Staat van Helmond
Tekst van het document
Staat van Helmond 2025 IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Achtergrond Staat van Helmond
De Staat van Helmond samengevat (klik op onderstreept om naar dat thema te gaan)
In de Staat van Helmond beschrijven we hoe de stad er voor staat, wat de belangrijkste ontwikkelingen zijn. Ook wordt het speelveld van transities en ontwikkelingen waarin de opgaven gerealiseerd moeten worden aangestipt. Voor een duurzame of gezonde ontwikkeling van de stad, moet er een balans zijn in sociaal-cultureel, economisch en ecologisch opzicht. Ook moet er sprake zijn van groei. Maar wel een groei waarbij de drie zogenoemde "kapitalen" in evenwicht blijven. De lange termijn opgave om te komen tot een duurzame ontwikkeling in Helmond is neergelegd in Helmond Ambitie 2040. In Een sterker Helmond voor iedereen heeft de huidige coalitie aangegeven hoe zij hier in de periode 2022-2026 aan wil werken. Jaarlijks krijgt dit zijn vertaling via drie beleidsprogramma's in de begroting: een veerkrachtig Helmond waarin iedereen kan meedoen, rondkomen en vooruitkomen een duurzame en leefbare stad voor iedereen
Brede welvaart: een duurzame ontwikkeling van de stad
een economisch vitale en aantrekkelijke stad.
In de Staat van Helmond volgen we deze drie lijnen. Waarbij we allereerst starten met de duurzame ontwikkeling van de stad in zijn algemeenheid en de demografische ontwikkelingen.
Bronnen Staat van Helmond Voor het opstellen van de Staat van Helmond is geen nieuw onderzoek gedaan. Maar door alles wat we weten met elkaar te combineren, kunnen we het beeld schetsen van hoe Helmond er voor staat. Alle informatie - vaak meer in detail - is terug te vinden in de Kennisagenda Helmond, tenzij anders vermeld. Ook zijn op de laatste pagina relevante verwijzingen opgenomen naar factsheets e.d. met de informatie(bronnen).
De duurzame ontwikkeling van Helmond, nu en in de toekomst, moet plaatsvinden in een tijd van grote transities, zoals de energietransitie en mobiliteitstransitie. Bij het steeds intensiever gebruik van de ruimte binnen Helmond moet ook oog zijn voor de inwoners, de economie en de natuur. De digitale transformatie kan hierbij helpen, maar verandert ook veel in onze wereld. Het raakt iedereen. Belangrijk bij deze ontwikkelingen: het mag de kloof tussen mensen niet vergroten. Wat betreft de duurzame ontwikkeling zet Helmond op alle drie kapitalen (sociaal, economisch en ecologisch) stappen vooruit. Daarbij lijkt het economisch kapitaal in de afgelopen jaren wat sneller te groeien. Uiteindelijk mag dat niet ten koste gaan van de (ontwikkelingen op de) andere twee kapitalen. Helmond ontwikkelt zich positief, maar ook de andere gemeenten in Nederland laten deze positieve ontwikkeling zien. Helmond loopt zijn achterstand niet in. Overigens zien we dit ook bij andere vergelijkbare middelgrote steden terug. In Nederland is al op jonge leeftijd sprake van kansenongelijkheid. De thuissituatie, maar ook de wijk waarin iemand opgroeit kan hier aan bijdragen. De leefwerelden tussen verschillende groepen - zeker ook tussen hoge en lage inkomens - scheiden zich. Dit betekent ook dat mensen met weinig hulpbronnen weinig in aanraking komen met mensen met veel hulpbronnen.
Er is sprake van grote verschillen tussen de wijken op leefbaarheid - hoe prettig het wonen is - en weerbaarheid - de mate waarin bewoners kunnen omgaan met (negatieve) veranderingen in hun leven en de hulpbronnen die ze daarbij kunnen inzetten.
Door de grote transities, waarbij de digitale transformatie een hele belangrijke is, verandert de maatschappij snel. Om als individu hierin mee te kunnen zijn basisvaardigheden essentieel. Om te komen tot een sociaal en inclusief Helmond zouden alle inwoners over de benodigde basisvaardigheden (o.a. taal en digitaal) moeten beschikken. In Helmond woont een grotere groep inwoners die moeite heeft met de basisvaardigheden dan gemiddeld in Nederland. Helmond wordt steeds diverser qua samenstelling Mensen zijn minder bereid tot vrijwilligerswerk Een leven lang leren is door de impact van de digitale transformatie voor iedereen van belang. De meeste jongeren in Helmond groeien kansrijk op. Door de sociale achterstanden die gemiddeld vaker in Helmond voorkomen dan gemiddeld in Nederland is er ook een groep die aandacht nodig heeft. Het aandeel jongeren met jeugdhulp ligt net wat lager dan gemiddeld in Nederland. Die met jeugdreclassering is vergelijkbaar. Jongeren lijken wel vaker in de criminaliteit actief te zijn, dit geldt ook voor volwassenen.
Een duurzame en leefbare (en veilige) stad voor iedereen
De schaalsprong in Helmond neemt een belangrijke plek in de planvorming van Helmond in. Deze moet niet alleen aan de kwantitatieve maar ook aan de kwalitatieve groei van de stad en haar inwoners bijdragen. De gewenste groei van jaar op jaar is groter dan wat er in het verleden is gerealiseerd. De eenzijdige woningvoorraad in wijken houdt de verschillen in weerbaarheid en leefbaarheid mede in stand. De woningvoorraad is aan het verduurzamen. Het klimaat – wereldwijd – verandert. Het weer wordt extremer, natter, warmer, meer stormen. De impact van het klimaat verschilt per wijk, dit hangt samen met onder andere hoeveel steen en groen er in de wijk is. Demografische ontwikkelingen De energietransitie – de omschakeling van fossiele naar duurzame energiebronnen – zien we ook in Helmond De demografische ontwikkelingen in Helmond zijn een afspiegeling van de veranderingen die we landelijk zien. terug. Meer lokaal duurzaam opgewekte energie, meer elektrische auto’s. Het aantal inwoners groeit de laatste jaren met name doordat zich meer inwoners in de stad vestigen dan er Helmonders blijven autominded. vertrekken. Het aantal geboorten neemt af en het aantal overlijdens stijgt. Belangrijke trend binnen de criminaliteit is de ondermijning – waarbij de grenzen tussen de “onderwereld” en De groep 65-plussers, maar ook de groep 75-plussers (o.a. interessant vanuit de vraag om zorg) stijgt.
“bovenwereld” worden overschreden – bijv. in geldstromen, productie van drugs (ook in woonwijken) of Het aantal en aandeel inwoners met een niet-Nederlandse herkomst stijgt. Er komen vooral nieuwe inwoners cybercriminaliteit. bij uit Polen, andere Midden- en Oost-Europese landen en van buiten Europa. Ook het aantal kinderen van Vergeleken met andere gemeenten in Nederland vinden er in Helmond veel misdrijven plaats. niet-Nederlandse herkomst (o.a. interessant vanuit (taal)onderwijs en integratie) neemt toe. Het aantal meer traditionele delicten als woninginbraak daalt, cybercriminaliteit neemt toe. Belangrijk voor de leefbaarheid in de wijk is een toename van het aantal meldingen van overlast door personen met Veerkrachtige stad waarin iedereen kan meedoen, rondkomen en vooruitkomen verward gedrag en alcohol. Armoede en schulden – het niet kunnen rondkomen – hebben grote invloed op het meedoen en vooruitkomen in Tussen de wijken zijn er verschillen in ervaren veiligheid en overlast. de maatschappij. De stress kan leiden tot gezondheidsproblemen en een negatieve impact hebben op het gezin. Kinderen in armoede hebben minder kansen. Maar het kan ook leiden tot criminaliteit (snel geld verdienen). Wat betreft het aandeel mensen dat werkt en de hoogte van het inkomen zien we positieve ontwikkelingen.
Of Economisch vitaal en aantrekkelijke stad huishoudens ook daadwerkelijk meer te besteden hebben, hangt mede af van de inflatie en de kosten voor De economie in Nederland groeit weer, alhoewel de toekomst nog onzeker is. Onder andere door geopolitieke wonen, dagelijkse boodschappen, etc.. spanningen. Minder huishoudens hebben een lager inkomen. Er is wel een groep die langdurig een laag inkomen heeft. In Helmond zijn industrie en handel belangrijke pijlers. Vooral in de industrie namen de banen toe. Tussen de wijken en buurten zijn grote verschillen in gemiddeld inkomen. Binnen de wijk is de spreiding in De groei van het aantal bedrijven komt – evenals landelijk – met name door groei van het aantal ZZP-ers. inkomen veel kleiner dan tussen de wijken. Dit wijst op concentraties van mensen met een bepaald De Helmondse arbeidsmarkt is krap, zeker ook in de technologie, zorg en onderwijs. inkomensniveau. Mede door de digitale mogelijkheden verandert ons gedragspatroon. Zo zijn er momenteel meer webwinkels 1 op de 9 inwoners geeft aan moeite te hebben met rondkomen. Huishoudens met probleemschulden komen dan fysieke winkels en worden deze steeds vaker gebruikt. Ook onze uitgaanspatronen zijn veranderd. in alle doelgroepen voor, maar sommigen lopen wel meer risico.
