RV 052 VRBZO Ontwerpbegroting 2024 Geamendeerd

Raadsvoorstel Vergadering Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

052 23 mei 2023 Ontwerpbegroting 2024 VRBZO P.J.M.G. Blanksma - van den Heuvel Veiligheid en Naleving, FIN 18 april 2023 16 mei 2023 51442360

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Voorstel 1. In te stemmen met de concept zienswijze bij de concept begroting 2024 van de VRBZO en de 1 e Begrotingswijziging 2023 van de VRBZO; 2. De extra gemeentelijke bijdrage van € 256.000 voor 2023 te bekostigen uit de stelpost voor hogere inflatie en deze via de, in de paragraaf Financiën, bijgevoegde Begrotingswijziging budgettair te verwerken in de begroting 2023; 3. Geen wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting en deelname van VRBZO aan de Stichting Waarborgfonds kenbaar te maken. Inleiding De VRBZO voert op grond van de Wet Veiligheidsregio's namens deelnemende gemeenten taken uit ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van branden, rampen en crises. Op 20 maart 2023 heeft de Veiligheidsregio BrabantZuidoost (VRBZO) een drietal onderwerpen aangeboden aan de deelnemende gemeenten met het verzoek hun zienswijze, wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het betreft: de Ontwerpbegroting 2024 voor zienswijze; 1e Begrotingswijziging 2023 voor zienswijze; deelname van VRBZO aan de Stichting Waarborgfonds voor het kenbaar maken van wensen en bedenkingen. De inflatie is hoog de afgelopen periode. We hebben daarom in het najaar van 2022 afgesproken om inzichtelijk te maken wat de omvang van de extra inflatie is en om op basis daarvan een voorstel voor aanvulde gemeentelijke bijdrage op te stellen.

In de bijlage is deze begrotingswijziging uitgewerkt. Op basis van dit voorstel zijn de exploitatie- en investeringsbegroting aangepast. De VRBZO heeft in 2022 samen met alle andere veiligheidsregio’s deelgenomen aan de Stichting Expertisebureau Risicobeheer en Verzekeren. De raad nam hiertoe het besluit op 22 februari 2022. In oktober 2022 is het (landelijk) expertisebureau risicobeheer opgericht. In 2023 is VRBZO voornemens deel te nemen aan Stichting Waarborgfonds. Termijnen Het Dagelijks Bestuur (DB) VBRZO verzoekt de gemeenteraden om voor 8 juni 2023 te reageren, zodat de zienswijze kan worden meegenomen in de bespreking van de zienswijzen met conceptreactie in het DB. De begroting VRBZO 2024 en de zienswijzen van de gemeenteraden worden daarna behandeld in het Algemeen Bestuur (AB) van 6 juli 2023. De gestelde termijn van 8 juni 2023 is binnen Helmond haalbaar wat betreft behandeling in de adviescommissie (gepland 16 mei 2023) en vaststelling door de Raad (gepland 23 mei 2023).

Informatiebijeenkomsten voor gemeenteraden VRBZO organiseert een tweetal informatiebijeenkomsten over de Ontwerpbegroting 2024 voor de gemeenteraden op 13 en 19 april 2023.

Beoogd effect voor gemeenteraad Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 7

De VRBZO levert een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van de inwoners in de regio Brabant-Zuidoost. De financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten zijn medebepalend voor het in stand houden van een professionele organisatie die tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten bijdraagt aan een veilige leefomgeving. Onderdeel 1 Ontwerpbegroting 2024 VRBZO Op 20 maart 2023 heeft de VRBZO de begroting 2024 aangeboden voor een zienswijze aan de gemeenten. De VRBZO voert op grond van de Wet Veiligheidsregio’s namens de deelnemende gemeenten taken uit ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van branden, rampen en crises. Onderdeel 2 1e Begrotingswijziging 2023 VRBZO De eerste begrotingswijziging 2023 heeft tot doel een noodzakelijke inflatiecorrectie door te voeren, zodat gestegen kosten afgedekt zijn. De VRBZO voert op grond van de Wet Veiligheidsregio’s namens de deelnemende gemeenten taken uit ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van branden, rampen en crises. Onderdeel 3 Besluit deelname Stichting Waarborgfonds Wettelijk kader Artikel 31a van de Wet gemeenschappelijke regelingen: het Algemeen Bestuur (AB) van een veiligheidsregio is bevoegd tot het oprichten van een stichting, indien de gemeenschappelijke regeling in deze mogelijkheid voorziet en het nodig is voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang.

