RV 2026-015 Archeologische waardenkaart 2026

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

2026-015 12 mei 2026

Vernieuwen archeologische waardenkaart en beleid M.M.E.L. van Lierop 6 januari 2026 52784783

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Het vernieuwd archeologiebeleid voor Helmond, bestaande uit een beleidskaart en beleidsvoorschriften, vast te stellen. Samenvatting Archeologiebeleid is een wettelijke taak voor gemeenten. Het archeologiebeleid voor Helmond dateert uit 2008. De bijbehorende archeologische waardenkaart is in 2017 vernieuwd en vastgesteld door college en raad. Vernieuwen van beleid en beleidskaart is wenselijk vanwege invoering van de Omgevingswet (2024) en de Helmondse Erfgoedvisie ‘Samen aan de slag’ (2023). Met voortschrijdend inzicht zijn de beschermingsniveaus voor archeologische waardevolle gebieden verdeeld over zeven categorieën, wat een verfijning betekent voor het archeologiebeleid. De archeologische beleidskaart (2026) ligt in lijn met de archeologische beleidskaarten van omliggende gemeenten. Voor bodemingrepen waarbij een omgevingsvergunning voor archeologisch onderzoek vereist zijn de voorwaarden helder. Voorgaande besluitvorming Het archeologiebeleid dateert uit 2008. De archeologische waardenkaart uit 2008 is met raadsbesluit op 26 september 2017 vervangen door de archeologische beleidskaart. Het voorstel voor dit archeologiebeleid en beleidskaart (2026) is behandeld in het college van 6 januari 2026. Waarom

De invoering van de Omgevingswet maakt actualisering van archeologiebeleid noodzakelijk. Argumenten 1.1 Het voorstel past bij het ingezette beleid. Het archeologiebeleid vormt een van de wettelijke afwegingen in het ruimtelijk proces van de omgevingswet. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor erfgoedbeleid, maar worden door de (rijks- en/of provinciale) overheid aangesproken wanneer dat in hun ogen onvoldoende is. 1.2 Tijdig archeologisch (voor-)onderzoek voorkomt vertragingen bij bouwprojecten Welke oudheidkundige sporen nog aanwezig zijn in de bodem is meestal nog onbekend. Om deze inzichtelijk te maken is tijdig archeologisch (voor-)onderzoek gewenst. Bij voorkeur ruim voor aanvang van de bouwinitiatieven zodat archeologische resten geen ongewenste vertraging van de werkzaamheden veroorzaken. De archeologische beleidskaart en archeologiebeleid geeft een helder en gemotiveerd inzicht in wat nodig is op welke locatie. De initiatiefnemer van het bouwproject kan deze informatie gebruiken voor zijn planning en kosteninschatting. De kosten voor het onderzoek zijn namelijk voor rekening van de initiatiefnemer. In sommige gevallen zijn we zelf initiatiefnemer, ook ons helpt deze informatie bij het opstellen van een grondexploitatie. 1.3 Herijken archeologiebeleid en actualiseren archeologische beleidskaart.

Dit is een van de uitvoeringsplannen in de Erfgoedvisie die in 2023 is vastgesteld. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Archeologisch onderzoek is een eenmalige kans. Bij bodemingrepen worden archeologische resten aangetast. Gepaste aandacht en afwegingen behoren bij het ruimtelijk proces. Risico bij een bijzondere archeologische vindplaats zijn extra kosten voor onderzoek en uitwerking. Daarentegen levert een bijzondere vindplaats met fraaie bodemvondsten een goed verhaal en een belangrijke aanvulling op het verleden van Helmond. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 3

1.2 Kennis over het verleden is behoudenswaardig en van belang. Veel inwoners zijn geïnteresseerd in verleden, identiteit en afkomst. Voor ontsluiting en behoud van erfgoedinformatie zijn investeringen nodig, zowel van initiatiefnemers als van overheid. 1.3. Onzorgvuldige omgang of verlies van erfgoed veroorzaakt commotie. Met een helder archeologiebeleid zijn besluiten uitlegbaar en te verantwoorden. Financiën Hoewel dit voorstel financiële consequenties met zich meebrengt, leidt het niet tot extra kosten en blijft het binnen de bestaande budgettaire kaders. Zowel de voortzetting van het huidige beleid als de nieuwe ambities uit het nieuwe archeologiebeleid worden gedekt uit de beschikbare middelen. Kosten voor archeologische veldwerk inclusief specialistisch onderzoek en (basis-)rapportage zijn voor de initiatiefnemer dus meestal wordt dit betaald door ontwikkelaars. Bij projecten waar de initiatiefnemer de gemeente is wordt al rekening gehouden met kosten voor archeologisch onderzoek bijvoorbeeld Kasteel-Traverse, Piet Blomgarage en Houtsdonk. Participatie Archeologisch beleid is een wettelijke taak (participatie niet van toepassing). Daarnaast zijn diverse erfgoedverenigingen nauw betrokken bij het verleden van Helmond. Communicatie Met een persbericht en publicatie in regionale en lokale bladen worden inwoners op de hoogte gebracht van het voorgenomen beleid.

Uitvoering en tijdspad Na besluit van de gemeenteraad wordt de archeologische beleidskaart opgemaakt in de GISviewer van de gemeente Helmond. Na besluit van de gemeenteraad wordt het archeologiebeleid opgemaakt en gepubliceerd op de website van de gemeente Helmond (Erfgoed en archeologie). Procesinformatie en overige raadsinformatie De erfgoedvisie en het huidige archeologiebeleid en -beleidskaart zijn vindbaar op de website van de gemeente Helmond (erfgoed en archeologie). Burgemeester en wethouders van Helmond

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc

gemeentesecretaris

Bijlagen 2025-Archeologiebeleid-Helmond (docnr: 52823698); Bijlage 1 Archeologische beleidskaart Helmond (docnr: 52798274); Bijlage 2 Archeologieprojecten tot 2026 (docnr: 528237554); Bijlage 3 Verwachtingsmodel ODZOB ( docnr: 52823714); Bijlage 4 Kenniskaart archeologische projecten (docnr: 52824321): Bijlage 5 Handleiding Archeologische beleidskaart Helmond 2026 (docnr: 52823714); Bijlage 6 Literatuur archeologie Helmond tot 2026 (docnr: 52823707).

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 3

Raadsbesluit Vergadering

2026-015 12 mei 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 6 januari 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. Het vernieuwd archeologiebeleid voor Helmond, bestaande uit een beleidskaart en beleidsvoorschriften, vast te stellen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 12 mei 2026 De raad voornoemd, de voorzitter,

de griffier,

{{esl:Signer2:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer1:capture:size(300,70)}}

{{esl:Signer2:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SignerName:size(200,20)}}

{{esl:Signer2:SigningDate:size(200,20)}}

{{esl:Signer1:SigningDate:size(200,20)}}

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 3