Sinds 2020 is er in Helmond meer niet-detailhandel (zoals kappers, restaurants en schoonheidssalons) dan De landelijke trends op het gebied van volksgezondheid zien we ook in Helmond terug. detailhandel (zoals kleding, voedingswaar, elektronica). Meer 65 en zeker 75-plussers leidt tot een grotere zorg- en ondersteuningsvraag. Helmond is een compacte stad waar voorzieningen nabij zijn. Een steeds ongezondere leefstijl leidt tot overgewicht en vergroot risico op ziekten. 9 van de 10 inwoners van 18 jaar en ouder geeft zijn woonomgeving een voldoende. Ongeveer twee derde Eenzaamheid zien we dwars door de samenleving en leeftijden terug. een 8 of hoger.
Brede welvaart: een duurzame ontwikkeling van de stad IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Duurzame ontwikkeling van de stad Voor huidige maar ook toekomstige generaties is het belangrijk dat een stad sociaal, economisch en ecologisch op een evenwichtige manier groeit. Alleen zo kom je tot een groei die voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder dat het ten koste gaat van toekomstige generaties om in hun eigen behoeftes te voorzien. We gebruiken de duurzaamheidsbalans van Telos om de situatie in beeld te brengen. Doordat deze methodiek zowel één algemene score als ook een overallscore per kapitaal geeft, kunnen we de ontwikkeling in Helmond vergelijken met die in andere steden. Belangrijk omdat we niet alles zelf in de hand hebben. Denk maar aan de energiecrisis als gevolg van de oorlog in de Oekraïne, de uitbraak van COVID of het veranderende klimaat. Helmond zet op alle drie de kapitalen stappen vooruit wat betreft de duurzame ontwikkeling. Daarbij lijkt het economisch kapitaal over de afgelopen jaren wat sneller te groeien. Uiteindelijk mag dat niet ten koste gaan van de groei op de andere twee kapitalen. Helmond groeit, maar de andere gemeenten laten ook groei zien. Hierdoor blijft Helmond een van de lagere gemiddelde scores houden (plek 314 van de 342). Overigens zien we dit ook terug bij andere vergelijkbare middelgrote steden met onder andere een industrieel verleden en/of liggend nabij een andere grote stad.
De ontwikkeling van Helmond wat betreft sociaal-cultureel, economisch en ecologisch kapitaal
Gemiddelde score per gemeente op de duurzaamheidsbalans van Telos
Terugdringen klimaatveranderingen Ons klimaat verandert. Het weer wordt extremer, natter en warmer. Dit heeft onder andere zijn effect op de gezondheid, natuur en ervaren overlast. Het antwoord hierop moet komen vanuit: Energietransitie: Met elkaar gebruiken we steeds meer energie, veelal nog opgewekt uit fossiele brandstoffen, als kolen en olie. Deze voorraad is eindig en het gebruik ervan heeft een negatief effect op de klimaatverandering. Vandaar een overgang naar het gebruik van hernieuwbare energiebronnen zoals wind, zon en aardwarmte. Dit vraagt om aanpassing van onze infrastructuur, nieuwe technologieën en andere banen.
2014
sociaal-cultureel
2024 Nederland 2024
ecologisch
Mobiliteitstransitie: Ons huidig gebruik van
economisch
vervoersmiddelen, vooral het grote gebruik van auto's met verbrandingsmotors, vraagt om verandering naar duurzamere en efficiëntere vormen van transport. Dit draagt bij aan een schonere, gezondere en toegankelijkere leefomgeving.
De ontwikkeling van Helmond wat betreft sociaal-cultureel, economisch en ecologisch kapitaal van jaar op jaar (gemiddelde scores per kapitaal) 50
De drie kapitalen meer in detail
48
Sociaal-cultureel
Ecologisch
Economisch
Maatschappelijke participatie
Bodem
Arbeid
Politieke participatie
Lucht
Ruimtelijke vestigingsvoorwaarden
Economische participatie
Water
Concurrentievermogen
Wonen
Natuur en landschap
Kennis
Woonomgeving
Externe hinder en veiligheid
Infrastructuur/ bereikbaarheid
Gezondheid(szorg)
Energie en klimaat
Gezonde leefstijl
Afval- en grondstoffen
46 44 42 40 38 36 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 sociaal-cultureel
economisch
Meer informatie Kennisagenda Helmond - Duurzame ontwikkeling
ecologisch
Duurzame ontwikkeling in een tijd van grote transities
Onderwijs Kunst & Cultureel erfgoed
Intensiever ruimtegebruik met oog voor de inwoners, de economie en de natuur De transities, maar ook de groei van het inwonertal vragen om de (beperkte) ruimte zo te gebruiken dat het leidt tot een gezonde verstedelijking. Digitale transformatie Razendsnel verandert de digitale wereld en de impact hiervan op de fysieke wereld. Dit vraagt aanpassing van mensen op alle levensgebieden en biedt kansen om het anders te doen. De transities mogen niet de kloof tussen mensen vergroten. De kans op grotere economische en sociale ongelijkheid in de samenleving ligt - zeker ook met de grote transities in gedachte - op de loer. De (gevoelde) ongelijkheid kan leiden tot afstand van de politiek en maatschappelijke en politieke instabiliteit.
Brede welvaart: verschillen tussen de wijken IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Grote verschillen tussen de wijken op leefbaarheid en weerbaarheid De Telos-methodiek om de duurzame ontwikkeling op stadsniveau in beeld te brengen, is niet een op een door te vertalen naar de duurzame ontwikkeling op wijkniveau. Om te kijken hoe het er in de wijken ten opzichte van elkaar voor staat brengen we de leefbaarheid en weerbaarheid in beeld. Op deze manier worden verschillen tussen wijken zichtbaar. De ene wijk scoort gunstiger wat betreft de weerbaarheid van de inwoners dan de andere. Vooral de oudere stadswijken, Binnenstad, Helmond-West en Helmond-Oost scoren minder gunstig. Aan de andere kant scoren de nieuwste wijken Dierdonk en Brandevoort, maar ook Stiphout en Warande, gunstiger. De scores op de leefbaarheid zijn wat wisselender per thema. De Binnenstad - mede door de functies die hier zijn - springt er als minst gunstig uit. Dierdonk, Warande en Stiphout als meest positief.
Weerbaarheid de mate waarin bewoners kunnen omgaan met (negatieve) veranderingen en de hulpbronnen die ze daarbij kunnen inzetten. Thema's die hierin leidend zijn, zijn economische en maatschappelijke participatie, onderwijs en gezondheid.
Leefbaarheid en daarmee hoe prettig mensen wonen onder druk Met de landelijke leefbaarometer kunnen we nog verder inzoomen op buurtniveau en een vergelijking maken met het Nederlandse gemiddelde. Daarbij moet wel gezegd worden dat de gebruikte indicatoren anders zijn dan bij bovengenoemde wijkbeelden. De leefbaarometer gaat over hoe prettig mensen er wonen. Daarbij valt op dat Helmond gemiddeld wat minder gunstig dan landelijk scoort. En dat vooral veiligheid en de beschikbaarheid van voorzieningen hier, in negatieve zin, het sterkst aan bijdragen. Tussen 2008 en 2022 is de gemiddelde ontwikkeling neutraal. Wel zijn buurten als West en Heipoort vooruitgegaan. In deze buurten is in deze periode boven gemiddeld geïnvesteerd. Ondanks dat scoren ze nog wel onder het landelijke gemiddelde.
