Verslag - raad 10.11.2022

Die huisuitzettingen, nee dat is iets wat wij ook hebben afgesproken in de prestatieafspraken, dat we dat niet doen zomaar omdat iemand één keer een maandhuur bijvoorbeeld niet heeft betaald. Daar zijn corporaties ook heel juist kien op, want als iemand een keer niet betaalt, dan gaan ze ook op gesprek, gaan ze langs en dan laten ze de huur ook niet verder oplopen. Dat staat los natuurlijk van uithuiszettingen als er een strafrechtelijke nevenactiviteit is of zo. Daarnaast had u ook een vraag over kleinschalige woonvormen, iets wat volgens mij bij BSD heel goed kan terugkomen, maar ook als het gaat om wonen, welzijn, zorg. Ook iets wat in de visie staat, een klein voorbeeldje, in Helmond Oost zijn nu een corporatie en een zorgpartner met elkaar in gesprek om te kijken of ze in Helmond Oost niet iets kunnen gaan bouwen waar je bijvoorbeeld juist jongeren en ouderen laat samenwonen, waarbij je ook zorg aan elkaar biedt, of in ieder geval wat zou zo’n jongere kunnen doen voor zo’n oudere? Mooie initiatieven die denk ik ook vooral zijn ontstaan doordat met die Wonen Welzijn Zorg-visie partijen elkaar hebben gevonden. Dan het centrum, in de begroting staat een post opgenomen voor visievorming Centrum en Stationskwartier en zoals 50PLUS aangeeft is dit ook bedoeld ter doorontwikkeling van ons centrum.

En dat is dan Centrum+, dus van Oostende tot Oranjekade en tot Zuidkade waar ook een flinke woningbouwopgave voor ons allen ligt. En dan

geeft Helder Helmond nog aan, bij verdichting moet je goed kijken naar wat de ruimte, hoe je de ruimte gebruikt. En natuurlijk doen we dat ook, we voegen ook groen toe, we willen juist ook ontmoeting stimuleren en ik denk dat bijvoorbeeld groen en ontmoeting ook ontwerpprincipes zijn die je aan de voorkant meeneemt en niet iets wat je achteraf denkt van dat moeten we ook nog erin regelen. En ik vind zelf natuurlijk het Burgemeester Geukerspark en het 25 Septemberpark zijn natuurlijk hele mooie voorbeelden van hoe je ontmoeting, maar ook groen in de stad juist heel belangrijk vindt. Dan de schaalsprong, de vraag van Helder Helmond. Hoe verhoudt de schaalsprong zich tot de slanke organisatie, daar hint u op. Überhaupt hebben we tot nu toe een vrij slanke organisatie voor de grote opgave waar we nu voor staan, maar we hebben in de begroting 23 ook extra geld uitgetrokken om zowel qua onderzoek als voor capaciteit de schaalsprong op gang te brengen. En als het gaat om die impactanalyse waar u naar vroeg, we zullen op basis van de Telossystematiek, er is de straks ook door mevrouw Dortmans al over gesproken, bij de verdere uitwerking van het ontwikkelperspectief dat volgend jaar volgt, dan zullen we ook die Telos-systematiek daarop toepassen, dus dat zijn verschillende facetten waar je niet alleen bijvoorbeeld woningbouw peilt, maar ook het sociale domein peilt.

Daarnaast zijn we net zoals Utrecht, die hebben ooit een barcode ontwikkeld, dat zal u misschien nu niks zeggen maar als je hem googelt zegt het al iets meer, in Utrecht hebben ze een barcode ontwikkeld waarin je zegt als je bijvoorbeeld 1.000 woningen toevoegt, dan betekent dat voor je voorzieningenniveau, onderwijsniveau, dat je er zoveel erbij aan moeten toevoegen. En voor ons als college, maar ook in de Brainport-regio, is dat bepalend en uitgangspunt voor, ja je kunt wel woningen toevoegen maar dat vraagt ook iets van je voorzieningenniveau. Dus wij willen ook onze schaalsprong op die manier insteken, dat je altijd oog houdt voor, ja woningbouw maar er hoort iets bij. Dat gaf denk ik ook antwoord op de vraag van Partij van de Arbeid, die vroeg naar onderwijs, en natuurlijk zullen wij de raad ook in 23, maar ook daarna, op gezette tijden meenemen als het gaat om de schaalsprong. Debat, stemming over moties, amendementen en programmabegroting. De voorzitter: De heer Rieter heeft een vraag. De heer Rieter: Heel kort voorzitter. Hoe noem je dat onderzoek, barcode onderzoek? Want dat was me niet helemaal duidelijk. Mevrouw Van den Waardenburg: Het is een barcode, dus het zijn eigenlijk allemaal streepjes achter elkaar en het ene streepje is iets dikker dan het andere, dat kunt u zich misschien inbeelden de achterkant van een product dat u koopt.

Maar als u de Utrechtse barcode googelt, dan ziet u daar ook dat gewoon met een xaantal woningen er ook gewoon qua voorzieningen dat het iets vraagt. En die willen we voor Helmond ontwikkelen, ook in de Brainport regio willen ze daarmee aan de slag. Dan de vragen van GroenLinks. Heeft de regiodeal gevolgen voor de woningbouwversnelling? In principe niet direct, behalve dan dat vanuit het rijk, we met het rijk in gesprek zijn over, hoe kunnen we investeren in innovaties van maatschappelijke impact, het aantrekken en behouden van mensen met talent en aantrekkelijke voorzieningen in het gebied. Dat zijn de drie pijlers waar we in gesprek zijn met het rijk als het gaat om de schaalsprong en de kwaliteitssprong die wij maken in de Brainport en regio. Dus dat is niet direct dat het rijk ons gaat financieren of steunen in die woningbouwambities, maar wel in die randvoorwaarden. En eigenlijk wat ik net ook met die barcode wilde zeggen en daar kloppen we ook nadrukkelijk bij het rijk aan. Dan alle wijken een kwaliteitssprong, dat is het laatste punt voorzitter. We kiezen er nadrukkelijk voor om naast het centrum natuurlijk ook in de wijken een kwaliteitsslag te maken. We investeren in de wijken waarbij ik specifiek wil vermelden dat we middelen reserveren voor Rijpelberg, Helmond Noord en -Oost.

Ik vind het dan persoonlijk ook heel jammer, omdat inspreker aangeeft, wij zijn een vergeten wijk, want dat is het helemaal niet, juist niet. We hebben al eerder

aangegeven dat we voor Rijpelberg een wijkontwikkelingsplan willen maken. Dus het is zowel op ruimtelijk als op sociaal vlak een integrale visie. Daar zijn we druk mee bezig en de motie van verschillende partijen die zag daar ook op. Ik kan u meegeven dat het gesprek met mevrouw Van Lierop, zoals dat er bij bullet 1 stond, dat is reeds gepland, dat was al gepland. Daarnaast is er een gesprek met de belangengroep en dat zullen bijwonen ik, maar ook mevrouw Dortmans, want vanuit het MFA de onderwijshuisvesting, maar ook vanuit het wijkontwikkelingsplan, willen we heel graag ook met de belangenorganisaties in de wijk in gesprek over hoe zij de toekomst zien. En misschien nog wel veel belangrijker, zijn wij ook voornemens om in Q1 volgend jaar, dus begin volgend jaar een tweedaagse sessie te houden met alle belangengroepen in de wijk, iedereen die daar betrokken is, zowel ambtelijk als juist iemand die daar woont, om met elkaar dat wijkontwikkelingsplan verder vorm te gaan geven. Dus dat eerste punt, de communicatie met de wijk dat staat op de rol. De voorzitter: De heer Boetzkes heeft een vraag. De heer Boetzkes: Ja voorzitter dank u wel. We hebben gisteren nog contact gehad met de belangenvereniging.

