RV 054 Verordening uitvoeren en handhaven omgevingsrecht Helmond 2022

Raadsvoorstel Vergadering

54 (geamendeerd) 19 juli 2022

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Verordening uitvoeren en handhaven omgevingsrecht Helmond 2022 G.L.C.C. van den Waardenburg S&B, VN, BJO, COM, FIN 7 juni 2022 Adviescommissie 5 juli 2022 50940428

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. De 'Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Helmond 2022' vast te stellen; 2. De 'Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Helmond 2022' in werking te laten treden zodra de Omgevingswet in werking treedt; 3. De huidige ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Helmond 2016’ in te trekken zodra de Omgevingswet in werking treedt.

Inleiding Op 1 november 2016 heeft de raad de ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Helmond 2016’ vastgesteld. Deze verordening heeft de huidige Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) als wettelijke grondslag. Met het in werking treden van de Omgevingswet (Ow), naar verwachting op 1 januari 2023, verandert de wettelijk grondslag van deze verordening. Daarom moet er een nieuwe verordening vastgesteld worden. Daarnaast is in de Ow de terminologie op een aantal onderdelen aangepast. Zo wordt in de Ow de term 'uitvoering en handhaving (UH)' gebruikt in plaats van 'vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)'. Hiermee wordt hetzelfde bedoeld. Landelijk is er eind 2021 een nieuwe modelverordening 'Uitvoering en handhaving omgevingsrecht', gebaseerd op de Ow, opgesteld die door gemeenten gebruikt kan worden als basis voor hun nieuwe verordening. Wij hebben deze modelverordening gebruikt en vertaald naar de Helmondse situatie. Huidige verordening onder de Wabo Provincies en gemeenten hebben, op grond van de Wabo, de uitvoering van een aantal VTH-taken verplicht ondergebracht bij de omgevingsdiensten (de 'basistaken'). Het betreft hoofzakelijk taken in het milieudomein. Gemeenten en provincies zijn bevoegd gezag voor deze taken.

Gemeenten zijn verplicht om een verordening op te stellen waarin kwaliteitseisen zijn opgenomen voor de taakuitoefening door de omgevingsdiensten (artikel 5.3 Wabo). Naast deze basistaken, die door de omgevingsdiensten worden uitgevoerd, hebben gemeenten nog meer VTHtaken bijvoorbeeld op het gebied van bouwen, erfgoed en natuur. Deze taken worden de 'thuistaken' genoemd. Het is aan de gemeente om deze taken zelf uit te voeren of vrijwillig onder te brengen bij de omgevingsdienst. Helmond voert deze 'thuistaken' zelf uit. Voor deze thuistaken hebben gemeenten een zorgplicht met betrekking tot een goede kwaliteit van de uitvoering en handhaving. Hiervoor kan de gemeenteraad regels stellen aan het college. Deze regels kunnen opgenomen worden in een verordening. Toepassing kwaliteitscriteria In de huidige verordening uit 2016 hebben we voor de basistaken en thuistaken kwaliteitscriteria van toepassing verklaard, die zijn ontwikkeld en beschikbaar gesteld in landelijke samenwerking tussen bevoegde gezagen. Het

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

gaat om kwaliteitscriteria over beschikbaarheid en deskundigheid van organisaties die met de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten zijn belast. Dit zijn de zogenaamde 'kwaliteitscriteria 2.2'. Deze kwaliteitscriteria stellen eisen aan de kritieke massa die nodig is om een taak te kunnen uitvoeren (aantal medewerkers, deskundigheid, ervaring en frequentie). Voor de basistaken worden deze kwaliteitscriteria 2.2. toegepast. Voor de thuistaken is er een mogelijkheid om het zogenaamde "comply or explain -principe" toe te passen. Hierbij moet een gemeente aangeven of voldaan wordt aan de kwaliteitscriteria 2.2 (comply) of dat voor bepaalde taken een ander kwaliteitsniveau wordt gehanteerd. Afwijken mag alleen gemotiveerd gebeuren (explain). In 2016 ontwikkelde een Brabantbrede werkgroep een gezamenlijke ‘explain’ met spelregels voor de kritieke massa. Deze spelregels zijn benoemd als het Brabantse Bodemniveau. Hiermee is er een balans tussen de vereiste capaciteit die nodig is om de taak verantwoord te kunnen uitvoeren én de capaciteit die nodig is om de bestaande werkvoorraad te kunnen verwerken. Helmond gebruikt deze spelregels, die in de verordening worden omschreven als het 'bodemniveau' en heeft deze vastgelegd in de huidige verordening uit 2016.