Leefbaarheid de aantrekkelijkheid van een wijk om er te wonen. Thema's die hierin leidend zijn, zijn de (staat van de) fysieke woonomgeving, veiligheid en ecologie.
minder gunstig dan gemiddeld in Helmond
-0.30
-0.20
-0.10
minder gunstig dan gemiddeld
0
gunstiger dan gemiddeld in Helmond
0.10
0.20
De ontwikkeling tussen 2008 en 2022 in de leefbaarometer (Bron: www.leefbaarometer.nl)
0.30
gunstiger dan gemiddeld in Nederland
-0.15
-0.10
negatieve ontwikkeling
-0.05
0 geen ontwikkeling
0.05
Ongelijkheid begint al jong Uit landelijk onderzoek (Bron: SEO, 2024) blijkt dat er al op jonge leeftijd sprake is van kansenongelijkheid. Welke voorzieningen zijn er thuis, zoals wel/geen eigen slaapkamer, voedzaam ontbijt, fiets. Deze dragen bij aan het benutten van het potentieel van jonge kinderen. Is er thuis sprake van stress door financiële beperkingen en/of zorgtaken? Ook dat beïnvloedt bijvoorbeeld de schoolprestaties. Maar ook de wijk waarin jongeren opgroeien kan een negatieve invloed hebben op het benutten van het potentieel. Evenals het hebben van de juiste netwerken of relaties om aan een stageplek of werk te komen. Leefwerelden eenzijdiger Landelijk onderzoek laat zien dat de rijkste en armste Nederlanders elkaar minder ontmoeten (SCP, 2024 ). De leefwerelden kruisen elkaar steeds minder. Dit wordt de afgelopen jaren versterkt door de buurt waarin men gaat wonen. Verandering in de samenstelling van een buurt werkt door in het voorzieningenaanbod en de leefbaarheid. Dit werkt weer door in de keuzes die mensen maken om in een bepaalde buurt te gaan wonen. Het probleem van gescheiden leefwerelden is dus dat de mensen met weinig hulpbronnen en daarmee minder kansen, weinig in aanraking komen met mensen met veel kansen en veel hulpbronnen.
In Helmond zien we dat ook wel terug in de buurten met relatief veel sociale huurwoningen die door de toewijzigingsregels veel mensen met een lager inkomen huisvesten versus de buurten met veel du(urde)re koopwoningen. Hierdoor blijft de mix tussen verschillende doelgroepen uit.
Meer informatie Kennisagenda Helmond - Wijkkompas
De leefbaarometer brengt in beeld hoe prettig mensen het vinden om ergens te wonen en hoeveel ze daar voor over hebben. (Bron: www.leefbaarometer.nl)
Groeiende kansenongelijkheid
0.10
0.15
positieve ontwikkeling
Demografische ontwikkelingen IVA-Analyse en Intelligence (januari 2025)
Bijna derde van inwoners heeft niet-Nederlandse herkomst
Hoe ouder men is, hoe vaker men een Nederlandse herkomst heeft. Dit wil zeggen dat ze zelf en dat hun ouders in Nederland geboren zijn. In aantal is vooral het aantal migranten (zelf geboren in het buitenland) sinds 2013 toegenomen (ongeveer 7.000 meer). Het aantal kinderen van migranten is in aantal minder sterk gestegen (ongeveer 2.000 meer). Het aantal inwoners met een Nederlandse herkomst is in aantal met ongeveer 3.000 afgenomen. Het aandeel dat zelf of waarvan één van de ouders in het buitenland is geboren varieert per wijk.
% inwoners met Nederlandse herkomst
(Bron: BRP)
(Bron: BRP, na 2024 prognoses gemeente Helmond) natuurlijke groei (geboorten-sterften)
migratiesaldo
extra opgave schaalsprong
2025
Demografische trends
2013
1.800
600 Kind van migrant(en)
0 -600
veel bouw in Brandevoort
coronacrisis
sluiting veel bouw in economische AZC Brandevoort crisis Binnenstad Oost
migrant 0
oorlog Oekraïne
20.000
40.000
60.000
aantal inwoners
schaalsprong
Vergrijzing door de grote babyboom-generatie die ouder wordt
Hoe ouder hoe vaker van Nederlandse herkomst
(Bron: BRP)
(Bron: BRP, 1-1-2025)
100% 85 jaar en ouder 80%
80 t/m 84 jaar 75 t/m 79 jaar 70 t/m 74 jaar 65 t/m 69 jaar 60 t/m 64 jaar 55 t/m 59 jaar 50 t/m 54 jaar
60%
40%
45 t/m 49 jaar 40 t/m 44 jaar
20%
35 t/m 39 jaar 30 t/m 34 jaar 25 t/m 29 jaar
0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
aantal inwoners
7.000
8.000
9.000
Nederland Polen
Europa (excl. Nederland, Turkije, Armenië en Georgië. Incl. Rusland) Overig MOE-land
Turkije
Marokko
Suriname
Nederlandse Cariben (Aruba, Curaçao, Sint-Maarten, Bonaire, Sint Eustasius, Saba)
50%
60%
70%
80%
90%
100%
2024
2000
Indonesië/Ned. Indië
Overig buiten Europa
85 jaar e.o.
80 t/m 84 jaar
75 t/m 79 jaar
70 t/m 74 jaar
65 t/m 69 jaar
60 t/m 64 jaar
55 t/m 59 jaar
50 t/m 54 jaar
45 t/m 49 jaar
40 t/m 44 jaar
35 t/m 39 jaar
30 t/m 34 jaar
25 t/m 29 jaar
0 t/m 4 jaar
20 t/m 24 jaar
5 t/m 9 jaar
15 t/m 19 jaar
10 t/m 14 jaar
10 t/m 14 jaar
0 t/m 4 jaar
15 t/m 19 jaar
5 t/m 9 jaar
0%
20 t/m 24 jaar
De samenstelling van de bevolking verandert langzaam door de jaren heen (CBS, 2024). Waar direct na de 2e wereldoorlog er veel kinderen werden geboren, veranderde dat vanaf de jaren '60. Maatschappelijke veranderingen zoals individualisering en emancipatie, maar ook de komst van de anticonceptiepil zorgde ervoor dat het krijgen van kinderen werd uitgesteld. De grote babyboomgeneratie (geboren grofweg tussen 1945 en 1970) zorgt nu voor een sterke groei van het aantal 60-plussers. Door de vergrijzing stijgt het aantal overlijdens, terwijl het aantal geboren kinderen daalt. Immigratie en emigratie laat - mede bepaald door oorlogen en beleid rondom arbeids- of kennismigratie - door de tijd heen een grillig beeld zien. Zo leidde de afschaffing van de tewerkstellingsvergunning door toetreding tot EU van Midden- en Oost-Europese landen (zoals Polen) sinds 2006 tot een stijging van de arbeidsmigranten uit deze regio. Recente oorlogen zorgden ook voor extra migratie richting Nederland. In het algemeen kan gezegd worden dat globalisering - het proces waarbij landen, economieën en culturen wereldwijd steeds meer verbonden raken - zijn invloed heeft op demografische ontwikkelingen. Mensen kunnen zich steeds makkelijker over de wereld verplaatsen om ergens anders te wonen, werken, verblijven en/of reizen.
Nederlandse herkomst
1.200
% inwoners
Op 1 januari 2025 zijn er 96.542 inwoners. Ruim 6.000 meer dan 10 jaar geleden. In de jaren '80 en '90 groeide Helmond harder dan in deze eeuw. De groei van de laatste jaren komt met name door migratie: er vestigen zich meer inwoners van buiten in Helmond dan dat er vertrekken uit Helmond. Daarnaast stijgt de levensverwachting: inwoners worden steeds ouder. In de opbouw van de bevolking naar leeftijd is de vergrijzende bevolking - de grote groep inwoners geboren tussen 1946 en 1970 - te zien (rond 18.800). Er zijn in 2024 8.000 65-plussers meer dan in 2000.
Herkomst van inwoners
Greboorte en migratiesaldo
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Aantal inwoners in Helmond blijft toenemen, meer 65-plussers
Werk en inkomen
IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Helmond
Nederland
Inkomens niet gelijk verdeeld over Helmond Of we nu kijken naar het gemiddeld inkomen of naar een andere maat die iets zegt over de hoogte van het inkomen, we zien dat inkomens niet evenredig zijn verdeeld over de wijken en buurten. Ook is er binnen de wijken en buurten weinig spreiding tussen de inkomens: in de ene buurt wonen veel huishoudens met hoge(re) inkomens en in de andere buurt juist veel huishoudens met een lager inkomen.
€40.000
Dit is de grens die in Helmond als criterium telt voor de verschillende gemeentelijke inkomensregelingen. In deze huishoudens wonen 2.200 kinderen. 1.100 van de 7.100 huishoudens heeft inkomen uit werk.
5.000 huishoudens hebben problematische schulden Dit betreft ruim 11% van alle huishoudens.
% inwoners met bijstand (Bron: Helmond)
2023
2021
2022
2020
2019
2018
Helmond
Gemiddeld besteedbaar huishoudinkomen (Bron: CBS)
7.100 huishoudens met inkomen tot 130% sociaal minimum
2017
2013
Net zoals in heel Nederland neemt het gemiddelde inkomen in Helmond toe. Het inkomen blijft wel structureel lager dan het Nederlands gemiddelde.
2016
0 2015
0
2014
20%
2023
4%
2022
40%
2021
8%
2020
60%
2019
12%
2018
80%
2017
16%
2016
100%
2015
Gemiddeld inkomen neemt toe
20%
2014
Dat een steeds groter deel van de inwoners betaald werk heeft komt o.a. door het gunstige economische tij, stimulerend overheidsbeleid, doordat mensen langer doorwerken en doordat steeds meer vrouwen de arbeidsmarkt op gaan. Dit zien we o.a. terug in een daling van de werkloosheid.
