RV 2026-034 Begroting 2027 en meerjarige beleidsvisie 2030 GGD BZO

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

2026-034 9 juni 2026

Gemeenteraad

Programmabegroting 2027 en meerjarige beleidsvisie 2030 GGD BZO T.Y.M. Tuerlings 14 april 2026 52916482

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost vast te stellen. 2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost middels bijgevoegde brief in kennis te stellen van de zienswijze. 3. Nadat de begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost is vastgesteld door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost, de bijdrage van de gemeente Helmond voor 2027 te verwerken in de begroting van de gemeente Helmond voor 2027. 4. Geen zienswijze uit te brengen op de meerjarige beleidsvisie 2030 van de GGD Brabant-Zuidoost Samenvatting Helmond neemt deel aan de Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant-Zuidoost (hierna: GR BZO). Op grond van deze gemeenschappelijke regeling stelt het bestuur van de GGD Brabant-Zuidoost (hierna: GGD) gemeenteraden in de gelegenheid om zienswijzen op de programmabegroting kenbaar te maken. Dit raadsvoorstel ziet toe op deze zienswijzeprocedure. Voorgaande besluitvorming Jaarlijks kunnen gemeenteraden hun zienswijze op de programmabegroting van de GGD kenbaar maken op grond van de Wet gemeenschappelijke Regelingen (Wgr). In de raadsvergadering van 20 mei 2025 werd de zienswijze op de programmabegroting 2026 vastgesteld.

Waarom Uiterlijk 24 juni 2026 dient de zienswijze aangeboden te worden aan de GGD BZO. Argumenten 1.1 Zienswijze is een bevoegdheid van de gemeenteraad In lijn met de Wet gemeenschappelijke regelingen GGD BZO heeft de gemeenteraad de bevoegdheid een zienswijze naar voren te brengen op de begroting. Hierin is opgenomen dat vóórdat een ontwerpbegroting wordt aangeboden aan het Algemeen Bestuur, deze wordt toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten die daarop hun zienswijze kenbaar kunnen maken. Het Dagelijks Bestuur moet schriftelijk én gemotiveerd laten weten wat het van de zienswijze vindt en tot welke conclusie dat heeft geleid. Dit vindt plaats vóórdat het Algemeen Bestuur de begroting vaststelt. 1.2 De programmabegroting 2027 geeft inzicht in de volgende ontwikkelingen: Een raming van de algemene index voor 2027 (loonkosten en materiële kosten) van 2,775% Een raming van het volume contracttaken Publieke Gezondheid voor gemeenten van ca. € 8,8 miljoen (ca. € 0,4 miljoen lager dan in 2025). Het is nog niet duidelijk of er in 2027 een Covid-19 vaccinatiecampagne met bijbehorende rijksmiddelen voor de uitvoering (SPUK Rijk) komt. Vooralsnog is gaat de begroting hier wel van uit, echter met een lagere omvang (ca. € 2,3 mln. in vergelijking tot ca. € 3,1 mln. realisatie in 2025.

Uitkomsten van de evaluatie indexeringsmethodiek 4GR zijn verwerkt in de programmabegroting. Gevolgen voor taken vanuit de heroriëntatie GGD zijn nog niet opgenomen in de programmabegroting. Dit wordt in 2026 verder uitgewerkt. Per 31 maart 2026 loopt de huidige CAO SGO af. Gezien onduidelijkheid over de mogelijke uitkomsten is de indexering voor lonen conform de afgesproken indexeringsmethodiek 5GR. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

