RV 096 Ethiek en digitalisering van de gemeente Helmond

Raadsvoorstel Raadsvergadering

96 26 november 2024

Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

Ethiek en digitalisering van de gemeente Helmond M.V. de Kort 20 augustus 2024 50669056

verbeterd exemplaar

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Het ethisch waardenkader, dat de zeven publieke waarden inclusief de beschrijving omvat, vast te stellen. Samenvatting Wij vragen u om het ethisch waardenkader vast te stellen, omdat ethiek een fundamentele rol speelt in het bestuur van de gemeente Helmond. Het kader zorgt ervoor dat beslissingen niet alleen op juridische en economische gronden worden genomen, maar ook rekening houden met waarden zoals rechtvaardigheid, transparantie, verantwoordelijkheid en algemeen welzijn. Hierdoor worden digitaliseringsprojecten beter beoordeeld en uitgevoerd, wat bijdraagt aan transparantie en verantwoordelijkheid. Dit verhoogt het vertrouwen van inwoners dat digitale initiatieven zorgvuldig en ethisch verantwoord worden uitgevoerd. Voorgaande besluitvorming Op 16 april 2024 heeft het college ingestemd met het voorstel tot behandeling van het ethisch waardenkader bij de opiniecommissie. Het ethisch waardenkader is onderdeel van het beleidsstuk 'Ethiek en digitalisering van de gemeente Helmond' en is op 28 mei 2024 door de opiniecommissie behandeld en tevens op 27 augustus door de adviescommissie. Waarom Wij vragen u het besluit over het ethisch waardenkader te nemen omdat ethiek een fundamentele rol speelt in het bestuur en de besluitvorming van de gemeente Helmond.

Ethiek zorgt ervoor dat beslissingen niet alleen op juridische en economische gronden worden genomen, maar ook rekening houden met waarden zoals rechtvaardigheid, transparantie, verantwoordelijkheid en het algemeen welzijn. Het ethisch waardenkader heeft een positieve impact op de stad en haar inwoners. Door middel van een doordacht en volledig kader voor ethiek en digitalisering binnen de gemeente Helmond zullen projecten op het gebied van digitalisering beter worden beoordeeld en uitgevoerd, met meer aandacht voor ethische overwegingen. Dit draagt bij aan o.a. transparantie en verantwoordelijkheid. Hierdoor kunnen de inwoners erop vertrouwen dat digitale initiatieven zorgvuldig en ethisch verantwoord worden uitgevoerd, wat bijdraagt aan hun welzijn en vertrouwen in het gemeentebestuur. Argumenten 1.1 Bescherming van autonomie en privacy. Het ethisch waardenkader waarborgt dat digitaliseringsprojecten de autonomie en privacy van de Helmonders respecteren. Dit versterkt het gevoel van persoonlijke vrijheid en zelfbeschikking, en beschermt de persoonlijke levenssfeer van de burgers. 1.2 Mensgerichte benadering. Door de mens centraal te stellen, verzekert het waardenkader dat digitaliseringsprojecten bijdragen aan de verbetering van menselijke relaties, de gezondheid en het vertrouwen in de gemeente. Dit zorgt voor een gemeente die haar inwoners begrijpt en ondersteunt.

1.3 Versterking van veiligheid. Het waardenkader zorgt ervoor dat de veiligheid van de inwoners centraal staat. Door projecten te beoordelen op hun invloed op het gevoel van veiligheid, de openbare orde en de fysieke veiligheid, en door strenge eisen te stellen aan cybersecurity en gegevensbescherming, wordt Helmond een veilige omgeving voor alle inwoners. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