Aandeel inwoners (15 t/m 74 jaar) met betaald werk (Bron: CBS)
Aandeel werklozen (Bron: CBS)
2013
Aandeel werkenden in Helmond neemt toe
0
4%
8%
12%
gemiddeld besteedbaar huishoudinkomen
Nederland
Aandeel huishoudens met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum (Bron: CBS)
(Bron: CBS, 2021)
20% €50.000 16% 12%
€30.000
Helmond
2023
2022
2021
0 2020
0 2019
4%
2018
€10.000
2017
8%
2016
€20.000
2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Helmond
Nederland
met
opleiding
€75.000
(Bron: GGD/RIVM 2022)
met
inkomen
zonder
16-24
€50.000
% inwoners dat moeite heeft met rondkomen
Nederland
Kenmerken van huishoudens met en zonder probleemschulden (Bron: CBS) leeftijd
€25.000
zonder
25-34
35-44
45-54
55-64
tot €20.000
65-+
20.000 29.999
30.000met kind
40.000 of meer
met
met
type hh
zonder
zonder geen startkwalificatie
HAVO, VWO MBO 2-4
HBO, WO
1persoons
paar geen kind
paar met kind
1-ouder
5%
15%
25%
35%
Armoede en schulden hebben grote invloed op meedoen en vooruitkomen in de maatschappij Armoede en schulden kunnen leiden tot: 1. (chronische) stress en mentale gezondheidsproblemen: dit kan het moeilijk maken om dagelijkse (werk)taken uit te voeren. Maar heeft mogelijk ook negatieve impact op het gezinsleven en de ontwikkeling van kinderen in het gezin. 2. voor kinderen minder toegang tot kwalitatief goed onderwijs en buitenschoolse activiteiten. Dit heeft mogelijk invloed op succesvolle carrière. 3. minder kansen voor bijscholing en loopbaanontwikkeling. 4. een slechtere gezondheid door dat mensen met een lager inkomen minder toegang tot gezondheidszorg en gezonde voeding hebben. 5. sociale uitsluiting en minder betrokken bij vrijwilligerswerk en gemeenschapsactiviteiten door schaamte voor de situatie. 6. criminaliteit bij jongvolwassenen. bron: CBS
Met een stijgend inkomen neemt niet automatisch de koopkracht/ besteedbaar inkomen toe.
Sinds 2021 zien we een sterke stijging van de prijzen - hoge inflatie - als gevolg van: 1. gestegen energieprijzen mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne. 2. leveringsproblemen tijdens het economisch herstel na de coronapandemie. Dit leidde tot tekorten. 3. gestegen prijzen grondstoffen en brandstoffen 4. loonstijgingen als reactie op de stijgende kosten levensonderhoud. 5. het monetaire beleid van de centrale banken. Verwachting is dat de koopkracht in 2025 en 2026 door loonstijgingen licht stijgt. bron: CPB en CBS
Gezondheid en welzijn IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
51% 47% 50% 50% 50%
59% 56% 53% 48% 52%
Gezondheid is belangrijk om te kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Niet iedereen beschikt over een goede (ervaren) gezondheid. In de wijken met een lage sociaaleconomische status ervaart men de eigen gezondheid minder vaak als (zeer) goed. Ook in de hardere cijfers, zoals levensverwachting, zien we deze verschillen terug.
Trends volksgezondheid
Aandeel volwassenen dat zich niet eenzaam voelt (Bron: GGD)
55% 53% 64% 54% 61%
77% 75% 79% 68% 71%
Aandeel volwassenen dat de eigen gezondheid als 'goed' tot 'zeer goed' ervaart (Bron: GGD)
Jongeren klas 2 en 4 middelbare school:
60%
58%
65%
86% 73%
80%
61%
55%
80%
45% 50%
55% 60% 40%
drinkt alcohol (Bron: GGD) % 18 t/m 64 jaar
50%
82%
76%
71%
78%
73%
72%
80%
Helmond
0 Nederland
Nederland
Helmond
Helmond
80% 90% 40%
Overgewicht en leefstijl (Bron: GGD)
geen psychi- niet geen suïcidale sche klachten eenzaam gedachten
60%
Meer eenpersoonshoudens (Bron: CBS + prognoses beweegt onvoldoende (Nron: GGD) provincie Noord-Brabant) %18 t/m 64 jaar 15-29 jaar
18%
24%
30-49 jaar 50-64 jaar
drinkt alcohol
65 jaar en ouder
18 t/m 64 jaar
jong. (klas 2 en 4…
65 jaar en ouder
18 t/m 64 jaar
jong. (klas 2 en 4…
0
0 65 jaar en ouder
18 t/m 64 jaar
overgewicht
beweegt onvoldoende
75 jaar en ouder
70%
80%
90% 50%
55%
60%
65-74 jaar jong. (klas 2 en 4…
Vooral bij inwoners van 65 jaar en ouder zien we een sterk stijgend aantal eenpersoonshuishoudens. Bij het wegvallen van een van beide partners, blijft er een over. Dan zien we ook vaak een toenemend zorggebruik.
60% 70%
15%
Steeds meer (oudere) eenpersoonshuishoudens
gezondheid (zeer) goed
kind. 2 -10 jaar
Een meerderheid van de inwoners beweegt te weinig. Het overgewicht - waar ook een deel van de inwoners mee te maken heeft - hangt hiermee samen. Evenals een minder gezond eet- en drinkpatroon. Wat betreft onvoldoende bewegen zien we geen grote verschillen tussen de wijken. Wel waar zij hun beweging uithalen. Zo lopen en fietsen inwoners in de wijken met een lage sociaal economische status meer, terwijl de inwoners inde wijken met een hoge sociaal economische status vaker gaan sporten.
Nederland
Ongezondere leefstijl voor jong en oud
Nederland
65 jaar en ouder
0
18 t/m 64 jaar
Helmond
65 jaar en ouder
Uit de 4-jaarlijkse RIVM Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV-2024) blijken de volgende trends voor de volksgezondheid en zorg: De vergrijzing zet de komende jaren door. Mensen worden steeds ouder en zijn ook op pensioengerechtigde leeftijd vitaler. Belangrijk is dat ook oudere mensen in de samenleving kunnen meedoen en ouderen elkaar kunnen helpen en aandacht krijgen. Nog steeds zijn er grote gezondheidsverschillen tussen groepen inwoners. Mensen die een betere maatschappelijke positie hebben, leven gemiddeld 14 jaar langer in een goede gezondheid dan groepen die het minder hebben. Financiële bestaansonzekerheid is hierbij een belangrijke factor, vaak in combinatie met slechtere woonsituaties of arbeidsomstandigheden. De leefstijl - zeker ook van jongeren - is steeds ongezonder. Overgewicht komt steeds vaker en op jongere leeftijd voor. De mentale problemen bij jongeren zijn een aandachtspunt. Onduidelijk is nog of de groep jongeren die hier mee te maken heeft blijft toenemen. Factoren die een rol spelen zijn prestatiedruk, toenemende individualisering, flexibilisering van de arbeidsmarkt, uitval op school en mogelijk sociale media. Een belangrijke vraag is hoe, gezien bovenstaande ontwikkelingen en een krappe arbeidsmarkt, goede zorg blijvend geleverd kan worden. Naast het aantal zorgprofessionals, loopt ook het aantal mantelzorgers terug.
Een groene inrichting van de leefomgeving is goed voor de gezondheid: het stimuleert ontmoeten, ontspannen en bewegen. Daarnaast moet er rekening mee gehouden worden dat extreme weersomstandigheden (hitte, storm en veel of juist weinig water) vaker voorkomen.
0
18 t/m 64 jaar
2012 2016 2020 2022 Nederland
Het zijn zeker niet alleen de 65-plussers die eenzaamheid ervaren. Ook een kwart van de jongeren geeft aan (wel eens) eenzaam te zijn.
2012 2016 2020 2022 Nederland
Eenzaamheid van alle leeftijden
2012 2016 2020 2022 Nederland
0 0
0 0
80%
(Bron: GGD -2023)
2012 2016 2020 2022 Nederland
(Ervaren) gezondheid hangt mede samen met sociaal economische status
0
1.500
3.000
4.500
6.000
aantal eenpersoonshuishoudens
2040
2024
2000
Sociaal en inclusief Helmond IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Aandeel inwoners (18+) dat vrijwilligerswerk doet (Bron: GGD)
Aandeel inwoners (18+) dat mantelzorg doet
35%
35%
30%
30%
25%
25%
20%
20%
15%
15%
10%
10%
5%
5%
0
0
Gemiddeld geven zij een 7,5 aan de leefbaarheid in de buurt. De sociale cohesie - een maat voor de sociale binding in de buurt, scoort net wat minder gunstig dan gemiddeld in Nederland.
