RV 2026-035 Zienswijze Begroting 2027 VRBZO

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

2026-035 12 mei 2026

Ontwerpbegroting Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2027 S.C.C.M. Potters 14 april 2026 52958923

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio BrabantZuidoost vast te stellen. 2. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost middels bijgevoegde brief in kennis te stellen van de zienswijze. 3. Nadat de begroting 2027 van de gemeenschappelijk regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijk regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost, de bijdrage van de gemeente Helmond voor 2027 te verwerken in de begroting van de gemeente Helmond voor 2027. Samenvatting Op 15 maart 2026 heeft de VRBZO de ontwerpbegroting 2027 voor een zienswijze aan de 21 gemeenteraden in Zuidoost-Brabant aangeboden. De VRBZO levert een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van de inwoners in de regio Brabant-Zuidoost. Op grond van de Wet Veiligheidsregio’s voert de VRBZO namens de deelnemende gemeenten taken uit ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van branden, rampen en crises. De financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten zijn medebepalend voor het in stand houden van een professionele organisatie die tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten bijdraagt aan een veilige leefomgeving.

Voorgaande besluitvorming In een samenleving waar veiligheidsrisico’s niet alleen toenemen, maar ook steeds complexer en onderling afhankelijker worden, is de rol van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) van wezenlijk belang. Maatschappelijke ontwikkelingen, technologische vooruitgang en veranderende klimatologische omstandigheden vragen om een organisatie die zowel kwantitatief als kwalitatief robuust is. Deze noodzaak tot versterking wordt weerspiegeld in steeds striktere wet- en regelgeving, aangescherpte brancherichtlijnen en een groeiende verwachting vanuit de samenleving. Begin 2024 heeft de VRBZO geconstateerd dat de huidige inrichting van de organisatie niet langer volstaat om aan deze eisen en verwachtingen te voldoen. De zorg voor de veiligheid van inwoners en bedrijven in de regio legt momenteel een onevenredig hoge druk op het personeel. Er bestaan grote zorgen over de bedrijfscontinuïteit en er is onvoldoende slagkracht voor het uitvoeren van zowel de reguliere activiteiten als de werkzaamheden in crisissituaties. Naar aanleiding van deze signalen heeft het Algemeen Bestuur (AB) in het voorjaar van 2024 opdracht gegeven om te komen met een nadere uitwerking van de situatie. Deze bestuursopdracht kent drie deelopdrachten: 1. Voldoen aan wet- en regelgeving; 2. De basis op orde brengen; 3. Komen tot een regionaal beleidsplan.

Om de VRBZO weer op het gewenste niveau te brengen zijn de afgelopen periode belangrijke stappen gezet. Met een positieve zienswijze stemde de gemeenteraad, in maart 2025, in met de uitvoering van deelopdracht 1: “het voldoen aan wet- en regelgeving”. In februari 2026 heeft de gemeenteraad opnieuw haar vertrouwen uitgesproken door een positieve zienswijze te geven op het beleidsplan 2027-2030 VRBZO, hetgeen mede een basis vormt voor de ontwerpbegroting 2027 VRBZO.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 6

Waarom Termijnen Het Dagelijks Bestuur VRBZO (DB) verzoekt de gemeenteraden om voor 8 juni 2026 middels een zienswijze te reageren. De begroting VRBZO 2027 en de zienswijzen van de gemeenteraden worden op 2 juli behandeld in het Algemeen Bestuur (AB). De gestelde termijn van 8 juni 2026 is binnen Helmond haalbaar door behandeling in de adviescommissie van 7 mei 2026 en in de raadsvergadering van 12 mei 2026. Raadsinformatiebijeenkomsten Op 15 april is een informatiebijeenkomst georganiseerd waarbij de gemeenschappelijke regelingen VRBZO, MRE, GGD en ODZOB elk een toelichting hebben gegeven op de ontwerpbegroting 2027. Raadsleden hebben hiervoor, via de griffies, een uitnodiging ontvangen. Argumenten 1.1 Vastellen van een zienswijze op de ontwerpbegroting is een bevoegdheid van de raad. De bepalingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijven voor dat de ontwerpbegroting, vóórdat deze wordt aangeboden aan het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio, wordt toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten, die daarop hun zienswijze kenbaar kunnen maken. Doormiddel van een het indienen van een zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 VRBZO kan de gemeenteraad invloed uitoefenen op het beleid van de VRBZO. 1.2 Beleidsplan 2027-2030 VRBZO In de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) is bepaald dat iedere 4 jaar een beleidsplan dient te worden opgesteld.

