid. De voorzitter: De heer Rieter junior. De heer M. Rieter: Ja, ik had ook een interruptie eigenlijk net al. Maar goed, we zijn ook een van de indieners, dus we staan ook positief tegenover de motie, alleen ik hoor meerdere partijen zeggen over dat het aan de partijen zelf moet zijn en ik hoorde ook over het eisen van een VOG.

Maar zoals wij de motie hebben gelezen, ligt het nog steeds aan de partijen, maar ik denk dat de hoofdindiener van de motie dat dadelijk kan bevestigen dat in ieder geval nog steeds het aan de partijen zelf is om dat aan te vragen en dat het gewoon alleen maar de mogelijkheid is om een als en een drempel weg te halen voor partijen die dan de kosten, ja, te hoog vinden als het ware. Dus dat is eigenlijk mijn vraag eigenlijk aan de indiener. In ieder geval en ook met dien verstande hebben wij ook de motie mee ingediend. De voorzitter: De heer Rieter. De heer M.P.J. Rieter: Daar zegt u eigenlijk mee wat ik net ook noemde. Dan gaat het dus niet om de VOG, maar dan gaat het dus om het betalen van de kosten van de VOG. Dat is … De voorzitter: Oké. Dat is een interpretatie. Ja? De heer M.P.J. Rieter: Nee, dat is niet waar, voorzitter. Er wordt hier gevraagd om geld te geven voor het betalen van de VOG, dus daar gaat het hier om. Het is een feit en nog steeds vrij aan de partijen. Ik denk dat het belangrijker is dat je zou kiezen uit moreel besef: ik kies als partij voor een VOG. Niet dat het iets kost, want dan denk ik als je echt in je hart die VOG wil hebben, dan betaal je die. Dus dan is het … Ik chargeer het.

Ik ben persoonlijk voor een VOG, maar dan wordt er hier nu gesteld, ik stel dat even ordinair, dan gaat het puur om het betalen van die VOG en niet omdat je van harte een VOG zou willen, want dan heb je nog steeds dat de helft wel een VOG heeft en de andere helft niet. Dan ben ik het ook met mevrouw Maráczi eens: wat zegt een VOG? De voorzitter: Oké. We gaan eens even kijken. Nog anderen? De heer De Mare. De heer De Mare: Dank u wel, voorzitter. Even over de inhoud van het voorstel. Ik ben het best wel eens met de heren Stevens en Van Lierop dat een VOG heus niet een soort waterdicht systeem is dat je dan ineens allemaal hele lieve mensen in de raad krijgt en de foute mensen dan vervolgens eruit sluit, maar wij denken wel als partij dat elke hulp daarbij gewenst is om zoveel mogelijk signalen af te geven dat ondermijning in de gemeenteraad niet getolereerd moet worden. Dus wat dat betreft vinden we het middel van een VOG wel degelijk een van de middelen die je kan gebruiken. Als je dat dan als een van de middelen ziet, moet je de drempels daar zo laag mogelijk voor houden. Wij van de PvdA hadden dat al, wij stelden een VOG verplicht en de partij betaalde het voor ons, maar dat kan misschien niet elke lokale partij of elke partij doen, dus wij vinden het heel reëel dat de gemeente dat voor zijn rekening zou nemen. Wat dat betreft steunen wij de motie ook.