Naar schatting is 16% (12.700) van de 16 t/m 65 jarigen laaggeletterd. Van de 65-plussers is een groter aandeel laaggeletterd. Verhoudingsgewijs zijn er veel laaggeletterden in Helmond. Geletterdheid is noodzakelijk om de andere basisvaardigheden, zoals financiële, gezondheids, digitale, sociale en juridische vaardigheden, te hebben of aan te leren.
2016
2020
Helmond
2022
2020
Helmond
Zuidoost- Brabant
% inwoners (16+) dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld
Sociale cohesie - verbinding in de buurt (schaalscore hoe hoger hoe positiever)
Ongeveer 1 op de 7 inwoners doet mantelzorg vaak voor een partner of ander familielid.
(Bron: Veiligheidsmonitor)
(Bron: Veiligheidsmonitor)
14%
6,5 6,4 6,3 6,2 6,1 6,0 5,9 5,8 5,7 5,6 5,5
Helmond
Zuidoost- Brabant Nederland
Sociale cohesie - mate van verbinding in de buurt (Bron: Veiligheidsmonitor 2021)
Helmond
2021
Nederland
5
meer
6
Door de grote transities, waarbij de digitale transformatie een hele belangrijke is, verandert de maatschappij snel. Om zelfredzaam te zijn en volwaardig te kunnen participeren moeten inwoners over meer kennis, vaardigheden en flexibliteit beschikken. Uit landelijk onderzoek (Cubiss.nl) blijken vrouwen net iets vaker laaggeletterd te zijn. Ook geldt dat hoe ouder men is hoe vaker laaggeletterd, maar laaggeletterdheid komt in alle leeftijdsgroepen voor. Ook de herkomst speelt een rol bij de laaggeletterdheid. Naast de taal, zouden inwoners ook over reken-, digitale, financiële, sociale, juridische en gezondheidsvaardigheden moeten beschikken.
Vrijwilligerswerk onder druk
minder
2019
2023
2017
2021
2016
2%
2015
4%
2014
0
6%
2013
De redenen waarom men zich gediscrimineerd voelt zijn o.a. leeftijd, sekse, herkomst. De plek waar men zich gediscrimineerd voelt varieert. Dit kan op onder andere werk, school of straat zijn.
8%
2012
10%
zeer hoog
2022
1 op de 5 inwoners doet vrijwilligerswerk
1 op de 9 inwoners voelde zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd
Kans op laaggeletterdheid (bron: Cubiss)
zeer laag 2016
Zuidoost- Brabant
12%
Basisvaardigheden nodig om mee te komen in de maatschappij
(Bron: GGD)
2023
Inwoners uit meer dan 150 landen wonen in Helmond
7
8
De volgende factoren spelen een rol: 1. Regeldruk maakt het voor vrijwilligersorganisaties moeilijker om te functioneren en bestuurders te vinden. 2. Veranderende voorkeuren richting flexibele, projectmatige inzet in plaats van langdurige betrokkenheid. 3. Impact van corona waarbij een aantal vrijwilligers niet meer terug is gekomen. 4. Drukkere agenda's en tijd verdelen tussen werk, mantelzorg, gezin en andere verplichtingen.
Jeugd: kansrijk opgroeien IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
100%
60%
straat mijn woonbuurt
40%
straat buiten mijn woonbuurt
20%
tijdens uitgaan
2.000
Aandeel voortijdig schoolverlaters (VO, MBO) (Bron: CBS)
2023
2021
2020
2019
2022
2023
2022
0 2021
0 jan 2021
4%
2023
2022
2021
2020
2019
2023
2022
0 2021
0
1.000
2020
400
8%
2019
800
600
12%
2018
1.200
Snelle verandering inhoud baan een leven lang leren De digitale transformatie heeft grote impact op hoe wij ons werk doen. Er wordt steeds meer gedigitaliseerd, gerobotiseerd en ook AI ondersteunt ons steeds meer. Dit vraagt aan werknemers dat zij zich continu blijven ontwikkelen, en nieuwe vaardigheden en kennis moeten opdoen. Er zullen banen/repetitieve taken verdwijnen (o.a. in de administratieve hoek en aan de kassa), maar er zullen ook nieuwe banen verschijnen (o.a. in de techniek).
Trends opleidingsniveau
In Nederland: 1. meer jongeren kiezen voor HBO of WO. 2. er zijn meer havo en vwo leerlingen. 3. jongeren met een niet-Nederlandse herkomst kiezen ook vaker voor een HBO of WO opleiding. 4. In 2023 haalden meer vrouwen dan mannen een diploma van het HBO of WO. 5. In Nederland zien we over het algemeen minder mensen zonder afgeronde opleiding en meer mensen met een HBO of WO opleiding.
16%
3.000
2017
1.200
2018
20%
4.000
2016
1.600
2017
(Bron: CBS)
2.000
1.800
2016
Aandeel jeugdwerklozen (15-24 jaar) (Bron: CBS)
2.400
2.400
2015
Aantal kinderen in huishouden met problematische schulden
2015
Aantal minderjarige kinderen in huishouden 4 of meer jaar laag inkomen (Bron: CBS)
5% 10% 15% 20% 25% 30%
2013
0
2014
Aantal minderjarige kinderen in huishouden inkomen tot 130% sociaal minimum (Bron: CBS)
40%
2013
30%
jan 2023
20%
jan 2022
10%
2014
0
0
2020
Aandeel 22-jarigen met startkwalificatie (Bron: CBS)
Opleidingsniveau van inwoners 15-74 jaar (bron: CBS)
100%
100%
80%
80%
60%
60%
40%
40%
2%
20%
20%
0
0
0%
10%
Verwachte onderwijsachterstandscore 2023-2024 (bron: CBS)
0
laag 2.000
schooljaar
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2022/'23
2021/'22
2020/'21
4%
2015
6%
2014
8%
2019/'20
Kinderen die in een gezin opgroeien waar bijvoorbeeld ouders geen opleiding hebben afgerond, niet de Nederlandse taal wordt gesproken en waar schulden zijn, lopen een groter risico op een onderwijsachterstand. Vergeleken bij Nederland scoort de achterstand in Helmond hoog. Aansluitend bij wat we eerder zagen over de weerbaarheid van de inwoners in de wijk, zijn de kansen voor kinderen en jongeren niet gelijk over Helmond verdeeld. Kinderen in een gezin waar weinig geld of zelfs schulden zijn, lopen meer risico om niet kansrijk en veilig op te groeien. In de helft van de huishoudens waar schulden zijn, zijn ook kinderen aanwezig. Niet alle kinderen voelen zich altijd veilig. Voor 2% is dit zelfs thuis. 7% voelt zich niet veilig op school, een voorwaarde om te kunnen leren.
(Bron: GGD)
op school
2018/'19
Maar er zijn ook kinderen die tijdens hun jeugd aan meer risico's worden blootgesteld
Aandeel jongeren 15-24 jaar met betaald werk (Bron: CBS)
80%
2019
Helmond heeft als missie dat kinderen en jongeren kansrijk, gezond en veilig opgroeien, zodat ze op latere leeftijd kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Zo haalt drie kwart van de jongeren een startkwalificatie. Dit betekent dat ze een bepaald opleidingsniveau halen waarmee de kansen op een baan goed zijn. De jeugdwerkloosheid is de laatste jaren gedaald en is vergelijkbaar met het Nederlandse niveau.
