RV 068 Actualisatie Parkeerbeleid

Raadsvoorstel Vergadering

68 28 september 2021

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Actualisatie Parkeerbeleid A. Harijgens O&O 20 juli 2021 Adviescommissie 16 september 2021 50265989

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Beslispunt Het rapport 'Actualisatie parkeerbeleid' vast te stellen en daarmee te kiezen voor het scenario "Adaptief". Inleiding Aanleiding Na de opiniërende discussie in de raadscommissie van 10 juni en het betrekken van de conclusies uit de bespreking moet de raad de actualisatie van het parkeerbeleid vaststellen. In de opiniecommissie zijn drie scenario’s geschetst. Dit voorstel bevat het advies voor het vaststellen van de actualisatie van het parkeerbeleid op basis van het scenario Adaptief. Context Waarom willen we het huidige parkeerbeleid aanpassen?  Ontwikkelaars van (gestapelde) woningen in het centrum hebben steeds meer moeite met het realiseren van het volgens de huidige parkeernormen benodigde aantal parkeerplaatsen, omdat ondergronds bouwen heel duur is en bovengronds we in het centrum geen ‘dode’ plinten wil hebben.

     

Voor sociale huur is parkeren in een gebouwde voorziening sowieso financieel niet haalbaar. Als er parkeerplaatsen gebouwd worden, dan is dat veelal voor het duurdere segment en worden parkeerplaatsen meestal individueel verkocht, waardoor dubbelgebruik niet mogelijk is (inefficiency). De wegenstructuur in het centrum kan de extra vervoersbewegingen niet aan, zodat er veel binnenstedelijke filevorming zal plaatsvinden, hetgeen haaks staat op de ambities met de openbare ruimte. Meer autobewegingen in het centrum staan haaks op de ambitie van meer autoluw (leefbaar) en groen. Versnippering van parkeercapaciteit leidt tot inefficiënt gebruik en dus leegstand. In het voetgangersgebied van het kernwinkelgebied zijn ontwikkelingen met een eigen parkeergelegenheid niet wenselijk, omdat we in dat gebied geen auto’s willen hebben.

Leidende kaders Voor de actualisatie van het parkeerbeleid zijn de kaders reeds vastgesteld middels de door de gemeenteraad vastgestelde studies “Herijking Centrumperspectief”, de “Mobiliteitsvisie Helmond Centrum – Visie op Bereikbaarheid en Parkeren” en het "MIRT-onderzoek Verstedelijking en Mobiliteit, koers voor Helmond 2040". Aan deze kaders wordt niet getornd. Hiermee is qua parkeren door de raad reeds besloten: a) Mobiliteitsopgave Centrum: Autoluw - groen en technologiegedreven: - Minder parkeren op straat, meer in de (bestaande) parkeergarages en parkeerterreinen aan de rand van het kernwinkelgebied. - Benutten bestaande parkeercapaciteit. - Doorgaand verkeer weren, maar het centrum wel bereikbaar houden door middel van lussen. - Overblijvende ruimte vergroenen om zo een aantrekkelijke omgeving te creëren, met name voor fietsers en voetgangers.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

b) Schaalsprong: 10.000 woningen en 10.000 arbeidsplaatsen toevoegen rond het station en centrum: Biedt heel veel kansen voor onze stad, maar dan zullen we wel een mobiliteitstransitie moeten ondergaan. Doorgaan op de huidige weg (veel meer voertuigen, veel meer parkeerruimtegebruik, en dus zeker geen verkeersluw en groen centrum) houden we niet lang vol, want er is niet genoeg ruimte, maar als al die nieuwe mensen net zo veel gebruik maken van de auto als de huidige bewoners zullen de wegen ook dichtslibben en dan is het centrum niet meer bereikbaar voor bezoekers. Vandaar ook de concentratie rond het station en het centrum, zodat ook niet iedereen per se met de auto hoeft. Conclusies opiniërende commissiebespreking 10 juni 2021 1. Centrum moet goed bereikbaar blijven voor bezoekers. 2. Bestaande bewoners mogen er niet te veel last van hebben. 3. Nieuwe bewoners laten niet allemaal hun auto staan. Er is discussie over het oplossend vermogen van de voorgestelde maatregelen. 4. Houd rekening met minder validen en korte bezoeken (onder meer voor afhaal maaltijden). In bijlage 1 is de reactie op de conclusies uit de opiniërende commissie weergegeven. Voor de beschrijving van de in de opiniërende commissie besproken drie mogelijke scenario’s zie bijlage 2. In bijlage 3 wordt kort beschreven wat de keuze voor het scenario Adaptief oplevert voor Helmond.

