Technische vragen plan! raadsvoorstel Ontwikkeling Sociale Teams

Door de fractie plan! zijn een aantal technische vragen gesteld over het raadsvoorstel Ontwikkeling en positionering sociale teams t.b.v. de commissiebehandeling van 5 januari 2021.

1. kunt u toelichten waarom de kosten van twee aan te wijzen projectleiders ruim € 175.000 respectievelijk € 135.000 bij fulltime aanstelling bedragen? De kosten van de projectleiders zijn gebaseerd op de loonsom van medewerkers van de gemeente in schaal 12/13 en schaal 10, aangevuld met de extra uitgaven die zijn gemoeid met externe inhuur. Het gaat hier om externe inzet met een specifieke expertise. De ervaring leert dat we voor het aantrekken van dergelijk personeel een marktconform tarief moeten betalen. Dit tarief is hoger dan waarmee wij zelf rekenen voor vergelijkbare functieschalen. 2. kunt u toelichten waarom de kosten voor 7fte jongeren en gezinscoaches € 752.000 bedragen? De kosten voor de inzet van 1 fte gezins- en jongencoaches (GJC) bedragen € 100,844,72 per jaar. Dit tarief is afgesproken in een overeenkomst met de 7 organisaties die gezins- en jongerencoaches leveren. Het tarief is gebaseerd op de gemiddelde loonsom van de cao’s die van toepassing zijn (zoals cao welzijn en jeugdzorg). Lukt het deze 7 organisaties niet om medewerkers te leveren, dan schakelen wij de eigen inhuurdesk in voor de werving van GJC en zijn de kosten meestal hoger (gemiddeld € 107.500,-).

De uitbreiding met 7fte GJC in 2021 is bedoeld om de caseload terug te dringen en wachtlijsten te voorkomen, zodat we bij de start van de nieuwe organisatie snel kunnen inspelen op de nieuwe, aangescherpte doelen. 3. Kan de gunning van de aanbesteding financiële gevolgen hebben voor de huidige samenwerkingspartners als Zorgboog, Levgroep, Mee, BJB etc? De huidige overeenkomst voor de levering van GJC en de subsidie-afspraken over de inzet van AMW (algemeen maatschappelijk werkers) met de samenwerkingspartners lopen tot 2022. Partners zijn vanaf het begin transparant geïnformeerd dat de externe positionering gevolgen kan hebben voor de inzet vanaf 2022, zodat zij hiermee rekening kunnen houden bij hun bedrijfsvoering. Ook kunnen de partners zich inschrijven voor de aanbesteding, hetzij als hoofdaannemer, hetzij als onderdeel van een samenwerkingsverband. Wij hebben hen hierover ingelicht en hen gewezen op de marktconsultatie. 4. Als we het goed begrijpen kunnen inwoners met hulpvragen straks terecht bij (1) het frontoffice loket van de gemeente, (2) de sociale teams en (3) bij de zelfstandige hulpverleningsorganisaties als Zorgboog, Levgroep, Mee etc.

Begrijpen wij het goed dat hulpverleners binnen de toekomstige sociale teams een zelfde rol kunnen hebben als hulpverleners in een van de toekomstige zelfstandige moederorganisaties? Zo ja, hoe voorkomt u dan verstrengeling van inhoudelijke en/of financiële belangen als regievoerder? En hoe gaat u dit duidelijk maken aan de inwoners van Helmond? De uitvoerder van de sociale teams zal vanaf 2022 een onafhankelijke partij zijn, waar hulpverleners werkzaam zijn. Deze onafhankelijke partij zal straks het grootste deel van de ambulante hulp en begeleiding in Helmond voor haar rekening nemen. Medewerkers van deze uitvoeringsorganisatie vervullen een andere rol dan medewerkers van organisaties in de sociale basis, zoals Zorgboog, MEE en LEV groep (wiens rol primair is gericht op info en advies, cliëntondersteuning, informele zorg etc.). In het geval dat hulpverleners van de nieuwe uitvoeringsorganisatie inschatten dat er aanvullende, specialistische ambulante zorg nodig is (door een derde partij, zoals Bijzonder Jeugdwerk of de Combinatie Jeugdzorg) dan blijft de gemeente verantwoordelijk voor de indicatiestelling. Er is dus geen sprake van verstrengeling van belangen, omdat een en ander echt los van elkaar staat. Wel is er altijd afhankelijkheid van elkaar omdat we als keten opereren.

Voor inwoners die hulp en ondersteuning ontvangen is er één aanspreekpunt: dit is de hulpverlener van het sociaal team die casusregie voert.

5. U vraagt voor het kalenderjaar 2021 een voorinvestering van 1 miljoen euro omdat de kost voor de baat uitgaat. In 2022 streept u deze meerkosten voor de uitvoering van de opdracht van de sociale teams weg tegen de (mindere) kosten voor indicaties voor specialistische jeugdhulp en WMO. Wij vragen ons af of deze verwachting niet te optimistisch is. Het opschalen van de huidige sociale teams zal in een krappe arbeidsmarkt geen sinecure zijn. De transitie naar sociale teams die zelf hulp verlenen is niet in een oogwenk geregeld, zeker niet in een jaar met onzekerheid over posities van medewerkers in sociale teams. Kunt u toelichten waarom u in een jaar denkt te kunnen bewerkstelligen wat afgelopen jaren niet gelukt is? Wij onderkennen dat de verwachting ambitieus is. Voor dit financiële uitgangspunt baseren wij ons op de indicatieve MKBA die we ter onderbouwing hebben laten uitvoeren en de ervaringen in Utrecht. Deze laten zien dat bij invoering van de nieuwe werkwijze (met substantiële substitutie van tweede lijns zorg) ondersteuning meteen goedkoper wordt omdat beter gebruik wordt gemaakt van voorliggende voorzieningen en een traject in een lokaal sociaal team doorgaans minder kost dan een begeleidingstraject in de tweede lijn. Daarnaast is er de efficiencywinst vanwege het vervallen van het indicatieproces.