1.3 De programmabegroting 2027 laat voor Helmond een gemeentelijke bijdrage van totaal € 4.478.467 zien De ontwerpbegroting bevat voor Helmond in 2027 een inwonersbijdrage van € 24,30 per inwoner voor de gemeenschappelijke taken, een kindbijdrage van € 535,45 per kind voor het basisaanbod JGZ 0-4 en een totale GRbijdrage van € 887.767 voor het Pubercontactmoment (JGZ). Dit resulteert in een inwonersbijdrage van € 4.446.068 voor de gemeente Helmond. Tot slot geldt voor Helmond een bijdrage onderzoekslocaties JGZ. Deze bedraagt in 2027 €32.399. Eén van de hoofdgebouwen van de GGD staat in Helmond, de ander in Eindhoven. Het gaat hier dus om huisvestingskosten uniek voor Helmond en Eindhoven. 1.4 De meerjarige beleidsvisie 2030 vormt een strategisch kader voor beleid, programma’s en begrotingen de komende jaren De visie zet een samenhangende en lange termijn koers neer voor het beschermen, bevorderen en bewaken van de gezondheid van inwoners van Brabant-Zuidoost. De visie is breed opgesteld maar omvat de uitdagingen waar de regio, gemeenten en GGD voor staan. Ook sluit de visie aan bij landelijke ontwikkelingen zoals het Integraal Zorg Akkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Doordat de visie een breed strategisch kader geeft en aansluit bij landelijke en regionale ontwikkelingen, zijn er geen specifieke opmerkingen om in een zienswijze te verwerken. Het voorstel is daarom om geen zienswijze uit te brengen op de meerjarige beleidsvisie en dit in de zienswijzebrief rondom de programmabegroting kenbaar te maken aan de GGD. Kanttekeningen en risico’s 1.1 De GGD liet over de jaren 2023, 2024 en 2025 een (zeer) hoog positief resultaat zien Deze resultaten (€ 1,2 mln. in 2023, € mln. in 2024, € 2 mln. in 2025) bleken grotendeels te wijten aan incidentele zaken, maar herhalen zich desondanks de afgelopen drie jaar. Door de financiële situatie van de gemeente is een realistische begroting van groot belang. Daarom roept de zienswijze, net als vorig jaar, de GGD op tot realistisch begroten waar mogelijk. 2.1 De gevolgen van de heroriëntatie kerntaken GGD de nieuwe CAO SGO zijn nog niet verwerkt in de begroting In 2026 vindt de heroriëntatie op de kerntaken van GGD plaats. Daaruit kan resulteren dat bepaalde taken worden opgenomen binnen het kerntakenpakket of juist daarbuiten worden geplaatst. Dergelijke keuzes hebben gevolgen voor de begroting en zullen tot een begrotingswijziging leiden. Daarnaast loopt de CAO SGO per 31 maart 2026 af.

Onduidelijkheid over mogelijke uitkomsten maakt dat de indexering voor lonen conform de afgesproken indexeringsmethodiek 4 GR in de ontwerp programmabegroting is opgenomen. De definitieve index voor loonkosten die volgt uit de nieuwe CAO zal verwerkt moeten worden in een begrotingswijziging. 3.1 De indexering door de Gemeenschappelijke Regeling leidt tot een toenemende druk op de gemeentelijke begroting In de ambtelijke notitie Financieel Beeld (aangereikt in het kader van het Informatief dossier) is aangegeven dat afwijkende afspraken over indexeringen leiden tot een toenemende druk op de begroting van Helmond. In 2025 was het verschil tussen de beschikbare ruimte voor indexering en de benodigde ruimte voor indexering opgelopen tot € 2 miljoen. Het (de afgelopen jaren sterk gegroeide) verschil moet dan binnen het eigen beïnvloedbare deel van de begroting opgelost worden. Uiteindelijk worden hierdoor de externe verplichtingen groter dan het totale budget van de gemeente. Dat is onhoudbaar. Uit de analyse die door de 4 regionale regelingen (GGD, MRE, VRBZO en ODZOB) is uitgevoerd in het kader van de herijking van de indexeringsmethodiek blijkt dat de loonkostencomponent een substantieel deel van hun kosten bepaald (75%-90%).

Gerekend vanaf 2018 (begin van de indexering) komt het cumulatief effect van de indexeringen goed overeen met het cumulatief effect van de daadwerkelijke CAO-ontwikkelingen. Deze vergeljiking zal jaarlijks worden uitgevoerd. Deze aanscherping lost echter het probleem zoals geschetst in het Financieel Beeld niet op. De oproep die eind 2024 is gedaan aan de besturen van de gemeenschappelijke regelingen om een analyse te maken op welke taken en diensten bij de betreffende gemeenschappelijke regeling bezuinigd kan worden heeft niet tot concrete bezuinigingen bij de gemeenschappelijke regelingen geleid. Toch zijn dergelijke beleidskeuzes onvermijdelijk om de druk op de gemeentelijke begroting niet verder te laten toenemen. Anders zal de gemeente genoodzaakt zijn om bijvoorbeeld minder producten af te nemen, of op een andere manier de druk van de GR-en op de begroting te verminderen.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