Voor het rapport “Actualisatie Parkeerbeleid”, waarin in scenario "Adaptief" nader is uitgewerkt, zie bijlage 4. Beoogde effecten actualisatie parkeerbeleid 1. Beter benutten parkeercapaciteit Iedereen een eigen parkeerplaats op eigen terrein is niet efficiënt. Het kost veel ruimte, is duur en de parkeerplaatsen staan de helft van de tijd leeg. Daarom gaan we kijken hoe we parkeerplaatsen zo efficiënt mogelijk gebruikt kunnen worden. Dubbelgebruik dus, met daarbij een regierol voor de gemeente. Dat geldt voor de parkeergarages, maar dat is ook wenselijk voor particuliere parkeerplaatsen. Denk bijvoorbeeld aan de parkeerterreinen bij bedrijven als Vlisco, Nedschroef, Raymakers. Ook zullen de (gemeentelijke) parkeergarages 24 uur per dag toegankelijk zijn voor bewoners die na sluitingstijd van de winkels er willen parkeren. Wel geldt dat in het centrum bezoekers parkeren voor gaat. 2. Beïnvloeding van het autobezit en autogebruik. We gaan stimuleren dat bewoners geen auto meer hoeven te bezitten om te voorkomen dat over een paar jaar niemand meer een auto mee kan nemen. Iedere nieuwe bewoner zonder auto is een enorme winst. Bewoners worden niet gedwongen maar worden juist verleid om andere vervoerswijzen te gebruiken. De eerste maatregelen hiervoor zijn: - betere fietsenstallingen bij nieuwbouw (en niet dat je de fiets een keldertje de trap op moet slepen).

- indien nodig stallingsvoorzieningen voor de fiets uitbreiden. - lagere parkeernormen op plekken waar dat kan en voor wie dat kan (denk bijvoorbeeld aan het stationskwartier). Waar ruimte genoeg is en een station verder weg (bijvoorbeeld in de wijken Dierdonk of Stiphout) verandert er niks. Ontwikkelaars kunnen parkeerplaatsen voor bewoners realiseren in het centrum. Alleen in het kernwinkelgebied zijn parkeerplaatsen bij de ontwikkeling niet wenselijk vanwege het voetgangersgebied. De (nieuwe) bewoners krijgen mogelijkheden om op de bestaande geconcentreerde parkeerlocaties (waaronder de parkeergarages) te parkeren. Ook in het Stationsgebied willen we dat bewoners van geconcentreerde parkeerlocaties gebruik gaan maken (optimaal dubbelgebruik). In de rand en overige wijken wijzigt er niets wezenlijks ten opzicht van de huidige situatie. - opstarten deelmobiliteit. - opstellen uitvoeringsprogramma OV voor korte- en middellange termijn (lange termijn visie voor 2040 bestaat al in kader van MIRT afspraken).

