RV 2026-028 GGD ZW wijziging GR en 1e begrotingswijziging 2026

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

2026-028 9 juni 2026

Gemeenteraad

GGD - Wijziging Gemeenschappelijke Regeling en 1e Begrotingswijziging 2026 T.Y.M. Tuerlings 31 maart 2026 52896019

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Geen zienswijzen naar voren te brengen over zowel het ontwerp van de zesde wijziging van de Gemeenschappelijke GGD 2024 als de 1e begrotingswijziging 2026 van de GGD Brabant-Zuidoost; 2. Akkoord te gaan met het versturen van bijbehorende brief aan het algemeen bestuur van de GGD BZO waarmee wij het bestuur in kennis te stellen van uw besluit en hen verzoeken de besluitvormingsprocedures verder te coördineren (Gemeenschappelijke regeling) respectievelijk ter hand te nemen (begrotingswijziging). Samenvatting De GGD Brabant-Zuidoost (hierna: GGD) vraagt gemeenteraden om een zienswijze op de zesde wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling (hierna: GR) en op de 1e begrotingswijziging 2026. De GGD stelt voor om de GRwijzigingen met terugwerkende kracht in werking te stellen met een ingangsdatum van 1 januari 2026. De wijzigingen omvatten een uitwerking van de Wet van school naar duurzaam werk en het toevoegen van contracttaak ‘Nu Niet Zwanger’ aan het basisaanbod. De 1e begrotingswijziging omvat, in navolging op de beoogde GR-wijziging, de financiële vertaling van ‘Nu Niet Zwanger’ als basistaak. Daarnaast is de berekening van de gemeentelijke bijdragen in de programmabegroting 2026 nog gebaseerd op de index van 2025 (5,9%). Deze index is later verlaagd naar 3,23%.

Deze verlaging in de bijdragen over 2026 wordt met deze begrotingswijziging doorgevoerd. Met dit voorstel bieden wij u de gelegenheid een eventuele zienswijze naar voren te brengen over zowel het ontwerp van de gemeenschappelijke regeling als ook over de 1e begrotingswijziging. Zoals gebruikelijk is aan dit voorstel een ontwerpbesluit verbonden. Het dictum van dat ontwerpbesluit luidt om geen zienswijzen naar voren te brengen. Voor zover het de voorgestelde wijziging van de gemeenschappelijke regeling betreft, niet meer dan een suggestie aan uw raad. U hoeft het dictum niet materieel te duiden. Dit hangt samen met het gegeven dat de gewijzigde ontwerpregeling (mede) door ons zelf is opgesteld. Het staat u vrij via een amendement anders te besluiten. Het voorstel om geen zienswijzen naar voren te brengen over de 1e begrotingswijziging 2026 heeft te maken met de verlaging van de gemeentelijke bijdrage die daarvan het gevolg is. Voorgaande besluitvorming Op 20 mei 2025 behandelde de raad de zienswijze op de programmabegroting 2026 van de GGD. De zienswijze op de wijziging GR en de 1e begrotingswijziging werd behandeld in de adviescommissie van 26 mei. Waarom Het uitbrengen van een zienswijze is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De GGD verzoekt gemeenten om uiterlijk 24 juni hun zienswijze kenbaar te maken.

Argumenten 1.1 Zienswijze is een bevoegdheid van de gemeenteraad Het in de gelegenheid stellen van de gemeenteraad een zienswijze naar voren te brengen is een verplicht onderdeel van de besluitvormingsprocedure rondom het treffen van een gewijzigde gemeenschappelijke regeling. Bij begrotingswijzigingen is dat alleen aan de orde als de inwonerbijdrage van de individuele gemeente wijzigt. Bedoeld zal zijn als die naar boven wijzigt. Dat is hier niet het geval. Niettemin heeft het algemeen bestuur het aangewezen geacht de begrotingswijziging eerst aan de raden voor te leggen alvorens daar een besluit over te nemen. 1.2 De voorgestelde zesde GR-wijziging past binnen wettelijke en strategische kaders De voorstellen volgen uit de wijziging in de Wet van school naar duurzaam werk, het opnemen van ‘Nu Niet Zwanger’ in het AZWA en strategische keuzes rondom de heroriëntatie GGD BZO. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

