RV 2026-018 Ruilovereenkomst met Waterschap Aaen Maas
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer
2026-018 24 februari 2026
Gemeenteraad
Ruilovereenkomst met Waterschap Aa en Maas (gronden Berkendonk en gem. Asten) G.L.C.C. van den Waardenburg 13 januari 2026 52709994
Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De percelen landbouwgrond, gelegen te Helmond nabij de Raktweg en omgeving, kadastraal bekend gemeente Helmond, sectie N nummer 2614, 4145 en 4147, (alle gedeeltelijk), tezamen groot 8 hectare 55 are 83 centiare (85.583 m²) aan te kopen van waterschap Aa en Maas; 2. gelijktijdig de percelen landbouwgrond, gelegen te Asten (Diesdonk), kadastraal bekend gemeente Asten sectie M nummers 13, 1100, 1826, 1827 en 1829 (alle geheel), tezamen groot 20 hectare 58 are 75 centiare (205.875 m²) te verkopen aan Waterschap Aa en Maas; 3. De koopsom van de hiervoor onder beslispunt 1 vermelde percelen vast te stellen op € 1.223.836,90; 4. De koopsom van de hiervoor onder beslispunt 2 vermelde percelen vast te stellen op € 2.573.437,50; 5. Een investeringsbudget beschikbaar te stellen van € 1.226.836,90 (incl. € 3.000,00 bijkomende kosten) voor de aankoop van de onder beslispunt 1 genoemde percelen grond en de kapitaallasten te dekken uit het kapitaallastenplafond; 6. In te stemmen met het wijzigen van de begroting met de financiële verwerking, zoals onder de paragraaf Financiën beschreven, van de verkoop van de onder beslispunt 2 genoemde percelen grond. Samenvatting Op 27 januari 2025 heeft het college De Ruimtelijke visie Berkendonk vastgesteld (zaaknummer 52285374).
Mede naar aanleiding van dit proces en opgaven die Waterschap heeft met betrekking tot beekherstel heeft Waterschap in 2024 gronden aangekocht, welke gelegen zijn langs de Oude Aa. Waterschap zet een deel van deze gronden in voor beekherstel, realisatie van ecologische verbindingszone en kaderrichtlijn watermaatregelen. Deze gronden maken onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling waarin we recreatiegebied Berkendonk integraal willen versterken. Afgelopen jaar zijn er met Waterschap Aa en Maas afspraken gemaakt om te komen tot een grondruil tussen gronden in Diesdonk, gelegen in gemeente Asten met gronden in Berkendonk. Hiervoor is een ruilovereenkomst opgesteld deze ligt nu voor ter besluitvorming. Voorgaande besluitvorming Met voorliggende grondruil en eerder afgeronde grondaankoop - waar u als gemeenteraad op 11 maart 2025 reeds unaniem mee heeft ingestemd - (zaaknummer 52285374, documentnummer 52451558) lukt het de gemeente Helmond om nagenoeg de gehele zuidflank van recreatiegebied Berkendonk in eigendom te verwerven. Waarom Voorliggende ruilovereenkomst is resultante van langlopende onderhandeling met Waterschap Aa en Maas. Deze grondruil kan een (forse) bijdrage leveren aan realisatie van doelen die in de Ruimtelijke visie Berkendonk zijn gesteld.
Voor de verdere doorontwikkeling van het recreatiegebied Berkendonk en bijbehorende natuur en landschapsontwikkeling is het noodzakelijk om over de benodigde gronden te beschikken. De ontwikkeling van de zuidflank van Helmond is een positieve ontwikkeling voor heel Helmond. Dit omdat Helmond groeit. Dit vraagt om voldoende werkgelegenheid en goede voorzieningen. Er is behoefte aan een plek waar natuur, recreatie en evenementen samen gaan. Om deze reden willen we graag het hele gebied ten zuiden van Berkendonk aantrekkelijker maken, voor jong en oud. Berkendonk wordt zo komende jaren ontwikkelt tot een interessant en levendig gebied dat het hele jaar door een fijne ontmoetingsplek is en waar van alles te doen is.