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

3. Bijbouwen parkeercapaciteit indien nodig. Als het nodig is bouwen we gewoon parkeerplaatsen bij. Daarvoor moeten we ruimte reserveren, maar moeten we ook middelen reserveren. Aangezien ontwikkelaars veel kosten besparen omdat ze minder parkeerplaatsen aan hoeven te leggen maken we een mobiliteitsfonds waar ontwikkelaars die minder parkeerplaatsen willen aanleggen financieel aan bij moeten dragen. Daaruit wordt niet alleen parkeren betaald, maar kan ook bijgedragen aan het opzetten van deelmobiliteit (b.v. marketing, laadinfra, inrichten van de Hub e.d.) en indien mogelijk de onrendabele aanvangskosten. Uiteindelijk laten we dit over aan de markt. 4. Flexibiliteit. Ontwikkelaars bieden we een keuze qua aantal te realiseren parkeerplaatsen. Een ontwikkelaar die bouwt voor het hogere segment kiest waarschijnlijk eerder voor parkeerplaatsen conform de parkeernorm. Een ontwikkelaar die kleinere wooneenheden realiseert, bijvoorbeeld voor jongere doelgroepen, zal eerder voor minder eigen parkeerplaatsen kiezen. Tegenover een beroep doen op deelmobiliteit of op het benutten van restcapaciteit in de gebiedsvoorzieningen staat dan wel een vergoeding/verplichting.

Argumenten 1.1 Bestaand parkeerbeleid strookt niet met door de gemeenteraad vastgestelde kaders Voor het realiseren van een aantrekkelijke leef- en woonomgeving in het centrum, zodat het centrum weer dé centrale, aantrekkelijke ontmoetingsplek wordt voor alle inwoners van Helmond en van de regio is het noodzakelijk om duidelijke keuzes te maken in de hoeveelheid (openbare) ruimte die voor de (eigen) auto beschikbaar is c.q. wordt gesteld. 1.2 Beter benutten bestaande restcapaciteit Bestaande restcapaciteit in bestaande (openbare) parkeergarages moet maximaal benut worden zodat we zo min mogelijk extra parkeerplaatsen hoeven te realiseren. Dit komt de exploitatie ten goede. Voor de piekbelasting in die parkeergarages (weekenden) zullen we op zoek gaan naar private restcapaciteit bij bedrijven/instellingen om deze te kunnen gebruiken. 1.3 Behoefte aan parkeercapaciteit verlagen Bezoekers moeten verleid worden wat minder vaak met de auto te komen en meer de fiets, scooter of trein te nemen. Met behulp van een hoogwaardig en betaalbaar aanbod aan deelmobiliteit een deel van de (nieuwe) bewoners van het centrum ook verleiden om niet voor een eigen auto te kiezen. Met uitzondering voor het voetgangersgebied behouden ontwikkelaars de mogelijkheid om op eigen terrein parkeerplaatsen te realiseren.

Indien ze echter minder parkeerplaatsen aan willen leggen wordt deze mogelijkheid wel geboden onder bepaalde voorwaarden. Met de huidig geldende parkeernormen voor nieuwe ontwikkelingen is de gewenste verdichtingsopgave met een autoluwer centrum niet haalbaar. Het bestaande wegennet kan dit daarnaast ook niet verwerken. 1.4 Gebiedsgericht bijbouwen van parkeercapaciteit Het is noodzakelijk om locaties te reserveren waar op termijn gebiedsgerichte parkeerlocaties gerealiseerd kunnen worden. Dit indien de bestaande parkeercapaciteit (openbare) parkeergarages volledig bezet raakt er wel acceptabele locaties beschikbaar zijn qua bereikbaarheid en loopafstanden naar het centrum. Kanttekeningen 1.1 Autogebruik en autobezit moet minder Het gebruik- en bezit van de auto in en naar het centrum zal bij groei van de stad verminderd moeten worden ten gunste van andere (gezondere) modaliteiten (te voet, fiets, openbaar vervoer). 1.2 Loopafstanden gaan toenemen Bezoekers- en bewoners zullen meer gebruik gaan maken van de parkeergarages aan de rand van het woongebied, waardoor in bepaalde gevallen de loopafstanden zullen toenemen. In het centrum gaan op termijn namelijk meer parkeerplaatsen/-terreinen op straat verdwijnen. De parkeerplaatsen die blijven worden vooral toegewezen aan specifieke type parkeerders (minder mobiele mensen en kortparkeerders).