Waar voelt een jongere zich weleens onveilig? thuis
2017/'18
Met veel kinderen en jeugdigen in Helmond gaat het goed
Aandeel kinderen (2,5-12 jaar) met risico op onderwijsachterstand (Bron: CBS)
4.000
6.000
8.000 2013 Helmond
2023 Helmond
2023 Nederland
geen startkwalificatie* havo, vwo, mbo-2, 3, 4
hbo, wo
10.000
hoog 12.000
Jeugd met aandacht en hulp IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
20%
1,0%
Helmond
Zuidoost-Brabant
Nederland
Helmond
Helmond
550 500 450 400 350 300 250 200 150 100
12-17 jaar
120
18-22 jaar
12-17 jaar
12-17 jaar
160
2023
2021
2022
2019
2020
2018
2016
2017
2015
Nederland
Helmond
Aantal verdachten naar type delict (bron: cbs.nl/statline)
2014
2023
Nederland
Aantal verdachten per 10.000 inwoners (bron: cbs.nl/statline)
2013
2024
2022
2020
2021
2019
Zuidoost-Brabant
Nederland
20%
40%
vermogensmisdrijven
Helmond
12-17 jaar
18-22 jaar
geweldsmisdrijven
Nederland
12-17 jaar
18-22 jaar
drugsmisdrijven
Klas 2 en 4 Voortgezet Onderwijs:
4%
60%
80%
vernieling en openb. orde verkeersmisdrijven (vuur)wapenmisdrijven
% jongeren met risico om in drugscriminaliteit terecht te komen (bron: zichtopondermijning.nl)
4%
laatste 4 weken wiet of hasj gebruikt
naaktfoto of seksfilmpje waar jongere op staat tegen zin verspreid
0.8%
15%
laatste 4 weken drugs als cocaïne, XTC, lachgas gebruikt
18-22 jaar
100%
laatste 12 maanden enkele keer tot heel vaak suïcide overwogen
2%
4%
6%
8%
Aantal verdachten (bron: cbs.nl/statline)
18-22 jaar 0%
Jongeren hebben steeds vaker te maken met ondermijning: Op sociale media, waar jongeren veel tijd besteden, kunnen ze worden geconfronteerd met verspreiding van intieme foto's of video's. Dit kan leiden tot onder meer chantage. Jongeren gebruiken steeds vaker drugs en komen mogelijk in aanraking met drugscriminaliteit. Nog niet veel maar wel een zorgwekkend aantal jongeren draagt messen. Dit leidt bij leeftijdsgenoten tot een gevoel van onveiligheid. Soms worden jongeren betrokken bij criminaliteit, ook bij de georganiseerde criminaliteit. Deze jongeren zoeken erkenning en willen erbij horen. Vaak trekt ook het "makkelijke" geld. bron: Verwey-Jonker.nl en hetccv.nl
2013
1e helft 2024
2e helft 2022
1e helft 2023
2e helft 2022
5%
1e helft 2022
0
2018
0,2%
2017
10%
2016
0,4%
2015
0,6%
Trends bij jongeren en ondermijning
2014
15%
Zuidoost-Brabant
7,1% van de jongeren zijn aangemerkt als risicojongere. Zij hebben een verhoogd risico om in de drugscriminaliteit terecht te komen. De jongste groep is vaker verdacht van vermogensdelicten. 18-22 jarigen zijn vaker betrokken bij geweld- en drugsmisdrijven.
24 22 20 18 16 14 12 10 8 6
0,8%
1e helft 2e helft 1e helft 2e helft 1e helft 2022 2022 2023 2023 2024
Relatief veel jongeren zijn verdacht en/of lopen risico om de drugscriminaliteit in te gaan
Aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar (bron: waarstaatjegemeente.nl)
(bron: waarstaatjegemeente.nl)
2e helft 2021
Het aandeel jongeren dat jeugdhulp krijgt ligt onder het Nederlandse gemiddelde. En volgt ongeveer de lijn van Zuidoost-Brabant. Wat betreft de jongeren met jeugdreclassering wijkt Helmond niet af van Nederland of de regio.
Aandeel jongeren 12 t/m 23 jaar met jeugdreclassering
1e helft 2021
Jongeren met jeugdhulp stijgt
Aandeel jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp zonder verblijf (bron: waarstaatjegemeente.nl)
10% 12%
Inwoners met hulp en aandacht IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
12.200 // 28% huishoudens hulp vanuit Wmo, Jeugdhulp, Participatiewet, schuldhulp en/of inkomensondersteuning
1,50 1,29 1,07 0,64 0,43
huishoudens Wmo
0,21
15%
0
2.300
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
huishoudens jeugdhulp
Relatief meer verdachten en huiselijk geweld
% huishoudens met gemeentelijke ondersteuning
0,86
6.800
Dit aandeel is niet evenredig over de stad verdeeld. De verdeling van onder andere het aandeel 65plussers, de lagere inkomens en hogere werkloosheid, verklaart de verschillen tussen de wijken. Inwoners maken in Helmond minder vaak gebruik van de wet langdurige zorg dan gemiddeld in Nederland.
Helmond
Nederland
20%
25%
30%
35%
Aantal actieve casussen Veilig Thuis per 10.000 inwoners (bron: cbs.nl/statline) 1.200
5.500
1.100
huishoudens participatiewet en inkomen
900
1.000 800 700 600
Aantal verdachten per 10.000 inwoners
Aantal verdachten naar type delict
(bron: cbs.nl/statline)
(bron: cbs.nl/statline)
2019
2020
Helmond
2021
2022
2023
Zuidoost-Brabant Nederland
Helmond
23-44 jaar
45-64 jaar
Nederland
23-44 jaar
45-64 jaar
2023
2021
2022
2019
2020
2018
2016
2017
2014
Nederland
Helmond
280 260 240 220 200 180 160 140 120 100 80 60 40 2013
Vergeleken bij het landelijke gemiddelde worden 23-44 jarigen, maar ook 45-64 jarigen vaker verdacht van een misdrijf. De 45-64 jarigen worden verhoudingsgewijs veel verdacht van geweldsmisdrijven. Het aantal casussen schommelt wat van jaar tot jaar.
% inwoners dat gebruik maakt van de Wet langdurige zorg
Gemeentelijke ondersteuning (bron: gemeente Helmond)
2015
Bijna drie kwart van de huishoudens maakte in 2023 geen gebruik van ondersteuning vanuit de Wmo, jeugdhulp of participatiewet
23-44 jaar
Aantal verdachten
45-64 jaar
(bron: cbs.nl/statline)
23-44 jaar
520
45-64 jaar
23-44 jaar
0%
20%
40%
vermogensmisdrijven geweldsmisdrijven drugsmisdrijven
60%
80%
100%
vernieling en openb. orde verkeersmisdrijven (vuur)wapenmisdrijven
200 45-64 jaar
20 65 jaar en ouder
Duurzame en leefbare stad voor iedereen IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Versnelde groei aantal woningen
900 900 900 900 900 900 900 900 900 900 767 767 767 767 767 767
878
Schaalsprong Helmond
Gemiddeld elektriciteitsverbruik per woning (Bron: klimaatmonitor)
2.600
900 700
Nederland
% woningen energielabel A of B
40%
60%
80% 100%
2023
2022
2021
2019
Helmond
2020
500 2018
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2.400 In Helmond verduurzaamt de woningvoorraad. 10% 2.200 Steeds meer woningen hebben zonnepanelen en 0 2.000 het gemiddeld elektriciteit- en gasverbruik per woning loopt terug. Dit laatste hangt ook samen met een verminderd gebruik door de hoge energieprijzen. Helmond Nederland Helmond Nederland Twee derde van de woningen heeft een geldig energielabel, waaronder de huurwoningen van de Energielabel van woningen waar energielabel daadwerkelijk corporaties. Van de woningen met een geldig bepaald is. energielabel heeft twee derde label A of B. 21% 21% Zoals te verwachten hebben woningen in Dierdonk 2024 45% en Brandevoort het vaakst een label A of B. 0 20% 40% 60% 80% 100% Warande is de wijk met de minste labels A of B. Ongeveer de helft van de woningen van de A B C D E F G corporaties heeft label A (streven 100% in 2030).
Helmond ligt in een van de krachtigste motoren van de Nederlandse economie. De werkgelegenheid in de regio groeit - onder andere door ASML - hard. Grotere behoefte aan werknemers, die zich ook in de regio willen vestigen, leidt tot een grotere woningvraag en -bouwopgave. Maar daarnaast ook om extra werklocaties, voorzieningen en een duurzaam mobiliteits- en energiesysteem. Deze groei moet ook in positieve zin bijdragen aan de leefbaarheid (Woondeal Zuidoost-Brabant). Dit betekent dat Helmond in de periode 2022 t/m 2030 netto 6.000 woningen (een kleine 700 woningen per jaar) moet toevoegen aan de woningvoorraad.
Verduurzamen van de woningvoorraad
1.100
2.800
2016
Helmond)
1.300
3.000
20%
80% 100%
1.500
3.200
30%
60%
Brainport Eindhoven schaalsprong regionale afspaken
Gemiddeld aardgasverbruik per woning
3.400
40%
40%
Aandeel eengezinswoningen (bron: gemeente
2017
50%
20%
Woondeal Zuidoost-Brabant
Oorlog Oekraïne
% woningen met zonnepanelen
Aandeel koopwoningen (bron: gemeente Helmond)
334
663 452
522 465 438 207 246 126 264
183 117 176
346
355 465
639 557 85
250
456 345
396
792
coronacrisis
veel bouw economische crisis Brandevoort Binnenstad Oost
2016
De woningvoorraad verduurzaamt
veel bouw Brandevoort
2023
De schaalsprong moet zorgen voor een prettig, veilig en groen leefklimaat in bestaande én nieuwe wijken met een divers, passend, betaalbaar en voldoende woningaanbod voor alle doelgroepen (Woonvisie 2024). Hierboven zagen we al dat de leefbaarheid en weerbaarheid niet gelijkmatig over de wijken verdeeld is. De eenzijdigheid van de opbouw van de woningvoorraad in de wijken en buurten draagt hier zeker aan bij.
netto toevoeging 387 gemiddeld per jaar
Doorbreken eenzijdig opgebouwde wijken en buurten
t/m 2024 daadwerkelijk gerealiseerd, 2025 t/m 2030 op basis van de Woondeal (+6.000), 2031 t/m 2024 op basis van schaalsprong Helmond
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040
De regionale schaalsprong vertaalt zich richting 2040 om in totaal 15.000 woningen toe te voegen. De toevoeging van het aantal woningen volgens de woondeal is in de periode 2022 t/m 2030 gemiddeld 600 per jaar. Sinds 2000 hebben we dit aantal in vier jaren gerealiseerd (gemiddeld 387 per jaar).