Het beleidsplan is een belangrijke basis voor de koers van de VRBZO en geeft richting aan de uitvoering van taken door de VRBZO. In het Beleidsplan 2027-2030 VRBZO zijn de deelopdrachten 2 en 3 van de bestuursopdracht, het in beeld brengen van wat nodig is voor ‘een voorbereide en adequaat functionerende veiligheidsregio’ (de basis op orde) en ‘welk ambitieniveau’ de VRBZO hierbij nastreeft, beschreven. Met het vaststellen van het beleidsplan zal voor 2027 en verder worden bepaald wat de structurele bijdrage gaat worden om te voldoen aan het in een beleidsplan 20272030 geformuleerd niveau van veiligheid. In februari 2026 heeft de gemeenteraad besloten een positieve zienswijze op het Beleidsplan 2027-2030 VRBZO in te dienen. Het Algemeen Bestuur VRBZO heeft het definitieve Beleidsplan 2027-2030 VRBZO vastgesteld tijdens de vergadering van 2 april 2026, waarbij de ingediende zienswijzen van de gemeenteraden zijn meegewogen. 1.3 De uitgangspunten ontwerpbegroting 2027 zijn opgenomen in de Kadernota 2027 Met de vaststelling van de Kadernota 2027 in het Algemeen Bestuur VRBZO van 17 december 2025 is het proces gestart om te komen tot vaststelling van de ontwerpbegroting 2027. In de Kadernota 2027 zijn de uitgangspunten voor de begroting 2027 opgenomen. De Kadernota is een informatief instrument dat niet wordt vastgesteld door de raden, en waarbij niet om zienswijzen wordt gevraagd.

Ter informatie is de Kadernota 2027, via de raadsgriffiers, aan de gemeenteraden verzonden en is de behandeling hiervan meegenomen in de raadsdocumenten van het beleidsplan 2027-2030 VRBZO. In de Kadernota 2027 is een gemeentelijke bijdrage voorgesteld van € 7.808.000, hetgeen een verhoging betekent van € 1.257.000. De verhoging (exclusief de indexering) heeft betrekking op zowel de bestuurlijke opdracht 1 (€ 292.000) als de bestuurlijke opdrachten, onderdelen 2+3 (€ 1.070.000). 1.4 Indexering In de raadsvergadering van 20 mei 2025 heeft de raad haar zienswijze vastgesteld op de ontwerpbegroting VRBZO 2026. In de zienswijze werden alle verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen) opgeroepen om geen indexering toe te passen voor in ieder geval 2026 en 2027. Daarnaast werd verzocht om de komende jaren de indexeringsmethodiek gezamenlijk te onderzoeken en aan te passen, waarbij deze ingaat vanaf 2028. Het Algemeen Bestuur VRBZO heeft besloten de indexeringsmethodiek versneld ter herijken, en ook om nog een analyse uit te voeren van de reële loonkostenontwikkeling. De herijking van de methodiek is inmiddels afgerond. De indexering voor VRBZO in 2027 is 2,71%.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 6

1.5. Ontwerpbegroting 2027: voortbouwen op bestuurlijke deelopdracht 1, 2 en 3 en verhoging gemeentelijke bijdrage De ontwerpbegroting 2027 VRBZO bevat enerzijds de beleidsvoornemens voor 2027. Anderzijds bevat de ontwerpbegroting voorstellen voor de inwonerbijdragen die dienen om de personele lasten en programmalasten die gemoeid zijn met de uitvoering van de beleidsvoornemens te bekostigen. De ontwerpbegroting 2027 VRBZO bouwt voort op het beleidsplan 2027-2030 VRBZO en bevat geen andere ontwikkelingen dan eerder genoemd in eerdere uitwerkingen van de Bestuursopdracht 2024, het Beleidsplan 2027-2030 of de Kadernota 2027. In de ontwerpbegroting 2027 VRBZO zijn de grote ontwikkel opgaven voor jaarschijf 2027 verwerkt. Na een inhaalslag in 2025 en 2026 om blijvend aan de wet- en regelgeving te voldoen en de bedrijfscontinuïteit te waarborgen, staat 2027 voor VRBZO in het teken van de afronding van de gestelde doelen op het gebied van personeel, materieel, huisvesting en organisatie zoals opgenomen in deelopdracht 1. In het Beleidsplan 2027-2030 VRBZO is inzichtelijk genaakt wat VRBZO nodig heeft voor de invulling van deelopdracht 2 en 3.