We hebben hem mee ingediend, waar komt even mijn procedurele punt: het is algemeen gebruikelijk dat als een motie door meerdere partijen wordt ingediend, de logo’s en de handtekeningen boven en onder die motie staan. Nu moet ik heel eerlijk zeggen dat is dit keer niet gebeurd waardoor ik werkelijk geen idee heb wie allemaal mijn medeondertekenaars zijn. De voorzitter: Daar komt ie aan. Ik heb hem nog niet hier fysiek, maar … De heer De Mare: Dat is dan wat jammer dat dat dan niet aan het begin … De voorzitter: Geeft u maar even aan mij. De heer De Mare: Van de beraadslaging … De voorzitter: Dan zal ik hem even … De heer De Mare: Is gebeurd. De voorzitter: Laten zien. Dan zou ik nu willen vragen … Ja. Daarmee te steunen. Ik ontvang nu de motie en de motie is ondertekend door VVD, Helmond Actief, Helder Helmond, PvdA, CDA, 50PLUS en Bach. Is daarmee voldoende ondertekend en maakt onderdeel uit van de beraadslaging. De heer Manders: Officieel is hij niet ondertekend door de Partij van de Arbeid, omdat mevrouw Peijs namelijk afwezig was De voorzitter: Oké. De heer Manders: Dus daar heeft de heer De Mare formeel … De voorzitter: Oké. De heer Manders: Getekend.

De voorzitter: Maar dan zou ik hem als ik u was ondertekenen, want dan kunt u hem ook als … Als u voelt dat u hem mee hebt ingediend. Dat is prima. Oké. De heer Stevens: Voorzitter? De voorzitter: Ja. Ja, mijnheer Stevens. De heer Stevens: Ja, heel fijn. Ik wil graag een vraag stellen aan mijnheer De Mare, want hij zegt: elk ding wat kan helpen om ondermijning tegen te houden dat moeten we aanpakken. Ben ik het uiteraard mee eens, maar denkt mijn collega dan daadwerkelijk dat als iemand ook maar een schijn van kans heeft geen VOG te krijgen dat dat die dan in de raad wil gaan zitten, dat de criminelen daar gebruik van maakt? Nee, de crimineel die zou gebruik van willen maken van mensen die eigenlijk naar buiten toe heel schoon zijn met van alles, maar toch via beïnvloeding qua chantagegeld of wat dan ook via die weg invloed uit te oefenen en niet door er zelf te gaan zitten met eventueel het gevaar om ontmaskerd te worden. De voorzitter: Oké. Dank je wel. De heer De Mare. De heer De Mare: Ik kan het best wel met de heer Stevens eens zijn daarin, ik denk alleen dat het dan niet de oplossing is om een VOG niet te vragen. Ik weet wel dat in mijn gezin was mijn dochter van achttien geloof ik de eerste die een VOG had, omdat ze met kleine kindertjes bij de scouting werkte. Ik vond dat toch eigenlijk best wel een goed systeem dat er iets van een doorlichting was.

Ik ga echt niet zeggen, mijnheer Stevens, dat heeft u mij als ik het al heb gezegd, heb ik het verkeerd uitgesproken, dat we alle middelen moeten gebruiken, maar je moet als er beschikbare middelen zijn om te proberen om de gemeenteraad zo zuiver mogelijk te maken moet je die inzetten en wij vinden dat dit daar wel een voorbeeld van is. Ik ben bijvoorbeeld niet voor maandenlange sollicitatieprocedures voor raadsleden, maar dit vinden we een middel wat wel moet worden ingezet. De voorzitter: De heer Stevens. De heer Stevens: Ja, maar u mag toch zelf bepalen of u dat wel of niet voor uw eigen partij wilt, maar dan betaalt u hem of zelf of degene die graag in de raad wil komen. Daar gaat het om. Het gaat hier nu niet om of je de VOG wel of niet mag of wil vragen voor je eigen partij. Doe dat, maar laat het dan ook niet betalen vanuit het potje. Dan moet het zo gaan wat mijnheer Rieter zei net, dan moet het om een morele kwestie gaan en dan betaal je als je de raad in wil of zelf die vier tientjes of drie tientjes als het online gaat of je partij vindt het zo belangrijk dat de partij het voor je betaald. Er zijn echt nog wel mensen die dat dan kunnen betalen of eventueel voorschieten voor die persoon die op de lijst wil staan. De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Daar wil ik graag effen bij aansluiten. Dan vraag ik me af: het is een van de instrumenten.