In 2022 heeft de Provincie Noord Brabant aangegeven dat deze gezamenlijke explain-motivering (omschreven in de 'Handreiking verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht’) ook na het in werking treden van de Omgevingswet toepasbaar blijft. We kiezen voor een beleidsneutrale omzetting van de verordening Er vinden enige wijzigingen plaats in de terminologie voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (straks: uitvoering en handhaving) van het omgevingsrecht. Inhoudelijk gaan de huidige wetsartikelen uit de Wabo beleidsneutraal over naar de Ow. Omdat wettelijke grondslag voor de verordening verandert en de terminologie wordt aangepast, moeten wij een nieuwe verordening vaststellen. In de nieuwe verordening worden, net als in de huidige verordening, de kwaliteitscriteria (2.2) als richtlijn vastgesteld en hanteren het Brabantse Bodemniveau als minimum. We kiezen voor een beleidsneutrale omzetting, omdat het (jaarlijkse) Uitvoeringsprogramma VTH Fysieke leefomgeving voor 2022 is vastgesteld. Daarmee zijn de kaders, capaciteit en inzet in het VTH-domein vastgelegd. Door de verordening beleidsneutraal om te zetten, kan dit programma uitgevoerd worden zoals gepland en vooraf afgesproken. Dit komt de transparantie en betrouwbaarheid ten goede.

Wanneer komt er een mogelijkheid voor inhoudelijke afweging van de kwaliteitscriteria? In 2023 worden de huidige kwaliteitscriteria 2.2 landelijke geactualiseerd om deze beter aan te laten sluiten bij de Ow. Dit is het moment om de kwaliteitscriteria inhoudelijk tegen het licht te houden. Dit kan te zijner tijd eventueel leiden tot een (beleidsrijke) aanpassing in de verordening. Hoe evalueren we de uitvoering van de VTH-taken? In de verordening (artikel 5 lid 3) is vastgelegd dat burgemeester en wethouders jaarlijks aan de raad verslag doen van de naleving van de kwaliteitscriteria. Dit gebeurt in het jaarlijkse ‘Evaluatieverslag VTH Fysieke Leefomgeving’. Beoogd effect Met het intrekken van de huidige verordening en het vaststellen van de nieuwe verordening, voldoet Helmond aan de wettelijke verplichting om een verordening 'kwaliteit VHT' te hebben die gebaseerd is op de grondslagen van de nieuwe Ow. Het betreft een beleidsneutrale omzetting. De nieuwe verordening treedt in werking zodra de Ow in werking treedt. Op datzelfde moment vervalt de huidige verordening. Argumenten 1.1 Met het vaststellen van deze verordening voldoet de gemeente aan bepaling 8.23 van de Omgevingswet In dit artikel is vastgelegd dat de raad regels stelt over de uitvoering van de VTH-taken door de Omgevingsdienst.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

1.2 Met het vaststellen van deze verordening geeft de gemeente invulling aan de bepaling 8.20 van de Omgevingswet. In dit artikel is vastgelegd dat de raad regels kan stellen over de uitoefening van VTH-taken door het college van burgemeester en wethouders. 2. De nieuwe verordening treedt pas in werking zodra de Ow in werking is getreden. Eerdere inwerkingtreding is niet mogelijk in verband met het ontbreken van wettelijke grondslagen. 3. De oude verordening wordt ingetrokken zodra de Omgevingswet in werking is getreden Eerder intrekken is niet mogelijk, omdat de gemeente dan niet voldoet aan de huidige wettelijke verplichting om een verordening kwaliteitscriteria VTH te hebben, zoals vastgelegd in de Wabo. Financiën De beleidsneutrale omzetting heeft geen financiële consequenties. Vervolg Het vaststellen van de nieuwe verordening en intrekken van de oude verordening worden op de gebruikelijke wijze gepubliceerd.

