RV 2026-037 Begroting 2027 en Begrotingswijziging 2026 GR Een 10 vd Jeugd

Raadsvoorstel Raadsvergadering

2026-037 12 mei 2026

Portefeuillehouder

T.Y.M. Tuerlings

College besluit

14 april 2026

Zaaknummer

52971344

Onderwerp

Gemeenteraad

Ontwerpbegroting gemeenschappelijke regeling Een 10 voor de Jeugd 2027

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: De gemeenteraad wordt voorgesteld om bij het Dagelijks Bestuur van de Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd de volgende zienswijzen naar voren te brengen over het ontwerp van respectievelijk de 1e begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027: 1. Kritisch op (structurele) uitgaven Verzoek om scherper onderscheid te maken tussen incidentele en structurele uitgaven en inzet in beginsel incidenteel te organiseren, tenzij nut, noodzaak en effect overtuigend zijn onderbouwd. Structurele opname op basis van aannames wordt niet passend geacht. 2. Sturing op effect en meetbaarheid Verzoek om per begrotingspost inzichtelijk te maken wat het doel is van de inzet, welke middelen worden ingezet en welk concreet, meetbaar resultaat wordt beoogd. Een tekstuele toelichting zonder concreet meetbaar effect wordt als onvoldoende beschouwd. 3. Beheerst en onderbouwd bepalen van capaciteit Verzoek om uitbreiding van capaciteit terughoudend en gefaseerd vorm te geven, gekoppeld aan duidelijke doelen en expliciete evaluatie, zodat op basis van ervaring en data een onderbouwd besluit kan worden genomen over structurele inzet. 4.

Inzicht in afweegbare keuzes Verzoek om beter inzicht te geven in de opbouw van kosten en de mate waarin deze beïnvloedbaar zijn, zodat gemeenten daadwerkelijk in positie worden gebracht om te sturen op een doelmatige en lean inrichting van de GR. 5. Borging van evaluatie en bestuurlijke sturing Verzoek om evaluatie structureel te verankeren in de werkwijze van de GR, waarbij via het Dagelijks Bestuur expliciet wordt gestuurd op doel, inzet en effect, en op basis daarvan besluiten worden genomen over voortzetting, aanpassing of beëindiging. 6. Bestuurlijke rol en proces van besluitvorming Verzoek om in het begrotingsproces expliciet te borgen dat besluitvorming plaatsvindt op basis van bestuurlijk draagvlak tussen de deelnemende gemeenten. Daarbij dient het Dagelijks Bestuur de ruimte te behouden om besluitvorming tijdig voor te breiden en wanneer nodig te temporiseren of nadere uitwerking te vragen wanneer dit draagvlak nog onvoldoende aanwezig is. Samenvatting Het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Een 10 voor de Jeugd heeft de 1e begrotingswijziging 2026 en de ontwerpbegroting 2027 aangeboden voor het naar voren brengen van zienswijzen. De beoordeling van de voorliggende begroting vindt plaats tegen de achtergrond van de uitgangspunten die bij de oprichting van de GR door de gemeenteraden zijn meegegeven.

Daarbij is nadrukkelijk gekozen voor een terughoudende inrichting en een kritische omgang met uitgaven. Deze uitgangspunten vormen een belangrijk kader voor de zienswijze.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 6

De begroting bevat naast de uitwerking van wettelijke taken en de financiële vertaling van de kadernota 2027, ook keuzes ten aanzien van organisatie, capaciteit en inzet van middelen. Daarmee vraagt de begroting nadrukkelijk om een bestuurlijke afweging, waarbij niet alleen de inhoudelijke richting, maar juist ook de onderbouwing, doelmatigheid en het effect van inzet centraal staan. De gemeenteraad wordt voorgesteld een zienswijze vast te stellen die zich richt op: • • • •

het voorkomen van onnodige structurele lasten; het versterken van sturing op effect en meetbaarheid; het beheerst en onderbouwd inzetten van capaciteit; en het vergroten van transparantie en afweegbaarheid van kosten.