Uiteraard zijn we ook realistisch; we weten dat diverse factoren een rol spelen die we gedeeltelijk kunnen beïnvloeden. We zullen daarom periodiek aan de raad terugkoppelen over de voortgang. Belangrijk is bovendien dat de nieuwe uitvoerder ongeveer 6 maanden de tijd krijgt om – ondersteund door de gemeente - de nieuwe uitvoeringsorganisatie in te richten en in te bedden zodat deze in januari 2022 meteen met de nieuwe werkwijze van start kan gaan. 6. In de personele invalshoek schrijft u dat de medewerkers in de huidige sociale teams die afkomstig zijn van andere moederorganisaties per 31-12-2021 zullen terugvloeien naar de ze moederorganisaties. De medewerkers van de gemeente in de sociale teams (voornamelijk WMOconsulenten) hebben in de huidige sociale teams de taak van vraag verhelderen en indiceren van maatwerkvoorzieningen. U schrijft dat de inhoud van hun werk niet wezenlijk verandert door de externe positionering; de gemeente blijft deze taken vanuit de frontoffice uitvoeren. Deze tekst roept verwarring op bij ons op.

Gaan alle WMO medewerkers uit de huidige sociale teams nu terug naar het front office loket van de gemeente en blijven zij daarmee in dienst van gemeente Helmond? Zo ja, is er dan geen sprake van overcapaciteit? Door welke functionarissen ( ambtelijk of niet ambtelijk) worden de toekomstige sociale teams bemenst en op welke plekken dient de hulpvraag van inwoners verduidelijkt te worden? Is dit alleen door de medewerkers van de frontoffice of ook door medewerkers van sociale teams? Kunt u hier een nadere toelichting op geven? De werkzaamheden van de wmo-consulenten van de gemeente bestaan in de kern uit vraag verhelderen en indiceren voor wmo-voorzieningen. Deze werkzaamheden behoren niet tot de hoofdactiviteit van de toekomstige sociale teams: hulpverlenen en casusregie voeren. De wmoconsulent van de gemeente zal daarom in principe de functie van wmo-consulent behouden. Per 1 januari 2022 zal het takenpakket echter wel veranderen, omdat er minder voor begeleiding geïndiceerd hoeft te worden (omdat de geïndiceerde begeleiding grotendeels wordt gesubstitueerd door het sociaal team). Er blijft echter plek voor elke medewerker in dienst van de gemeente. We hebben afgelopen jaar op deze ontwikkeling geanticipeerd door wmo-consulenten in te huren in plaats van vast in dienst te nemen. Vraagverheldering vindt plaats op de plek waar de inwoner de vraag stelt.

Dit kan bij de front-office zijn, maar ook bij het sociaal team. Tijdens de vraagverheldering wordt duidelijk waar de vraag het beste kan worden opgepakt: bij het sociaal team voor directe hulpverlening of bij de front-office voor indicatiestelling. 7. U gaat er vanuit dat er na de gunning van de aanbesteding plaats is voor medewerkers van de huidige sociale teams in de nieuwe organisatie. U denkt dit mede vanwege de huidige schaarste op de arbeidsmarkt. Wij vinden dit erg optimistisch gesteld en zijn bang dat u wellicht verkeerde verwachtingen creëert bij bestaande medewerkers. U concludeert zelf dat de sociale teams vooral intern gericht zijn geweest en nog ver af staan van snel en laagdrempelig hulp verlenen aan kwetsbare inwoners. De medewerkers zijn werkzaam in een ambtelijke organisatie met bepaalde culturele waarden. De vraag is of de nieuwe organisatie de cultuurverschillen niet dermate groot acht, dat werknemers uit andere branches die nu werkloos geworden zijn door Covid-19 niet beter zullen passen in de cultuur van de nieuwe organisatie. Hoe kijkt u hier tegen aan? En hoe bereidt u de huidige medewerkers voor op deze mogelijke cultuurverschillen?

Niet alle medewerkers die nu werken in de sociale teams hebben de wens en/of zijn toegerust voor de rol van social worker in een sociaal team. Wij communiceren richting medewerkers dat wij ons hard maken bij de toekomstig opdrachtnemer voor mensen die de ambitie én de kwaliteiten hebben. (Zo overwegen wij om bijvoorbeeld in het bestek op te nemen dat deze medewerkers met voorrang kunnen solliciteren.) Om medewerkers voor te bereiden op zo’n keuze voeren de teamcoördinatoren komende periode ontwikkelgesprekken met hen, waarin ze stil staan bij de kwaliteiten en ontwikkelpunten. Op basis daarvan kunnen medewerkers zelf de afweging maken of ze willen solliciteren. De moederorganisaties hebben daarnaast een eigen verantwoordelijkheid om medewerkers mee te nemen in de veranderingen.