RV 080 Erfgoedvisie

Raadsvoorstel Vergadering Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

80 31 oktober 2023 Erfgoedvisie M.M.E.L. van Lierop OO 18 juli 2023 Adviescommissie 10 oktober 2023 51203533

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. Vaststellen van de beleidsdoelstellingen van de Erfgoedvisie; 2. De Erfgoedvisie uit te werken tot een publieksversie. Inleiding Namens het college van burgemeester en wethouders wordt het erfgoedbeleid van de gemeente Helmond geactualiseerd. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 veranderen er een aantal regels voor het erfgoed. Daarnaast legt de Omgevingswet een grote nadruk op integraliteit. Dat betekent dat erfgoed nog meer als beleidsveld opgenomen wordt in het ruimtelijk domein. Dit vraagt van ons een bredere blik: hoe geven we het erfgoed een goede plek in alle ruimtelijke ontwikkelingen? Bij grote veranderingen in onze leefomgeving biedt erfgoed herkenning en geeft het houvast. Ons erfgoed speelt dan ook een belangrijke rol bij de schaalsprong die we als stad gaan maken. Cultuurhistorische waarden dragen bij aan een aantrekkelijke leefomgeving en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bewoners en bedrijven en bevorderen recreatie en toerisme. Daar komt bij dat de Monumentennota Helmond van 2002 dateert en door veranderende inzichten toe aan actualisatie. Afbakening In de erfgoedvisie gaan we met name in op het onroerend erfgoed, zoals bouwwerken, stedenbouwkundige structuren en archeologische terreinen. Hiermee bedoelen we erfgoed dat bij ruimtelijke ontwikkelingen onder druk komt te staan.

Hierover moeten afwegingen worden gemaakt in relatie tot behoud, beheer en ontwikkeling. Dat betekent niet dat het roerende en immateriële erfgoed, zoals de historische collecties, schuttersgilden en het Helmondse dialect, niet belangrijk zijn. Ook hiervoor willen we een aantal doelen en acties formuleren. Het is de bedoeling om op een later moment samen met de stad aanvullend beleid op te stellen om ook dit erfgoed op de lange termijn goed te borgen. Doelstelling Het doel van deze erfgoedvisie is een breed gedragen en toekomstgericht beleid waarmee we het erfgoed van Helmond kunnen behouden en ontwikkelen, zichtbaar en beleefbaar maken voor jong en oud. We bereiken ons doel door: • Het behouden en ontwikkelen van erfgoed De cultuurhistorische waarden zijn boven en onder de grond goed in kaart gebracht en geven inspiratie en richting aan nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De identiteit en herkenbaarheid van onze gemeente blijft behouden en wordt waar mogelijk versterkt. We zorgen dat de bescherming en instandhouding goed geregeld is en we ondersteunen eigenaren en gebruikers in het duurzaam onderhouden van hun monumenten. • Het vergaren en ontsluiten van kennis over erfgoed We zorgen dat de informatie over het erfgoed op orde en laagdrempelig te raadplegen is voor onze inwoners, collega’s en andere belangstellenden.

We benutten de cultuur- en bouwhistorische onderzoeken, archieven en collecties om informatie over (verdwenen) erfgoed toegankelijk te maken. We werken hierbij samen met verschillende partners waaronder het erfgoedveld en de culturele sector. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 3

• Het zichtbaar en beleefbaar maken van erfgoed We investeren in het vergroten van de beleving voor jong en oud. Hiermee creëren we draagvlak voor behoud, bewustwording en bekendheid over ons verleden voor de inwoners van nu en voor volgende generaties. In de erfgoedvisie worden de doelen nader toegelicht en gaan we in op hoe we willen omgaan met het erfgoed. Belangrijke acties zijn: • • •

Uitbreiden van het bestaande beschermingsinstrumentarium met de lichtere beleidsinstrumenten karakteristiek pand en beschermd stadsgezicht; Opstellen van beleid voor duurzaamheidsmaatregelen zoals zonnepanelen op monumenten en cultuurhistorisch waardevolle panden; Digitaal toegankelijk maken van informatie over het erfgoed in de stad voor bewoners en bezoekers.

Om aan de gestelde doelen uitvoering te geven wordt nog een uitvoeringsagenda opgesteld. Voorbereiding In 2021 en 2022 is op verschillende momenten gesproken met het lokale erfgoedveld, de monumentencommissie, collega’s van gerelateerde beleidsvelden en uw raad over het toekomstig erfgoedbeleid. De uitgangspunten voor het erfgoedbeleid zijn op 18 januari 2022 opiniërend besproken in de raadscommissie. De inzichten die tijdens deze gesprekken zijn opgehaald zijn meegenomen bij het opstellen van deze Erfgoedvisie. Beoogd effect voor gemeenteraad Een duidelijke visie om erfgoed-gerelateerde beleidskeuzes te maken in de komende jaren. Argumenten 1.1 Door in te stemmen met de beleidsdoelstellingen van de erfgoedvisie heeft u een duidelijke visie in handen om erfgoed-gerelateerde beleidskeuzes te maken in de komende jaren. Niet alleen bij de schaalsprong, maar bij alle opgaven rondom de ontwikkeling en de groei van de stad. Want ook andere cultuurhistorisch waardevolle gebieden zijn in ontwikkeling, zoals de voormalige dorpskernen van Stiphout en Mierlo-Hout. Kanttekeningen 1.1 De erfgoedvisie gaat met name in op het onroerende erfgoed in de stad en minder op het roerende en immateriële erfgoed. Om ook dit erfgoed goed te borgen wordt voorgesteld om op een later moment samen met de stad aanvullend beleid op te stellen voor het roerende en immateriële erfgoed.

Financiën Nadat u ingestemd heeft met de erfgoedvisie wordt een uitvoeringsagenda opgesteld. Hiervoor wordt gekeken of er voldoende middelen zijn binnen de huidige programmabegroting. De uitvoeringsagenda wordt u ter besluitvorming voorgelegd. Communicatie/vervolg Nadat u ingestemd heeft met de erfgoedvisie wordt deze uitgewerkt tot een publieksversie en wordt een uitvoeringsagenda opgesteld. Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlage 1. Samen aan de slag – Erfgoedvisie gemeente Helmond.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 3

Raadsbesluit Vergadering

80 31 oktober 2023

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 juli 2023; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: 1. de Erfgoedvisie vast te stellen; 2. de Erfgoedvisie uit te werken tot een publieksversie.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 31 oktober 2023. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 3 van 3