Hiermee wordt beoogd gemeenten beter in positie te brengen om te sturen op kostenbeheersing en tegelijkertijd betrokken te blijven bij de ontwikkeling van de GR. Daarnaast wordt met de zienswijze benadrukt dat de Gemeenschappelijke Regeling een samenwerkingsverband is van gemeenten en dat het Dagelijks Bestuur hierin een bestuurlijke vertegenwoordiging vormt. Dit vraagt om besluitvorming die niet uitsluitend is gebaseerd op inhoudelijke argumentatie, maar ook op bestuurlijk draagvlak. Het is van belang dat het Dagelijks Bestuur hierin de ruimte houdt om, indien nodig, besluitvorming te faseren of nadere uitwerking te vragen. Voorgaande besluitvorming De Gemeenschappelijke Regeling Een 10 voor de Jeugd is per 1 januari 2026 in werking getreden. In het kader van de oprichting is een ontwerpbegroting 2026 opgesteld, waarop gemeenten in de gelegenheid zijn gesteld een informele zienswijze in te dienen. De gemeenteraad heeft kennisgenomen van de kadernota 2027, die door het Algemeen Bestuur van de GR in januari dit jaar is vastgesteld. Waarom De gemeenteraad heeft op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. Deze zienswijze wordt betrokken bij de definitieve vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur.

De begroting heeft directe gevolgen voor de gemeentelijke bijdrage en de uitvoering van jeugdzorgtaken, waardoor besluitvorming noodzakelijk is. Argumenten 1.1 Wettelijke procedure Het doorgeleiden naar de raad past binnen de Wet gemeenschappelijke regelingen, waarin is vastgelegd dat de gemeenteraad de mogelijkheid heeft een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting en begrotingswijziging.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 6

1.2 Beoordeling in het licht van eerdere uitgangspunten De begrotingswijziging en ontwerpbegroting wordt beoordeeld tegen de achtergrond van de uitgangspunten die bij de oprichting van de GR door de gemeenteraden zijn meegegeven. Daarbij is gekozen voor een ‘GR light’, met een nadruk op een efficiënte organisatie en een terughoudende omgang met kosten. Dit betekent dat van de GR verwacht mag worden dat voorstellen voor uitbreiding van middelen en capaciteit zorgvuldig worden onderbouwd en dat expliciet wordt gemaakt welk effect hiermee wordt beoogd. De zienswijze geeft invulling aan deze eerder meegegeven bestuurlijke kaders. 1.3 Regionale samenwerking biedt voordelen, maar vraagt om scherpe afweging De regionale organisatie van taken binnen de GR biedt voordelen in termen van efficiëntie, schaalvoordelen en bundeling van expertise. Dit kan bijdragen aan een effectievere uitvoering van wettelijke taken en het voorkomen van dubbelingen tussen gemeenten. Tegelijkertijd brengen deze voordelen ook een verantwoordelijkheid met zich mee om kritisch te blijven op de inrichting en omvang van de organisatie. Schaalvoordelen ontstaan niet automatisch en vragen om een doelmatige en goed onderbouwde inzet van middelen.

1.4 Sturing op effect en kostenbeheersing De zienswijze richt zich op het inzichtelijk maken van het effect van de inzet van middelen en draagt bij aan een zorgvuldige omgang met publieke middelen door nadruk te leggen op nut, noodzaak en effect, passend bij de financiële druk waar gemeenten voor staan. Wanneer per onderdeel wordt onderbouwd wat de inzet oplevert en middelen gefaseerd worden vormgegeven, blijven gemeenten beter in positie om te sturen op kosten en prioriteiten 1.5 Het versterken van bestuurlijke sturing en rolzuiverheid De zienswijze benadrukt dat de GR een samenwerkingsverband is van gemeenten en dat het Dagelijks Bestuur hierin een bestuurlijke vertegenwoordiging vormt. Door expliciet aandacht te vragen voor bestuurlijk draagvlak en de ruimte om besluitvorming tijdig voor te breiden en wanneer nodig te temporiseren, wordt de positie van gemeenten versterkt en wordt geborgd dat besluitvorming plaatsvindt vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Beperkte invloed van individuele gemeenten De uiteindelijke besluitvorming vindt plaats in het Algemeen Bestuur van de GR. De zienswijze van de raad wordt hierin meegewogen, maar is niet bindend. 1.2 Toenemende druk door indexering De indexering door gemeenschappelijke regelingen leidt tot een toenemende druk op de gemeentelijke begroting.