Laat ik vooropstellen dat het gevoel wat die mensen hebben dat de wijk vergeten wordt, wat hier denk ik heel goed is verwoord tijdens de hoor avond, dat het niet afgedaan kan worden met, we doen er heel veel aan. Is werkelijk een gevoel wat daar leeft en waar we in de motie ook echt tot oproep het gesprek met in dit geval de wijk, wethouder. Dus het gesprek, wisten ze mij gisteren ook te vertellen, met u en met mevrouw Dortmans vanuit de scholenportefeuille en vanuit uw bouwportefeuille, waren ze heel blij mee, maar ik denk juist dat gesprek met die wijk en het heet dan geloof ik geen wijkraad maar de belangengroep, is denk ik heel belangrijk. En we zien dat het in andere wijken ook een heel positief effect heeft, dus met name dat is denk ik wat we in deze motie ook willen benadrukken en tot op willen roepen. Mevrouw Van den Waardenburg: Ja en dat onderschrijven wij ook en ik vind het ook vervelend dat dat gevoel is ontstaan, maar dat gesprek met ook mevrouw Van Lierop staat ook al, dus ook die aanhaking is er al. Dan bullet 2, die gaat over het verhogen van het budget voor het MFA-Rijpelberg. Ik kan u meegeven, we staan echt aan het begin van het proces. Dus of het meer gaat kosten dat zal natuurlijk nog moeten blijken, maar ik kan u wel meegeven dat er dus 2,75 miljoen uit de crisis en herstelnota is gevoteerd voor deze wijk, voor het MFA.

Maar daarnaast zit in het integraal huisvestingsplan 9,5 miljoen voor de scholen in Rijpelberg, welke in overleg ook met die scholen voor het MFA ingezet kunnen worden. Dus het beeld dat er 2,75 enkel gereserveerd is, is niet juist mag ik zo wel zeggen, daar zit dus nog 9,5 miljoen vanuit het MFA voor scholen, wat dus mogelijkerwijs van het MFA gebruikt kan worden en voor nu zijn die middelen voldoende. Dus u roept op om daar eigenlijk nu al mee te komen, maar we staan aan het begin van het proces en dat zal ... We weten ook niet wat de bouwkosten doen, maar voor nu denken wij echt wel, gelet op Helmond West dat het genoeg is. Daarnaast hebben we natuurlijk ook middelen opgenomen voor leefbaarheidsinterventies in de wijk, dus het wijkontwikkelingsplan volgt, maar die leefbaarheidsinterventies is nu ook al geld voor gevoteerd. Dan het groenonderhoud, dat is bullet 3. Dat zal ook integraal onderdeel uitmaken van het wijkontwikkelingsplan. Dat heeft u ook in andere wijken gezien dat we juist heel breed naar die wijk gaan kijken en dat groenonderhoud daar ook echt een onderdeel van zal zijn. Natuurlijk komen we ook later bij u terug, dat is bullet 4, als het gaat om die uitwerking van de plannen. Dus voor nu onderstrepen we absoluut de ambities van het college.

Volgens mij voelen wij met zijn allen de sense of urgency als het gaat om Rijpelberg, is hier de vorige begroting ook al teruggekomen. Volgens mij was het toen ook GroenLinks die daar aandacht voor vroeg onder meer. Maar voor nu vinden wij de motie in die zin overbodig, omdat er heel veel al op de rol staat en we heel graag bij u terugkomen als wij het wijkontwikkelingsplan met de buurt al iets verder hebben gebracht.

De voorzitter: De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Ja voorzitter, ik zou toch wel iets willen duiden wat u dan precies bedoelt met overbodig. Ik denk dat en zeker als u aangeeft dat u een heel aantal van de dingen al doet, het dus eigenlijk een hele goede motie is om juist gehoor te geven aan die mensen die daar ingesproken hebben en dat het voor u dus ook al bijna vanzelfsprekend is om daar vervolgens mee aan de slag te gaan. En dan is het enige wat we eigenlijk nog vragen is aan ons terug te koppelen, maar zelfs daarvan gaf u eigenlijk al aan dat u het doet. Dus hoe duidt u dan precies overbodig? Mevrouw Van den Waardenburg: Nee het is zoals u zegt. Kijk, er staat al heel veel op de rol, we zijn al met heel veel dingen bezig, dus het gevoel wat is opgeroepen in de inspreekavond dat vind ik heel erg jammer, we zijn juist ook bezig. In die zin komt de motie denk ik wat te vroeg. Bijvoorbeeld bullet 2 komt terug als het gaat om die financiering, volgens mij hebben we voor nu even genoeg financiering en gaan we daarmee aan de slag. Dat groenonderhoud gaan we integraal meenemen in het wijkontwikkelingsplan. De gesprekken die staan en we koppelen heel graag terug aan uw raad, zeker als we wat stappen daarin hebben gezet. Dus dat is een beetje, het is onderstrepen van wat we doen inderdaad, maar anderzijds is hij misschien ook wat overbodig. De voorzitter: De heer Peters.

De heer Peters: Even doorvragend op dat groenonderhoud, want de motie roept op om dat met voorrang ter hand te nemen en als je door de wijk gaat, dan zie je gewoon dat het onderhoud echt aandacht behoeft. Als je het dan opneemt in een wijkactieplan, volgens mij moet je daar geen jaar of anderhalf jaar mee wachten, maar mensen hebben nou juist een gevoel nodig of zien dat er iets aan, al gebeurt er maar iets zou ik bijna zeggen. Het zou echt doodzonde zijn om die groene parel die de Rijpel ooit was van deze schone stad, omdat op deze manier te laten wegglijden. Dus een beetje, ik heb ooit een keer een wethouder hier hele kleine, kunt u zich nog herinneren, hele kleine sportschoentjes aangeboden. Daar was wethouder '...' in die tijd niet zo blij mee want hij vond dat hij al hard genoeg liep. Maar laat nou eens zien dat er wat gebeurt. Ik denk dat dat de hartenkreet is geweest van de inspreker op de inspreekavond. Mevrouw Van den Waardenburg: Ja mooie oproep. Kijk het groenonderhoud zit niet primair bij mij dat zit bij wethouder Bonte, we hebben daar contact over gehad. Wij kunnen onderzoeken of we het naar voren halen, maar dat betekent in fasering ook iets voor andere wijken. Dus daar moet u zich als raad ook van bewust zijn, we kunnen natuurlijk naar voren halen, maar dan zul je andere wijken misschien weer wat tekortdoen.

Dus vandaar dat wij zeggen, we zijn juist heel integraal aan het kijken naar die wijk, laten we dat groenonderhoud daarin meenemen en ik hoop echt dat in ieder geval die gesprekken waar we wat meer concrete stappen gaan zetten als het gaat om het MFA, maar daar moeten bijvoorbeeld die onderwijsinstellingen ook in mee dat is een belangrijke partner dat we dan ook met de wijk echt iets kunnen gaan laten zien. En er gebeuren ook al wel zaken op dit moment. Dan de motie van Mì Hellemonders, 10 straten. Ik noem het maar even tien straten, het is meer dan dat. Een sympathieke motie die oproept tot ontmoetingen in de wijk. Nou dat is natuurlijk hartstikke mooi, iets wat ik straks ook zei dat in het centrum heel belangrijk is. En dat sluit ook aan bij juist wat er ook in de motie stond, de visie op wonen, welzijn en zorg. Alleen er gebeurt al heel veel, denk bijvoorbeeld aan de wijkontwikkelingsplannen waar ik het straks over had, maar ook over het sociaal domein. Bijvoorbeeld ook de leefgroep wat die allemaal in de wijken doen, die achter de voordeur gesprekken, dat gebeurt al allemaal. De motie die draagt daar niet extra aan bij, want als je hem leest dan is het best wel een flinke kerstboom die we optuigen, een projectmanager, regiocoördinator, een draaiboek, een uitvoeringsplan. En volgens mij willen wij samen hetzelfde, namelijk ontmoeten in die wijk stimuleren. Dus op dit moment

moet ik toch de motie ontraden, ook omdat er geen dekking bij zit want het zou echt wel een financiële impuls moeten zijn. Maar we bedoelen hetzelfde, namelijk laat dat ontmoeten in de wijk nou een belangrijke pijler zijn. Iets wat bijvoorbeeld ook in het wijkontwikkelingsplan van Helmond Noord terug zal komen, in het centrum terugkomt bij de ontwikkeling van de schaalsprong, maar ook in andere ontwikkelingen terugkomt. Dus dat is in ieder geval het advies tot op heden. Tot slotvoorzitter, de omgevingswet. Ja die komt er toch echt aan. We hebben hier minister De Jonge ontvangen en eventjes gevraagd en hij was toch echt voornemens om hem over een half jaar in te voeren, dus volgens mij moeten we daar gewoon stug mee door. En de woonvisie komt, begin volgend jaar gaan we daar met u in gesprek. Dat is geen dreigement. Tot slot, we hebben grote ambities met elkaar en nogmaals, ook grote uitdagingen. We moeten daar op samenwerken met elkaar, tenminste dat zou mijn oproep zijn. En dan heb ik constant die jonge vrouw van 28 voor me die gewoon een wooncarrière al veel eerder had willen opstarten. Wij zijn het verplicht haast in onze stad om iedere inwoner die hier een plekje wil vinden, om ook daar een gelegenheid toe te bieden en tot slot, tot zover. De voorzitter: Oké dankjewel. Ik kijk aan de zijde van de gemeenteraad. Ja de heer Vervoort. De heer Vervoort: Dank u wel voorzitter.