Netto toevoeging aan de woningvoorraad (bron: gemeente Helmond)
Om uiteenlopende redenen is het belangrijk om de woningvoorraad te verduurzamen: 1. kostenreductie door energie besparen: door woningen te isoleren en energiezuinige systemen te installeren. 40% 60% 80% 100% 2. CO2 uitstoot verminderen wat bijdraagt aan een Gemiddelde WOZ-waarde (bron: gemeente Helmond) beter milieu en het verminderen van klimaatverandering. 3. door gebruik te maken van hernieuwbare energiebronnen als de zon wordt de afhankelijkheid van gas en andere fossiele brandstoffen verminderd. 4. een goed geïsoleerde woning met gezond binnenklimaat verhoogt wooncomfort en kan gezondheidsproblemen voorkomen. 5. woningen die zijn verduurzaamd zijn vaak meer waard op de markt. €200.000
€400.000
€600.000
Gezonde leefomgeving en beheer en onderhoud woonomgeving IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Verschil in kwaliteit in de bestaande wijken De Helmondse wijken verschillen veel van elkaar. Door de periode waarin ze gebouwd zijn, maar ook de voorzieningen die ze huisvesten. Rijpelberg is gebouwd in de groeistadperiode en heeft het kenmerkende jaren '80 "bloemkool"-profiel. Een wijk met veel anonieme buitenruimte. De Binnenstad heeft met onder andere het centrale winkel- en uitgaansgebied, verschillende zorg- en culturele voorzieningen, veel bebouwd gebied. Het onderhoud, vooral aan wegen, paden en pleintjes, wordt per wijk verschillend ervaren. In Helmond-Noord is men het minst vaak tevreden, gevolgd door Rijpelberg en Helmond-Oost.
% (zeer) tevreden met onderhoud (Bron: Veiligheidsmonitor 2021) wegen, paden en pleintjes perken, plantsoenen en parken Grondgebruik per wijk (bron: CBS) Binnenstad Helmond-Oost Helmond-Noord 't Hout Brouwhuis Helmond-West Warande Stiphout Rijpelberg Dierdonk Brandevoort Industriegebied Zuid
52% 64% 49% 36% 33% 44% 26% 14% 20% 23% 27% 54%
0%
20%
woonterrein
Impact klimaat verschilt per wijk De invloed van de veranderingen in het klimaat wordt het meest gemerkt in de wijken met relatief veel woningen, wegen, stenen en weinig groen. Vooral de oudere buurten in de Binnenstad laten een hoge adressendichtheid zien. Hier zien we dat de gevoelstemperaturen op een zomerse dag ook oplopen. Als hier kwetsbare groepen wonen, zoals ouderen of anderen met broze gezondheid, inwoners met een laag inkomen, of inwoners die eenzaam zijn, lopen deze meer risico op de gevolgen van (extreme) hitte.
semi-bebouwd
13% 17% 26% 15% 33% 9% 9% 27% 18% 25% 34% 37% 39% 9% 20% 31% 36% 27% 46% 20% 9% 40%
60%
voorzieningen verkeer
80%
40%
50%
60%
70%
% 65-plussers (Bron: BRP)
80%
40%
50%
60%
70%
80%
% 65-plussers met broze gezondheid (Bron: RIVM)
100%
bedrijven
recreatie
bos en open natuurlijk terrein
agrarisch water
0
Meest voorkomende bouwjaar > 50% anders "mix"
10
20
30
1 voor 1950 2 1950 tot 1980
0 500
3 1980-1989
1000
4 1990-1999
1500
5 2000-2009 6 2010 of later 7 mix
30%
40%
50%
Gevoelstemperatuur op een hete zomerdag 41 graden of meer (% openbare ruimte buurt)
Adressen dichtheid per km2 (Bron: CBS)
(Bron: gemeente Helmond)
40 20%
2000 2500 3000
(bron: Gevoelstemperatuur - Klimaateffectatlas)
50 60 70 80 90 100
Veranderend klimaat: ....... extremer warmer natter droger
Het klimaat - wereldwijd - verandert. Ook in Nederland en Helmond zien we de effecten: 1. er is vaker sprake van extreem weer, zoals hevige regenbuien, hetere en langere droogte periodes. 2. De neerslagpatronen veranderen, de winters worden natter, de zomers droger en als het dan regent, is dat harder. 3. Als het vaker en langer heet wordt kan dit gevolgen hebben voor de gezondheid van de inwoners. Vooral bij kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met chronische ziekten. 4. Een veranderd klimaat heeft effecten op de leefgebieden van planten en dieren. Dit kan leiden tot een afname van de biodiversiteit.
De gevoelstemperatuur varieert van persoon tot persoon en is afhankelijk van de leeftijd, gezondheid, lichaamsgewicht, kleding, activiteit en hoeveel last je ervan hebt. gevoelstemperatuur
ervaring
fysiologisch stressniveau
18-23
comfortabel
geen stress
23-29
beetje warm
lichte hittestress
29-35
heet
matige hittestress
35-41
zeer heet
grote hittestress
41-46
zeer heet
extreme hittestress (niv. 1)
46-51
zeer heet
extreme hittestress (niv. 2)
51-56
zeer heet
extreme hittestress (niv. 3)
> 56
zeer heet
extreme hittestress (niv. 4)
Veiligheid en leefbaarheid IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
horizontale fraude cybercrime
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
1.000
Drugshandel
Trends criminaliteit
HIC* per 1.000 inwoners woonbuurten
800 600 400 200
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
0
Geweldsdelicten 1.600
bedreiging
0
5
10
15
20
25 30
Ervaren veiligheid eenvoudige en zware mishandeling
burenruzie
ruzie en twist
rapportcijfer veiligheid
1.200 800 400
Verschillen tussen wijken en buurten
800
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
1.400
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
0
Vooral het aantal overlastmeldingen door personen met verward gedrag en door alcohol is gestegen. De overlast veroorzaakt door jeugd neemt na de hoge aantallen in de coronatijd weer af. Hetzelfde geldt ook voor de overlastmeldingen van geluid.
1.200
persoon met verward gedrag/zwerver
6,5
7,0
7,5
8,0
8,5
Ervaren overlast
Melding overlast van .... jeugd
alcohol
geluid
betreft overlast door fysieke verloedering, sociale-, verkeers- en/of milieu-overlast
Meer ondermijning (wodc.nl) In toenemende mate lijkt er in Nederland sprake te zijn van 'ondermijnende' criminaliteit of 'ondermijning'. Vormen van criminaliteit - groot en klein - waar de grenzen tussen de 'onderwereld' en 'bovenwereld' overschreden worden. Dit zien we terug in de volgende ontwikkelingen: 1. Toename van georganiseerde misdaad: vooral gerelateerd aan drugshandel en -productie, waarbij de productie van synthetische drugs steeds vaker voorkomt. 2. Criminele geldstromen: het witwassen van geld, oftewel het illegaal verkregen geld te integreren in de legale economie. 3. Gebruik van legale (bedrijfs)structuren: om criminele activiteiten te kunnen doen, zoals vastgoed, horeca en transportbedrijven. 4. Cybercriminaliteit: met de toenemende digitalisering wordt de digitale wereld ook steeds interessanter voor criminaliteit. Dit zien we terug in allerlei vormen van digitale fraude en oplichting. Maar ook organiseren criminelen zich vaker digitaal. 5. Lokale impact van ondermijning: geweld, intimidatie, economische schade en gevoel van onveiligheid kunnen het gevolg zijn van ondermijnende activiteiten in de steden. Effecten van ondermijning kunnen lokaal zichtbaar zijn, maar de organisatie ervan gaat over gemeentelijke en zelfs landsgrenzen heen.
Definities: * High Impact Criminaliteit (HIC) zijn woninginbraken, overvallen, straatroven en geweldsmisdrijven ** Digitale criminaliteit bestaat uit:
1.000
Horizontale fraude: allerlei vormen van fraude en oplichting waarbij steeds vaker de computer betrokken is zoals fraude met online
600
handel, als niet leveren van spullen, maar ook whatsapp-fraude. Het slachtoffer is een burger, bedrijf of financiële instelling. Cybercrime: computers zijn doelwit van criminaliteit bijv.
400 200
ransomware of andere vormen van 'gijzelingssoftware', waarmee criminelen een computer vergrendelen met kwaadaardige software.
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
0 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
In zowel de ervaren veiligheid en overlast als ook dat wat er aan HIC-feiten* gebeurt. De verschillen tussen de wijken/buurten hangen natuurlijk ook deels samen met de functie van een wijk of buurt, zoals het Centrum met het winkel- en uitgaansgebied.