We hebben natuurlijk een hele toolkit gekregen onlangs en dan denk ik: daar zijn ook allerlei mogelijkheden. Er zijn ook integriteitscursussen, weet ik, maar gaan we die dan ook allemaal in rekening brengen van de gemeentekas? Dus ik vind echt hier staan partijen aan de lat en inderdaad de morele … Je wil zelf iets, dus zorg dan ook goed dat het allemaal goed in elkaar zit. Ik vind niet dat de gemeente hiervoor moet betalen. De voorzitter: Oké. Ik ga even naar de indiener, de heer Manders. Dan zal ik zelf dadelijk ook even kort reageren.

De heer Manders: Dank je wel, voorzitter. Minister Ollongren roept alle partijen in Nederland op om alstublieft de toekomstige raadsleden een VOG verklaring te vragen voor de verkiezingen. De heer …: Ter interruptie, voorzitter. Volgens mij is dat alleen bij wethouders en niet bij raadsleden. De heer Manders: Nee, nee, nee. Bij wethouders is het verplicht. Mevrouw Ollongren roept op om het bij raadsleden in ieder geval als partij voor de verkiezingen aan te vragen. U doet daar heel luchtig over, D66 doet er heel luchtig over. De Italiaanse politie heeft Nederland al vele malen gewaarschuwd dat we niet te luchtig moeten doen over allerlei zaken die hiermee te maken hebben. De heer Tuerlings: Voorzitter, ter interruptie. De heer Manders: Ik kan helemaal begrijpen … De heer Tuerlings: Voorzitter? De voorzitter: Ja. De heer Tuerlings wil een interruptie plegen. De heer Tuerlings: Ja, eigenlijk een opmerking. Mevrouw Ollongren kan daar raadsleden best voor oproepen, maar ik meen dat het in de Kamer ook gevraagd wordt en daar hoor je bijna maandelijks zo niet wekelijks van integriteitsproblemen, dus … De heer Manders: Ja. De heer Tuerlings: Dan, ja, is die oproep misschien ook een beetje leeg. De heer Manders: Ik begrijp de opmerkingen die hiervoor zijn gedaan. Schijnveiligheid werd door een aantal genoemd. Ik zit in het onderwijs.

Ook ik heb een VOG verklaring voor het onderwijs moeten aanvragen. Dat betekent niet dat er in het onderwijs niets gebeurt. Het is echter op dit moment een van de weinige wettelijke mogelijkheden die wij hebben. Het is niet een waterdicht systeem, dat heeft ook niemand gezegd. We stellen een drempel. Deze motie staat op zich niet alleen. Als deze motie zou worden aangenomen, is natuurlijk de volgende vraag dat we elkaar hier recht in de ogen kijken als partijen en zeggen: jongens, zullen wij in ieder geval afspreken dat we voor de volgende verkiezingen aan al onze mensen op de lijst een VOG vragen? Als we dat met z’n allen doen, dan is dat duidelijk. Als een partij dat niet doet, prima, dan zal die partij naar de inwoners moeten uitleggen waarom niet. De voorzitter: Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Dit is nou denk ik precies wat wij bedoelen, het vervolg van deze motie. Dan gaat u ons dadelijk aankijken als partij, omdat wij geen VOG hebben en inderdaad interpreteren naar de … Ja, dit is echt daar alleen al zou ik al tegen … De voorzitter: De heer Rieter senior en dan junior. Senior. De heer M.P.J. Rieter: Ik word eigenlijk een beetje boos, mijnheer Manders. Ik vind dit zelfs heel erg. Ik ben zelf, heb ik ook gezegd, voor een VOG en ik vind in principe dat we dat allemaal zouden moeten doen, maar dat is … Dat wordt hier niet gevraagd.