Het besluit wordt niet genomen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid zijn gesteld hun wensen en bedenkingen ter kennis van het AB te brengen. Deelname aan het Stichting Waarborgfonds draagt ertoe bij dat er een professionele organisatie ontstaat die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio’s. Dit is breder dan het inkopen van verzekeringen. Immers niet alle risico’s zijn verzekerbaar. Daarom heeft het Veiligheidsberaad, het overlegorgaan van de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s, op 16 december jl. het principebesluit genomen tot het oprichten van een Stichting Waarborgfonds Veiligheidsregio’s. Deze stichting biedt dekking voor de niet verzekerbare aanspraken na dienstongevallen. Het is de bedoeling dat het waarborgfonds per 1 januari 2024 operationeel is.

Argumenten onderdeel 1 Ontwerpbegroting 2024 1.1 Vastellen van een zienswijze op de begroting is een bevoegdheid van de raad. De bepalingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) schrijven voor dat de Ontwerpbegroting vóórdat deze wordt aangeboden aan het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio, wordt toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten, die daarop hun zienswijze kenbaar kunnen maken. De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld voor 8 juni 2023 een zienswijze in te dienen op de Ontwerpbegroting 2024 van de VRBZO. Het geven van een zienswijze is een middel van de raad om invloed uit te oefenen op het beleid van VRBZO. 1.2 De uitgangspunten Ontwerpbegroting 2024 zijn opgenomen in de Kadernota 2024 die is vastgesteld door het AB Het proces om te komen tot vaststelling van de Begroting 2024 is gestart met het vaststellen van de Kadernota 2024 in het AB. De Kadernota is een informatief instrument dat niet wordt vastgesteld door de raden, en waarbij niet om zienswijzen wordt gevraagd. In de Kadernota zijn de uitgangspunten voor de begroting 2024 opgenomen. In de Kadernota 2024 werd een extra verhoging voorgesteld voor de gemeentelijke bijdrage naast de reguliere loon- en prijsindexering. Het AB heeft na bespreking op 15 december 2022 ingestemd met de Kadernota 2024.

De Kadernota 2024 is door VRBZO ter informatie, via de raadsgriffies, aan de gemeenteraden gezonden. Op de Ontwerpbegroting 2024 die nu voorligt kunnen gemeenten een zienswijze indienen. Op 6 juli 2023 zal de Begroting 2024 ter besluitvorming worden voorgelegd aan het AB VRBZO.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 7

1.3. Realisatie Visie VRBZO 2025 ten behoeve van verhoging veiligheid (en vertraging in uitvoering door Corona) De corona-periode heeft vooral voor het domein crisisbeheersing bij VRBZO veel inzet geëist. Omdat de doorontwikkeling van crisisbeheersing zo’n cruciaal onderdeel is van de totale visie VRBZO 2025, is grote vertraging opgelopen. Een vertraging die VRBZO –als het gaat om veiligheid– zich niet kan en wil veroorloven. VRBZO geeft aan dan onvoldoende in staat te zijn om proactief te reageren op crises die nog op ons afkomen en dit is ongewenst. Veiligheidsregio’s staan voor de uitdagende taak om samen met al hun partners de samenleving veiliger te maken. Een samenleving met steeds grotere veiligheidsvraagstukken door technologische, maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. VRBZO heeft deze ambitie vastgelegd in de “Visie 2025: zorg voor veiligheid”. Een doorontwikkeling op het domein van crisisbeheersing binnen VRBZO, naar meer dynamische, flexibele ‘samenwerkingsverbanden’, het versterken van brandweerzorg en zorgen dat de organisatie ook klaar is voor deze toekomst. Bij het vaststellen van de Visie 2025 was het uitgangspunt dat de Visie 2025 zou worden gerealiseerd met de huidige middelen (met een voorbehoud voor exogene ontwikkelingen). Hiervoor is een omslag in de organisatie nodig, die ten gunste komt van het domein crisisbeheersing.

