RV 2026-010 Verwerving gronden tbv Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

2026-010 24 februari 2026

Gemeenteraad

Verwerving gronden ten behoeve van Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost M.V. de Kort (inhoudelijk) G. van den Waardenburg (Grondzaken) 6 januari 2026 52828555

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Een krediet beschikbaar te stellen tot € 950.000,- in verband met de verwerving van grond en opstallen op adres Kanaaldijk Z.O. 22, gelegen in het plangebied voor Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost (RBT), 2. De kapitaallasten van deze grondaankoop van ca. € 26.000 p/jr. en de lasten voor onderhoud en OZB etc, tot de oprichting van de gemeenschappelijke regeling voor het RBT, te dekken vanuit de post exploitatie Regionaal Bedrijventerrein programmamiddelen 3. Economisch vitaal en aantrekkelijk. Samenvatting Om de ontwikkeling en realisatie van het RBT goed te kunnen regisseren moet de op te richten Gemeenschappelijke Regeling (GR) beschikken over de gronden binnen het plangebied. De raden van Helmond en Someren hebben in dat kader in december 2023 besloten tot het vestigen van een voorkeursrecht op aankoop van grond, op grond van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). Uitgangspunt in het convenant met de zes Peelgemeenten is dat Helmond en Someren zich reactief opstellen qua grondverwerving en dus enkel tot aankoopgesprekken overgaan als eigenaren hun grond met eventuele opstallen (woning en bijgebouwen) zelf bij de gemeente aanbieden. De gemeente is in gesprek gegaan met de eigenaar van de grond met opstallen op adres Kanaaldijk Z.O. 22.

We zijn, onder voorbehoud van uw goedkeuring en het beschikbaar stellen van investeringsmiddelen met de eigenaar tot overeenstemming gekomen. Voorgaande besluitvorming De zes Peelgemeenten hebben reeds enkele jaren een plan voor een regionaal bedrijventerrein in het oosten van Brainport in voorbereiding. Om regie te houden tijdens de voorbereiding hebben de raden van Helmond en Someren op respectievelijk 7 en 14 december 2023 besloten tot een voorkeursrecht op grondaankoop binnen het beoogde plangebied, conform de Wvg. Per 1 januari 2024 is de Wvg opgegaan in de dan nieuwe Omgevingswet, de regels zijn nagenoeg niet veranderd. 10 september 2024 hebben de raden van de beoogde GR partners ingestemd met het Convenant Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost (RBT) waarin afspraken staan hoe tot samenwerking te komen en specifiek ten aanzien van grondverwerving. Op 9 september 2025 hebben de raden ingestemd met een Addendum op het gesloten convenant, waardoor de looptijd is verlengd tot 1 juli 2026. Het convenant bevat onder andere financiële kaders rondom grondaankopen. Een van de kaders is dat de gemeente niet meer dan de marktwaarde betaalt, wat moet blijken uit een taxatierapport van een onafhankelijke taxateur. De grondgebied gemeenten dienen deze aankopen tot de oprichting van de GR zelf (voor) te financieren. Aankopen zullen na de oprichting op de balans van de GR komen.

Een andere afspraak is de gezamenlijke garantstelling van de zes gemeenten voor het mogelijke verlies op grondaankopen en alle gemaakte bijkomende kosten in het geval er niet binnen de looptijd van het convenant tot oprichting GR besloten wordt. U heeft eerder, op 1 juli 2025, ingestemd met een vergelijkbaar voorstel voor de buren op adres Kanaaldijk Z.O. 20. Waarom In het plangebied bevindt zich de woning met grond op adres Kanaaldijk Z.O. 22, kadastraal bekend gemeente Helmond, sectie S, nummers 57 en 59 , tezamen groot circa 18.270 m2.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

In augustus 2025 heeft de (adviseur van de) eigenaar de grond en de woning op dit adres conform de vereisten in de Omgevingswet te koop aangeboden bij de gemeente. De gemeente heeft naar aanleiding van het aanbod aangegeven dat zij vanwege haar besluit tot het voorkeursrecht in beginsel bereid is tot aankoop. In aansluiting hierop heeft de gemeente het geheel laten taxeren om de gesprekken over de marktwaarde goed te kunnen voeren. De taxatie op marktwaarde sloot op € 900.000. k.k. Op dat bedrag is een akkoord bereikt met de eigenaar, onder voorbehoud van goedkeuring en het beschikbaar stellen van investeringsmiddelen door de gemeenteraad.