1.3. De begrotingswijziging geeft een lagere bijstelling van de inwonerbijdrage weer In de programmabegroting 2026 is gerekend met een index van 5,9%. Deze werd naar aanleiding van de nieuwe CAO SGO verlaagd naar 3,23%. Dit resulteert in een lagere inwonerbijdrage van gemeenten aan de GGD BZO. De kosten verbonden aan het toevoegen van ‘Nu Niet Zwanger’ aan het basisaanbod worden gecompenseerd door een evenredige verlaging in de omvang van contracttaken. 2.1. Het Algemeen bestuur heeft in beide procedures verschillende rollen. Het vaststellen van een gewijzigde gemeenschappelijke regeling is een aangelegenheid die de 21 deelnemende colleges aangaat. Zij besluiten daarover. Iedere raad brengt een zienswijze uit naar het eigen college. Het algemeen bestuur van de GGD BZO stemt slechts af en coördineert de gemeentelijke besluitvorming. Voor het treffen van een gewijzigde gemeenschappelijke regeling is nu eenmaal unanieme besluitvorming door alle deelnemers vereist. Bij een begrotingswijziging ligt het anders; daar besluit het algemeen bestuur zelf over het voorstel om een begrotingswijziging vast te stellen. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin de zienswijzen zijn vervat bij het ontwerp van begrotingswijziging om die vervolgens aan het algemeen bestuur ter besluitvorming aan te bieden.

Voordat het algemeen bestuur hierover beslist, stuurt het dagelijks bestuur de Nota van beantwoording eerst nog ter kennisgeving naar de onderscheidenlijke raden, voorzien van de conclusies die zij daaraan verbindt. Kanttekeningen en risico’s 1.1 GGD kondigt in de aanbiedingsbrief een mogelijke verdere (zevende) wijziging van de GR aan Momenteel vindt de verdere uitwerking van de heroriëntatie GGD plaats. In dit proces kan het de komende jaren voorkomen dat het bestuur vaker een verzoek indient om taken aan het basisaanbod te verwijderen of hieraan toe te voegen. Omdat dit telkens leidt tot een wijziging van de huidige GR, verkent de GGD of de GR zodanig kan worden aangepast dat het bestuur, passend binnen de kaders van de heroriëntatie, zelfstandig taken kan opnemen of schrappen uit het basisaanbod en deze jaarlijks kan verwerken in de ontwerp-programmabegroting. Het vervolg van dit traject wordt besproken in het Dagelijks en Algemeen bestuur en kan mogelijk later dit jaar opnieuw worden voorgelegd aan gemeenteraden. Bij dit voornemen van de GGD past een kanttekening. Een Gemeenschappelijke regeling kent een gesloten huishouding. Het bestuur van een GR heeft nooit het laatste woord over het toevoegen van taken. Het zijn (in dit geval) de deelnemende colleges die bepalen welke gemeentelijke taken belegd worden bij de GR.

Weliswaar biedt de Wet gemeenschappelijke regelingen de mogelijkheid om in een GR bepalingen op te nemen omtrent de wijze waarop verandering kan worden gebracht in de overgedragen bevoegdheden, maar die kunnen nooit inhouden dat het bestuur van het openbaar lichaam zelfstandig kan besluiten tot uitbreiding van de overgedragen bevoegdheden. Het is altijd aan de deelnemende bestuursorganen, veelal colleges, om via een mandaat- of delegatiebesluit daarover in ultimo een besluit te nemen. In de bijgevoegde concept zienswijzebrief aan het algemeen bestuur wordt nadrukkelijk gewezen op dit uitgangspunt van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Meer beleidsmatig kan daaraan nog worden toegevoegd dat de risico’s die verbonden zijn aan een taakuitbreiding, door zowel GGD als gemeenten zorgvuldig in kaart gebracht dienen te worden, voordat dit voorstel aan de deelnemende gemeenten wordt aangeboden. Ook deze oproep komt terug in de concept zienswijzebrief. 1.2 Wanneer er geen instemming plaatsvindt op de GR-wijziging, zal dit automatisch invloed hebben op de voorgelegde begrotingswijziging ‘Nu Niet Zwanger’ zal in dat geval gecontinueerd blijven worden als contracttaak. Voor Helmond betekent dat een hogere financiële investering. Het toevoegen van ‘Nu Niet Zwanger’ aan het basisaanbod is budgettair neutraal, maar het afnemen van een contracttaak niet.