Wethouder, u had het speciaal over de verdichting van het centrum. Wij hebben gevraagd of de verdichting eigenlijk in elke wijk, in elf wijken specifiek voor jongeren en ouderen, omarmt u de suggestie van het CDA? Mevrouw Van den Waardenburg: Ja ik heb die samengepakt eigenlijk met de oproep van 50PLUS. Natuurlijk is het belangrijk om in te zetten op verschillende doelgroepen. We zien het met de senioren met die doorstroming, we willen ook inzetten op die doorstroming, we zetten bijvoorbeeld met corporaties in op die doorstroming, maar dan moeten er ook woningen zijn die daarvoor geschikt zijn. En dan is het mooi dat bijvoorbeeld Woonpartners samen met een andere sociale investeerder zeg maar, gaan kijken of ze iets kunnen ontwikkelen waar jong en oud samenkomt. Zo denk ik dat er in iedere wijk ook echt wel behoefte is aan iets voor starters, of iets voor jongeren. En ik denk dat het heel goed is om dat in alle wijken ook te kijken van, wat is hier de behoefte ook voor jongeren om dat mee te nemen. Alleen het blijft natuurlijk wikken en wegen, want jongeren willen, senioren willen iets, de middeninkomens willen iets, dus het zal bouwen in de mix zijn, maar je voelt wel de behoefte ook voor jongeren en voor senioren om daarop in te zetten, ook iets wat bij de woonvisie zal terugkomen. De voorzitter: De heer Vervoort.

De heer Vervoort: Ik dank de wethouder voor dit positieve antwoord, dus ik denk dat er heel veel inwoners zowel jongeren als ouderen hier blij mee zijn. De voorzitter: Oké dank u wel. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad, nog vragen, de heer Rieter. De heer Rieter: Ja de eeuwigdurende grafrust, wethouder De Vries die zei net dat hij erop zou terugkomen, dus ik hoor graag. De voorzitter: Driemaal is scheepsrecht, de volhouder wint. Mevrouw Van den Waardenburg: Mijn excuus.

De voorzitter: Wethouder, maar we hebben nog twee wethouders, drie wethouders te gaan dus we kunnen het nog drie keer … De heer Rieter: De eeuwigdurende vraag. Mevrouw Van den Waardenburg: Mijn excuses, ik had hem inderdaad niet in mijn bijdrage staan. De eeuwigdurende grafrust is iets wat ook in het ambitie-akkoord staat en we zijn aan het onderzoeken waar dat eventueel kan. Want het is helemaal niet zo makkelijk, wat u ook aangeeft, het moet wel een plek zijn die daar ook gewoon eeuwigdurend kan liggen. Maar je moet bijvoorbeeld rekening houden met grondwater, want als daar mensen zijn begraven die onder het grondwater komen is ook niet goed, dus het vraagt heel veel stedelijke inpassing. Maar hoe ik dat voor me zie, het zou maar zo ver zijn we nog niet, het zou bijvoorbeeld een hele mooie mix kunnen zijn met een natuurbegraafplaats omdat die beiden eeuwigdurend zijn. Waarbij uiteindelijk de natuurbegraafplaatsen, worden uiteindelijk wel weer teruggegeven aan de natuur. Maar nogmaals, we zitten in een pril stadium, dus we willen vooral kijken welke locaties in Helmond daarvoor geschikt zijn en dan verder kijken en willen we die locatie daarvoor inzetten. Maar ik hoop dat dat antwoord geeft op uw vraag hoe wij de eeuwigdurende grafrust zien. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Ja hoor zeker, dank u. De voorzitter: Dank u wel.

Dank u wel wethouder Van den Waardenburg voor uw bijdrage. Dan gaan we naar de volgende, wethouder Van Dijk.

De heer Van Dijk: Ja dank je wel. Allereerst wil ik u allemaal ontzettend bedanken voor uw inbreng. Als ik dan kijk naar alle bijdragers dan wil ik eigenlijk beginnen met te zeggen dat de komende jaren we echt hoog blijven inzetten op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners. En daarbij richten we en zoals u dat ook terecht hebt aangegeven, op de kwaliteit van onze voorzieningen. En we blijven dan ook echt inzetten op goede kwalitatieve en betaalbare zorg en ondersteuning, omdat deze tijd en juist in deze tijd om met de woorden van Lokaal sterk te spreken, vraagt om nog meer zorg voor elkaar, nog meer omzien naar elkaar. En dat zorgen en omzien naar elkaar willen we doen door onze zorg en de toegang tot die zorg goed te organiseren, zodat ook echt iedereen kan meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Een inclusief Helmond zonder drempels in welke vorm dan ook is ons streven en doen we door ogen waardering te hebben voor een divers Helmond en wat dat betekent voor de manier waarop we onze zorg verlenen. En we onderschrijven dan ook de visie van cultuursensitief werken dat, zoals DENK dat beschrijft, een bijdrage levert aan de kwaliteit van de communicatie en de werkrelatie bevordert tussen professional en cliënt.

En in het verlengde daarvan stelt DENK verder de vraag om in het discriminatie-onderzoek ook de meldingsbereidheid en de vind waarheid van het meldpunt mee te nemen. Dat onderzoek gaat starten in 2023 en we zullen deze punten daarin zeker meenemen. Wijkaccommodaties en dan met name hun ontmoetingsfunctie zijn heel erg belangrijk voor onze inwoners en ons verenigingsleven en diverse partijen die hebben daar ook aan gerefereerd en dat ondersteunen wij van harte. Door het CDA is vanuit eenzelfde overtuiging een motie ingediend over het MFC Stiphout, met name daar in de oproep om een huisvestingsonderzoek toegespitst op de behoefte van Stiphout en daar al meteen een paar jaar verder geldt voor te voteren. Graag zou ik aan die oproep om een onderzoek gehoor geven, maar ik zou hem in een breder perspectief willen trekken namelijk. Ik zou namelijk eerst een Quickscan willen maken over alle wijken en alle accommodaties die we daarin

hebben, om vervolgens met dat totaaloverzicht wat we dan in beeld hebben, eerst met u in gesprek te gaan om dan te bekijken wat nodig is. Zorg en omzien naar elkaar toe we ook door die hele belangrijke tweede schil, sport, cultuur en vrijetijdsbesteding, om die te gaan faciliteren. Zij dragen namelijk bij aan de brede welvaart die u hier heel vaak noemt. Zij kunnen inderdaad de participatie versterken, eenzaamheid voorkomen en een gezonde levensstijl, persoonlijke ontwikkeling en verbinding met de samenleving stimuleren. Goed om ook terug te horen dat er heel veel belang wordt gehecht aan een leven lang sporten en bewegen en dat ook het intensiveren van onze verenigingen wordt onderschreven, die ondersteuning daarvan en we breiden dan ook dit jaar onze verenigingsondersteuning bij JIP uit met een fte. Op dit moment wordt er heel hard gewerkt aan een uitvoeringsplan sport en bewegen voor de jaren 2023-2024, waar u binnenkort nader over geïnformeerd gaat worden. Het CDA vraagt om aandacht voor de kosten van onderhoud van accommodaties en ik kan u toezeggen dat wij, als onderdeel van dat uitvoeringsplan sport en bewegen, voornemens zijn om in het eerste kwartaal van 2023 een accommodatie onderzoek te starten naar de kwaliteit, maar ook de kwantiteit van de huidige sport- en beweegvoorzieningen.