Schetsvariant RBT Brainport Oost (enkel ter duiding van plangebied en de aankooplocatie) Links Lungendonk (Someren), rechts van het kanaal ligt Varenschut (Helmond)

Argumenten 1.1 Gronden gelegen in het plangebied zijn van belang. De ontwikkeling en realisatie van het RBT is essentieel belang voor de economische ontwikkeling van Helmond en de oostelijke kant van de Brainport regio. Het RBT zal veel arbeidsplaatsen genereren en sluit daarmee naadloos aan bij de beoogde Schaalsprong. Het terrein grenst aan het relatief kleine bedrijventerrein Varenschut-Noord dat we zelf ontwikkelen. Verder is de aankoop van de woning van belang omdat bewoning milieutechnisch beperkingen oplevert voor de gewenste bedrijvigheid op het RBT. 1.2. De financiële lasten van de aankoop voorfinancieren vloeit voort uit de afspraken in het convenant De gemeente voldoet zo aan de afspraken die zijn opgenomen in het Convenant Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost (RBT), waarin is opgenomen dat de grondgebied gemeenten verantwoordelijk zijn voor de aankoop van gronden in het plangebied in hun gemeente en de financiering van de aankopen en bijkomende kosten uit eigen middelen moet voldoen tot deze bij de (op te richten) GR kunnen worden ingebracht. De GR betaalt dan de gemaakte kosten terug. 1.3. De middelen voor de strategische verwervingen kunnen hier niet voor worden ingezet.

Hoewel de voorgestelde grondaankoop een strategische verwerving is vooruitlopend op het plan om via een GR tot een regionaal bedrijventerrein te komen kan het college haar budget hier niet voor inzetten. In de programmabegroting 2025 is € 2,5 miljoen gereserveerd voor strategische verwervingen. Het college is gemandateerd tot € 1,25 miljoen. Het college kan met dit budget snel handelen als er geen tijd is om naar de raad te gaan. Echter is in eerdere besluitvorming opgenomen dat als er sprake zou zijn van grondaankopen ten behoeve van het Regionale Bedrijventerrein Brainport-Oost (RBT) u als gemeenteraad expliciet wordt gevraagd om middelen beschikbaar te stellen voor de financiering van de aankoop. 2.1. Afspraken in het convenant dekken het grootste deel van het risico. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

In het Convenant is overeengekomen dat de grondgebied gemeenten de aankoop van een perceel in het plangebied uit eigen middelen dan wel via een lening financieren. Ter borging van de financiële risico’s hebben de convenantpartners zich gezamenlijk garant gesteld voor het mogelijke verlies op grondaankopen en de bijkomende kosten in het geval er geen GR komt. Een eventueel verlies komt ‘slechts’ voor 1/6e deel voor rekening van Helmond. Kanttekeningen en risico’s 1.1 De ontwikkeling van het betreffende gedeelte van het regionaal bedrijventerrein vindt plaats op langere termijn. De aangeboden woning met grond is immers gelegen in het meest zuidelijk deel van het plangebied. Vanwege het voornemen van de gemeente om op aangrenzende grond een Time-out & Verblijfsvoorziening voor 15 jaar te realiseren en vanwege de geplande huisvesting van arbeidsmigranten in het gebied, zal de realisatie van dit gedeelte van het regionale bedrijventerrein niet op korte termijn plaatsvinden. De aankoopkosten van de woning zullen dan ook voor een langere termijn (10-15 jaar) drukken op de nog te openen gezamenlijke grondexploitatie van het regionale bedrijventerrein. 1.2. De gemeente is niet verplicht om de gronden aan te kopen Als de gemeente niet aankoopt is de eigenaar een periode van 3 jaar vrij om aan een derde te verkopen. Dit volgt uit artikel 9.14, lid 1 van de Omgevingswet.