Gemeenteraad van Helmond
Blz. 1 van 5
Argumenten 1.1 Met voorliggende grondruil wordt uitvoering gegeven aan het ambitieakkoord. De ontwikkeling van de zuidflank van Berkendonk geeft uitvoering aan meerdere programma’s. Programma 2: Duurzaam en leefbaar en programma 3: Economisch, vitaal en aantrekkelijk. Met ontwikkeling van Berkendonk, en specifiek het evenemententerrein zorgen we ervoor dat het culturele en recreatieve aanbod en voorzieningenniveau meegroeit met de schaalsprong die we maken. Daarnaast gaat het versterken van gebied ook gepaard met investeringen in nieuwe groenstructuren waaronder die in het beekdal van de Bakelse Aa. Dit levert een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit, leefbaarheid en gezondheid. De stad wordt groener en natuurrijker. 1.2 Dit sluit aan bij de wens van de gemeente om de percelen, gelegen in het plangebied Berkendonk, te verwerven. Na vaststelling van de Ruimtelijke visie Berkendonk werken we nu aan een landschappelijk ontwerp voor de zuidflank van recreatiegebied Berkendonk. De gehele zuidflank van het recreatiegebied beslaat ongeveer 40 hectare. Nadat de gemeente-eigenaar is geworden van de voormelde percelen kan de gemeente over de gronden beschikken. De benodigde grond kan ingezet worden voor de ontwikkeling van een landschapszone met recreatieve paden en de realisatie van ecologische verbindingszone.
Resterende grond die niet nodig is voor bovenstaande ontwikkelingen, zal tijdelijk verpacht worden als landbouwgrond. 1.3 Met voorliggende grondruil krijgt gemeente nagenoeg het gehele plangebied in eigendom. Met voorliggende grondruil en eerder afgeronde grondaankoop (zaaknummer 52285374, documentnummer 52451558) verwerft gemeente nagenoeg het gehele plangebied in eigendom. Gezien de zuidflank van recreatiegebied Berkendonk ongeveer 40 hectare groot is, betekent dit dat we het gehele gebied niet in één keer kunnen ontwikkelen. Planning is het landschappelijke ontwerp (masterplan) - dat samen met belanghebbenden uit het gebied is opgesteld - in februari 2026 besluitvormend voor te leggen aan het college en uw raad middels raadsinformatiebrief hierover te informeren. Onder voorbehoud van besluitvorming is het de intentie om de komende jaren het landschappelijk ontwerp (masterplan) voor het recreatiegebied in verschillende fasen tot uitvoering te brengen. 2.1 Om tot overeenstemming te komen over de voorwaarden van de aankoop van de gronden in Berkendonk zijn de gronden, gelegen in Diesdonk als ruilgrond aangeboden. De betreffende gronden kunnen worden ingezet als ruilgronden omdat deze voor een groot gedeelte niet binnen de Helmondse gemeentegrenzen zijn gelegen, maar onderdeel uitmaken van het grondgebied van de gemeente Asten.
Door deze gronden gelijktijdig te ruilen met Waterschap Aa en Maas was het mogelijk om tot overeenstemming te komen met het Waterschap over de aankoop van de gronden in Berkendonk. 2.2 De gemeente geeft uitvoering aan het “Didam-arrest”. Waterschap Aa en Maas kan worden aangemerkt als enige serieuze gegadigde inzake de verkoop van de in beslispunt 2 vermelde gronden aangezien deze verkoop onderdeel uitmaakt van een grondruil, zodat de gemeente over de in beslispunt 1 vermelde gronden kan beschikken. Bij een ruiltransactie is het van belang dat de door de gemeente verworven gronden noodzakelijk zijn voor de uitvoering van een specifiek taak of dat de gemeente dringend nodig heeft met het oog op de vervulling van een exclusief door haar te vervullen publieke taak. In dit geval de doorontwikkeling van een gedeelte van Berkendonk. Omdat het hier om een ruilovereenkomst gaat zijn de twee grondtransacties onlosmakelijk met elkaar verbonden. De door de gemeente te verkopen gronden worden hierbij ingezet als compensatiegrond. Waterschap Aa en Maas is voornemens om een gedeelte van de gronden in te zetten ten behoeve de uitvoering van haar publiekrechtelijke taken en verantwoordelijkheden, in dit geval de aanleg van een ecologische verbindingszone en beekherstel langs de Aa. De overige gronden zullen door het Waterschap Aa en Maas worden inzetten als ruilgrond.
