RV 2026-006 Rapport Rekenkameronderzoek Brainport Smart District

Raadsvoorstel Vergadering

2026-006 (verbeterd exempaar) 27 januari 2026

Onderwerp Commissie Zaaknr:

Rapport Rekenkameronderzoek Brainport Smart District Adviescommissie 20 januari 2026

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Beslispunten • Kennis te nemen van het evaluatierapport van de Rekenkamer van het project Brainport Smart District en de conclusies en aanbevelingen aan de raad over te nemen. • Kennis te nemen van de aanbevelingen gericht aan het college van burgemeester en wethouders en het college verzoeken deze aanbevelingen over te nemen en uit te voeren. Samenvatting Uw raad heeft op 2 juli 2024 een motie aangenomen waarin de Rekenkamer wordt gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar het project Brainport Smart District. Het onderzoek moest inzicht geven in redenen die er zijn voor het gewijzigd en niet tot uitvoering brengen van de Slimme Wijk (Brainport Smart District) als onderdeel van HelmondBrandevoort, zoals vanaf 2016 werd voorzien. Daarnaast moest het onderzoek met leerpunten een solide basis bieden voor toekomstige gebiedsontwikkelingen in Helmond en ontwikkeling van het plangebied wijk BrandevoortNoord. De Rekenkamer van de gemeente Helmond heeft dit opgepakt en heeft een onafhankelijke evaluatie laten uitvoeren naar het project Brainport Smart District (BSD). Deze evaluatie is uitgevoerd door onderzoeksbureau RIGO. De evaluatie beslaat de periode 2016 tot 2023. Het startpunt is het moment dat besloten werd tot het wijzigen van Brandevoort Noord als traditioneel uitleggebied voor woningbouw tot slimme wijk BSD.

Het eindpunt is de koerswijziging van het college van B&W per oktober 2023. Het onderzoek geeft antwoord op de centrale vraag: “Wat zijn de redenen voor het niet tot uitvoering brengen van de slimme wijk (BSD) als onderdeel van Brandevoort Noord, zoals vanaf 2016 werd voorzien?” De vraag is uitgewerkt in deelvragen verdeeld over drie thema’s: een feitenrelaas van de ontwikkeling van BSD, de doeltreffendheid en de rol van de gemeenteraad. Voor de beantwoording van deze deelvragen is gebruik gemaakt van een normenkader. Het onderzoek is gebaseerd op de bestudering van diverse (beleids-)documenten en raadsvoorstellen en informatiebrieven waarin BSD aan de orde is geweest. Het beeld uit de documentstudie is verdiept met behulp van vijftien (groeps-)interviews. Het onderzoek heeft geresulteerd in een Bestuurlijke nota en een Nota van bevindingen. In de Bestuurlijke Nota zijn op basis van dit onderzoek conclusies en aanbevelingen geformuleerd voor de gemeenteraad en het college. Aanbevelingen Op basis van het onderzoek is een aantal aanbevelingen opgesteld aan de gemeenteraad en aan het college van burgemeester en wethouders. 1.1 Aanbevelingen aan de gemeenteraad: •

Formuleer aan de voorkant van het project scherp wat de financiële en inhoudelijke randvoorwaarden zijn waarbinnen het bereiken van de ambities of een innovatieve component zich mag/ moet voltrekken.

•

Spreek voor grote projecten een aparte cyclus van informatievoorziening en rapportage met het college af: een 'Grote Projecten Regeling'.

•

Organiseer dat de gemeenteraad niet door één woordvoerder vanuit de gemeente – denk in het geval van BSD aan de Stichting – wordt bijgepraat over de stand van zaken.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 3

1.2 Aanbevelingen aan het college van burgemeester en wethouders: •

Organiseer vanaf de start een intensieve bestuurlijke, maar vooral ook ambtelijke verbinding tussen een ‘verbonden partij’ als de Stichting BSD.

•

Toets het realiteitsgehalte van het gestelde ambitieniveau vooraf bij de markt. De wijk van de toekomst willen bouwen op basis van een groot aantal programmalijnen, inhoudelijk gevoed door experts die ver de toekomst in kijken, kan ook te futuristisch blijken. Kies liever enkele innovatieve aspecten die moeten terugkomen in projecten gefaciliteerd door de benodigde (infra)structuur op een passende schaal (eerder het buurt- dan het wijkniveau in eerste instantie).

•

Beschouw het succesvol zijn in het vinden van externe financiering bij marktpartijen of subsidies nooit als een gegeven.

•

Heroverweeg altijd je positie en vooral het na te streven ambitieniveau, wanneer je als gemeente als enige risicodragende partij en kartrekker overblijft.

•

Blijf ondanks een inzet op innovatie in een grote gebiedsontwikkeling of groot project houvast ontlenen aan de ‘klassieke’ stappen van gebiedsontwikkeling en hanteer de bijbehorende visies en plandocumenten als mijlpalen.

Procesinformatie en overige raadsinformatie Het onderzoek van de Rekenkamer heeft plaatsgevonden in de periode en beslaat de periode vanaf 2016 tot oktober 2023. Het onderzoek is uitgevoerd door het bureau RIGO. Het conceptrapport is in het kader van hoor wederhoor, aan de organisatie en het college aangeboden. Op 19 december 2025 heeft het college op het rekenkameronderzoek gereageerd. De reactie van het college treft u als bijlage aan. de voorzitter mr. S.C.C.M. Potters

de griffier drs. G.J. de Graaf

Bijlagen: • Bestuurlijke nota (deel A): Bouwen op ongefundeerd vertrouwen - Evaluatie Brainport Smart District • Nota van bevindingen (deel B): Evaluatie Brainport Smart District • Bestuurlijke reactie van het college op het onderzoek van de Rekenkamer

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 3

Raadsbesluit Vergadering

2026-006 (verbeterd exemplaar) 24 februari 2026

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gelet op de artikelen van de Gemeentewet en de Verordening op de Rekenkamer 2018;

besluit: 1. 2.

Kennis te nemen van het rapport van de Rekenkamer over het project Brainport Smart District en de conclusies en aanbevelingen aan de raad over te nemen. Kennis te nemen van de aanbevelingen gericht aan het college van burgemeester en wethouders en het college verzoeken deze aanbevelingen over te nemen en uit te voeren.

Besloten in de raadsvergadering van 27 januari 2026. De raad voornoemd, de voorzitter

Gemeenteraad van Helmond

de griffier

Blz. 3 van 3