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

1.3 Deelmobiliteit moet toenemen De gemeente zal in samenspraak met ontwikkelaars en de markt invulling geven aan deelmobiliteit. Deelmobiliteit zal gefaciliteerd moeten worden om de mobiliteitstransitie voor elkaar te kunnen krijgen. (Nieuwe) bewoners van het centrum moeten vooraf goed afwegen of de mobiliteitsbehoefte strookt met de mogelijkheden hiervan binnen het centrum. 1.4 Verkoop grond is niet mogelijk De te reserveren locaties/gronden voor parkeervoorzieningen kunnen niet verkocht worden ten behoeve van de bouw van woningen e.d. Deze nog te realiseren parkeerlocaties maken de realisatie van andere ontwikkelingen naar de toekomst toe uiteindelijk wel mogelijk. Financiën De financiële aspecten zijn op dit moment nog niet aan te geven omdat er alleen nog maar een richting aangegeven wordt waar we naartoe willen en moeten. Bij de toekomstige nadere uitwerking van veel verschillende onderdelen zal dit wel in beeld gebracht kunnen worden. Voor het aspect deelmobiliteit zijn binnen het separate voorstel “Deelmobiliteit Helmond; Visie en Aanpak” de kosten hiervoor wel aangegeven. Hierbij is voorgesteld om voor 2021-2022 voor €185.000,- gebruik te maken van de middelen die beschikbaar zijn vanuit smart mobility, programma 10 Mobiliteit.

Het resterende benodigde deel van €50.000,- moet worden gevonden in de cofinanciering vanuit de Krachtenbundeling/SmartwayZ, de Bereikbaarheidsagenda en marktpartijen. Op het moment dat de cofinanciering niet gerealiseerd kan worden, is het budget van €185.000 taakstellend. Na vaststelling van het nieuwe parkeerbeleid zal juridisch worden onderzocht op welke wijze aan ontwikkelaars een bijdrage gevraagd kan worden voor een mobiliteitsfonds waarmee we een deel van de mobiliteitsbehoefte (deelmobiliteit, fietsenstallingen en bijdrage in uitbreiding parkeerlocaties) willen financieren. Naast een bijdrage in een mobiliteitsfonds heeft de ontwikkelaar ook een financieel voordeel omdat deze minder parkeergelegenheid hoeft te realiseren. Communicatie Vóór de opiniecommissie hebben we gesproken met stakeholders en de pers. Dit geactualiseerde beleid wordt op de reguliere manier bekendgemaakt. Waar we vanuit dit richtinggevend beleid de komende jaren concrete besluiten nemen over maatregelen en ingrepen, communiceren we steeds tijdig met inwoners en andere betrokkenen. In dit proces nemen we de belangrijkste stakeholders ook continue mee. Vervolg Indien de raad akkoord gaat met deze actualisatie van het parkeerbeleid zal als eerste stap de beleidsregel parkeernormen Helmond in lijn met dit voorstel aangepast worden.

In deze beleidsregel wordt voor nieuwe ontwikkelingen en transformaties het kader beschreven voor het aantal te realiseren parkeerplaatsen voor auto’s, fietsen en deelmobiliteit. Iedere aanvraag van een omgevingsvergunning wordt hieraan getoetst en is daarmee de eerste invulling van de actualisatie van het parkeerbeleid.

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen 1. Reactie op de conclusies uit de opiniërende commissie 2. Scenario's Actualisatie Parkeerbeleid 3. Wat gaat de Actualisatie parkeerbeleid opleveren? 4. Rapport Actualisatie Parkeerbeleid Helmond vs 3.2 5. Presentatie Actualisatie Parkeerbeleid – adviescommissie

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

68 28 september 2021

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 juli 2021; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: Het rapport 'Actualisatie parkeerbeleid' vast te stellen en daarmee te kiezen voor het scenario "Adaptief".

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 28 september 2021. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5