Als dat de vraag zou zijn, dan zou dat iets zijn. Er wordt hier nu ordinair gevraagd om de kosten te laten betalen door de gemeente. Dat vind ik zo erg. Als je integer bent als partij, dan

vraag je die aan of als je dat wil doen, dan betaal je die zelf. Dan betaal je die zelf. Ik denk ook dat de minister inderdaad, vind ik goed dat ze dat vraagt, dat we een VOG zouden moeten vragen, maar het is nog altijd aan onszelf en daar zit het manco in. Wat er nu gebeurt, en ik blijf het herhalen, vind ik ordinair de hand ophouden om het te kunnen laten betalen en dat heeft niets te maken dat er een VOG moet komen, want die stelt dan op die manier, op die wijze geen reet voor. Per ‘…’. De voorzitter: Nou, ik zou andere woorden gebruiken. De heer Rieter. De heer Rieter junior. De heer M. Rieter: Ja. Dank je wel. Ik heb een vraag aan de heer Manders, want hij had het dus net over om een oproep ook van alle raadsleden om ook dus een VOG aan te vragen, maar dat staat niet in het dictum. Dus dat is wel even … Ja, maar dat is belangrijk om dat al even … Want als dat is wat u wilt, dan moet u wel het dictum aanpassen. De heer Manders: Nee, u heeft denk ik niet goed geluisterd of misschien verkeerd begrepen wat ik zojuist heb gezegd. Is een fase. In de motie staat dat er veel partijen zijn waarbij dat inderdaad gewoon betaald wordt en die kunnen dat ook betalen. Bij de VVD is het geen enkel probleem, alleen er zijn … Willen betalen.

Er zijn ook veel partijen, denk ook aan lokale partijen, waarbij iemand die op plaats 20 staat wel degelijk denkt: ja, moet ik die 40 euro betalen? Waarvoor doe ik dat? Schijnveiligheid, et cetera: allerlei argumenten die zijn voorgekomen. Aan de andere kant willen we als raad graag net als we dat in het onderwijs willen of we dat willen bij mensen die met kinderen werken willen we graag een instrument hebben om een soort filter aan te leggen dat er niet iets fout gaat. Dat is de VOG, meer is het niet. Het is … Ja, ik snap dat het u heel boos maakt. De voorzitter: Nee, ik zou niet willen … De heer M.P.J. Rieter: Voorzitter? De voorzitter: Nee. De heer M.P.J. Rieter: Ik vind dat heel erg dat u daar niet op ingrijpt, want dat doet deze motie niet. De motie gaat niet om het aanvragen van een VOG, de motie gaat om het vragen voor geld te betalen voor de VOG. Ik vind dat heel kwalijk, burgemeester, en ik mag dat blijkbaar niet zeggen. Maar dat is wel het feit hier vanavond. Die VOG vind ik persoonlijk prima, maar er wordt hier gevraagd om geld voor die VOG. De voorzitter: Ik ga zo … De heer M.P.J. Rieter: Daar gaat het om. De voorzitter: U hebt uw punt gemaakt. De heer M.P.J. Rieter: Ik vind het erg dat u nog zegt dat ik mijn punt heb gemaakt. Daar gaat het helemaal niet om. De voorzitter: Nee, ik kom zo meteen … De heer M.P.J. Rieter: Dit is de strekking van de motie.

De voorzitter: Ik kom zo meteen nog ook zelf met een reactie. De heer Manders.

De heer Manders: De motie vraagt om een drempel weg te nemen. Dat is wat de motie vraagt. Dat staat ook letterlijk in de motie geformuleerd. De heer Stevens: Ter interruptie, voorzitter. Klein vraagje. De voorzitter: De heer Stevens. De heer Stevens: Ik krijg een beetje het gevoel dat via een omweg een soort van morele verplichting komt dat als wij het uit het potje van onszelf gaan betalen dat er dan geen drempel meer is om hem inderdaad te gaan aanvragen, terwijl we weten dat het, tenminste is onze mening, is het bühnepolitiek, het is … Kijk, als je een pedofiel bent en je gaat onderwijs geven dat vind ik wat anders dan wat hier gevraagd wordt, dus via een omweg zegt u eigenlijk … Brengt u een beetje die verplichting op. Ik begrijp collega Rieter wel een beetje dat die … Hij wordt wel heel kwaad, maar ik begrijp wel zijn stelling. Het … Ja, de verplichting is een omweg om een verplichting VOG te doen. De heer M. Rieter: Voorzitter? De heer Stevens: Daar heb ik toch een beetje moeite mee. De voorzitter: De heer Rieter. De heer M. Rieter: Nou, volgens mij is die vraag heb ik net letterlijk aan de heer Manders gesteld en heeft hij net ook letterlijk geantwoord dat dit niet het geval is. Het is puur … Ja, dat is … Je kan wel zeggen morele verplichting, maar dat vind ik dan weer te ver gezocht. De voorzitter: Oké. De heer Manders maakt zijn betoog af.