En uit dat onderzoek zal dan naar voren komen wat de totale kosten zijn voor het in stand houden van alle huidige geprivatiseerde en niet geprivatiseerde accommodaties, hun wensen en alle duurzaamheidsmaatregelen. En met deze uitkomsten willen we dan graag bij u terugkomen, maar dat zal dan niet in het eerste kwartaal zijn zoals het u ... Ik hoop dan echt dat misschien, ik weet niet hoelang dat zal gaan duren, maar zo vroeg mogelijk komen we daar dan zeker bij u op terug. Lokaal sterk die vraagt of we ook meerkosten kunnen verwachten bij de bouw van het zwembad, het nieuwe zwembad. En ik kan u daarop antwoorden dat we daar gezien de huidige situatie wel degelijk rekening mee houden. Op dit moment weten we nog niet hoeveel meerkosten dat zullen zijn, maar wanneer daar duidelijkheid is kom ik daar zeker bij u terug. De voorzitter: De heer Boetzkes heeft een vraag. De heer Boetzkes: Ja voorzitter dank u wel. Ontzettend lastig natuurlijk om meerkosten in te schatten, niemand heeft een glazen bol. Gelijktijdig is het natuurlijk wel zo dat in projecten van deze omvang het natuurlijk ontzettend belangrijk is om in het projectplan rekening te houden met bepaalde mitigerende maatregelen. Dus waar is het mogelijk om bij te sturen in het plan op het moment dat blijkt dat die kosten abusievelijk hoger worden.

Is daar wel over nagedacht en zijn daar in ieder geval richtingen en stappen in te maken gedurende de realisatie van het plan? De voorzitter: De heer Van Dijk. De heer Van Dijk: Ik denk dat we eerst met elkaar duidelijk moeten hebben waar we het over hebben om dan te bekijken wat we kunnen mitigeren. Dus daar zal ik eerst even, ik wil eerst die duidelijkheid hebben, daar bij u op terugkomen om dan met elkaar te besluiten wat wel of niet nodig is, omdat echt met elkaar te doen. De voorzitter: De heer Boetzkes. De heer Boetzkes: Voorzitter dank u wel. Lijkt me een prima voorstel en laten we ook op die manier dan ook echt in de aanloop naar dit project goed beetpakken en we ook aan de voorkant weten waar we daarop kunnen sturen, dus dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van Dijk. De heer Van Dijk: Ja verder vraagt Lokaal sterk of er al meer zicht is op de mogelijkheid van een fietsenstalling onder het nieuw te bouwen zwembad. Het blijkt dat de meerkosten, meerwerk van een fietsenstalling

bouwen onder dat zwembad, wat wel een mogelijkheid zou kunnen zijn, dermate hoog zijn dat we het nu niet hebben meegenomen in die bouw. En dan moet u echt denken aan enkele tonnen wat dat meer zou gaan kosten. Maar wij vinden het met een net zo belangrijk dat we daarom gaan kijken hoe we dat in de realisatie van fase twee van De Braak wel kunnen gaan realiseren, dus we blijven daar wel degelijk aandacht voor hebben. Het doet me verder deugt in uw bijdrage te horen dat er erkenning is voor het feit dat er de afgelopen periode heel hard gewerkt is door onze organisatie en ik kijk ze bewust even allemaal aan. En afgelopen week heb ik ze nog, onze mensen nog mogen toespreken bij een scholingsdag, want dat vinden wij ook heel belangrijk. Die dag die was niet alleen voor onze medewerkers, maar die was ook geheel verzorgd door onze medewerkers. Het is mooi om te zien dat daar zoveel kennis en kunde was en dat men die kennis en kunde ook nog eens met elkaar ging delen. En dat samen delen dat vind ik en dat vinden wij met zijn allen, een heel belangrijk thema, dus niet alleen binnen de organisatie maar voor ons ook als college en u als raad, omdat we eigenlijk allemaal voor diezelfde opgaven staan en dat is om onze stad net iets beter en net iets mooier te maken en voor onze inwoner toegankelijk te maken.

En dat bedoel ik niet alleen in fysieke zin zoals een toegang tot een getrouw, maar ook toegang tot informatie en toegang tot voorzieningen. En evenals het democratisch proces, want de Partij van de Arbeid vraagt hoe het staat met de toegankelijkheid naar aanleiding van de inspreekavond, bij de komende verkiezingen. Alle stemlokalen in Helmond zijn toegankelijk en we zijn dat namelijk gewoon verplicht, wettelijk verplicht. En Helmond Toegankelijk, volgens mij zijn ze hier ook aanwezig, blijven ook heel actief, blijven we heel actief betrekken om daarop goed te kunnen sturen. En bij de komende verkiezingen hebben we hier het voordeel dat er een aantal stemlokalen kunnen worden ingericht in verzorgingstehuizen in de stad en daar is natuurlijk al de fysieke toegankelijkheid beter geborgd, dan bij de andere verkiezingen in coronatijd. Ook worden weer twee lokalen prikkelarm ingericht, waaronder de bibliotheek en hiervoor worden twee mallen besteld, één voor de provinciale Staten en één voor de waterschapsverkiezingen, dus we gaan daar wel degelijk aandacht aan besteden. Het gedachtegoed met betrekking tot de toegankelijkheid komt ook tot uiting in de realisatie van ons nieuwe Huis voor de Stad. Met dat huis en een frisse blik op en frisse kijk op dienstverlening, willen we de drempel tussen inwoners en de gemeente met elkaar zo klein mogelijk maken.

En om dat te kunnen waarmaken is echt die centrale en inspirerende ontmoetingsplek noodzakelijk, zodat we ons goed werkgeverschap niet alleen op inhoud maar ook qua werkomgeving kunnen tonen en om ook zo en dan moeten we ook heel eerlijk zijn, straks voor nieuwe collega's een hele aantrekkelijke werkgever te kunnen zijn. En als organisatie willen we ook echt wel een afspiegeling zijn van onze stad. Op dit moment loopt via het Centraal Bureau voor de Statistieken een onderzoek genaamd diversiteitsbarometer, dat zich specifiek richt op diversiteit binnen de organisatie en de vergelijkbaarheid hiervan met andere organisaties in Nederland. En naar verwachting ontvangen wij de resultaten van dit onderzoek begin 2023 en zodra deze bekend zijn zullen wij uw raad uiteraard hierover informeren. En wethouder De Kort refereerde daar volgens mij ook al een beetje aan, de suggestie van DENK om de zinsnede dat we een diverse organisatie willen zijn, dus het maakt niet uit waar je geboren bent, waar je in gelooft en van wie je houdt, we zijn nieuwsgierig naar jouw talent en hoe jij het verschil maakt voor de stad, om die toe te voegen aan onze vacature, die neem ik zeker mee, spreekt me enorm aan.

Tot slot voorzitter, het doet mij goed echt goed om in verschillende bijdrages terug te horen dat u samen met ons onderkent dat wij ons in een hele bijzondere situatie bevinden met enorme kansen, maar net zo goed met zoveel enorme uitdagingen. En aan ons samen de kunst om die kansen en uitdagingen aan elkaar te verbinden, dit voor onze stad en dit voor onze inwoners, want volgens mij doen we het daar allemaal toch samen voor. Dat was het, tot zover. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel wethouder Van Dijk. Ik kijk even aan de zijde van de gemeenteraad. Ik zie geen opmerkingen of vragen. Dan zou ik nu willen vragen of mevrouw Van Lierop, wethouder Van Lierop haar bijdrage aanvangt. Wethouder Van Lierop aan u het woord.

Mevrouw Van Lierop: Dank u wel voorzitter en dank voor de bijdrage uiteraard. Dit is voor mij in de eerste begrotingsvergadering als wethouder van de gemeente Helmond en graag geef ik u een toelichting op de vragen die gesteld heeft als het gaat om mijn portefeuille. Cultuur is een belangrijk onderdeel van de brede welvaart en de schaalsprong waar we in Helmond voor staan. We weten allemaal dat de coronacrisis een fikse impact heeft gehad en dat er middelen beschikbaar zijn om de cultuursector er weer bovenop te helpen. Geld uit de crisis- en herstelnota en het cultuurimpuls dragen bij aan plannen voor de langere termijn, maar ook op korte termijn is geld beschikbaar voor bijvoorbeeld initiatieven om het centrum te verlevendigen en plannen om de urban activiteiten in Helmond verder te ontwikkelen. Dit was een antwoord op de opmerking van 50PLUS en Mi Hellemonders waar ook om gevraagd werd. In 2023 stellen we een cultuurvisie op, daar zijn wij mee gestart en een uitvoeringsplan dat de kaders en uitwerking biedt voor de plannen van de toekomst. Een visie die moet bijdragen aan een gelijk speelveld als het gaat om financiële ondersteuning. GroenLinks en VVD hebben een motie ingediend voor financiële ondersteuning aan het HomeComputerMuseum.