Momenteel wordt door VRBZO geconstateerd dat de coronacrisis de hierboven vermelde noodzakelijke verbeteringen te veel heeft vertraagd en dat VRBZO te maken heeft met grote financiële uitdagingen. Deze worden hieronder nader toegelicht. 1.4 Exogene ontwikkelingen In de visie van de VRBZO is veel aandacht voor de ‘ongekende crisis’. De afgelopen periode hebben we zelf een aantal van deze crises ervaren. Met de coronacrisis, de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en crisisnoodopvang zijn er in 3 jaar tijd 3 crises geweest. Die hadden veel impact op de maatschappij en op onze organisaties. In dezelfde periode vonden ook traditionele, grote incidenten plaats, zoals natuurbranden in de Peel. We weten nog niet hoe lang we de impact van deze crises merken in onze organisatie. Wel zien we dat de rijksoverheid vaker de veiligheidsregio’s inzet bij crises. In 2024 (en de jaren daarna) moeten we flexibel zijn om de inzet bij crises op te vangen. Ook al weten we nog niet hoe die crises eruit zien. Maar we weten zeker dat ze impact gaan hebben op de VRBZO en de gemeente Helmond. 1.5 De volgende drie belangrijke financiële ontwikkelingen spelen er bij de VRBZO: 1. het effect van de inflatie op onze organisatie; 2. extra budget voor crisisbeheersing; 3. het effect van de herijking van het gemeentefonds op de verdeelsleutel.

Ad 1) VRBZO stelt voor de gemeentelijke bijdrage voor 2024 met 4,28% te indexeren. VRBZO baseert dit voorstel op de index voor de loonvoet voor de sector overheid en de index voor de prijs voor overheidsconsumptie, zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2023 van het Centraal Planbureau. Ad 2) Vanuit het Rijk komt, naar aanleiding van de Contourennota “Versterking Crisisbeheersing en versterking Brandweerzorg”, via de BDUR met een budget voor crisisbeheersing. Dit is 1,4 miljoen in 2023 en 1,7 miljoen in 2024. Ad3) Het effect van de herijking van het gemeentefonds op de verdeelsleutel voor de gemeente Helmond veroorzaakt een stijging van 10,63% in 2023 naar 10,82% in 2024. Argumenten onderdeel 2 1e Begrotingswijziging 2023 1.1 Aanvullende gemeentelijke bijdrage VRBZO heeft in 2023 te maken met extra kosten ten gevolge van de hoge inflatie. Bij de begrotingsopzet 2023 is van een beduidend lager inflatiepercentage uitgegaan. Deze blijkt echter onvoldoende om de kostenstijgingen op te vangen. Dit dient gecompenseerd te worden.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 7

Argumenten onderdeel 3 deelname Stichting Waarborgfonds 1.1 Verharding verzekeringsmarkt De verzekeringsmarkt is verhard, waardoor het aantal aanbieders van verzekeringen afneemt, de premies stijgen en de voorwaarden worden versoberd. Hierdoor is het moeilijker om alle risico’s te verzekeren. 1.2 Uiteenlopende verwachtingen dekking ongevallenverzekering De dekking van de ongevallenverzekering sluit niet in alle gevallen meer aan bij de verwachtingen die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerkers hebben. Daarbij kan het voorkomen dat een medewerker letsel heeft opgelopen tijdens het werk en niet aan de definitie van een “ongeval” voldoet. 1.3 Verzekerbaarheid aanspraken Niet iedere aanspraak is verzekerbaar. Verzekeren is slechts een van de mogelijke opties om financiële risico’s als gevolg van schade bij ongevallen op te vangen. Niet de verzekering, maar de aanspraak is echter leidend voor de werknemer. 1.4 Landelijke Regeling Aanspraken Het op te richten waarborgfonds keert uit indien er op grond van de Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen een uitkering dient te worden gedaan aan een medewerker die een dienstongeval is overkomen én deze aanspraak niet gedekt wordt door de ongevallenverzekering.