Uit het Financieel Beeld blijkt dat het verschil tussen beschikbare en benodigde indexeringsruimte is opgelopen tot circa € 2 miljoen. Dit verschil moet worden opgevangen binnen het beïnvloedbare deel van de begroting, wat de financiële ruimte onder druk zet. Hoewel de indexering grotendeels aansluit bij de ontwikkeling van loonkosten, leidt dit structureel tot een groeiende belasting van de gemeentelijke middelen. Dit maakt het noodzakelijk om kritisch te blijven op de omvang en ontwikkeling van de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Financiën 1e begrotingswijziging 2026: In de primaire begroting bedroegen de totale lasten € 2.563.000. De totale bijdragen van de deelnemende gemeenten kwamen uit op € 2.529.000. Het restant van circa € 34.000 bestaat uit inkomsten vanuit het transformatiefonds, BEN-middelen en het werkplan 21 voor de Jeugd. De bijdrage van de gemeente Helmond bedroeg in totaal € 657.200, waarvan € 628.473 in de vorm van capaciteit. De netto financiële bijdrage kwam daarmee uit op € 28.727. Naar aanleiding van de eerste begrotingswijziging zijn er mutaties doorgevoerd, waardoor de totale lasten stijgen. Volgens de toelichting betreft dit een stijging van € 112.000. De belangrijkste wijziging zijn: − Personele inzet (voordeel € 60.000) ο Er wordt een besparing gerealiseerd van circa € 120.000 door het vervallen van 1 fte contractmanagement.

Dit betrof capaciteit ingebracht door Helmond. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 6

Deze besparing wordt echter grotendeels tenietgedaan door extra inzet vanuit Bizob (nadeel € 80.000), waardoor de financiële bijdrage van Helmond per saldo stijgt ο Daarnaast wordt een zorgmakelaar ingezet ten behoeve van 21 voor de Jeugd. Deze kosten worden in 2026 gedekt via baten vanuit gemeente Eindhoven, maar vanaf 2027 niet meer. Dit vanwege het feit we POK middelen hebben gekregen. Tot en met 2026 zijn deze middelen nog beschikbaar gesteld. Vanaf 2027 is dit niet meer het geval. Bizob (nadeel € 80.000) ο Zie bovenstaande toelichting. Dit leidt tot een hogere financiële bijdrage in plaats van in kind bijdrage. Bedrijfsvoering (nadeel € 90.000) ο Kostenstijging door: ♣ Correctie van onjuist opgenomen schaalwijzigingen ♣ Uitbereiding inzet communicatie (16 uur in 2026, 24 uur structureel vanaf 2027) ♣ Uitbereiding juridisch adviseur (4 uur) ο

− −

Na verwerking van deze wijzigingen komen de totale lasten in 2026 uit op € 2.674.982, met een gemeentelijke bijdrage van € 2.614.794. Gevolgen Helmond De netto bijdrage van Helmond (na inzet van capaciteit) stijgt van € 28.727 naar € 248.715: een toename van circa € 220.000. De stijging wordt veroorzaakt door: − Stijging lasten binnen de GR − het verschuiven van capaciteit naar financiële bijdragen, onder andere doordat de eerder ingebracht directeur niet langer als capaciteitsbijdrage wordt ingezet. Het personeelsbudget zal in de 2e berap worden omgezet naar materieel budget, waardoor deze bijdrage gedekt kan worden. − het vervallen van de mogelijkheid om 1 fte contractmanagement in te brengen Per saldo betekent dit dat Helmond circa € 70.000 extra aan financiële middelen moet bijdragen. Dit betekent extra druk op de gemeentelijke begroting, omdat we hier geen rekening mee hebben gehouden. Gedurende het jaar moeten we monitoren of deze bijdrage opgevangen kan worden. Zo niet, dan zal dit eventueel worden bijgesteld tijdens de integrale afweging in de 2e berap 2026. Programmabegroting 2027: Binnen het programmaplan zijn diverse activiteiten en uitbreidingen opgenomen. Daarbij is het van belang om scherp te krijgen wat deze concreet opleveren en hoe deze zich verhouden tot de bijbehorende kosten.