Als gemeente is bij ons bekend dat het HomeComputerMuseum op korte termijn vingers hele ondersteuning nodig heeft om de ergste nood te lenigen. Mijn voorstel op de moties van GroenLinks en de VVD is om op korte termijn het gesprek aan te gaan met het HomeComputerMuseum, om ervoor te zorgen dat het HomeComputerMuseum levensvatbaar blijft, om zowel haar culturele als sociale taak te kunnen blijven voortzetten. Daarnaast willen we als onderdeel van de op te stellen cultuurvisie onderzoek laten doen naar het belang van het Helmonds computermuseum voor Helmond en wat ervoor nodig is om het HCM toekomstig bestendig te maken en te houden. De uitkomst vormt voor een deel input aan de cultuurvisie en het uitvoeringsplan. Samenvoeging van Kunstkwartier en de bibliotheek, de VVD heeft als eerste gevraagd om invulling te geven aan de bezuinigingsopgave. Dat is gestart, er ligt nu eenmaal een bezuinigingsopgave, maar weet dat deze dus is opgepakt samen met de twee instellingen. Momenteel loopt er een onderzoek waarin alle partijen zijn vertegenwoordigd. De verwachting is dat dit onderzoek in Q1 2023 is afgerond. Met de uitkomsten van dat onderzoek komen wij terug naar uw raad. De PvdA heeft de vraag gesteld welke gedachtenrichting ik als wethouder heb over de inhoudelijke bezuinigingen op beide instellingen.

Ik deel de mening van de PvdA dat het geen wenselijke richting is, zeker gezien de plannen die wij als stad de komende jaren hebben. Met de cultuurvisie zijn we voornemens om een hele sterke culturele sector neer te zetten voor de komende periode, waarin alle ondernemers uit het culturele veld in beeld zijn. Ik kijk nu in dat licht naar de bezuinigingsopgave die door uw raad in het verleden is meegegeven. Het gaat dan niet alleen om het behoud van de culturele sector, maar deze sector ook naar een hoger niveau te tillen. Erfgoedbeleid, zonder geschiedenis geen toekomst wordt wel eens gezegd en daarom kijken we in Helmond goed naar wat er nodig is op het gebied van erfgoed, monumentenzorg en archeologie. Met het oog op de invoering van de omgevingswet vindt er nu een actualisatie plaats van het erfgoedbeleid. Deze erfgoedvisie wordt begin 2023 verwacht en daarin wordt ook aandacht besteed aan het onder de aandacht brengen van ons erfgoed in de openbare ruimte. Inwoners en bezoekers moeten kennis kunnen nemen van de verbinding tussen de huidige inrichting en hoe het historisch zo gegroeid is. Als wethouder ben ik groot voorstander van dat cultureel in zijn algemeen, maar dat ook zeker voor het erfgoed te hebben en dat dat voor iedereen laagdrempelig toegankelijk moet zijn.

Daar gaan we de komende tijd zeker aandacht aan besteden en dat is zeker terug te zien in het uitvoeringsplan dat samen met de erfgoedvisie wordt opgeleverd. Dan DitisHelmond, ik ben blij met de motie van GroenLinks en meerdere partijen zoals Forum voor Democratie. De organisatie achter DitisHelmond heeft de afgelopen jaren ingezet op het doorvoeren van verbeteringen in de programmering en de professionalisering van de organisatie. Ik weet dat er inmiddels een evaluatie is gedaan en met de uitkomsten daarvan kom ik binnenkort graag terug in uw raad. Helmond heeft een sterke lokale omroep nodig en dat vraagt een financiële ondersteuning vanuit de gemeente. Mijn voorstel is om in januari februari 2023 terug te komen naar uw raad om een toelichting te geven op de uitkomsten van de evaluatie een daarbij een voorstel neer te

leggen, als het gaat om oplossing voor de financiële ondersteuning vanuit de gemeente. Ouderen, Mi Hellemonders vraagt in een motie. De voorzitter: De heer Heller heeft een interruptie. De heer Heller: Ja dank u wel voorzitter. Ik kom nog eventjes terug op DitisHelmond. U geeft aan dat u zegt dat er een evaluatie heeft plaatsgevonden. Mijn vraag is, wanneer heeft die plaatsgevonden? Want ik heb afgelopen week persoonlijk contact gehad met de inspreekster die hier namens de Stichting DitisHelmond het verhaal heeft gedaan en de noodkreet heeft verwoord en die heeft aangegeven dat die evaluatie nog niet heeft plaatsgevonden, alleen een kennismakingsgesprek met de wethouder. Dus kunt u daar duidelijkheid over geven? Mevrouw Van Lierop: Wat ik u daarvan kan aangeven is dat die evaluatie vorig jaar mei juni heeft plaatsgevonden en ja, er heeft ook een gesprek plaatsgevonden met de wethouder en in december staat er opnieuw een gesprek gepland. De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Ja dat is bijzonder dan weet ik niet of daar verschillende belevingswerelden achter zitten, maar zoals het beschreven stond in het plan wat destijds aan de grondslag heeft gelegen voor de voorgenomen fusie, daar staat dat die evaluatie in 2022 zou plaatsvinden. De voorzitter: Wethouder Van Lierop.

Mevrouw Van Lierop: Zover ik nu ook kan aangeven heeft die evaluatie in 2022 dus ook plaatsgevonden en de uitkomsten daarvan zijn bekend en worden dus inderdaad ook met uw raad gedeeld. De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Ja dan toch nog een keer herhaling van mijn vraag, kunt u aangeven wanneer dan die evaluatie heeft plaatsgevonden? Want afgelopen week toen ik dus die mevrouw aan de telefoon had, gaf die aan dat DitisHelmond zich daar niet van bewust was. De voorzitter: Wethouder Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Ik denk dat we dan in herhaling gaan vallen. Ik kan niet meer aangeven inderdaad dat de evaluatie plaats heeft gevonden en dat de uitkomsten daarvan bekend zijn en dat die gedeeld gaan worden met uw raad. De voorzitter: Mevrouw Koolen. Mevrouw Koolen-van der Zee: Dat wil ik dan toch eventjes duiden, als u dan aangeeft, tenminste volgens mij zei u net dat er een evaluatie is geweest vorig jaar, dus niet dit jaar. Dan is dus onze vraag en dan steun ik mijnheer Heller met het feit, als die evaluatie al heeft plaatsgevonden waarom die dan al niet naar onze raad is gestuurd? En als er nu bij DitisHelmond niet bekend is dat er een evaluatie is geweest dan is dus de vraag, is die geweest of komt die nog? Maar we hebben dus nu niet in 2022 een evaluatie gehad die wij waarschijnlijk nu wel hadden willen hebben.

Want in stukken van de afgelopen jaren staat dat er een evaluatie zal plaatsvinden in '22 en daarmee de begroting van '23 zou gekeken worden naar een goede financiële

onderbouwing en extra steun, waar we dan mee verder zouden kunnen aan de hand van hun plan, wat samen besproken is met jullie. Dus het is nog steeds de vraag, wanneer heeft deze evaluatie plaatsgevonden? En als dat mei juni dit jaar is geweest, waarom zijn wij als raad niet op de hoogte van die evaluatie? De voorzitter: Wethouder Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Ik kan aangeven dat de evaluatie dit jaar 2022 heeft plaatsgevonden en nogmaals, met de uitkomsten daarvan kom ik naar uw raad. De voorzitter: De heer Heller. De heer Heller: Ja sorry voorzitter, met dat antwoord neem ik geen genoegen, want hoe kan het nou zijn dat er een evaluatie heeft plaatsgevonden over een cruciaal item, over de toekomst van een lokaal medium die een noodkreet slaken in deze raad, in het inspreek moment wat heel recent gebeurd is. Als de wethouder de feiten niet paraat heeft dan mag ze dat van mij toegeven, dat vind ik nog niet zo erg. Maar ik zou het wel prettig vinden als we hier duidelijkheid over krijgen, want als DitisHelmond niet het besef heeft dat er een evaluatie heeft plaatsgevonden dan vind ik dat toch wel heel typisch. De voorzitter: Ja misschien in tweede termijn eventjes op terugkomen, kan ook hoor. Dan komen er even, worden de feiten opgezocht en dan kom ik tweede termijn terug, ja? U vervolgt uw betoog. De heer Peters: Voorzitter, ik had mijn hand opgestoken.