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

Gemeenteraad van Helmond

secretaris H.J. de Ruiter

Blz. 3 van 5

Raadsbesluit Vergadering

54 (geamendeerd besluit) 19 juli 2022

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 juni 2022; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; gelet op artikelen 18.20 derde lid en 18.23 van de Omgevingswet;

Overwegende dat: • gemeenten, provincies en de gemeenschappelijke diensten die in hun opdracht werken, zich bij de zorg voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving met oog voor de maatschappelijke functies daarvan, waar die zorg gestalte krijgt in de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van het omgevingsrecht, voor de gezamenlijke opgave gesteld zien om in landelijk verband de kwaliteit van deze uitvoering en handhaving te bevorderen, te borgen en te beoordelen; • het met het oog daarop wenselijk is om regels vast te stellen, in onderlinge afstemming op het niveau van omgevingsdiensten ODBN, OMWB en ODZOB, door de deelnemende gemeenten en provincie; Besluit: 1 De 'Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Helmond 2022' vast te stellen; 2 De 'Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Helmond 2022' in werking te laten treden zodra de Omgevingswet in werking treedt; 3 De huidige ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Helmond 2016’ in te trekken zodra de Omgevingswet in werking treedt.

VERORDENING UITVOERING EN HANDHAVING OMGEVINGSRECHT GEMEENTE HELMOND 2022 Artikel 1 Definities a. Betrokken wetten: In deze verordening en daarop berustende bepalingen wordt onder betrokken wetten verstaan: Omgevingswet en Wet milieubeheer, voor zover paragraaf 18.3.3 van de Omgevingswet van overeenkomstige toepassing is verklaard. b. Uitvoering en handhaving: vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) c. Kwaliteitscriteria: de in landelijke samenwerking tussen bevoegde gezagen ontwikkelde en beschikbaar gestelde kwaliteitscriteria voor uitvoering en handhaving inzake de beschikbaarheid en de deskundigheid van organisaties die met de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten zijn belast. d. Bodemniveau: de spelregels zoals verwoord in de ‘Handreiking bij Brabantbrede Verordening kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht’ versie 1, 10 maart 2016, opgesteld door de Brabantse werkgroep en welke breed gedragen wordt door gemeenten, provincie en omgevingsdiensten. Artikel 2 Reikwijdte Deze verordening is van toepassing op de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten door of in opdracht van burgemeester en wethouders. Artikel 3 Betrokkenheid van de raad De raad ziet toe op de hoofdlijnen van het door burgemeester en wethouders gevoerde beleid voor de kwaliteit van de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten.

Artikel 4 Kwaliteitsdoelen 1. Burgemeester en wethouders beoordelen de kwaliteit van de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten in het licht van daarvoor door hen gestelde doelen in het VTH beleid voor de fysieke leefomgeving. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

2.

De doelen in het VTH beleid voor de fysieke leefomgeving voor zover deze betrekking hebben op de betrokken wetten omvatten in ieder geval: a. De dienstverlening; b. De uitvoeringskwaliteit van diensten en producten; c. De financiën. d. Draagvlak en participatie

Artikel 5 Kwaliteitsborging 1. Op de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten of in opdracht van burgemeester en wethouders zijn de actuele kwaliteitscriteria van toepassing die in landelijke samenwerking tussen bevoegde gezagen ontwikkeld en beschikbaar gesteld zijn inzake de beschikbaarheid en de deskundigheid van organisaties die met de kwaliteit van de uitvoering en handhaving van de betrokken wetten zijn belast. 2. Het kwaliteitsniveau voor uitvoering en handhaving is minimaal gelijk aan het bodemniveau voor de kwaliteit van uitvoering en handhaving. 3. Over de naleving van de kwaliteitscriteria doen burgemeester en wethouders jaarlijks mededeling aan de raad. 4. Voor zover de kwaliteitscriteria niet zijn of niet konden worden nageleefd, doen burgemeester en wethouders daarvan gemotiveerd opgave. Artikel 6 Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze verordening treedt in werking op het tijdstip dat de Omgevingswet in werking treedt. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Gemeente Helmond 2022. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van 19 juli 2022. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5