3.1 en 4.1 Met de wederpartij is overeenstemming bereikt over deze koopsommen. Het door de gemeente te betalen aankoopbedrag is gelijk aan de koopsom die door Waterschap Aa en Maas is voldaan bij de aankoop van de gronden op 15 januari 2025. Het verkoopbedrag is in lijn met een door Meander (rentmeesters) eerder uitgevoerd referentieonderzoek, waarbij voor soortgelijke grondtransacties die als referenties gelden, een brandbreedte geldt van tussen € 12,- en €14,31 per m², afhankelijk van de ligging
Gemeenteraad van Helmond
Blz. 2 van 5
Kanttekeningen en risico’s 1.1 Na bekendmaking in het Gemeenteblad kan de gemeente door een derde worden aangesproken. Het kan zijn dat na publicatie de gemeente door een derde wordt aangesproken omdat de gemeente naar de mening van die derde, ten aanzien van het besluit tot het achterwege laten van een openbare verkoopprocedure, in strijd zou kunnen handelen met de regels die de Hoge Raad in het Didam-arrest heeft neergelegd. Indien een derde zich heeft gemeld kan voldoende worden onderbouwd dat in dit geval er sprake is van een uitzonderingssituatie en de één-op-één verkoop past binnen de kaders van de recente jurisprudentie. Financiën De voorgenomen aankoop van de onder beslispunt 1 vermelde percelen grond heeft de volgende financiële consequenties: •
Aankoopprijs: Het door de gemeente te betalen aankoopbedrag bedraagt € 1.223.836,90. Zoals eerder aangegeven is deze gelijk aan de koopsom die door Waterschap Aa en Maas is voldaan bij de aankoop van de gronden op 15 januari 2025.
•
Te verrekenen kosten en lasten: De bijkomende kosten ten behoeve van deze transactie bedragen circa € 3.000,00 (o.a. notaris- en kadasterkosten en verrekening jaarlijkse lasten gemeente/waterschap).
•
Budgettaire verwerking: Ten behoeve van de aankoop van deze gronden is een investering gemoeid van € 1.226.836,90 inclusief bijkomende kosten. Voorgesteld wordt om hiervoor een investeringsbudget beschikbaar te stellen. De kapitaallasten (rente) die hieruit voortvloeien bedragen circa € 12.268,37 structureel per jaar en komen ten laste van het kapitaallastenplafond.
De voorgenomen verkoop van de onder beslispunt 2 vermelde percelen grond heeft de volgende financiële consequenties: •
Verkoopprijs: De opbrengst bij deze verkoop bedraagt € 2.573.437,50. Zoals eerder aangegeven is het verkoopbedrag in lijn met een door Meander (rentmeesters) eerder uitgevoerd referentieonderzoek, waarbij voor soortgelijke grondtransacties die als referenties gelden, een brandbreedte geldt van tussen € 12,- en €14,31 per m², afhankelijk van de ligging.
•
Te verrekenen lasten: De bijkomende opbrengst ten behoeve van deze transactie bedraagt circa € 1.000,00 (verrekening jaarlijkse lasten gemeente/waterschap).
•
Budgettaire verwerking: De opbrengst van € 2.573.437,50 zal worden toegevoegd aan programma (2) duurzaam en leefbaar, thema (2.1) ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (incl. Grondbedrijf), hoofdproduct (890) exploitatie gemeentelijke eigendommen. Dit geldt ook voor de desinvestering (afboeken huidige boekwaarde) van € 1.193.042,00, de boekwinst van € 1.380.395,50 en de bijkomende opbrengst van circa € 1.000. Het resultaat van deze verkoop van € 1.381.395,50 wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Mogelijk dat op een later moment een beroep gedaan wordt op deze toegevoegde middelen in het kader van het ontwikkelingsgebied Berkendonk. Na het afboeken van de huidige boekwaarde van € 1.193.042,00 hebben we voor deze percelen géén kapitaallasten (rente) meer. Het voordeel op de kapitaallasten (rente) bedraagt € 13.803,96 structureel per jaar en komt ten gunste van het kapitaallastenplafond.
