RV 075 Jaarverantwoording 2023

Raadsvoorstel Raadsvergadering

75 2 juli 2024

Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

Jaarverantwoording 2023 M.V. de Kort 11 juni 2024 51976147

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De Jaarverantwoording 2023 bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening, sluitend met een positief resultaat van € 13.528.000 vast te stellen; 2. Een bedrag van € 4.118.000 volgens bestaand beleid en genomen besluiten te storten in reserves of als budget naar 2024 over te hevelen. 3. Een nieuwe reserve Opvang Oekraïners vormen en hierin € 7.144.000 te bestemmen en te storten van het resultaat 2023 4. Het restant resultaat 2023 ad € 2.266.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve. 5. In te stemmen met de overschrijding van investeringskredieten met € 604.000 volgens hoofdstuk 2.3. 6. In te stemmen met het afsluiten van de kredieten zoals vermeld in hoofdstuk 2.3. 7. In te stemmen dat de reserve sociaal domein eenmalig hoger is dan de vastgestelde maximale hoogte van € 10.000.000. 8. De verantwoording Single information Single audit (SiSa)en Bereikbaarheidsakkoord (BBA) vast te stellen 9. In te stemmen met vervallen van: a. Reserve Koopkrachtcrisis b. Voorziening Contracten facilitair grondbedrijf c. Voorziening Uitkering WW-versobering 10. Kennis te nemen van het oordeel en verslag van de accountant.

Samenvatting Hierbij bieden wij u de Jaarverantwoording 2023 aan, bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening. In de Jaarverantwoording legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten van het afgelopen jaar. De Jaarverantwoording 2023 is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De Jaarverantwoording 2023 volgt in opzet de Programmabegroting 2023 (dus nog met 13 programma's) en geeft een verantwoording over de realisatie ten opzichte van de begroting. Bijgaand treft u ook het accountantsverslag van de accountant aan met zijn bevindingen. Onze accountant heeft een goedkeurende verklaring voor getrouwheid afgegeven bij de jaarverantwoording 2023. Voorgaande besluitvorming Vaststelling van de programmabegroting 2023, 1e en 2e Berap 2023 en overige raadsbesluiten met bijbehorende begrotingswijzigingen voor 2023. Waarom Volgens de gemeentewet stelt de gemeenteraad de jaarverantwoording 2023 vast. De vastgestelde jaarrekening en het jaarverslag moet binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval vóór 15 juli van het jaar, volgend op het begrotingsjaar, aan gedeputeerde staten verzonden worden.

Argumenten 1.1 Het voorstel is een wettelijke verplichting De raad stelt de jaarrekening en het jaarverslag vast in het jaar volgend op het begrotingsjaar (artikel 198 lid 1 Gemeentewet) Met het vaststellen van de jaarrekening 2023 verleent de raad decharge aan het college. 2.1 en 3.1 en 4.1 Is het budgetrecht van de gemeenteraad Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

Het is het budgetrecht van de gemeenteraad om bedragen over te hevelen naar een volgend boekjaar, om een nieuwe reserve in te stellen en om een bedrag aan de algemene reserve of ene reserve toe te voegen.

5.1 Akkoord te gaan met de overschrijding kredieten Deze overschrijdingen van kredieten waren bij de 2e Berap 2023 nog niet in beeld. In kader van het budgetrecht van de raad vragen we bij de jaarverantwoording 2023 om deze alsnog te formaliseren. Eventuele financiële gevolgen worden meegenomen in de 1e of 2e Berap 2024. 6.1 Akkoord te gaan met afsluiten van kredieten In het kader van het budgetrecht stelt de gemeenteraad bij de begroting(en) kredieten beschikbaar voor investeringen. Als deze gerealiseerd en afgerond zijn, worden deze formeel afgesloten bij de jaarverantwoording. 7.1 In te stemmen dat de reserve sociaal domein eenmalig hoger is dan de vastgestelde maximale hoogte van € 10.000.000. Bij de 2e Berap 2023 is al voorgesteld om de door de gemeenteraad ingestelde maximale hoogte van deze reserve ad € 10 miljoen, tijdelijk los te laten. Dit is toegestaan, omdat er tijdelijk middelen vanuit het koopkrachtfonds voor de minimaregeling en supersociaal (€ 1,5 miljoen) toegevoegd zijn aan deze reserve. Daarnaast adviseren we deze reserve nu niet af te romen gezien de onzekerheden rond het sociaal domein en de kabinetsformatie. Bij de 1e Berap 2024 komen we met een aanvullend voorstel.

