RV 091 Doordecentralisatie Beschermd wonen

Raadsvoorstel Vergadering

91 14 december 2021

Onderwerp Portefeuillehouder

Doordecentralisatie Beschermd wonen H.M.J.M. van Dijk

Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

BJO, FIN en SD-BR 9 november 2021 30 november 2021 50668705

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Beslispunten 1. In te stemmen met het regioplan ‘Doorontwikkeling beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’ van de gemeente Helmond en de Peelgemeenten. Inleiding Per 1 januari 2022 start de inhoudelijke doordecentralisatie van Beschermd wonen. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van Beschermd wonen verschuift van de centrumgemeenten naar alle gemeenten. De financiële doordecentralisatie van Beschermd wonen start per 1 januari 2023 en heeft een ingroeipad van 10 jaar. Om de transformatie goed vorm te geven is landelijk onderkend dat regionale samenwerking hierbij een voorwaarde is. Dat is vastgelegd in de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap (hierna: NvO), waar gemeenten zich aan verbonden hebben. In juni 2020 hebben de 6 Peelgemeenten besloten om één regio te vormen waarbij we gezamenlijk de opdracht en verantwoordelijkheid hebben om Beschermd wonen voor onze inwoners zo optimaal mogelijk en toekomstbestendig te organiseren. We maken daarbij gebruik van de huidig ingeregelde werkwijzen en processen omdat die nu naar tevredenheid verlopen. De uitgangspunten van de samenwerking en doorontwikkeling zijn beschreven in het regioplan ‘Doorontwikkeling beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’. (Raadsinformatiebrief 70, 24 juni 2020) Met de regionale samenwerking borgen we de huidige werkwijze en kwaliteit van de dienstverlening.

Daarnaast is de samenwerking ook belangrijk vanwege de complexiteit van de doelgroep, behoud van expertise en het benodigde schaalniveau voor (verblijfs-) voorzieningen. Op 26 juni 2020 hebben de leden van de VNG ingestemd met de Norm voor Opdrachtgeverschap (hierna NvO). In de NvO zijn niet- vrijblijvende afspraken opgenomen tussen zowel gemeenten binnen een regio als tussen regio’s onderling. De gedachte is dat gemeenten met de NvO afspraken maken binnen de eigen regio en deze samenwerking duurzaam vastleggen. Onderdeel van het NvO is dat gemeenteraden betrokken worden bij de transformatie van Beschermd wonen en het regioplan vast stellen. Het regioplan ‘Doorontwikkeling beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’ wordt aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming. Tevens bieden we de andere documenten ter informatie aan om inzicht te geven hoe we de uitgangspunten uit het regioplan hebben vertaald naar concrete ambities in het uitvoeringsplan en afspraken in de DVO. Beoogd effect Vanuit de decentralisatie-opgave Beschermd wonen (inclusief Beschermd thuis) voor onze kwetsbare inwoners zo optimaal mogelijk (financieel en kwalitatief) vormgeven.

Argumenten 1.1 Regionale samenwerking is noodzakelijk om beschikbaarheid en kwaliteit van dienstverlening te behouden In juni 2020 hebben de 6 gemeenten met het vaststellen van het regioplan ‘Doorontwikkeling Beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’ afgesproken dat we samen willen werken aan de doorontwikkeling van Beschermd Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

wonen naar Beschermd thuis. Binnen onze regio willen we een verregaande samenwerking organiseren gebaseerd op solidariteit en vertrouwen. Daarom vormen we per 1 januari 2022 één regio en geven met elkaar inhoud aan de opdracht en verantwoordelijkheid om de zorg en de ondersteuning rondom Beschermd wonen voor onze inwoners zo optimaal mogelijk te organiseren. Door als regio gezamenlijk Beschermd wonen aan te bieden behouden we de schaalgrootte die nodig is om voldoende gevarieerd aanbod te creëren en borgen we de kennis en expertise om de regie op deze specialistische ondersteuning te kunnen voeren. 1.2 Uw gemeenteraad is geïnformeerd over het regioplan middels een raadsinformatiebrief. Op 24 juni 2020 is uw gemeenteraad geïnformeerd over het regioplan middels een raadsinformatiebrief nummer 70. Het regioplan is als bijlage toegevoegd aan de raadsinformatiebrief. 1.3 De uitgangspunten uit de regiovisie zijn in 2021 door Helmond en de GR Peelgemeenten gezamenlijk uitgewerkt tot afspraken in de DVO en een uitvoeringsplan 2022-2025 en uitvoeringsagenda 2022. Belangrijk aandachtspunt is dat we bij de uitwerking van de afspraken en ambities voor Beschermd wonen zijn uitgegaan van de uitgangspunten in het regioplan. In het regioplan wordt, met de kennis van toen, ook al een voorzet gedaan over de invulling van de samenwerking op Beschermd wonen.

