RV 056 Beleidsplan Armoede & Schulden 2024 - 2028

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

56 2 juli 2024

Beleidsplan Armoede & Schulden 2024 - 2028 E de Vries 16 april 2024 51977554

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Het beleidsplan Armoede & Schulden 2024-2028 ‘Financieel perspectief als basisvoorwaarde’ vast te stellen. Samenvatting Het ambitieakkoord 2022 – 2026 heeft als fundament ‘brede welvaart’. Om hier vanuit het Sociaal Domein invulling aan te geven is het onze missie dat inwoners kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. In de Kadernota Sociaal Domein 2024 – 2028 zijn uitgangspunten geformuleerd om aan deze missie gevolg te geven. Het voorliggende Beleidsplan Armoede en Schulden borduurt voort op de visie in de kadernota. Het beleidsplan is een verdieping op het onderwerp armoede & schulden. Bij het opstellen van het beleidsplan is rekening gehouden met de landelijke kaders zoals de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de Participatiewet. Koers beleidsplan Armoede & Schulden 2024 - 2028 Financiële bestaanszekerheid, oftewel iedere maand kunnen rondkomen, is een voorwaarde om als inwoner een normaal leven te kunnen leiden. Dit betekent dat voor financiële bestaanszekerheid de aanpak uit de kadernota zich op twee doelen richt: 1. inwoners kunnen voorzien in hun levensonderhoud; 2. inwoners zijn financieel zelfredzaam en bouwen geen problematische schulden op; Om deze doelen te bereiken is het nodig om te investeren in verschillende vormen van kapitaal van de inwoner.

Dus niet alleen financiële ondersteuning geven, maar ook inzetten op een sociaal netwerk, persoonlijke vaardigheden en gezondheid. Alleen op deze manier kunnen inwoners financieel zelfredzaam zijn en voorzien in hun levensonderhoud. Als het dan toch misgaat is het belangrijk dat de financiële problemen zo vroeg mogelijk worden opgespoord en opgelost. Zolang een inwoner financiële stress ervaart, blokkeert dit de vooruitgang op andere leefdomeinen, zoals bijvoorbeeld bij het vinden van een baan. Door aandacht te hebben voor financiële zorgen wordt de druk op andere zorgdomeinen lager. We willen de persoonlijke veerkracht van inwoners versterken. Dit doen we door in te zetten op de vier pijlers: 1. 2. 3. 4.

Preventie Inkomensondersteuning Hulp bij schulden Perspectief

Focusverbreding Van oorsprong is het Armoede & Schulden-domein erop gefocust om te zorgen dat inwoners kunnen rondkomen en daarmee op een stabiele financiële situatie van het huishouden. Er is in het verleden daarom vooral ingezet op enerzijds inkomensondersteuning, denk hierbij aan hulp vanuit de bijzondere bijstand of het Kindpakket (pijler 2). Of anderzijds op hulp bij schulden vanuit schulddienstverlening, waarbij er wordt gezorgd dat de schulden (technisch) opgelost worden (pijler 3). Echter, als we de armoede- en schuldenproblematiek effectief willen bestrijden is alleen focussen op materiële hulpbronnen zoals inkomensondersteuning en hulp bij schulden niet voldoende. We willen de problemen meer oplossen bij de basis en niet alleen ‘pleisters plakken’. Daarom hebben we de afgelopen jaren geleerd dat de focus verbreed moet worden naar preventie (pijler 1). Hier zijn al stappen in gezet zoals meer gebruik van budgetcoaching, trainingen vanuit de armoederegisseur en sinds drie jaar de inzet van vroegsignalering. Deze lijn Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

willen we voortzetten en verder ontwikkelen. Naast preventie verbreden we de focus ook naar perspectief (pijler 4). Immers armoedebestrijding is niet alleen dat inwoners een stabiele financiële situatie hebben waarin ze net kunnen rondkomen; het is belangrijk dat inwoners aan perspectief kunnen werken. Dat zij naast rondkomen ook kunnen meedoen en vooruitkomen. Met dit voorstel vragen wij u in te stemmen met het beleidsplan Armoede & Schulden 2024 – 2028. Voorgaande besluitvorming De verplichting vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening om een integraal plan schuldhulpverlening te hebben is voorheen verwerkt in de Kadernota Sociaal Domein 2019 – 2022. Nu is gekozen om een apart beleidsplan op te stellen om aan deze eis te voldoen. Waarom Met het beleidsplan beogen we dat inwoners met (problematische) schulden, in armoede en/of een laag inkomen kunnen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. En als ze daar hulp bij nodig hebben dat ze kunnen rekenen op ondersteuning. Ons streven is dat deze ondersteuning niet alleen nu, maar ook in de toekomst beschikbaar en toegankelijk blijft voor wie dit het meest nodig heeft. Argumenten 1.1 De adviezen ondersteunen de koers uit de kadernota Sociaal Domein 2024 – 2028 De kadernota sociaal domein brengt een tweeledige focus aan: 1. Het versterken van preventie en de sociale basis 2.

Het versterken van de uitvoeringkracht (wat we doen, doen we goed). Voor de vier pijlers van het armoede en schuldenbeleid is dit vertaald naar verbeteringen van de bestaande uitvoering, zoals pijler 2 (inkomensondersteuning) en pijler 3 (hulp bij schulden). De pijlers 1 (preventie) en 4 (perspectief) zijn nieuw. Op die pijlers formuleren we daarom vooral ambities. 1.2 Het beleidsplan bouwt voort op de ingeslagen weg Het beleidsplan bouwt voort op de bestaande koers en scherpt de focus voor komende periode aan. Coaching van inwoners, zodat zij zelf financiële vaardigheden aanleren, wordt essentieel. We hopen hiermee te voorkomen dat inwoners opnieuw schulden krijgen en we stimuleren dat inwoners via coaching uitstromen uit beschermingsbewind. 1.3 Er is draagvlak voor het beleidsplan De Lokale Cliëntenraad Participatiewet onderschrijft de visie in het beleidsplan Armoede & Schulden 2024 – 2028 (zie bijlage). Ook bestuursleden van het Armoedeplatform kunnen zich in het beleidsplan vinden. Tevens heeft er een participatietraject plaatsgevonden, hiermee is draagvlak gecreëerd bij partners in de stad.