De heer Manders: Ja, die VOG verklaring voor politieke ambtsdragers is ook weer anders, er wordt naar andere zaken gekeken dan wanneer je een VOG verklaring hebt bijvoorbeeld voor het onderwijs. Dus als iemand zegt: nou, ik heb dat fout gedaan in mijn leven, dan kan dat best geen rol spelen als dat een politieke ambtsdrager functie betreft, terwijl het misschien voor een onderwijsfunctie wel een rol kan spelen. Dus men kijkt naar specifieke zaken die van belang zijn voor het functioneren van de politiek. Dat was even een antwoord op een vraag, dacht ik, die door plan! gesteld was. Even kijken, de heer Tuerlings keuze partij is dan duidelijk naar de kiezers toe, heeft de heer Tuerlings aangegeven. Ja, dat klopt. Als partijen zeggen: wij eisen een VOG verklaring van al onze potentiële raadsleden, dan is het naar de kiezers toe duidelijk dat je als partij dat instrument toepast om een filter aan te brengen. Helaas is dat op dit moment het enige instrument wat we hebben. We kunnen wel als partij zelf allerlei regeltjes gaan bedenken, maar dat heeft geen wettelijke status. De enige wettelijke status die we op dit moment hebben, is die VOG. Vandaar, nogmaals, het weghalen van drempels, daar gaat het mij om, waardoor dat argument, kosten, geen rol speelt bij partijen om het niet te doen. De voorzitter: De heer Rieter … De heer Manders: Dat is de kern van de motie.

De voorzitter: De heer Van Lierop.

De heer Van Lierop: Dank je wel, voorzitter. Nou, ik vind nog steeds dat als de heer Manders echt iets wil regelen dat hij dat eigenlijk maar landelijk moet gaan regelen in Den Haag, maar ik ben het ook oneens met zijn stelling dat het het enige instrument zou zijn. Wij hebben de vorige keer heel duidelijk een toolbox meegekregen. Wij hebben zelf bij het screenen van onze kandidaten de vorige periode allerlei casussen voorgelegd, dus je kunt wel degelijk wat doen. Ik hecht daar veel meer waarde aan als alleen die VOG even ter … Ik heb hem zelf trouwens twee keer ingeleverd, als iemand zich dat ooit mocht afvragen. Vrijwilliger. Maar het zegt niet zo heel veel en dat is wat hier nou gezegd wordt vanavond. Ik begrijp heel goed als we naar de geest van uw motie kijken onderschrijven we hem meteen, maar het lost het probleem helaas niet op. De voorzitter: Oké. Ik kijk eventjes naar de zijde van de raad. Dan kan ik zelf nog een korte reactie geven op het indienen van de motie. Ik denk dat het belangrijk is dat we met elkaar het debat durven en kunnen aangaan hoe wij een integer bestuur willen zijn. Daar zijn vele mogelijkheden voor, maar primair is uw eigen partij verantwoordelijk voor de screening van mensen die op de lijst staan of die mogelijk in de gemeenteraad zijn.