Financiën CAO-wijziging De berekening van de gemeentelijke bijdragen over 2026 zijn in de programmabegroting 2026 nog gebaseerd op de index van 2025 (5,9%). Deze index is later verlaagd naar 3,23%. Deze verlaging is eerder behandeld in de zienswijzeprocedure rondom de 1e begrotingswijziging 2025. De doorverwerking van deze verlaging in de bijdragen over 2026 wordt met deze begrotingswijziging doorgevoerd. De index over 2026 zelf ad 4,2% blijft ongewijzigd. Nu Niet Zwanger in basisaanbod

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

Deze wijziging betekent een verhoging van de gemeentelijke inwonerbijdrage met € 0,475 per inwoner in de begroting 2026. Dit financiële effect wordt gecompenseerd door een evenredige verlaging in de omvang van de contracttaken. Deze wijzigingen leiden tot een financieel positief effect voor Helmond: de totale inwonerbijdrage wijzigt van € 4.385.942 naar € 4.321.226. Participatie De gemeenschappelijke regeling schrijft voor dat de GGD BZO de gemeenteraden via een zienswijzeprocedure in staat stelt een zienswijze in te dienen. Communicatie Na de raadsvergadering van 9 juni 2026 wordt de GGD BZO schriftelijk geïnformeerd over de zienswijze. De GGD BZO stelt de gemeenten in kennis van de ingediende zienswijzen en de daaraan verbonden conclusies en besluitvorming. Uitvoering en tijdspad De zienswijze wordt na vaststelling door de raad kenbaar gemaakt aan de GGD. De wijzigingen worden op 1 juli 2026 vastgesteld in het Algemeen Bestuur van de GGD. Procesinformatie en overige raadsinformatie Voor aanvullende informatie kan de raad raadsdossier 03 Gemeenschappelijke Regelingen (GR), GGD BrabantZuidoost raadplegen. Burgemeester en wethouders van Helmond

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc

gemeentesecretaris

Bijlagen 1. Concept zienswijzebrief wijziging GR en 1e begrotingswijziging 2026 GGD (52948096) 2. Aanbiedingsbrief gemeenten – wijziging gemeenschappelijke regeling GGD (52896280) 3. Wijziging Gemeenschappelijke Regeling GGD 2026 (52896284) 4. Was-wordt lijst Wijziging GR GGD 2026 (52896286) 5. Aanbiedingsbrief gemeenten – eerste wijziging programmabegroting 2026 (52896281) 6. Wijziging programmabegroting GGD 2026 (52896285) 7. Aanbiedingsbrief gemeenten – aanpassing deadline zienswijze wijziging GR en begrotingswijziging 2026 (52923232)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit

2026-028

Vergadering

9 juni 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 maart 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen; besluit: 1. geen zienswijzen naar voren te brengen bij respectievelijk het college van burgemeester en wethouders en het algemeen bestuur van de GGD-BZO over het ontwerp van de zesde wijziging van de gemeenschappelijke regeling GGD-BZO en de 1e wijziging van de programmabegroting 2026 van de GGD-BZO. 2. Akkoord te gaan met het versturen van bijbehorende brief door het college van burgemeester en wethouders aan het algemeen bestuur van de GGD-BZO waarmee het bestuur in kennis wordt gesteld van het besluit, onder 1 en hen wordt verzocht de besluitvormingsprocedures verder te coördineren (Gemeenschappelijke regeling) respectievelijk ter hand te nemen (begrotingswijziging). Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 9 juni 2026. De raad voornoemd, de voorzitter,

de griffier,

Sjoerd Potters

Garrelt de Graaf

10-06-2026

10-06-2026

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 4