Participatie Wij zijn reeds meer dan één jaar met Waterschap Aa en Maas constructief in gesprek over de nu voorliggende grondruil. Communicatie Indien uw raad positief besluit zal na eigendomsoverdracht via de gemeentelijke communicatiekanalen gecommuniceerd worden dat gronden zijn aangekocht door gemeente. Uitvoering en tijdspad Indien uw raad positief instemt zullen gronden daadwerkelijk aangekocht worden. Naar verwachting wordt eigendomsoverdracht dan afgerond uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026
Gemeenteraad van Helmond
Blz. 3 van 5
Procesinformatie en overige raadsinformatie Onder het kopje voorgaande besluitvorming is reeds gemeld dat voorliggende grondaankoop, belangrijk onderdeel is van de nadere uitwerking van de Ruimtelijke visie Berkendonk. Onder argument 1.3 is reeds aangeven dat in februari het landschappelijk ontwerp (masterplan) voor recreatiegebied Berkendonk ter besluitvorming voorligt in college, uw raad zal hierover geïnformeerd wordt middels raadsinformatiebrief. Burgemeester en wethouders van Helmond
mr. S.C.C.M. Potters burgemeester
E.P.H. Koop, MSc
gemeentesecretaris
Bijlagen 1. Ruilovereenkomst percelen Raktweg en omgeving en percelen Diesdonk (52777738); 2. Transactietekeningen 25.0040 (52777736), 25.0041 (52777735), 25.0042 (52777734) en 25.0033 (52777737); 3. Aankooptitel Waterschap Aa en Maas (akte van levering) (52806259); 4. Advies Meander verkoopprijs (52806237);
Gemeenteraad van Helmond
Blz. 4 van 5
Raadsbesluit Vergadering
2026-018 24 februari 2026
Gemeenteraad
De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. De percelen landbouwgrond, gelegen te Helmond nabij de Raktweg en omgeving, kadastraal bekend gemeente Helmond, sectie N nummer 2614, 4145 en 4147, (alle gedeeltelijk), tezamen groot 8 hectare 55 are 83 centiare (85.583 m²) aan te kopen van waterschap Aa en Maas; 2. gelijktijdig de percelen landbouwgrond, gelegen te Asten (Diesdonk), kadastraal bekend gemeente Asten sectie M nummers 13, 1100, 1826, 1827 en 1829 (alle geheel), tezamen groot 20 hectare 58 are 75 centiare (205.875 m²) te verkopen aan Waterschap Aa en Maas; 3. De koopsom van de hiervoor onder beslispunt 1 vermelde percelen vast te stellen op € 1.223.836,90 4. De koopsom van de hiervoor onder beslispunt 2 vermelde percelen vast te stellen op € 2.573.437,50 5. Een investeringsbudget beschikbaar te stellen van € 1.226.836,90 (incl. € 3.000,00 bijkomende kosten) voor de aankoop van de onder beslispunt 1 genoemde percelen grond en de kapitaallasten te dekken uit het kapitaallastenplafond; 6. In te stemmen met het wijzigen van de begroting met de financiële verwerking, zoals onder de paragraaf Financiën beschreven, van de verkoop van de onder beslispunt 2 genoemde percelen grond.
Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 24 februari 2026. De raad voornoemd, de voorzitter,
de griffier,
{{esl:Signer2:capture:size(300,70)}}
{{esl:Signer1:capture:size(300,70)}}
{{esl:Signer2:SignerName:size(200,20)}}
{{esl:Signer1:SignerName:size(200,20)}}
{{esl:Signer2:SigningDate:size(200,20)}}
{{esl:Signer1:SigningDate:size(200,20)}}
Gemeenteraad van Helmond
Blz. 5 van 5