Ten opzichte van de eerste begrotingswijziging zijn de lasten niet met € 853.000, maar met € 826.000 gestegen. De bijdragen van de deelnemende gemeenten zijn echter met € 853.000 toegenomen. Een belangrijk aandachtspunt is de groei van de formatie. Ten opzichte van de formatie na de eerste begrotingswijziging laat de begroting 2027 een verdere stijging zien van circa 3 fte. Deze uitbreiding is bovendien structureel van aard. Waar aanvankelijk sprake was van een “GR light”-constructie, lijkt hiervan steeds minder sprake. In de begroting wordt aangegeven dat de stijging van de lasten voortkomt uit : autonome loon- en prijsontwikkelingen en mutaties in personele inzet. Daarnaast wordt gesteld dat een deel van deze stijgingen voor gemeente budgettair neutraal is, doordat de taken vanuit het werkplan 21 voor de Jeugd verschuiven naar Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd. Dit zien wij echter niet terug in de hoogte van de gemeentelijke bijdragen. Wel is aangegeven wat de bijdrage minus verschuiving taken is, echter is de vraag of het bedrag ter hoogte van € 171.157 ook daadwerkelijk het budget is wat wij betalen voor het werkplan 21 voor de Jeugd. Dit dient nader onderzocht worden.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 6

Gevolgen Helmond De totale bijdrage van de gemeente Helmond voor 2027 bedraagt € 901.200. Hiervan wordt € 442.847 ingevuld via personele inzet. De netto financiële bijdrage komt daarmee uit op € 458.353. Ten opzichte van de eerste begrotingswijziging betekent dit een stijging van circa € 210.000 (afhankelijk op het antwoord van € 171.157). Indien de begroting wordt vastgesteld, dient hiervoor structureel dekking te worden gevonden tijdens de begrotingsbehandeling 2027, aangezien de bijdrage juridisch verplicht is. Tegelijkertijd is nog onduidelijk of dit het definitieve bedrag is. De verschuiving van taken vanuit het werkplan 21 voor de Jeugd bedraagt voor Helmond € 171.157. Samenvattend bedraagt het verschil tussen de primaire begroting 2026 en de begroting na de 1e wijziging circa € 70.000. Gedurende het jaar moeten we monitoren of deze bijdrage opgevangen kan worden. Zo niet, dan zal dit eventueel worden bijgesteld tijdens de integrale afweging in de 2e berap 2026. Daarnaast moet het personeelsbudget voor de directeur die in eerste instantie bij ons op de loonlijst stond, worden overgezet naar ‘’materieel budget’’ ter dekking voor de financiële bijdrage. Voor 2026 zal deze wijziging worden meegenomen in de 2e berap 2026. Voor 2027 en verder zal dit worden meegenomen in de begrotingsbehandeling van 2027.