Echter, de grondeigenaar zal door de voorgenomen plannen van de gemeente naar verwachting moeilijker een koper vinden. 2.1. De aan te kopen woning dient na de verwerving te worden onderhouden en beheerd. Nadat de gemeente eigenaar is geworden van de woning met grond dient zij de woning te beheren en te onderhouden. Om de kans op braak, vandalisme en verpaupering te verkleinen zou de woning tijdelijk verhuurd kunnen worden. Iets wat uiteraard ook opbrengsten genereerd. Financiën Totale investering: €950.000 a. Aankoop grond en opstallen: €900.000, conform waarde taxatie door deskundige b. Bijkomende kosten grondverwerving: €50.000 (max.) De kosten onder b. betreffen: 1. taxatie en deskundigenbijstand gemeente 2. deskundigenbijstand grondeigenaar, 3. bodemonderzoek 4. notariskosten 5. Interne uren verwerver, jurist en procesmanager, 6. BTW op diverse posten Tot oprichting van de GR moet eigendom van grond en opstallen worden geactiveerd op de gemeentelijke balans: c. Kapitaallasten: ca €26.000 p/jr. voor financieringsrente van bovenstaande investering van € 950.000 en afschrijving opstallen. d. Eigenaarslasten:. € n.t.b. voor beheer, onderhoud, ozb, verzekering e.d. De kosten onder c en d worden gedekt uit de bijdrage die de 6 gemeenten (ieder € 300.000, samen € 1,8 miljoen) beschikbaar hebben gesteld. Na oprichting GR: Alle gemaakte kosten worden ingebracht bij de GR.

Indien de GR niet wordt opgericht: A. In dat geval zal geprobeerd worden de grond en de woning te verkopen. Daarbij lopen we het risico dat de verkoopopbrengst lager kan zijn. In het convenant is afgesproken dat de 6 deelnemende gemeenten samen garant staan voor de eventuele verliezen op de aanschafwaarde (de afschrijving) en voor de bijkomende kosten van grondverwerving en financiering (deskundigenbijstand, notaris, bodemonderzoek en rente). B. In plaats van verkopen zou Helmond ervoor kunnen kiezen haar aankopen op de balans te houden om in de verdere toekomst een eigen gemeentelijke grondexploitatie op te starten voor dit gebied. Alsdan kan de aankoop tegen die tijd worden ingebracht in de dan te openen grondexploitatie. In de tussenliggende periode van stel 10-15

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

jaar moet dan dekking gevonden worden voor de eigenaarslasten, afschrijving, onderhoud en rente, eventueel (gedeeltelijk) via verhuur.

Communicatie Als uw raad positief besluit wordt de eigenaar hierover geïnformeerd en kan de door verkoper getekende koopovereenkomst aan het college ter goedkeuring worden voorgelegd. Nadat het college positief heeft besloten op het aangaan van de koopovereenkomst dienen de overige convenantpartners hiervan binnen 30 dagen op de hoogte te worden gebracht. Uitvoering, evaluatie en vervolg Als de raad positief instemt kan het college de koopovereenkomst aangaan en kan de juridische levering van de gronden met de woning plaatsvinden.

Burgemeester en wethouders van Helmond

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

E.P.H. Koop, MSc gemeentesecretaris

Bijlagen 1. Kadastrale situering aan te kopen gronden

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

2026-010

24 februari 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 6 januari 2026; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. Een krediet beschikbaar te stellen tot € 950.000, - in verband met de verwerving van grond en opstallen op adres Kanaaldijk Z.O. 22, gelegen in het plangebied voor Regionaal Bedrijventerrein Brainport-Oost (RBT), 2. De kapitaallasten van deze grondaankoop van ca. € 26.000 p/jr. en de eigenaarslasten waaronder onderhoud en OZB etc, tot aan de oprichting van de gemeenschappelijke regeling voor het RBT, te dekken vanuit de post exploitatie Regionaal Bedrijventerrein programmamiddelen 3. Economisch vitaal en aantrekkelijk.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 24 februari 2026. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5