Ik denk dat er alle mogelijkheden onderzocht moeten worden om te kijken om een goed gesprek aan te gaan met je kandidaat-raadsleden en daar is VOG een onderdeel van. Het kan een aanleiding zijn om met elkaar in gesprek te gaan en dan een integriteitsgesprek te voeren, gewoon: wat kan wel? Wat kan niet? Soms is het allemaal niet zo zwartwit, maar juist een VOG is daar een onderdeel van. Het is geen verplichting, maar het is wel een onderdeel van de toolbox die ter beschikking van u staat. Dus dat is er gewoon. We weten gewoon met elkaar de afgelopen periode, dat is vier jaar geleden, waren er duizenden raadsleden die gewoon met de VOG en toen werd dat helemaal … Ik dacht iets tussen de vijf en de zesduizend. Dus iedere verkiezingsperiode wordt dat meer als instrument ingezet. Daarin pleit ik wel voor dat het altijd de verantwoordelijkheid van de partij blijft. Het is ook niet … Het is voor het passief kiesrecht kan het geen onderdeel uitmaken, want het kan niet zijn dat je daardoor niet op de lijst kan staan, maar het kan wel een goed gesprek met zich meebrengen wat u als partijvoorzitters of partijen kan voeren met de kandidaten.

Als daar eventueel een drempel voor zou zitten, als dat financieel zou zijn, het zou nooit verplicht moeten zijn, dan denk ik wel dat als uw raad dat zou willen en daarmee een signaal afgeeft: bij ons is er geen enkele drempel om een VOG aan te vragen. Heb het goede gesprek. Alleen de VOG is niet voldoende, je moet er ook wel een goed gesprek bij hebben. Je moet het wel in het totaalpakket van de toolbox zien. Nou, als u daar dan een financiële bijdrage zou willen leveren, daar gaat u zelf dan over. Dan zou ik wel een andere dekking zoeken en dan zou ik hem graag willen verantwoorden in de BERAP, want die verkiezingscampagnekas daar is ie eigenlijk niet voor bedoeld. Het is geen campagne-instrument, maar het is een instrument wat wij met elkaar heel graag inzetten om een integer bestuur te zijn. Dat is de intentie van de motie. Als we hem zo mogen lezen is dat, en dat is ook wat de heer Rieter zegt, dat is de intentie. Als we daar dus met elkaar dat samen zouden willen uitstralen en zeggen: dat mag dan ook geen belemmering zijn, dan is die financiële belemmering dat zou dan gewoon een signaal zijn dat wij het als raad het allemaal belangrijk vinden dat we dat gewoon met elkaar doen, maar dan wel met de intentie dat het een gespreksonderwerp is over integriteit en integer bestuur. Het is een mooi signaal. De minister roept er voor op.

wethouders is het verplicht, bij raadsleden is het echt niet verplicht en mag het ook geen doorslaggevende reden zijn waarom iemand wel of niet in de raad komt zitten. Dus met die kanttekeningen omarm ik wel wat deze motie, maar ik ga er dus niet over, u gaat erover, maar u weet gewoon: dit is een onderwerp wat we allemaal heel belangrijk vinden toch om dit wel te doen en er gaat ook een signaalwerking uit van het collectief zoals wij hier zitten. Als je dit doet, kan je het alleen maar als dit collectief doen, want uw partijen, en mogelijk wel andere partijen die hier niet aan tafel zitten die misschien wel aan de verkiezingen meedoen, die hebben helemaal geen stem in deze, dus. U mag er dan wel vrij gebruik van maken. Het is geen verplichting en dat moet ook helder zijn. Als u er gebruik van maakt, is er geen drempel, als u het niet doet dan is het uw keuze. U kunt altijd aan de kiezer uitleggen waarom de mensen op de lijst staan en welke gesprekken u gedaan hebt. Als daar iets fouts in zit, dan zal uw