Financiën Indien het algemeen bestuur van GGD een besluit neemt over de begroting dan zijn alle deelnemende gemeenten via delegatie en de bijdrageverordening aan de financiële vertaling gebonden. De begroting GGD 2027 is sluitend, dat wil zeggen lasten en baten zijn in evenwicht (pagina 42 van de programmabegroting). De solvabiliteitsratio komt uit op 15% voor 2027 (pagina 35) en volgens de raming blijft deze op dit niveau. De solvabiliteitsratio is een financiële maatstaf die aangeeft hoe financieel gezond een organisatie op de lange termijn is. Een solvabiliteitsratio van 25% tot 40% wordt als gezond beschouwd. Geconcludeerd kan worden dat de positie van de GGD redelijk zorgwekkend is. De tabel op pagina 42 van de ontwerpbegroting laat zien dat de baten van GGD voor een groot deel bestaan uit de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Op pagina 55 staat de bijdrage per gemeente aangegeven. De bijdrage van Helmond aan de GGD begroting voor 2027 is gebaseerd op het aantal inwoners (96.842) per 1-12026. Dat is een stijging met 0,31% t.o.v. 1-1-2025 (96.540).

De ontwerpbegroting bevat voor Helmond in 2027 een inwonersbijdrage van € 24,30 per inwoner voor de gemeenschappelijke taken (2026: € 23,77), een kindbijdrage van € 535,45 (2026: € 534,49) per kind voor het basisaanbod JGZ 0-4. De bijdrage voor het Pubercontactmoment (JGZ) is voor 2027 € 122.927 (2026: € 122.700). Tot slot geldt voor Helmond een bijdrage onderzoekslocaties JGZ. Deze bedraagt in 2027 €32.399 (2026: € 32.338). Eén van de hoofdgebouwen van de GGD staat in Helmond, de ander in Eindhoven. Het gaat hier dus om huisvestingskosten uniek voor Helmond en Eindhoven. In de gemeentelijke begroting 2026-2029 is voor 2027 een gemeentelijke bijdrage opgenomen ter hoogte van € 4.279.766. De bijdrage voor de gemeente Helmond volgens de ontwerpbegroting bedraagt € 4.478.467, hetgeen een tekort betekent van € 198.701 Dit dient meegenomen te worden met de begroting 2027. Participatie De gemeenschappelijke regeling schrijft voor dat de GGD BZO de gemeenteraden via een zienswijzeprocedure in staat stelt een zienswijze in te dienen. Communicatie Na de raadsvergadering van 9 juni 2026 wordt de GGD BZO schriftelijk geïnformeerd over de zienswijze. De GGD BZO stelt de gemeenten in kennis van de ingediende zienswijzen en de daaraan verbonden conclusies en besluitvorming. Uitvoering en tijdspad De zienswijze wordt na vaststelling door de raad kenbaar gemaakt aan de GGD.

Het Algemeen Bestuur van de GGD stelt de wijzigingen op 1 juli 2026 vast in het Algemeen Bestuur.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

Procesinformatie en overige raadsinformatie Aanvullende informatie is beschikbaar in raadsdossier 03 Gemeenschappelijke Regelingen (GR), GGD BrabantZuidoost. Burgemeester en wethouders van Helmond

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc

gemeentesecretaris

Bijlagen 1. Zienswijzebrief programmabegroting 2027 en meerjarige beleidsvisie 2030 GGD BZO (52961345) 2. Programmabegroting 2027 en meerjarige beleidsvisie 2030 inclusief aanbiedingsbrieven (52968908)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

2026-034 9 juni 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 april 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling GGD BrabantZuidoost vast te stellen. 2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost middels bijgevoegde brief in kennis te stellen van de zienswijze. 3. Nadat de begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost is vastgesteld door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD Brabant-Zuidoost, de bijdrage van de gemeente Helmond voor 2027 te verwerken in de begroting van de gemeente Helmond voor 2027. 4. Geen zienswijze uit te brengen op de meerjarige beleidsvisie 2030 van de GGD Brabant-Zuidoost

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 9 juni 2026. De raad voornoemd, de voorzitter,

de griffier,

{{esl:Signer2:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer1:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer2:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer2:SigningDate:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SigningDate:size(200,20)}}

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 5