1.4 Bevordering van transparantie en controle. Het waardenkader verzekert dat de gemeente controle heeft over de gebruikte technologieën en dat inwoners grip krijgen waar mogelijk. Door te vragen naar de transparantie van datagebruik en de naleving van open dataprincipes, wordt ervoor gezorgd dat technologie op een verantwoorde en inzichtelijke manier wordt ingezet, wat het vertrouwen in technologische oplossingen versterkt. 1.5 Stimulering van maatschappelijke vooruitgang. Het waardenkader draagt bij aan de maatschappelijke vooruitgang door projecten te beoordelen op hun bijdrage aan het algemene welzijn, de kwaliteit van leven en de toekomstbestendigheid van de gemeente. Dit omvat de impact op klimaat, milieu en duurzaamheid, en stimuleert technologische innovatie en economische groei, wat de concurrentiekracht van Helmond versterkt. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Risico van inflexibiliteit. Strikte ethische richtlijnen kunnen de flexibiliteit van projecten beperken, waardoor innovatie en aanpassing aan snel veranderende technologieën belemmerd kunnen worden. Echter, het ethisch waardenkader is ontworpen om ethische principes te integreren zonder innovatie te belemmeren. Door regelmatige evaluatie en aanpassing van het kader kan flexibiliteit worden behouden en kunnen technologische ontwikkelingen worden omarmd. 1.2 Balans ethiek en praktische uitvoerbaarheid.

Het kan lastig zijn om een balans te vinden tussen ethische overwegingen en de praktische uitvoerbaarheid van projecten, vooral in situaties waar snelle beslissingen vereist zijn, maar het ethisch waardenkader biedt een raamwerk voor het nemen van weloverwogen beslissingen, zelfs in snelle situaties. Door duidelijke richtlijnen kunnen ethische overwegingen effectief worden geïntegreerd zonder de praktische uitvoerbaarheid te belemmeren. 1.3 Consistentie is niet gegarandeerd. Het vaststellen van een waardenkader leidt niet automatisch tot consistentie. Hoewel het vaststellen van richtlijnen belangrijk is, kunnen interpretatieverschillen en subjectiviteit ervoor zorgen dat deze richtlijnen niet uniform worden toegepast. Tegelijkertijd moeten we de flexibiliteit niet belemmeren en dient hier tevens ruimte voor te zijn. Financiën Alle benodigde middelen en structuren voor de implementatie van het beleidsstuk zijn reeds gedekt binnen de huidige begroting en organisatiestructuur van de gemeente. Daarom zal de uitvoering van het beleidsstuk geen extra financiële lasten met zich meebrengen. Participatie De relevante betrokkenen zijn meegenomen in het proces van beleidsontwikkeling. De coördinator Analyse & Intelligence, Chief Information Security Officer, Security en Privacy Officer samen met de Functionaris voor de gegevensbescherming zijn hierbij betrokken geweest.

De betrokkenheid van deze functionarissen tezamen met zowel de opinie- als de adviescommissie is van vitaal belang geweest om ervoor te zorgen dat het beleidsstuk effectief, wettelijk compliant en ons in staat stelt om ethische kwesties adequaat aan te pakken binnen de organisatie. Alle input en expertise heeft bijgedragen aan de kwaliteit en bruikbaarheid van het beleid. Communicatie Als het raadsvoorstel wordt goedgekeurd, zal de communicatie over het besluit intern worden gecoördineerd door de coördinator ethiek en het ethisch team, bestaande uit leden uit verschillende clusters van de organisatie. Dit team zal het nieuws verspreiden binnen hun eigen teams en/of clusters. Uitvoering en tijdspad Na de accordering van het raadsvoorstel door de gemeenteraad zal het volledige beleidsstuk 'Ethiek en digitalisering van de gemeente Helmond' ter besluitvorming worden voorgelegd aan het college. Zodra het college dit beleidsstuk heeft goedgekeurd, wordt het vastgesteld, waarna we overgaan tot de implementatie ervan. Hierbij zullen we het jaarlijks evaluatiemoment in acht nemen, waarbij het beleidsstuk periodiek wordt herzien en aangepast aan nieuwe inzichten en ontwikkelingen.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

Procesinformatie en overige raadsinformatie Voor achtergrondinformatie verwijs ik u graag naar het beleidsdocument 'Ethiek en digitalisering van de gemeente Helmond'. Burgemeester en wethouders van Helmond

mevr. P.J.M.G. Blanksma–van den Heuvel burgemeester

mr. A.S. Meijer gemeentesecretaris

Bijlagen - Ethiek en digitalisering van de gemeente Helmond (52090896)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

96 10 september 2024

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 augustus 2024; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: 1. Het ethisch waardenkader, dat de zeven publieke waarden inclusief de beschrijving omvat, vast te stellen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 26 november 2024. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4