partij dat uit moeten leggen en dan is dat hetgeen wat het gesprek wat je met de samenleving eigenlijk hebt. Dus ja, ik denk ieder instrument wat daar een positieve bijdrage aan levert zou ik zeggen: doe het. Maar dat is aan u. Dus dat wilde ik gewoon effen kwijt. Ja? Dus dat is … De heer Manders: Ik wil u danken voor uw ondersteuning van deze motie. De voorzitter: Maar ik wil hem graag dan in stemming brengen. Zullen we dat maar gewoon doen? Dan mag u ook nog een stemverklaring afgeven. Ja? De heer Rieter. Niet boos worden, want … De heer M.P.J. Rieter: Nee, ik ben niet boos. Ik onderschrijf namelijk datgene wat u allemaal zegt, want dat is het punt niet. Maar daarom zal ik dus nadrukkelijk tegen stemmen, omdat dit dus niet het signaal is wat we moeten willen afgeven. Dit is niet het signaal wat we moeten willen afgeven, want het signaal moet zijn dat we als partijen een VOG zouden moeten gaan regelen voor onze kandidaten. Punt. En niet de hand moeten ophouden dat onze kiezers gaan betalen om het signaal af te geven dat we het allemaal zo integer doen. Ik vind dat gewoon kwalijk. Dus als u zegt een signaal, prima, een VOG, maar niet met deze motie. Dus ik zal hartstochtelijk tegen stemmen, terwijl ik hartstochtelijk voor een VOG ben. De voorzitter: Ja. Mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ja, ik denk dat dat goed past bij ons standpunt.

U zegt net ook over een signaal afgeven naar de samenleving, maar we geven natuurlijk dan ook andersom een signaal af dat voor politici altijd alles betaald moet worden en geregeld moet worden en dat onze inwoners altijd gekort worden. Dus wij zijn ook inderdaad wij zijn het allemaal eens met alle woorden, maar niet betaald door gemeenschapsgeld, maar gewoon door de partijen zelf. De voorzitter: Ik vraag even aan de heer Manders, want ik had ook nog een advies gedaan voor de dekking dat we het graag bij de BERAP zou willen verantwoorden. De heer Manders: Ja. De voorzitter: Als dat zou … De heer Manders: Ja, ik … Maar dat is in de discussie ondergesneeuwd. Er stond in de motie: of post onvoorzien, maar als u of de wethouder Financiën andere mogelijkheden ziet, er stonden drie voorbeelden, dan is dat natuurlijk geen enkel probleem. De voorzitter: Maar dan zouden wij … Wethouder. BERAP? De heer Van de Brug: Ja, u kunt het uit de BERAP halen. Wat u ook kunt doen u heeft net een ander voorstel behandeld, dat ging over de fractiebudgetten wat we tot 50.000 wat u kunt sparen, daar zou u het ook uit kunnen halen. Er is een globale doorrekening gemaakt als wij 25 kandidaten per lijst zeg maar zouden VOG verklaring zouden, dan zou dat ongeveer een 15.000 euro kosten. Ter informatie. De voorzitter: Ja. Oké. De heer Manders: Ja, of ik het … De voorzitter: De heer Manders.

De heer Manders: Nou uit de budgetten van de fracties zou willen halen die vooral bestemd zijn om de fractie … De voorzitter: Te ondersteunen. De heer Manders: Te scholen en te ondersteunen, dat is volgens mij niet helemaal de bedoeling. Ik steun trouwens wel de oproep die een aantal mensen ook al hebben gedaan om dit eigenlijk landelijk aan te kaarten als de minister ons oproept, dan hoort eigenlijk landelijk daar ook gewoon financiering naar de gemeentes te gaan voor deze zaken. Ik verwacht dat in een van de komende jaren ook wel dat dat gebeurt. De voorzitter: Oh, sorry. De heer Selten. De heer Selten: Dank u wel, voorzitter. Integriteit is natuurlijk een ongelofelijk belangrijk onderwerp, maar dat neemt niet weg dat ik als persoon niet voor deze motie kan stemmen. Een hele simpele reden voor mij is het feit dat wij, en mijn collega de heer Stevens zei het ook al, een bühnepolitiek aan het optuigen zijn: als we een VOG verklaring hebben als raadslid, dan zijn we schoon. Dat is gewoon niet waar. Naast het feit dat wij eigenlijk vinden dat wij een bepaling op moeten leggen die iets afdoet aan ons grondrecht wat in, ja, gewoon een grondrecht is om passief kiesrecht te vertonen, als wij dan hier met z’n allen een morele verplichting oproepen, dan vind ik dat een verkeerd signaal. Dan moet dat in de Tweede Kamer behandeld worden en niet hier in de gemeenteraad van Helmond.