8.1 De verantwoording Single information Single audit (SiSa)en Bereikbaarheidsakkoord (BBA) vast te stellen Single Information Single Audit (SiSa) betekent eenmalige informatieverstrekking, eenmalige accountantscontrole. SiSa is de manier waarop medeoverheden (provincies, gemeenten en gemeenteschappelijk regelingen) aan het Rijk verantwoorden of en hoe ze specifieke uitkeringen hebben besteed. Alle informatie over de regelingen in de SiSa is, voor zover relevant, in de jaarrekening toegelicht. De SiSa heeft daarom een beperkte informatiewaarde voor het bestuur. Aangezien de bijlage de feitelijke verantwoording is aan het Rijk, stelt de raad deze verantwoording vast. De gemeente Helmond heeft een provinciale subsidie ontvangen inzake het bereikbaarheidsakkoord, die in de regio wordt ingezet voor diverse mobiliteitsprojecten tot en met 2030. De subsidie wordt door Helmond beschikt aan diverse regiogemeenten op basis van subsidieaanvragen. Deze aanvragen worden toegekend na instemming van het portefeuillehouders overleg. Om de verantwoordingslasten te verlichten, verantwoordt iedere gemeente de regeling in de eigen jaarstukken die door de accountant worden gewaarmerkt. De eerste bijlage is de verantwoording 2023 van de Helmondse subsidieprojecten. De andere gemeenten nemen de verantwoording 2023 op in hun eigen jaarrekening.

Voor de verantwoording aan de provincie wordt de totaalverantwoording van alle regiogemeenten over 2023 vervolgens in de jaarrekening 2024 van de gemeente Helmond opgenomen. De tweede bijlage bevat de totaalverantwoording van de regiogemeenten over 2022 9.1 Akkoord te gaan met vervallen van reserves en voorzieningen In kader van het budgetrecht stelt de gemeenteraad reserves en voorzieningen in. Omdat het doel is bereikt en de reserve nihil is, worden deze bij de jaarverantwoording 2023 formeel opgeheven.

10.1 Kennis te nemen van het oordeel en verslag van de accountant. De accountant controleert de jaarrekening en brengt hierover verslag uit aan de raad. Onze accountant heeft het voornemen om een goedkeurende verklaring voor getrouwheid af te geven bij de jaarrekening 2023. Vanaf 2023 nemen we een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening welke onder de getrouwheid valt. In zijn verslag licht de accountant zijn verdere bevindingen en oordeel toe. Afgelopen 13 juni 2024 heeft de accountant zijn bevindingen met het audit comité besproken. Het college gaat akkoord met de genoemde opmerkingen in het verslag en pakt de aanbevelingen en verbeterpunten op. Kanttekeningen en risico’s N.v.t.

Financiën Financieel resultaat 2023 In hoofdstuk 2 van de Jaarverantwoording 2023 is een financiële samenvatting opgenomen waarin het financiële resultaat over 2023 kort uiteen wordt gezet. Het gerealiseerde jaarrekeningresultaat 2023 bedraagt € 13.528.000 positief na verrekening met de mutaties in de reserves waarvoor de gemeenteraad in 2023 reeds toestemming heeft Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

gegeven. Ook wordt in dit hoofdstuk het gerealiseerd jaarrekeningresultaat 2023 vergeleken met het resultaat uit de door uw raad vastgestelde en (gewijzigde) begroting 2023. Doordat de begroting een saldo van nul kent, is de afwijking ten opzichte van de begroting hetzelfde als het resultaat van de rekening. Resultaat Grondbedrijf Het gerealiseerde jaarrekeningresultaat op het Grondbedrijf bedraagt € 2.911.000. Dit wordt veroorzaakt door het positieve jaarrekeningresultaat van de gemeentelijke Grondexploitaties. In overeenstemming met de vastgestelde Nota Reserve- en voorzieningenbeleid 2021-2024 is dit resultaat aan de Algemene reserve Grondbedrijf toegevoegd, Voorstellen voor resultaatbestemming Om de in 2023 gemaakte afspraken en het beleid alsnog in 2024 te kunnen uitvoeren, wordt voorgesteld om bij de vaststelling van deze jaarverantwoording voor diverse programma's in totaal € 11.262.00 budgetten over te hevelen naar 2024 c.q. te storten in bestemmingsreserves. Het betreft de resultaatbestemmingen in de tabel in hoofdstuk 2.2, Onder de tabel staan de bijbehorende toelichtingen. Indien u instemt met deze voorstellen voor resultaatbestemming, wordt er € 2.266.000 toegevoegd aan de Algemene reserve in 2024.

Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin zij zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag en hoofdstuk 6 bij het onderdeel jaarrekening. Het getrouwheidsoordeel is en blijft onderdeel van de accountantscontrole. Accountantsverslag De accountantscontrole is bijna afgerond en de jaarrekeningcontrole 2023 van de gemeente Helmond is uitgevoerd met het voornemen om een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. Echter, ondanks deze positieve uitkomst, merkt de accountant op dat de basis van het doorlopen controleproces op dat de (interne-) beheersing binnen de gemeente Helmond verbetering behoeft. Het concept accountantsverslag wordt als bijlage meegestuurd. Op moment van schijven van dit raadsvoorstel heeft het rapport van de accountant nog niet de status ‘definitief’ omdat de accountant zijn controles nog niet volledig heeft afgerond. Er is een zeer kleine kans dat dit nog tot aanvullende opmerkingen leidt. De accountant heeft toegezegd om voor de bespreking in de raad op 2 juli a.s.

zijn rapport definitief maken, te ondertekenen en de getekende controleverklaring aan te leveren. Reactie college op accountantsverslag Het college is verheugd dat de accountantscontrole is afgerond met een goedkeurende accountantsverklaring en dat er ook stappen voorwaarts zijn gemaakt door de organisatie. Maar het college constateert ook dat, ondanks deze gemaakte stappen, de door de accountant vermelde terugkerende aandachtsgebieden nog niet structureel zijn opgelost. Wel kan zij vermelden dat inmiddels de benodigde stappen worden gemaakt: • Het proces om te komen tot verantwoordingsdocumenten waaronder een jaarrekening Het verbeterproces hiervoor is in het 4e kwartaal 2023 gestart. In 2024 is er een start gemaakt met kwartaalsluitingen waardoor er een betere afstemming komt tussen de diverse disciplines binnen de afdeling financiën. •

De uitgangspunten op basis waarvan de raad de gewijzigde grondexploitatie heeft vastgesteld bleken onvoldoende onderbouwd voor wat betreft de ingerekende grondopbrengsten De uitgangspunten op basis waarvan de raad een gewijzigde grondexploitatie heeft vastgesteld voor een terrein in ontwikkeling bleken niet volledig te zijn onderbouwd voor wat betreft de ingerekende grondopbrengsten. Binnenkort is hierover een afspraak met de accountant om te bekijken hoe dit proces beter kan worden ingericht. Op basis daarvan zullen de interne werkprocessen worden aangescherpt.

•

Een toename van onrechtmatigheden zichtbaar als gevolg van het niet op de juiste wijze doorlopen van EUaanbestedingsprocedures Het opstellen van een verbeterplan is per 1 augustus 2024 klaar. Daarna zal het geïmplementeerd worden. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

Het college kan zich vinden in overige bevindingen, opmerkingen en aanbevelingen die de accountant maakt. Samen met de organisatie pakt ze de verbeterpunten op en daar waar nodig zal er actie worden ondernomen. Auditcomité Naast de controle door de externe accountant, wordt de jaarverantwoording beoordeeld door de door uw raad ingestelde Auditcomité. Op donderdag 13 juni heeft het audit comité de Jaarverantwoording 2023 behandelt. Het advies c.q. reactie van het audit comité wordt als bijlage meegestuurd. Het college heeft kennisgenomen van het advies en neemt de aanbevelingen van het audit comité over. Participatie N.v.t. Communicatie De jaarverantwoording 2023 met bij behorende stukken worden openbaar gepubliceerd bij de stukken voor de raadsvergadering van 2 juli a.s. Uitvoering en tijdspad • Woensdag 12 juni 2024; Verstrekking alle digitale stukken Jaarverantwoording aan Raad en Raadscommissie • Dinsdag 2 juli 2024; vaststelling Jaarverantwoording 2023 door de gemeenteraad • Voor maandag 15 juli 2024 wordt de Jaarverantwoording met bijlagen aangeleverd bij de Provincie. Burgemeester en wethouders van Helmond

mevr. P.J.M.G. Blanksma–van den Heuvel burgemeester

mr. A.S. Meijer gemeentesecretaris

Bijlagen • De Jaarverantwoording 2023 • Het concept-accountantsverslag • Advies Auditcomité • Beantwoording technische vragen van het audit comité

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

75 2 juli 2024

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 juni 2024; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

Besluit: 1. De Jaarverantwoording 2023 bestaande uit het jaarverslag en de jaarrekening, sluitend met een positief resultaat van € 13.528.000 vast te stellen; 2. Een bedrag van € 4.118.000 volgens bestaand beleid en genomen besluiten te storten in reserves of als budget naar 2024 over te hevelen. 3. Een nieuwe reserve Opvang Oekraïners vormen en hierin € 7.144.000 te bestemmen en te storten van het resultaat 2023 4. Het restant resultaat 2023 ad € 2.266.000 toe te voegen aan de Algemene Reserve. 5. In te stemmen met de overschrijding van investeringskredieten met € 604.000 volgens hoofdstuk 2.3. 6. In te stemmen met het afsluiten van de kredieten zoals vermeld in hoofdstuk 2.3. 7. In te stemmen dat de reserve sociaal domein eenmalig hoger is dan de vastgestelde maximale hoogte van € 10.000.000. 8. De verantwoording Single information Single audit (SiSa)en Bereikbaarheidsakkoord (BBA) vast te stellen 9. In te stemmen met vervallen van: d. Reserve Koopkrachtcrisis e. Voorziening Contracten facilitair grondbedrijf f. Voorziening Uitkering WW-versobering 10. Kennis te nemen van het oordeel en verslag van de accountant.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 2 juli 2024. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5