(brom-, sport-, elektrische) fiets
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Toename overlast personen met verward gedrag
uit woning of schuur
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
De traditionele criminaliteit (vooral diefstallen) neemt - evenals het landelijke beeld - af. Alhoewel de elektrische fiets zeker aantrekkelijk is. Al onze digitale activiteiten geven nieuwe kansen voor cybercriminaliteit. Ook in Helmond zien we deze delicten toenemen, alhoewel eenduidige cijfers hierover lastig zijn. Mensen kunnen op veel plekken een delict melden (zoals bij Politie, banken, online platformen, etc.).
Digitale criminaliteit**
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Minder traditionele criminaliteit, meer cybercriminaliteit
1.200
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
In 2023 waren er in Helmond 523 geregistreerde misdrijven per 10.000 inwoners. Hiermee staat Helmond op de 20ste plaats. In de top 20 staan ook de 4 grootste gemeenten van Nederland. Daarnaast vallen de grote(re) steden uit Brabant in de top 20 op, te weten Eindhoven, Breda, Tilburg en Roosendaal.
Vermogensdelicten
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Relatief veel geregistreerde misdrijven in Helmond
Bron: delicten en overlast Politie; ervaren veiligheid en overlast 30% 40%
50%
60% 70%
landelijke veiligheidsmonitor.
Duurzame energie en mobiliteit IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025)
Zonne-energie in Helmond
Aantal geregistreerde elektrische en waterstofgedreven personenauto's in Helmond (inclusief lease en zakelijk eigendom)
Aandeel woningen met zonnepanelen
Het aantal woningen met zonnepanelen stijgt in Helmond, net zoals in de provincie en heel Nederland. Ruim een derde van de woningen heeft zonnepanelen. Dit aandeel is vergelijkbaar met het gemiddelde van de provincie Noord-Brabant. Het gemiddelde opgestelde vermogen ligt wel lager dan gemiddeld in Nederland of de regio. Dit is overigens inclusief zonnepanelen bij bedrijven.
3.500
40%
Congestie op het energienetwerk
3.000 30%
2.500 2.000
20%
1.500
1.000 10%
500
plug-in-hybride
0
2024-9
2024-6
2024-3
2023-12
2023-9
2023-6
2023-3
2022-12
2022-9
2022-6
2022-3
2021-9
2021-12
2021-6
2021-3
2020-9
2020-12
elektrisch
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Helmond
waterstof
Aantal (semi)publieke laadpalen voor elektrische auto's in Helmond 2,0
Noord-Brabant
Nederland
500
1,5
400 1,0
300 200
0,5
100 0
0 2018
2019
Helmond
laadpunten
snellaadpunten
Aantal vervoersmiddelen in Helmond personenauto's motoren bromfietsen met kenteken 0
10.000
20.000 2012
30.000 2022
40.000
50.000
Opgesteld vermogen van zonnepanelen KW per 1.000 inwoner (incl. zonnepanelen op woningen en bedrijven)
600
20 20 20 -2 20 20 -5 20 20 -8 20 20 11 21 20 -2 21 20 -5 2 20 1-8 21 20 11 22 20 -2 22 20 -5 2 20 2-8 22 20 11 23 20 -2 23 20 -5 2 20 3-8 23 20 11 24 20 -2 24 20 -5 24 -8
0,7% hiervan is volledig elektrisch of plug-in hybride. Waterstofpersonenauto's zijn er eigenlijk niet.
2020-6
2020-3
0
Groeiend aantal auto's in Helmond
Op dit moment is er een groeiende vraag naar energie. De capaciteit van het energienetwerk kan de vraag niet altijd aan. We spreken dan over congestie. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: De stijgende vraag naar energie door de overgang naar duurzame energiebronnen, zoals zonne- en windenergie. Steeds meer apparaten, voertuigen, etc. zijn elektrisch. Doordat duurzame energie vaak decentraal wordt opgewekt - op de daken, in het weiland - is het lastiger de energie efficiënt te transporteren. Beperkte netcapaciteit die (bij de pieken) niet past bij de toenemende vraag. Seizoensgebonden en dagelijkse fluctuaties doordat de hernieuwbare energiebronnen als zon en wind afhankelijk zijn van de weersomstandigheden. Dit leidt tot pieken en dalen. De infrastructuur is verouderd en niet ontworpen om de toekomstige vraag aan te kunnen. Deze factoren leiden tot congestie op het energienetwerk, maar vormt ook een uitdaging voor de betrouwbaarheid van het netwerk.
2020
2021
Zuidoost-Noord-Brabant
2022
Nederland
2023
Economisch vitaal
IVA-Analyse en Intelligence (maart 2025) Ontwikkeling aantal bezette banen naar sector (Bron: Lisa) 2023
banen
Nederland
bedrijven
bedrijven
2023
2022
2021
coronacrisis
economische crisis
Overig
2020
2019
2018
2017
2016
Onderwijs
2015
2010
Bouw
2013
Zakelijke diensten
2012
Zorg
2011
Handel
schaalsprong Helmond Oorlog Oekraïne
Vervoer en opslag Horeca Overheid
Spanning op de arbeidsmarkt in de arbeidsmarktregio Helmond-de Peel en Nederland (Bron: UWV)
Informatie en…
Helmond-De Peel
Nederland
Financiële…
2
2 2024
1 2024
4 2023
2 2023
3 2023
1 2023
4 2022
3 2022
50-99 wp
2 2022
zeer ruim 1 2022
0
ruim 4 2021
10-49 wp
gemiddeld
3 2021
1
2 2021
2-9 wp
1 2021
1 wp
krap
3
4 2020
2010
3 2020
2023
4
2 2020
Ontwikkeling aantal bedrijven naar aantal werkende personen (wp) (Bron: Lisa)
zeer krap
5
16.000
1 2020
12.000
4 2019
8.000
2 2019
4.000
3 2019
0
1 2019
Sinds de tweede helft 2021 zien we de krapte op de arbeidsmarkt echt oplopen. Ook in onze regio is de krapte herkenbaar in de sectoren technologie, zorg en onderwijs.
Helmond
170 160 150 140 130 120 110 100 90
Industrie
3 2018
Ook de Helmondse arbeidsmarkt is krap
Nederland
banen
4 2018
Net zoals landelijk zien we in Helmond een sterke groei van het aantal ZZP-ers. In 2023 is bijna drie kwart van de bedrijven een eenmanszaak. In 2010 was dit nog 59%. Bedrijven met meer dan 50 personen betreffen vooral industrie (38 bedrijven), handel (32), zakelijke dienstverlening (19), zorg (17) en onderwijs (15). Het is vanuit de registraties niet af te leiden hoeveel bedrijven/banen binnen de Helmondse topsegmenten actief zijn. De relatieve groei van het aantal banen is vergelijkbaar met de landelijke ontwikkelingen.
Helmond
2 2018
Groei bedrijven betreft vooral ZZP-ers
2010
2014
De industrie levert bijna een kwart (23%) van de banen in Helmond. Handel volgt daarop (18% van de banen). Op de derde plaats komt zorg (16%). Landelijk staat handel op 1 (17% van de banen), gevolgd door zorg (16%) en zakelijke dienstverlening (16%).
Economie Nederland groeit weer
Relatieve groei van het aantal banen en bedrijven (Bron: Lisa)
spanningsindicator
Industrie en handel belangrijke pijlers Helmondse economie
Uit de Macro Economische Verkenningen 2025 (CPB - concept 2024) blijkt dat na een paar roerige jaren de economie in 2024 weer licht groeit. Voor 2025 wordt ook een groei van zo'n 1,5% verwacht. Door de geo-politieke spanningen zijn de prognoses wel onzeker. De inflatie blijft - ook vergeleken met de landen om ons heen - hoog. De CAO-lonen - de lonen die zijn vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst (zoals CAO Bouw of CAO primair onderwijs) - stijgen sterker dan de inflatie. Dit heeft een positief effect op de koopkracht van huishoudens. Zij hebben iets meer te besteden. Daarbij moet wel gezegd worden dat het consumentenvertrouwen laag blijft. Mensen zijn pessimistisch over zaken als het economisch klimaat en de koopbereidheid is laag. Het producentenvertrouwen was in december ook negatief, niet over de verwachte bedrijvigheid maar wel over andere zaken zoals hoeveel orders een bedrijf heeft..
De arbeidsmarkt in Nederland is krap zeker in bepaalde sectoren De krapte op de arbeidsmarkt wordt mede door de volgende zaken bepaald: hoge vraag naar arbeidskrachten, zeker in de MetropoolRegio Eindhoven. Ook door de economische groei. Tekort aan mensen met specifieke vaardigheden, zoals technisch opgeleiden, en mensen in de zorg en het onderwijs. Door de vergrijzing gaan er meer mensen met pensioen dan er jongeren de arbeidsmarkt op komen.