De voorzitter: Ja, de heer Peters. De heer Peters: Ik blijf even weg bij evaluatie wel of niet en wanneer dat dan zou hebben plaatsgevonden. Ik hoor u zeggen dat u in het eerste kwartaal of de eerste maanden van volgend jaar met oplossingen wil komen, maar ik heb heel indringend hier in deze raadzaal gehoord dat er een acuut financieel probleem ontstaat, als gebeurt wat in de begroting is opgenomen. Kan de wethouder mij daar een beetje in geruststellen dat dat niet het geval is? Want ik zou mij echt voor de kop slaan als wij hier nu iets vaststellen en DitisHelmond komt in januari februari maart in de problemen te zitten, want daar zijn wij niet voor op gericht met elkaar denk ik. De voorzitter: Wethouder Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Dank u wel voorzitter. Die geruststelling kan ik u geven daar is geen sprake van, dus als we bij uw raad terugkomen januari februari zijn er geen problemen voor DitisHelmond. De voorzitter: De heer Rieter. De heer Rieter: Ja voorzitter heel kort hoor. Er zijn drastische wijzigingen voor DitisHelmond, er is schijnbaar een evaluatie, die evaluatie is dus niet bij ons bekend, maar we moeten wel vandaag een drastisch besluit gaan nemen in de begroting. Dus ik vind dat inderdaad in die volgorde, dat klopt echt, er klopt iets niet.

Wat vindt u daar zelf van dat er dus geen evaluatie met ons gedeeld wordt, maar wij wel moeten instemmen dus met een wijziging van budgetten? De voorzitter: Wethouder Van Lierop.

Mevrouw Van Lierop: Dan zou ik hier graag inderdaad op de tweede termijn op terug willen komen om daar ook een passend antwoord op te kunnen geven. De voorzitter: Dank u wel, u vervolgt uw betoog. Mevrouw Van Lierop: De voorzitter: Ouderen, Mi Hellemonders vraagt in een motie om de herinvoering van de seniorenraad, ik raad deze motie af. We hebben een breed samengestelde adviesraad, de adviesraad sociaal domein, waar ook senioren een stem in hebben. Dit is in het leven geroepen om het college gevraagd en ongevraagd te adviseren over ontwikkelingen in het sociaal domein. In het kernteam zitten leden waarvan één lid het thema ouderen als aandachtsgebied. In feite zijn alle inwoners van Helmond, al dan niet verenigd en vertegenwoordigt, door formele en informele netwerkpartners van de adviesraad, ook de ouderenbonden. Het optuigen van een aparte professionele adviesorganisatie is onwenselijk in het toch al drukke landschap van overleggen. Ik ben van mening dat een seniorenraad niet de beoogde meerwaarde kan toevoegen. De ASD is wat ons betreft meer dan voldoende geëquipeerd om de juiste partijen op het juiste moment aan te haken. Verder is, zoals al aangegeven van samenwerking tussen het college en de verschillende georganiseerde ouderenorganisaties. Zo voor ik regelmatig periodiek overleg met de ouderenbonden en VBOH, om ook via die weg te horen wat er leeft onder de doelgroep.

In deze programmabegroting stellen we ook extra middelen beschikbaar voor bij wijze, de werkgroep aandacht voor ouderen, zodat dit actieve netwerk goede werk voor ouderen voort kan zetten. En tot slot betrekken we bij ontwikkeling van nieuw beleid actief georganiseerde ouderenorganisaties, zo heeft de VBO bijvoorbeeld meegedacht over de totstandkoming van het koopkrachtpakket. Afval, deze week heeft uw raad een RIB ontvangen over de evaluatie die is uitgevoerd na de invoering van Diftar in de laagbouw sinds 1 januari 2021. De evaluatie is breder uitgevoerd dan 2021, ook een groot deel van 2022 is meegenomen om een completer beeld te schetsen. De resultaten zijn bemoedigend, het scheidingsgedrag van de inwoners gaat voortvarend en de gestelde doelstellingen lijken richting het einde van het jaar gehaald te worden. Maar er zijn ook zorgen, bijvoorbeeld het feit dat er meer sprake is van bij plaatsing, dat is een ongewenste ontwikkeling. In antwoord op de vraag van Lokaal sterk wil ik melden dat dit een ontwikkeling is die we graag willen keren. Een goede aanpak vraagt om een gedragsverandering en daarop willen we vooral onze afvalcoaches zetten en inzetten. En aan de andere kant vraagt het ook om inzet op handhaving. De voorzitter: De heer Rieter heeft een interruptie. De heer Rieter: Nee dat is hier verkeerd gezien. De voorzitter: Dan hebt u naar mij gezwaaid.

De heer Rieter: Ook niet ik zou niet durven, dat heb ik niet gedaan. De voorzitter: Ik zwaai terug. Mevrouw Van Lierop. Oké mevrouw Van Lierop, heeft er wel iemand een vraag of niet? Ja mevrouw Koolen. Mevrouw Koolen-van der Zee: Dan maak ik maar meteen gebruik van de situatie. Waar we het over hebben, over die bij plaatsing en dat gedragsverandering en dat handhaven, het kopje handhaven dat komt eigenlijk de hele avond al wel een beetje voorbij van, ja het is moeilijk en lastig en als je dingen plant, als je niet kunt handhaven is dat natuurlijk lastig om dat allemaal maar te volgen. Maar zijn jullie niet van mening dat het

bijzetten en dat dumpingen en vooral het huis afvalberg brengen naar de prullenbak je eens in de stad, want dat zijn ook momenten van bijzettingen, dat dat juist door het Diftar-systeem is ontstaan? De voorzitter: En dan mevrouw Spoek, op ditzelfde onderwerp? Ja mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Ja ter aanvulling inderdaad, want u benoemde de zorg al, bij plaatsing veel. Nou ter illustratie, 340 ton is er meer met de veegmachines meegegaan in 2021. En als je dat dan in verhouding wil zien, dat is van 672 naar 1012 ton gegaan, dus dat is een forse stijging. Hoe ziet u het nog eigenlijk duurder maken, je krijgt dadelijk betaal je vastrecht en de kliko iedere keer dat die geleegd wordt ga je betalen, in combinatie met de koopkrachtcrisis, mensen die minder geld hebben. Hoe ga je in godsnaam voorkomen dat die bij plaatsing niet alleen nog maar veel meer wordt? De voorzitter: Wethouder Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Als het gaat om het gedrag, om de gedragsverandering, dan zien we ook inderdaad bij de invoering van een verandering dat dat altijd het één en ander teweegbrengt. We weten ook vanuit andere gemeentes die dit al eerder hebben gedaan dat het uiteindelijk afneemt. Daarin hebben we wel elkaar heel hard nodig zoals al werd aangegeven, handhaving zal niet het middel zijn en dat geldt ook voor afvalcoaches, het gaat echt om de bewustwording.

En wat je ook kunt terugzien tijdens de, bij de evaluatie, is wel dat er al veel beter gescheiden wordt. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Even vergelijking met de andere gemeentes, de gemeente Enschede heeft ruim twee jaar geleden ook de containers, wat wij nu eigenlijk ook van plan zijn in de begroting, de containers geplaatst voor de hoogbouw met een pasje, extra afval in doen. Dat heeft heel veel vuilniszakken vooral naast de containers opgeleverd en dat is twee jaar verder absoluut nog niet minder geworden, met alle vormen van handhaving et cetera, dus ik weet het niet. Ik weet niet of het op Helmond van toepassing is. Eigenlijk hebben heel veel onderzoeken ook gezegd dat juist in dorpsgemeentes, of niet zo stedelijke gebieden dat het eerder een succes kan zijn. Dus ik zie voor Helmond dit nog niet snel als succes voor me. De voorzitter: Mevrouw Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Daarvan kan ik dus ook alleen opnieuw aangeven wat ik zojuist al zei, het is en blijft een gedragsverandering, elke verandering brengt altijd iets teweeg. Het zal niet altijd en dat blijkt nu ook, in positieve zin zijn. We weten wel dat gedrag kan veranderen, want dat is cultuur, alleen daar heb je een lange adem voor nodig. Wat het extra lastig gaat maken is dat met 1 januari 2024 hoogbouw een wettelijk karakter heeft om daar dus Diftar ook in te voeren.