Het Regionaal Beleidsplan 2027-2030 VRBZO richt zich op het versterken van de basisorganisatie om in te kunnen spelen op toenemende complexiteit door regionale groei, klimaatverandering, technologische ontwikkelingen, geopolitieke spanningen en andere veiligheidsrisico’s. Met zeven strategische bouwstenen -waaronder publieke dienstverlening, medewerkers en bedrijfsvoering- die samen dienen te zorgen dat VRBZO een gezonde en toekomstbestendige organisatie wordt die haar taken en werkzaamheden kan uitvoeren zoals van een goed functionerende veiligheidsregio verwacht mag worden. Verder is in het beleidsplan, naast de basisopgaven, ook speciale aandacht voor 4 strategische thema’s namelijk weerbaarheid, schaalsprong en complexe infrastructuur, klimaatveiligheid, informatie en innovatie. De ontwerpbegroting 2027 dient als startpunt voor de concrete realisatie. In maart 2026 heeft de gemeenteraad de noodzaak van de basis op orde krijgen (deelopdracht 2) bij VRBZO onderschreven door een positieve zienswijze in te dienen op het beleidsplan 2027-2030 VRBZO. In 2028 zal gestart worden met een “Toekomstverkenning 2040”, want VRBZO geeft aan dat de huidige inrichting en financiering van VRBZO onvoldoende aansluit bij de snelle economische en demografische groei van de Brainportregio.

Om ook richting 2040 een veilige regio te kunnen garanderen is een strategische verkenning naar het profiel van de veiligheidsregio en een onderzoek naar een passende financieringssystematiek van de VRBZO noodzakelijk Kanttekeningen en risico’s 1.1 Verhoging gemeentelijke bijdrage. In ontwerpbegroting 2027 vraagt VRBZO een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Een toelichting op de verhoging van de gemeentelijke bijdrage en de gevolgen voor de gemeente Helmond zijn opgenomen in de paragraaf "Financiën en prioritering”. 1.2 De indexering door de Gemeenschappelijke Regelingen leidt tot een toenemende druk op de gemeentelijke begroting In de ambtelijk notitie Financieel Beeld (aangereikt in het kader van het Informatief dossier) is aangegeven dat afwijkende afspraken over indexeringen leiden tot een toenemende druk op de begroting van Helmond. In 2025 was het verschil tussen de beschikbare ruimte voor indexering en de benodigde ruimte voor indexering opgelopen tot € 2 miljoen. Het (de afgelopen jaren sterk groeiende) verschil moet dan binnen het eigen beïnvloedbare deel van de begroting opgelost worden. Uiteindelijk worden hierdoor de externe verplichtingen groter dan het totale budget van de gemeente. Dat is onhoudbaar.

Uit de analyse die door de 4 regionale regelingen (GGD, MRE, VRBZO en ODZOB) is uitgevoerd in het kader van de herijking van de indexeringsmethodiek blijkt dat de loonkosten component een substantieel deel van hun kosten bepaalt (75-90%). Gerekend vanaf 2018 (begin van de indexering) komt het cumulatief effect van de indexeringen goed overeen met het cumulatief effect van de daadwerkelijke caoontwikkelingen. Deze vergelijking zal jaarlijks worden uitgevoerd. Deze aanscherping lost echter het probleem zoals geschetst in het Financieel Beeld niet op. De oproep die eind 2024 is gedaan aan de besturen van de gemeenschappelijke regelingen om een analyse te maken op welke taken en diensten bij de betreffende

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 6

gemeenschappelijke regeling bezuinigd kan worden heeft niet tot concrete bezuinigingen bij de gemeenschappelijke regelingen geleid. Toch zijn dergelijke beleidskeuzes onvermijdelijk om de druk op de gemeentelijke begroting niet verder te laten toenemen. Anders zal de gemeente genoodzaakt zijn om bijvoorbeeld minder producten af te nemen, of op een andere manier de druk van de GR-en op de begroting te verminderen. 1.3 Efficiencykorting 10% BDuR – vanaf 2027 structureel € 70 miljoen versterking weerbaarheid Het vorige kabinet heeft besloten om 10% efficiencykorting van de BDuR (Brede Doeluitkering Rampenbestrijding) toe te passen. Voor VRBZO betekent dit 1 miljoen Euro structureel vanaf 2026. Voor VRBZO bedraagt de korting vanaf 2026 € 1,0 miljoen structureel. In de Rijksbegroting 2026 wordt dit vanaf 2027 bijna volledig structureel gecompenseerd, omdat VRBZO de versterkingsmiddelen voor lokale/ regionale weerbaarheid in zetten om hun kerntaken te kunnen blijven uitvoeren. Landelijk wordt vanaf 2027 jaarlijks structureel € 70 miljoen vrijgemaakt voor het versterken van weerbaarheid van de samenleving. Een hoofdlijnen verdelingsvoorstel is uitgewerkt tussen VNG, veiligheidsregio’s en Ministerie Justitie en Veiligheid. Een definitief verdelingsvoorstel zal de komende periode volgen.