Ik zal daarom in ieder geval tegen stemmen. De voorzitter: Ja. Oké. Eigenlijk bestaat de motie, maar je zegt het al eventjes, want als ik … We krijgen ook een bepaald beeld. Het is de motie bestaat eigenlijk uit twee delen: vinden wij met elkaar dat een VOG belangrijk is? Andere is: hoe moet die dan betaald worden? Want eigenlijk hoor ik het hele signaal: iedereen vind de VOG belangrijk, maar het moet een onderdeel zijn van het geheel. Oh. Oké. Dat horen we niet eens. Oké. De heer Stevens: Volgens mij was het zo, tenminste sommigen, een VOG wat ik zeg is eigenlijk hier nu een bühnepolitiek. Het is gewoon bühnepolitiek. Onze mening. Dus dat ik het heel belangrijk vind? Nee, niet. De voorzitter: Oké. Ik kijk even naar anderen. De heer Tuerlings. De heer Tuerlings: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik sluit mij persoonlijk volledig aan bij de woorden van de heer Rieter senior en de heer Selten. Binnen mijn fractie wordt daar wisselend over gedacht. Ik wil in ieder geval nog heel graag meegeven dat deze motie nooit in de toekomst een reden kan zijn om andere partijen aan te spreken op het niet hebben van een VOG, dus die suggestie die wil ik ook in de toekomst verre uit onze raad houden. Ik zal persoonlijk tegen deze motie stemmen, maar mijn fractie zal waarschijnlijk verdeeld stemmen. De voorzitter: Oké. Dank je wel. Wie nog meer? Dan gaan we de motie in stemming brengen.

Denk ik dat … De stemming is dat de dekking dan nog van … Oh, de wethouder Financiën. De heer Van de Brug: Nou ja, ik denk dat het het meest logische is dat we dat bij de bestuursrapportage gaan dekken. Dat proef ik in ieder geval dat daar het meeste draagvlak voor is. De voorzitter: Ja. Oké. Dank je wel. Dan gaan wij … Wilt u met hand opsteken of wilt u persoonlijk? Of gewoon per hoofd stemmen? Dat kan ook. Ja? Er zijn er ook die verdeeld stemmen. Per hand opsteken? Oké. Dan gaan wij kijken wie voor deze motie is. Voor deze motie. Voor deze motie is de heer Manders, de heer Van der

Burgt, de heer Vervoort, de heer Yeyden … Achttien voor. Wie zijn tegen deze motie? Vijftien mensen zijn tegen. Daarmee is de motie aangenomen. Sluiting De voorzitter: Dames en heren, dan zijn wij gekomen aan het einde van deze vergadering en dit is ook meteen de laatste vergadering voor het zomerreces. Ik zou u allen namens het college een heel fijn zomerreces willen toewensen, een beetje rust, een beetje toch wat meer met familie en vrienden wat ontspanning en ik hoop echt dat we na de zomer terug kunnen kijken naar een mooie zomer waarin corona ons niet verder in de ban heeft, maar dat dat toch op een andere manier zich gaat ontwikkelen. Maar voor nu zou ik echt zeggen: geniet ervan. Dank u wel voor uw inzet tot nu toe. Dan hoop ik dat we na de zomer weer fris en fruitig weer door kunnen gaan naar eigenlijk de laatste spurt, zoals ik dat altijd noem, naar de volgende verkiezingen, want dat is in maart volgend jaar, maar wij gaan de tweede helft van dit jaar onze laatste begroting en ik denk dat het best een mooie uitdaging is om met elkaar dat verder vorm te geven. Voor nu fijne vakantie en geniet ervan. Ik hoop weer snel tot ziens. Ik sluit de vergadering.