Dus dan krijg je dat je wel gezamenlijk, want dat is het je staat gezamenlijk voor dezelfde opdracht. De voorzitter: Ik ga naar mevrouw Hendriks, dan mevrouw Koolen en dan mevrouw Spoek. Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: Ja misschien dat niet veel bewoners ervan op de hoogte zijn, maar een keer in het kwartaal rijdt er een gripwagen rond in Helmond, daar kunnen mensen gratis hun afval naartoe brengen en dat zijn dan de grotere stukken. Als je niet naar de milieustraat kunt bijvoorbeeld waarvoor je moet betalen,

dus misschien is dat wel een tip om mee te geven om dat extra onder de aandacht te brengen om die bijzettingen te voorkomen. De voorzitter: Mevrouw Koolen. Mevrouw Koolen-van der Zee: Buiten het punt wat we net zeggen van die evaluatie is eigenlijk even ook de vraag, nu dat we het toch over verschillende evaluaties hebben, waarom de evaluatie Diftar pas gisteren op het laatste moment van de snede zeg maar naar ons toe is gekomen en niet eerder. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Ja even ter aanvulling op mevrouw Hendriks, ik ben inderdaad op de hoogte van die gripwagens, maar ook daar laten resultaten tot nu toe nog zien dat niet heel veel mensen daar gebruik van maken en ik sluit me aan nog bij mevrouw Koolen. Dat was het. De voorzitter: Wethouder Van Lierop, tot slot op dit punt. Mevrouw Van Lierop: Met dank inderdaad voor de aanvullingen als het gaat om die gripwagen inderdaad. We hebben pasgeleden inderdaad weer communicatie daarover ontvangen. Communicatie is inderdaad ook van belang en blijft ook van belang. Als het gaat om de evaluatie, die is, de gegevens daarvan zijn medio september opgeleverd, dus vandaar dat dit later hier ook terecht is gekomen en dat heeft ook te maken met de vakantie die er helaas tussen heeft gezeten die week. De voorzitter: Ik kijk even naar mevrouw Maráczi en dan dacht ik ook mevrouw Tamarinof. Maráczi.

Mevrouw Maráczi: Ja ik wou het even omdraaien, want dan denk ik waarom moeten wij van de Diftar af terwijl heel veel mensen wel goed scheiden en geld besparen en omdat er een paar mensen zijn die het gewoon, ik zal maar zeggen verrekken. Want als je goed scheidt dan kun je gewoon je spullen kwijt en dan hoef je niet te dumpen. Dus ik denk waarom moeten wij omdat mensen dus niet goed scheiden en het maar gewoon overal dumpen, zouden wij andere mensen die het wel allemaal goed doen daarvoor moeten straffen, dus ik zou hem eigenlijk gewoon om willen draaien. De voorzitter: Mevrouw Tamarinof. Mevrouw Tamarinof: Ja ik word ook regelmatig aangesproken door mensen die mij vragen, waarom kan ik in die hoogbouw of in De Veste niet mijn groenteafval apart scheiden, want er zijn heel veel mensen die dat wel willen. En ik heb ook nog niet alle cijfers kunnen lezen van de RIP want er kwamen zoveel moties tegelijk, dus daar moet ik me nog in verdiepen, maar de aantallen die mevrouw Spoek noemt over dat er meer ton afval is opgehaald als bij plaatsingen, ik kan me ook voorstellen, want dat wordt ook gestimuleerd, dat inwoners zwerfafval opruimen en dat wordt opgehaald door die wagens die rondrijden. En als dat daar ook bij zit, die kilo's dat is iets anders dan dumpingen of bij plaatsingen. De voorzitter: Mevrouw Janssen. Mevrouw Janssen-Jansen: Ja dank u wel.

Ik werd net getriggerd door de opmerking van u dat dat in 2024 het verplicht zou zijn om die afvalcontainers ondergronds te plaatsen? De voorzitter: Ja ik doe even een rondje, dan mevrouw Koolen en dan mevrouw Spoek.

Mevrouw Koolen-van der Zee: Ik had even een reactie op mevrouw Maráczi over de mensen die het dan wel goed doen en dat vind ik prima. En ik hoor ook mensen dat ze het inderdaad goed volhouden en één keer in de maand pas die kliko buiten hoeven te zetten, maar buiten het feit het is ook nog, er zijn nog mensen die het gewoon buiten dumpen of in de prullenbakken gooien, omdat ze het gewoon niet kunnen betalen, die kunnen gewoon die ledigingen zomaar zes keer en de rest van het jaar bijbetalen, die kunnen het gewoon niet betalen. En even over mevrouw Tamarinof, met het feit van inderdaad de campagne is om het op te halen, maar wat denk je van de bankstellen in de bossen en alle andere dingen, asbest, alle dingen die gewoon in de bossen en de omgeving worden bijgezet, dan hebben we het niet alleen maar over de campagnes voor het groen op te, of het afval op te halen. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Dank u wel voorzitter. Het gaat absoluut niet om de wens van mensen om te willen scheiden, sterker nog, ook onderzoek geeft aan dat mensen daar een heel goed gevoel van krijgen omdat ze denken, ik ben goed bezig.

Ander onderzoek geeft echter ook aan dat machines beter te programmeren zijn dan mensen, dus dat bijvoorbeeld als je kijkt naar de zuivere aanlevering van deelstroom pmd dat die machinaal beter gefilterd en er uitgehaald wordt, dan wanneer mensen het handmatig scheiden. Sterker nog, op het moment dat de scheiding niet goed aangeleverd wordt, belandt hij uiteindelijk alsnog op de verbrandingsstapel. Dus het heeft er niks mee te maken of dat wel of niet willen scheiden is. Daarnaast zie je en dat is in het onderzoek nog niet meegenomen, in de evaluatie dat de deelstromen steeds verder vervuilen en dat zou ik heel graag onderzocht willen zien, hoe schoon de deelstromen in Helmond zijn. Net gaf ik dus al aan dat nascheiding ook een optie kan zijn, dus aansluitend op mevrouw Maráczi en mevrouw Tamarinof, het gaat niet om de wens van, wil ik nou wel of niet zelf scheiden. Het gaat erom, wat is uiteindelijk beter en dan gaat het om het gemak van de inwoners, los van het feit dat iedereen op een gegeven moment een eigen milieustraat in zijn achtertuin heeft staan, moet ook veel vaker een vrachtwagen wat ook weer brandstof kost, rondjes rijden om al die extra ledigingen te doen.

En stel nou dat toch achteraf blijkt dat nascheiding heel eenvoudig en toch misschien makkelijk is en dat het uiteindelijk niet heel veel extra kosten heeft, waarom niet gewoon daarvoor kiezen als het uiteindelijk voor iedereen toch makkelijker blijkt te zijn. De voorzitter: Mevrouw Tamarinof. Mevrouw Tamarinof: Ja het kan nu dus nog niet dat nascheiding. En als u uw onderzoeken ook leest dan heeft u gelijk dat pmd veel beter door een machine kan worden gescheiden, maar wat gaat verloren in nascheiding, papier, gft en textiel. Dus dat zijn altijd stromen die je apart moet inzamelen, dus dan zul je alsnog die dingen thuis moeten scheiden. De voorzitter: Oké, mevrouw Maráczi. Mevrouw Maráczi: Ja en ik hoor ook heel veel argumenten die volgens mij helemaal niks met ons Diftarsysteem te maken hebben, want als we dat niet hadden gedaan hadden mensen ook allerlei meerkosten gehad. Dus ik denk dat we die discussie ook niet moeten vervuilen met of we nou Diftar doen of niet. Het gaat er gewoon omdat mensen dingen misschien niet kunnen betalen en daar moeten we het dan over hebben, maar dat ligt niet aan het systeem. De voorzitter: Mevrouw Janssen en dan de heer Manders.