De netto stijging 1e begrotingswijziging 2026 naar begroting 2027 bedraagt ca € 40.000 nog bovenop (afhankelijk vraag over verschuiving taken € 171.157). Het netto structurele effect vanaf 2027 t.o.v. primaire begroting 2026 is (afhankelijk uitkomst vraag verschuiving taken € 171.157), bedraagt € 110.000. Tijdens de begrotingsbehandeling dient er dekking te worden gevonden hiervoor. Overigens zijn in de kadernota de belangrijkste ontwikkelingen opgenomen zonder dat deze financieel waren doorgerekend. Deze zijn pas in de begroting 2027 zichtbaar gemaakt. Door het eerst vaststellen van de kadernota wordt vooruit gelopen op eventuele besluitvorming over het al dan niet uitvoeren van deze extra taken en het beschikbaar stellen van extra middelen. Hierdoor blijkt dat beperkt sturingsmogelijkheden zijn bij het vaststellen van de begroting. Participatie De gemeenschappelijke regeling schrijft voor dat jeugdregio Een 10 voor de Jeugd de gemeenteraden via een zienswijzeprocedure in staat stelt een zienswijze in te dienen. Communicatie Na de raadsvergadering van 12 mei 2026 wordt de GR Een 10 voor de Jeugd schriftelijk geïnformeerd over de zienswijze. De GR Een 10 voor de Jeugd stelt de gemeenten in kennis van de ingediende zienswijzen en de daaraan verbonden conclusies en besluitvorming.

Uitvoering en tijdspad De zienswijze wordt na vaststelling door de raad kenbaar gemaakt aan de GR Een 10 voor de Jeugd. Wanneer het zienswijzetraject is afgerond wordt de definitieve begroting in het AB van 27 augustus vastgesteld. Procesinformatie en overige raadsinformatie https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR746469 Burgemeester en wethouders van Helmond

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc gemeentesecretaris

Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 GR Een 10 voor de Jeugd van GR Een 10 voor de Jeugd (52995139) Bijlage 2: Begrotingswijziging 2026 GR Een 10 voor de Jeugd (52995140) Bijlage 3: Ontwerpbegroting 2027 GR Een 10 voor de Jeugd (52995141)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 6

Raadsbesluit Vergadering

2026-037 12 mei 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 april 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: Bij het dagelijks bestuur van de Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd de navolgende zienswijzen naar voren te brengen over het ontwerp van respectievelijk de 1e begrotingswijziging 2026 en de begroting 2027: 1. Kritisch op (structurele) uitgaven Verzoek om scherper onderscheid te maken tussen incidentele en structurele uitgaven en inzet in beginsel incidenteel te organiseren, tenzij nut, noodzaak en effect overtuigend zijn onderbouwd. Structurele opname op basis van aannames wordt niet passend geacht. 2. Sturing op effect en meetbaarheid Verzoek om per begrotingspost inzichtelijk te maken wat het doel is van de inzet, welke middelen worden ingezet en welk concreet, meetbaar resultaat wordt beoogd. Een tekstuele toelichting zonder concreet meetbaar effect wordt als onvoldoende beschouwd. 3. Beheerst en onderbouwd bepalen van capaciteit Verzoek om uitbreiding van capaciteit terughoudend en gefaseerd vorm te geven, gekoppeld aan duidelijke doelen en expliciete evaluatie, zodat op basis van ervaring en data een onderbouwd besluit kan worden genomen over structurele inzet. 4.

Inzicht in afweegbare keuzes Verzoek om beter inzicht te geven in de opbouw van kosten en de mate waarin deze beïnvloedbaar zijn, zodat gemeenten daadwerkelijk in positie worden gebracht om te sturen op een doelmatige en lean inrichting van de GR. 5. Borging van evaluatie en bestuurlijke sturing Verzoek om evaluatie structureel te verankeren in de werkwijze van de GR, waarbij via het Dagelijks Bestuur expliciet wordt gestuurd op doel, inzet en effect, en op basis daarvan besluiten worden genomen over voortzetting, aanpassing of beëindiging. 6. Bestuurlijke rol en proces van besluitvorming Verzoek om in het begrotingsproces expliciet te borgen dat besluitvorming plaatsvindt op basis van bestuurlijk draagvlak tussen de deelnemende gemeenten. Daarbij dient het Dagelijks Bestuur de ruimte te behouden om besluitvorming tijdig voor te breiden en wanneer nodig te temporiseren of nadere uitwerking te vragen wanneer dit draagvlak nog onvoldoende aanwezig is. Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 12 mei 2026. De raad voornoemd, de voorzitter,

de griffier,

{{esl:Signer2:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer1:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer2:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer2:SigningDate:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SigningDate:size(200,20)}}

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 6 van 6