In de conceptafspraken zijn de 2 volgende kernpunten relevant voor VRBZO: • Ontwikkeling/coördinatie (pilot) noodsteunpunten: Het opzetten van pilots voor locaties die hulp bieden tijdens de eerste fase van een langdurige, grootschalige crisis. • Versterking veiligheidsregio’s ten behoeve van lokale/regionale weerbaarheid om te borgen dat veiligheidsregio’s hun kern- en weerbaarheidstaken zo goed als mogelijk kunnen blijven uitvoeren. 1.4 Algemene reserve VRBZO ook in 2027 nihil Om de verhoging van de gemeentelijke bijdrage in 2026 en 2027 te dempen, verricht VRBZO in deze jaren een onttrekking uit de algemene reserve. Door deze onttrekkingen loopt de algemene reserve vrijwel leeg. De algemene reserve gebruikt de VRBZO ook als weerstandsvermogen voor risico’s. Dat betekent dat er geen reserve is om onverwachte, grote, incidentele tegenvallers op te vangen binnen de VRBZO en dat de gemeenten in de gemeenschappelijke regeling garant staan voor de financiële positie van VRBZO. Financiën De VRBZO stelt een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor. De gemeentelijke bijdrage voor Helmond in de begroting 2027 wordt € 7.808.386: een verhoging van € 1.531.855 vergeleken met onze bijdrage in 2026. In de gemeentelijke begroting is voor 2027 reeds een bijdrage van € 6.551.372 opgenomen. Dit resulteert in een extra bijdrage van € 1.257.014.

De extra verhoging wordt als autonome ontwikkeling opgenomen. De ontwikkelingen die leiden tot de voorgestelde verhoging zijn: Basisbijdrage 2026

€ 6.276.531

Mutaties 2027 Indexering 2,71% Piketdiensten bevolkingszorg Bestuurlijke opdracht deel 1 Bestuurlijke opdracht deel 2 en 3

€ 170.094 € 8.582 € 292.435 € 1.060.744

Totaal 2027

€ 7.808.386

De gemeentelijke begroting indexeren we jaarlijks, zo ook het budget waar we de bijdrage voor VRBZO uit betalen. Dit bedrag bekostigen we dus uit het reguliere budget 2027 in programma 2 Duurzaam & leefbaar. De stappen van de financiële afwegingsladder zijn volgens afspraak volledig doorlopen. Voor 2028 wordt nogmaals een extra verhoging (exclusief de indexering) voorgesteld vanuit de bestuursopdracht. Dit betekent voor 2028 € 144.000 structureel extra voor opdracht 1.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 6

In de concept zienswijze ontwerpbegroting 2027 VRBZO wordt kenbaar gemaakt dat er voor gemeenten grote financiële uitdagingen zijn. Hierdoor zijn er begrenzingen van de financiële middelen. Aan de VRBZO wordt daarom verzocht haar verantwoordelijkheid te nemen en actief mee te denken over efficiencymaatregelen die een voordelig effect kunnen hebben voor gemeenten. Nadat de begroting 2027 van de gemeenschappelijk regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijk regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost, zal de bijdrage van de gemeente Helmond voor 2027 verwerkt worden in de begroting van de gemeente Helmond voor 2027. Participatie De bepalingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijven voor dat de ontwerpbegroting, vóórdat deze wordt aangeboden aan het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio, wordt toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten, die daarop hun zienswijze kenbaar kunnen maken. Het geven van een zienswijze is een middel van de raad om invloed uit te oefenen op het beleid van de VRBZO. Communicatie Communicatie over de ontwerpbegroting 2027 wordt door de VRBZO verzorgd. Uitvoering en tijdspad Behandeling van de zienswijze bij de ontwerpbegroting is voorzien in de adviescommissie van 7 mei 2026 en door de gemeenteraad op 12 mei 2026.

Na vaststelling van de begroting 2026 door het Algemeen Bestuur VRBZO, zal deze aan de provincie aangeboden worden. Procesinformatie en overige raadsinformatie Er is geen andere informatie behalve de bijlagen. Burgemeester en wethouders van Helmond,

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc gemeentesecretaris

Bijlagen • Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (52979598); • Ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (52979599); • Concept zienswijze brief (52989174).

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 6

Raadsbesluit Vergadering

2026-035 12 mei 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 april 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet en Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr); besluit: 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio BrabantZuidoost vast te stellen. 2. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost middels bijgevoegde brief in kennis te stellen van de zienswijze. 3. Nadat de begroting 2027 van de gemeenschappelijk regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijk regeling Veiligheidsregio BrabantZuidoost, de bijdrage van de gemeente Helmond voor 2027 te verwerken in de begroting van de gemeente Helmond voor 2027.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 12 mei 2026. De raad voornoemd, de voorzitter,

de griffier,

{{esl:Signer2:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer1:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer2:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer2:SigningDate:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SigningDate:size(200,20)}}

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 6 van 6