Mevrouw Janssen-Jansen: Ja dank je wel. Ik lees hier echter in die wettelijke verplichting dat er ook staat, als de kosten buitensporig hoog zijn dat je daar dat niet hoeft te doen, of als het technisch niet haalbaar is. Dus als wij zeg maar in afwachting totdat het systeem met dat onderzoek waar we nu mee bezig zijn om het centraal te scheiden dat je het gewoon allemaal achteraf in zo'n fabriek gescheiden wordt en je investeert nu dan die 3,2 miljoen in die ondergrondse containers en het wordt daarna anders, dan kun je er ook nog over nadenken. De voorzitter: Wethouder Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Als het gaat inderdaad om de nascheiding dan is dat iets inderdaad wat pas op een later moment hier ook onderzocht gaat worden op wat mevrouw Tamarinof zojuist aan gaf, in 2025-2026 kan dat inderdaad geïmplementeerd gaan worden, maar daarvoor moet eerst alles onderzocht worden. Dus het is niet zo dat als we het een uitstellen, het ander meteen geïmplementeerd kan worden, verre van. Daarbij geldt dat we in 2022 in principe al zouden starten en we zijn ook met pilot gestart voor de hoogbouw en we zijn nu voornemens om dat inderdaad wel verder uit te bouwen. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Dank u voorzitter.

Exact daarom ook de motie om die 3,5 miljoen nog te reserveren, ook al vindt dat wat later plaats, 3,5 miljoen is te veel om uit te geven als je er in 2026 toch achter komt dat het misschien anders kan. En de discussie is inderdaad niet zozeer de scheiding van afval want inderdaad, onderzoek heeft uitgewezen dat textiel, glas en gft beter is bij bronscheiding, het gaat erom dat dat Diftar daar ga je betalen, is het letterlijk het gedifferentieerd tarief. Dan moeten ook de luiers apart, want alles wordt apart, gaat ook weer extra wagens moeten daarvoor rijden. Dus het gaat erom, maak het die inwoners gewoon wat eenvoudiger door gewoon zoveel mogelijk in één container te kunnen gooien en alleen echt de zuivere deelstromen, die ook aangetoond hebben dat ze effectief zijn, apart te scheiden en geen gedifferentieerde tarieven. De voorzitter: De heer Manders. De heer Manders: Ja dank u wel voorzitter. Eigenlijk is mijn vraag al gesteld, er is inderdaad in de wet een uitzondering als het te veel geld kost en dat geldt specifiek wordt er genoemd voor binnensteden, dus die 3,5 miljoen die nu eventueel uitgegeven wordt. Aan de andere kant zijn wij als Helmond toch betrokken bij een onderzoek om juist die nascheiding op te zetten.

Dus het zijn twee tegengestelde zaken, 3,5 miljoen investeren terwijl we ook bezig zijn met nascheiding, dus ik snap dan ook wel de aarzeling die er bij andere partijen is. Dus we hebben gewoon de mogelijkheid om het uit te stellen, want de wet geeft die mogelijkheid. De voorzitter: Mevrouw van Lierop komt u tot een afronding? Wilt u nog iets tot een afronding op dit punt? Mevrouw Van Lierop: Ja, nou de invoering van Diftar in de hoogbouw is een noodzaak in het kader van het gelijkheidsbeginsel, een gelijk speelveld voor alle inwoners van Helmond. En in regioverband komt er eind november een RIP met de mededeling dat er vanuit de markt interesse is om de nascheidingscapaciteit op te richten, het is alleen dus op korte termijn nog niet gerealiseerd. Er komen nog onderzoeken, er moet nog besluitvorming plaatsvinden, vergunningen worden aangevraagd en gebouwd worden. Ook blijven ondergrondse containers altijd nodig, ook als er wel nascheidingscapaciteit is. Mensen in hoogbouw en bij verzamelvoorzieningen moeten ook hun nascheiding, hun afval op bepaalde afvalstromen kunnen blijven aanbieden.

De voorzitter: Oké, u vervolgt uw betoog. Mevrouw Van Lierop: Dan gaan we naar de motie het evalueren van Diftar, ingediend door Forum voor Democratie en het CDA. Het advies van hier is om dit voorlopig aan te houden, want er is inmiddels een eerste evaluatie gedaan over het eerste jaar van Diftar en de resultaten zijn dus inderdaad deze week gedeeld met u via de raadsinformatie 120. Daarin wordt geadviseerd nu nog geen aanpassingen te doen in het beleid, omdat we als gemeente goed op weg zijn als het gaat om de doelstellingen die we willen behalen. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Dank u wel voorzitter. Ja ik heb nog wel de tijd gevonden vanochtend vroeg om die evaluatie door te lezen die nogal laat binnenkwam. De motie, de laatste versie zoals hij ook in de beraadslagingen is meegenomen, die gaat daar ook juist op in, op puur evalueren ook op punten die daar niet in meegenomen zijn. In de evaluatie is namelijk niet gekeken naar de zuiverheid van de deelstromen en is ook niet gekeken naar de mogelijkheden voor nascheiding en is ook nog niet, daar kwam extra bij juist dus dat hij bij plaatsing alleen maar meer lijkt te worden. Dus mijn voorstel is toch om over het jaar 2022 zo snel mogelijk die evaluatie volledig te doen, zoals in het dictum is eigenlijk beschreven. De voorzitter: Wethouder van Lierop.

Mevrouw Van Lierop: Het is zeker mogelijk om een evaluatie uit te voeren over geheel 2022, maar het is nog niet mogelijk om daar de nascheidingscapaciteit al in mee te nemen. En dat zal dus wat ik al eerder zei, niet eerder plaats gaan vinden dan 2025-2026. De voorzitter: Mevrouw Spoek. Mevrouw Spoek-Van Dinther: Dank u voorzitter. In de beantwoording van onze technische vragen staat dat er overleg plaatsvindt. Ter evaluatie kan dus ook puur meegenomen worden, hoever staat het overleg, want dat is een heel kort antwoord en dat geeft ons nog geen reëel beeld in toekomstmogelijkheden en wat daar verder in perspectief voor mogelijk is. De voorzitter: Wethouder Van Lierop. Mevrouw Van Lierop: Mijn voorstel zou dan ook zijn om in de commissie de gestuurde evaluatie te bespreken en daarna te bespreken of het nodig is om medio 2023 met een nieuwe evaluatie te komen. De voorzitter: U vervolgt uw betoog. Mevrouw Van Lierop: Het amendement van Forum voor Democratie, aanpassing afvalstoffenheffingen, het advies daarvan is om dit te ontraden. Het uitgangspunt van de reinigingsheffing is 100 procent kostendekkend te zijn. Door de gederfde inkomsten, die 4 procent te dekken vanuit de koopkrachtfonds komt er een compensatie voor alle inwoners, ook degenen die het niet direct nodig hebben.

En ik zou hiervoor pleiten om de middelen uit het koopkrachtfonds in te zetten voor inwoners, organisaties en instanties die het nodig hebben. De voorzitter: Mevrouw Spoek.

Mevrouw Spoek-Van Dinther: Ja sorry, dank u wel voorzitter. Sinds 2020 en nu, voor een grote container uit mijn hoofd betaal je 27,4 procent meer, voor een kleine container 18,1 procent meer. In de evaluatie die gisteren rondgestuurd is komt ook naar voren dat inwoners, geven een lager rapportcijfer en die klagen over de toenemende kosten, juist omdat beloofd is destijds dat het invoeren van Diftar zou kunnen voorkomen dat kosten voor de afvalverbranding verder zouden gaan stijgen. Die stijging vind ik vrij fors, vinden wij als Forum vrij fors dus ik zou zeker ook nog met de onzekerheden en toch eventueel de evaluatie die nog gaat plaatsvinden en latere dingen, op dit moment het als een handreiking aan alle inwoners zien als je toch zorgt dat je nu niet nog verder gaat stijgen, want ik vind die stijging een heel fors. De voorzitter: Wethouder Van Lierop, oh wacht even daar zijn nog wat, mevrouw Tamarinof en dan mevrouw Koolen. Mevrouw Tamarinof: Ja doordat we met dat Diftar nu handelen dat we veel meer afval scheiden, dat betekent dat kosten anders veel hoger waren geweest als we dat allemaal als restafval hadden moeten verwerken, dan waren de kostenstijgingen nog veel hoger geweest, dus zo moet je het zien. De voorzitter: Mevrouw Koolen.