Kanttekeningen onderdeel 1 Ontwerpbegroting 2024 VRBZO 1.1 Verhoging gemeentelijke bijdrage De VRBZO heeft te maken met stijgende kosten die ze niet binnen haar eigen begroting kan afdekken. Om deze reden stelt ze in de begroting 2024 een verhoging voor van de gemeentelijke bijdrage. Een toelichting hierop en de gevolgen voor de gemeente zijn opgenomen in de paragraaf "Financiën Ontwerpbegroting 2024". Kanttekening onderdeel 3 deelname Stichting Waarborgfonds 1.1 Alternatieven De VRBZO kan er ook voor kiezen om niet deel te nemen. Deelname aan het waarborgfonds is echter een logische vervolgstap op deelname aan Stichting Verzekeren en Risicobeheer. Bovendien is al bij deelname van een beperkt aantal veiligheidsregio’s oprichting van een waarborgfonds voordelig, omdat de niet-verzekerbare aanspraken die gelden op grond van Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen anders door de individuele veiligheidsregio gedragen worden. Financiën onderdeel 1 Ontwerpbegroting 2024 VRBZO De VRBZO stelt een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor. De gemeentelijke bijdrage voor Helmond in de begroting 2024 is € 5.541.548. Een verhoging van € 600.000 vergeleken met onze bijdrage in 2023 (vóór de 1 e begrotingswijziging). De ontwikkelingen die leiden tot de voorgestelde verhoging zijn: Reguliere indexering voor loon- en prijsontwikkelingen: € 226.000 (S).

De gemeentelijke begroting indexeren we jaarlijks zo ook het budget waar we de bijdrage voor de Veiligheidsregio uit betalen. Dit bedrag bekostigen we dus uit het reguliere budget 2024 in programma 1 V&N;



Structurele doorwerking van de hogere bijdrage 2023: € 331.000 (S). De structurele doorwerking is hoger vergeleken met 2023 omdat: de loonsverhoging pas in 2024 pensioengevend is; de verhoogde kredieten in 2023 pas in 2024 effect hebben op de exploitatie omdat de kapitaallasten dan geraamd zijn; Wij stellen voor om deze hogere bijdrage mee te nemen als onontkoombaar knelpunt bij de begroting 2024 met als dekking de stelpost van € 5 miljoen die we bij de begroting 2023 hebben geraamd voor het compenseren van hogere inflatie;

  

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 7

Hoger aandeel Helmond in totale bijdrage door aangepaste verdeelsleutel gemeentefonds: € 89.000 (S). In 2023 heeft een herijking van de verdeling van het gemeentefonds plaatsgevonden. Voor Helmond betekende de aanpassing van de verdeling een hogere bijdrage per inwoner uit het gemeentefonds. De verdeling van de totale bijdrage van de VRBZO over de 21 gemeenten in Brabant-Zuidoost is gebaseerd op de verdeelsleutel van het gemeentefonds. Het aandeel van Helmond gaat van 10,63% naar 10,82%. Wij stellen voor om deze hogere bijdrage mee te nemen als onontkoombaar knelpunt bij de begroting 2024 met als dekking het gemeentefondsbudget.