De (landelijke) ontwikkelingen en de wijziging in de Wet langdurige zorg hebben een grote impact op de uitvoering van Beschermd wonen, waardoor we kritisch moeten zijn op de wijze waarop we Beschermd wonen organiseren. Zo is een groot deel van de doelgroep die structureel een beschermde woonvorm nodig heeft over gegaan naar de Wlz en heeft Beschermd wonen daardoor een tijdelijk karakter gekregen. Tijdens de bestuurlijke overleggen met de portefeuille houders van de lokale Peelgemeenten zijn deze ontwikkelingen en de impact op de doorontwikkeling en samenwerking in de uitvoering van Beschermd wonen doorgesproken. Er is overeenstemming over op de manier waarop we de regionale samenwerking, doorontwikkeling en uitvoering van Beschermd wonen in de regio vorm hebben gegeven. Kanttekeningen 1.1 De decentralisatie Beschermd wonen verloopt in fasen De landelijke stelselwijziging Beschermd wonen heeft al meerdere malen vertraging opgelopen. De laatste stand van zaken is dat de wettelijke taak Beschermd wonen met ingang van 1-1-2022 wordt ingevoerd, terwijl de financiële middelen met ingang van 1-1-2023 stapsgewijs gedecentraliseerd worden. Nog niet alle stappen uit de stelselwijziging zijn doorgevoerd of gekoppeld aan een implementatiedatum. Zo zijn er op dit moment nog onduidelijkheden over gevolgen van de uitname van de Wlz en het woonplaatsbeginsel.

Financiën De samenwerking die is vastgelegd in het regioplan is gebaseerd op onderlinge solidariteit. Daarmee willen we het bestaande zorgaanbod en de huidige werkwijze in stand houden en gezamenlijk werken aan de doorontwikkeling naar Beschermd thuis. De samenwerking komt onder andere tot uiting in de financiële solidariteit die is vastgelegd is in de dienstverleningsovereenkomst. In 2022 ontvangt gemeente Helmond alle middelen Beschermd wonen. Er zal in 2022 meer duidelijkheid komen over de financiële decentralisatie, budgetten en definitieve uitname van de Wlz op het budget beschermd wonen. 2022 zal daardoor een overgangsjaar worden waarin we tevens gezamenlijk een begroting voor 2023 zullen opstellen. Met ingang van 2023 treedt landelijk het nieuwe objectief verdeelmodel in werking en start ook het financiële ingroeipad Beschermd wonen. Alle gemeenten ontvangen met ingang van dit jaar middelen Beschermd wonen. De 6 gemeenten dragen met ingang van 1-1-2023 gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de uitvoering en financiële afhandeling van Beschermd wonen/Beschermd thuis. Afspraak is dat we deze middelen onverkort doorsluizen naar gemeente Helmond (regiegemeente) ten behoeve van onze samenwerking Beschermd wonen/Beschermd thuis. Jaarlijks wordt er een begroting opgesteld en wordt verantwoording afgelegd over de besteding van de middelen.

Tevens zal een P&C cyclus opgesteld wordt die aanhaakt aan de regulier P&C cyclus van de gemeenten. Daarin zullen tussenrapportages en (financiële) voorgang een vast onderdeel vormen.

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

Gemeenteraad van Helmond

secretaris H.J. de Ruiter

Blz. 2 van 4

Bijlagen 1. Regioplan Doorontwikkeling beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal 2. Uitvoeringsplan van Beschermd wonen naar Thuis in de wijk 2022-2025 3. Uitvoeringsagenda 2022 4. Dienstverleningsovereenkomst 5. Extern Mandaatbesluit bevoegdheden in het kader van de uitvoering van Beschermd wonen en Beschermd thuis 6. Verwerkersovereenkomst

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

91 14 december 2021

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 november 2021; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: In te stemmen met het regioplan ‘Doorontwikkeling beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’ van de gemeente Helmond en de Peelgemeenten.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 14 december 2021. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4