1.4 We voldoen middels het beleidsplan aan de wettelijke verplichting vanuit de Wgs In artikel 2 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is bepaald dat de gemeenteraad voor een periode van ten hoogste vier jaar een plan vaststelt waarin de hoofdzaken betreffende de integrale schuldhulpverlening en het voorkomen dat inwoners schulden aangaan, zijn vastgelegd. Middels dit beleidsplan geven we invulling aan deze wettelijke verplichting. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Beleidsplan is geen uitvoeringsplan Het beleidsplan is een koersdocument met een overkoepelend perspectief. Het gaat vooral over waarom we doen wat we doen (de missie en visie, het hogere motief) en hoe we het doen (de strategie of weg waarlangs). Welke projecten we de komende periode uitvoeren wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan. In dit uitvoeringsplan zal ook per project een tijdspad worden opgenomen. Ook zullen we de Lokale Cliëntenraad Participatiewet betrekken bij het uitwerken van het uitvoeringsplan, hiermee komen wij ook tegemoet aan hun wens om betrokken te worden.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

Financiën Het beleidsplan Armoede & Schulden 2024 – 2028 sluit aan bij de financiële kaders zoals opgenomen in de Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 (zie hoofdstuk 6 van het Beleidsplan). Zie onderstaande tabel voor het financiële overzicht.

Prognose in miljoenen euro's Aanpak Armoede Bijzondere Bijstand

2024 € 1,8 € 7,5

2025 € 1,8 € 7,2

2026 € 1,8 € 7,2

2027 € 1,8 € 7,2

Beschermingsbewind

€ 2,3

€ 2,3

€ 2,3

€ 2,3

Individuele Inkomenstoeslag

€ 0,7

€ 0,7

€ 0,7

€ 0,7

Collectieve Aanvullende Verzekering

€ 1,6

€ 1,6

€ 1,6

€ 1,6

Overig

€ 2,9

€ 2,6

€ 2,6

€ 2,6

Schulddienstverlening Totaal

€ 1,4 € 10,7

€ 1,4 € 10,4

€ 1,4 € 10,4

€ 1,4 € 10,4

Eventuele financiële effecten welke in lijn zijn met de doelen en focus van het beleidsplan zullen we in de toekomst via de reguliere P&C cyclus aan de gemeenteraad voorleggen. Participatie Afgelopen periode zijn er over de invulling van het Beleidsplan verschillende gesprekken gevoerd met partners uit de stad, zoals de LEV, STH en Senzer. Tevens zijn er twee bijeenkomsten geweest waarbij 30 vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en professionals hebben meegedacht vanuit verschillende organisaties. Ook hebben er bijeenkomsten plaatsgevonden met de interne afdelingen bijzondere bijstand en schulddienstverlening. Daarnaast is de Lokale Cliëntenraad Participatiewet gevraagd om input te leveren en hebben zij een formeel advies uitgebracht over het beleidsplan (zie bijlage 3). De lokale cliëntenraad adviseert positief over het Beleidsplan Armoede en Schulden 2024-2028. De cliëntenraad vindt de visie herkenbaar en staat achter de visie. Zij zien dat er hoge ambities zijn op dit onderwerp en uit haar zorgen over de haalbaarheid van het realiseren van alle ambities. De cliëntenraad mist een routekaart waarin de gemeente de ambities prioriteert en in de tijd wegzet. Daarnaast wijst de cliëntenraad op het belang van het cliëntenperspectief in de uitvoering van het beleid. Zij ziet daarin voor zichzelf ook een rol weggelegd.

De cliëntenraad verzoekt de gemeente daarom om haar vanaf het begin te betrekken bij het ontwikkelen van de routekaart en de uitvoering van het beleidsplan. Om invulling te geven aan het advies vanuit de Lokale Cliëntenraad Participatiewet worden zij betrokken bij het opstellen van het uitvoeringsplan en zullen we gezamenlijk beoordelen bij welke projecten hun deskundigheid en cliëntenperspectief een waardevolle toevoeging is om hier vervolgens invulling aan te geven. Communicatie De portefeuillehouder houdt een persgesprek op het moment dat het beleidsplan openbaar wordt. Na besluitvorming van de raad over dit beleidsplan, informeren we de partners in de stad en de Lokale Cliëntenraad Participatiewet over het besluit en de eindversie. Uitvoering en tijdspad Na vaststelling door de gemeenteraad zal er uitvoering worden gegeven aan dit beleidsplan middels een uitvoeringsplan. In het najaar van 2024 zal uw gemeenteraad hierover verder geïnformeerd worden.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

Burgemeester en wethouders van Helmond mevr. P.J.M.G. Blanksma–van den Heuvel burgemeester

mr. A.S. Meijer gemeentesecretaris

Bijlagen 1.Beleidsplan Armoede & Schulden 2024-2028 ‘Financieel perspectief als basisvoorwaarde’ (51977569) 2.Advies op het beleidsplan vanuit de Lokale Cliëntenraad Participatiewet (51977722)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

56 2 juli 2024

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 april 2024; gelet op de bepalingen van ; besluit: Het beleidsplan Armoede & Schulden 2024-2028 ‘Financieel perspectief als basisvoorwaarde’ vast te stellen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 2 juli 2024. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5