Lagere bijdrage door verkrijgen extra rijksmiddelen voor crisisbeheersing: -/- € 42.000 (I). In haar begroting 2023 verhoogde VRBZO de bijdrage 2024 incidenteel met € 64.000 om extra in te zetten op het inhalen van de vertraging, die tijdens de coronacrisis ontstond bij het realiseren van de visie 2025. Een deel van deze kosten kunnen ze vanaf 2024 bekostigen uit een extra bijdrage van het Rijk. In onze begroting hadden we dit bedrag als onttrekking geraamd aan de algemene reserve (restantgelden steunpakketten Rijk voor corona). Deze onttrekking verlagen we bij het opstellen van de begroting 2024 met € 42.000.



In de begroting 2024 worden daarnaast ook een aantal ontwikkelingen genoemd die in de toekomst mogelijk financiële consequenties kunnen hebben. Deze zijn echter te onzeker om nu al op te anticiperen. Deze worden gemonitord. Wanneer deze concreter worden, worden we hierover geïnformeerd. Deze onderwerpen zijn onderdeel van de risicoparagraaf. Financiën onderdeel 2 1e Begrotingswijziging 2023 In deze begrotingswijziging vraagt de VRBZO om een aanvullende gemeentelijke bijdrage. Het aandeel van Helmond is € 256.014. Ook de VRBZO heeft in 2023 te maken met extra kosten door de gevolgen van de hoge inflatie. Bij het bepalen van de bijdrage 2023 (begin 2022) hielden ze rekening met 2.04% indexering. Deze was berekend volgens de systematiek die we met elkaar hadden afgesproken. Deze blijkt echter onvoldoende om deze kostenstijgingen op te vangen. De extra bijdrage is gebaseerd op een gedegen en gedetailleerde analyse van de extra kosten. Wij stellen voor om deze extra bijdrage te bekostigen uit de stelpost van € 3 miljoen die we bij de begroting van 2023 hebben geraamd voor het compenseren van de hogere inflatie. De budgettaire verwerking wijzigt de begroting als volgt:

Financiën onderdeel 3 deelname Stichting Waarborgfonds De jaarlijkse bijdrage aan het waarborgfonds is gebaseerd op het aantal inwoners per veiligheidsregio. Deze bijdrage bekostigt de Veiligheidsregio uit haar eigen begroting. De verdeelsleutel wordt na 5 jaar geëvalueerd. Het risico dat veiligheidsregio’s een beroep moeten doen op de algemene reserve als een niet-verzekerbare schade optreedt, neemt af. Communicatie Communicatie over de concept begroting VRBZO 2024, 1 e begrotingswijzing 2023 en deelname Stichting Waarborgfonds door VRBZO 2024 wordt verzorgd door de VRBZO. Vervolg Behandeling van de zienswijze bij de concept begroting, 1 e begrotingswijziging 2023 en deelname aan Stichting Waarborgfonds is voorzien in de adviescommissie van 16 mei 2023 en door de gemeenteraad op 23 mei 2023. Daardoor kan de zienswijze tijdig worden doorgeleid naar de VRBZO. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 7

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen      

Kadernota 2024

Ontwerpbegroting (voor zienswijze) 2024 VRBZO 1e Begrotingswijziging VRBZO 2023 Aanbiedingsbrief raden Waarborgfonds Besluit deelname VRBZO aan Stichting Waarborgfonds Concept zienswijzebrief

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 6 van 7

Raadsbesluit Vergadering

052 23 mei 2023

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 april 2023; gelet op de bepalingen van art. 35 lid 1 Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) juncto artikel 35 lid 3 WGR; besluit: 1. In te stemmen met de gewijzigde zienswijze bij de concept begroting 2024 van de VRBZO en de 1 e Begrotingswijziging 2023 van de VRBZO; 2. De extra gemeentelijke bijdrage van € 256.000 voor 2023 te bekostigen uit de stelpost voor hogere inflatie en deze via de, in de paragraaf Financiën, bijgevoegde Begrotingswijziging budgettair te verwerken in de begroting 2023; 3. Geen wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting en deelname van VRBZO aan de Stichting Waarborgfonds kenbaar te maken.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 23 mei 2023. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 7 van 7